File "ChuongI-Dan-nhap.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/THIENCHUA/ThienChuavaTranThe/ChuongI-Dan-nhap.htm
File size: 159.46 KiB (163286 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
<head>
<meta http-equiv="Content-Language" content="en-us">
<LINK rel="stylesheet" href="../Suyniemmoingay/_common/colours.css" type="text/css">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Thien Chua - Thiên Chúa và Trần Thế</title>
<style>
<!--
div.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-top:0cm;
margin-right:0cm;
margin-bottom:10.0pt;
margin-left:0cm;
line-height:115%;
font-size:12.0pt;
font-family:"Arial","sans-serif";
}
-->
</style>
<meta name="keywords" content="Năm Bánh - Hai Cá - Giêsu Kitô; tinmung.net; dongcong.net, suy niệm mỗi ngày">
<!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../_themes/network/netw1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="network 1011">
</head>
<body>
<table border="0" width="500" id="table1" cellspacing="10" bgcolor="#FFFFF2" cellpadding="10">
<tr>
<td style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 12pt; font-weight: bold; border-left-style:solid; border-left-width:1px; border-right-style:solid; border-right-width:1px; border-top-style:solid; border-top-width:1px">
<p align="center"><font color="#FF0000">CHƯƠNG I:</font></p>
<p align="center"><font color="#FF0000">DẪN NHẬP: ĐỨC TIN, HY VỌNG, TÌNH
YÊU</font></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 12pt" align="justify">
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Thưa Hồng Y, có khi nào ngài cảm thấy sợ Chúa không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Có lẽ nói sợ thì
không đúng. Qua Đức Ki-tô ta biết Chúa là ai rồi. Ngài yêu ta.
Ngài biết ta là người thế nào. Là xác thịt, là tro bụi. Vì thế
Ngài chấp nhận cái yếu đuối của ta.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhưng tôi luôn có cái
cảm giác nóng bỏng là không chu toàn ơn gọi của mình, không đáp
ứng điều Chúa muốn, và đã không cho đi cái mình có thể cho và
phải cho. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Đã
có lần nào Chúa phiền hà ngài hay đã có lúc nào ngài quyết định
sai lầm?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Chúa không phải là
người cảnh sát, mà cũng chẳng phải vị quan toà chỉ muốn phạt
mình. Nhưng, vì đức tin và nhiệm vụ được trao, mỗi ngày tôi phải
xét mình, xem đã làm gì phải hay không phải. Dĩ nhiên tôi cũng
thấy có điều lầm lỗi. Chuyện đó đã có bí tích hoà giải. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Người
ta nói, người công giáo mang mặc cảm tội lỗi trước mặt Chúa.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Tôi tin rằng người
công giáo, trước hết nói chung, có cảm nhận là được Chúa thứ
tha. Hãy xem nghệ thuật Ba-rốc hoặc Rô-cô-cô. Ở đó toát lên nét
tươi vui thanh thoát. Không phải không có lí do mà người ta bảo
dân các nước công giáo điển hình như Í-đại-lợi hay Tây-ban-nha
đều có tâm hồn thanh thản.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Có lẽ cũng có những
vùng Ki-tô giáo, mà vì lối giáo dục hoặc quan niệm lệch lạc, đã
đề cao sự đe doạ và hình phạt, nhưng bản chất Ki-tô giáo không
phải vậy. Theo tôi thấy, nói chung, những ai sống trong niềm tin
của Giáo Hội, cuối cùng đều mang cảm nhận được cứu độ: Chúa
không để mình hư mất! </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Thỉnh
thoảng Chúa có dùng thứ ngôn từ thật cụ thể để nói với ta:
„Được, cứ thế mà làm“. Hay: „Này dừng tay lại, đây là lời cảnh
cáo cuối cùng!“ không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI"> </span></i></b><span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tiếng
Chúa nhỏ nhẹ lắm. Nhưng Ngài cho ta nhiều dấu chỉ. Có thể khi
nhìn lại, ta nhận ra dấu chỉ đó qua bạn hữu, qua một cuốn sách
hay qua một thất bại, thậm chí một tai nạn. Cuộc sống thật ra
đầy những dấu chỉ âm thầm như thế. Với đầu óc tỉnh táo, từ từ ta
nhận ra cái toàn thể từ các dấu chỉ đó, và ta bắt đầu cảm được
Chúa đang dẫn dắt ta như thế nào. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Ngài
trò chuyện với Chúa một cách tự nhiên như khi gọi điện thoại?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Cũng có thể nói được
như thế, trong mức độ nào đó. Tôi biết Ngài luôn có đó. Và Ngài
dĩ nhiên biết tôi là ai, và tôi là người như thế nào. Nhất là
khi tôi có nhu cầu muốn kêu Ngài tới, muốn tự thông báo và muốn
thưa chuyện với Ngài. Tôi có thể trao đổi với Ngài những chuyện
thật đơn giản, thật riêng tư, thật khó chịu cũng như điều lớn
lao. Tôi gặp Ngài dễ dàng, suốt ngày luôn có thể nói chuyện với
Ngài. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Chúa
luôn tỏ ra nghiêm nghị, hay Ngài cũng có khi hài hước?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Tôi tin rằng Ngài
nhiều hài hước. Đôi khi Ngài đẩy nhẹ ta một cái và nhắc, này
con, đừng coi trọng mình! Hài hước thực ra là một thành phần
trong bức tranh tươi vui của thụ tạo. Nếu đế í, ta thấy Chúa
nhiều lúc trong cuộc sống cũng muốn ta đừng quan trọng hoá vấn
đề, hãy hạ mình xuống, hãy nhìn khía cạnh tươi vui, và đừng quên
mặt hài hước của cuộc sống. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Đôi
khi Ngài cũng phải bực bội Chúa?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Dĩ nhiên nhiều lúc
tôi cứ loay hoay với câu hỏi: Tại sao Chúa không giúp tôi nhiều
hơn? Đôi khi tôi thấy Ngài khó hiểu. Những khi bất chợt gặp bực
tức, tôi cũng cảm thấy Ngài bí ẩn và xa lạ. Nhưng trực tiếp giận
Chúa, như thế là ta đã kéo Ngài xuống quá thấp. Nhiều khi lỗi
nằm chính nơi cơn giận. Và nếu như cơn giận có lí do, thì ta
phải nên tự hỏi, phải chăng Chúa muốn dùng sự việc hay cá nhân
nào đó làm ta giận để nhắn nhủ mình một chuyện gì quan trọng?
Tôi không bao giờ bực chính Chúa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Mỗi
sáng ngài bắt đầu làm gì?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Trước khi đứng dậy,
tôi cầu kinh một lát. Ngày tới sẽ khác, nếu ta không nhảy bổ
ngay vào nó. Rồi đến những việc khác như người ta vẫn làm lúc
sáng sớm, rửa ráy, ăn sáng. Sau đó dâng thánh lễ và đọc kinh
nguyện. Hai chuyện này là công việc chính trong ngày của tôi:
Thánh lễ là cuộc gặp gỡ cụ thể với Đức Ki-tô phục sinh, và kinh
nguyện là đi vào lời cầu lớn của lịch sử cứu rỗi. Tôi thích nhất
đọc Thánh Vịnh. Đó là lời cầu ngàn năm tiếp nối, và đọc nó là ta
nghe tiếng nói của các giáo phụ. Tất cả những thứ đó là cánh cửa
dẫn con người bước vào một ngày. Rồi tới công việc thường
nhật. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Ngài cầu nguyện thường xuyên?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Các giờ nguyện trong
ngày là buổi trưa, theo truyền thống Giáo Hội, lúc đó ta cầu
cùng thiên thần Chúa (kinh truyền tin). Buổi chiều có kinh
chiều, và tối có lời kinh tối của Giáo Hội. Giữa những giờ kinh
đó, khi cảm thấy cần ơn Chúa, tôi đọc thêm những lần kinh ngắn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Mỗi
sáng ngài cầu kinh khác nhau?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Không, chỉ có một bộ
kinh sẵn, đó là một chuỗi lời kinh ngắn, nhưng đã được kết lại
thành một công thức không đổi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Theo
ngài, nên đọc kinh nào?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Mỗi người, tùy sở
thích, có thể chọn cho mình một đôi kinh trong kho tàng của Giáo
Hội. Buổi tối, khi cảm thấy mình bất an... ... thì tôi khuyên
nên lần chuỗi. Ngoài tính chất linh thiêng của lời kinh, chuỗi
còn có tác dụng trấn an tâm hồn. Càng để tâm lập đi lập lại lời
kinh, ta quên đi những ý nghĩlàm mình nặng đầu. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nếu
như có chuyện đau đầu, thì ngài tự giải quyết chúng bằng cách
nào?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Tại sao tôi lại được
miễn những chuyện đau đầu? Một mặt, tôi cố đưa chúng vào lời
kinh nguyện, và cố bám chắc mình trong các lời kinh đó. Mặt
khác, tôi cố đề ra cho mình một công việc khác, đòi hỏi công sức
thực hiện cao hơn và đồng thời mang lại niềm vui cho mình. Và
cuối cùng, nếu chưa hết, tôi có thể giải toả chúng phần nào qua
gặp gỡ bạn bè. Ba yếu tố đó quan trọng. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Tôi tin rằng ai cũng có lúc cảm thấy mỏi mệt, bị xâu xé, bất
lực, và thất vọng cũng như tức giận về số phận xem ra âm thầm,
bất công của mình. Ngài bảo đưa chúng vào kinh nguyện – đưa bằng
cách nào?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Có lẽ nên bắt đầu như
ông Gióp. Thoạt tiên mình phải la Chúa: Tại sao Chúa đối xử với
con như thế? Tiếng la của Gióp là một tiếng la thật, nó cũng nói
cho ta biết, là mình có quyền làm như vậy – và ngay cả phải làm
như vậy. Dù Gióp có than trách Chúa thật, cuối cùng Ngài cũng
phải cho ông là có lí. Ngài bảo: Gióp làm đúng, còn những người
khác, họ giải thích mọi chuyện, nhưng đã không nói về Ta một
cách đúng đắn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Gióp nhảy vào cuộc
đấu với những lời than trách Chúa. Nhưng rồi dần dần ông nghe ra
tiếng Ngài, và sự việc đã xoay sang một chiều hướng khác. Nhờ
đó, tôi bước ra khỏi tình trạng chỉ cảm thấy bị bách hại mà
thôi, và biết rằng, dù lúc này đây tôi chưa thể hiểu ra tình yêu
của Chúa, nhưng tôi có thể tin tưởng vào nó, và tin rằng, tình
trạng đang xẩy ra cho tôi không hẳn là xấu. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
lẽ người ta nên nghiêm khắc hơn đối với những chuyện đau đầu,
đừng cho phép chúng lọt vào đầu thì hơn.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Chẳng ai cấm được
chúng. Các quyết định phải lấy, các thất bại, hiểu lầm, thất
vọng... là những thứ con người không thể tránh được, mà cũng
không nên tránh. Các vấn nạn khó khăn còn có tác dụng giáo dục,
chúng giúp con người tập giải quyết vấn đề. Nếu muốn trở nên
hoàn toàn như thép hoặc chai cứng, con người sẽ mất đi tính
người và mất khả năng nhạy cảm, ngay cả đối với tha nhân. Ông
Seneca*, một người theo chủ nghĩa khắc kỉ, đã nói: Đau khổ vì kẻ
khác là chuyện đáng tởm. Nhưng, nếu ta nhìn lên Chúa Ki-tô, ta
thấy Ngài là đấng đã vì ta mà khổ đau, và chính cái đó làm Ngài
trở nên cao trọng đối với ta. Có thể đau vì kẻ khác và có thể bị
tổn thương là những thứ cũng thuộc bản chất của người theo Chúa.
Như vậy, mình phải học chấp nhận tổn thương, học sống với tổn
thương, và rốt cuộc phải tìm cách chữa lành chúng. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nhiều
người lúc nhỏ biết cầu nguyện, tới một lúc nào đó thói quen biến
mất. Phải học nói chuyện với Chúa?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Cái bộ phận dành cho
Chúa trong ta có thể bị hư, nó làm cho ngôn ngữ đức tin mất hết
ý nghĩa. Vả, ai không còn nghe được thì cũng chẳng còn nói được,
bởi vì câm và điếc đi đôi với nhau.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Cầu nguyện cũng giống
như ta học tiếng mẹ đẻ. Càng học, từ từ mình càng lần ra được
ngôn ngữ của Chúa và hiểu Ngài, cho dù Ngài vẫn luôn ẩn mặt. Và
lần hồi chính mình biết ra được cách cầu nguyện và nói chuyện
được với Chúa, bước đầu với những lời trẻ con – trong một ý
nghĩa nào đó chúng mình vẫn luôn là trẻ con –, nhưng rồi càng
lúc càng có được thứ ngôn ngữ riêng của mình. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
lần ngài nói: Ai chỉ biết tin vào những gì mắt trông thấy, thì
người đó mù…</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> …bởi vì người đó đã
tự hạn chế mình vào một khoảng chân trời hạn hẹp, và không còn
nhìn ra được cái cơ bản nữa. Có ai thấy được trí khôn mình đâu.
Chính những cái quan trọng nền tảng ta không thể thấy thuần bằng
mắt. Vả lại,ta cũng chẳng thấy đúng,nếu như ta không phóng tầm
nhìn vượt trên những cảm nhận giác quan trực tiếp. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
người bảo, có được đức tin cũng giống như mình có cú nhảy vọt từ
ao ra biển. Ngài còn nhớ biến cố đức tin lớn đầu đời của ngài
không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Nơi tôi, đức tin lớn
lên một cách âm thầm. Dĩ nhiên có những cao điểm, chẳng hạn như
qua phụng vụ, qua thần học hay lúc suy tư đào sâu thần học, mình
bỗng gặp được một cái gì mới đưa mình lên và đẩy mình đi xa
trong đức tin. Tôi không thấy mình có được cú nhảy như anh nói.
Mà trái lại, tôi như từ vũng nước cạn dám liều lĩnh dè dặt bước
ra, và từ từ cảm được đại dương đang tới. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Tôi cũng nghĩ, đức
tin không bao giờ là cái gì đã hoàn chỉnh. Mà nó luôn phải được
sống và thử thách trong cuộc sống, trong đau khổ, cũng như trong
những niềm vui lớn mà Chúa trao tặng cho ta. Nó chẳng bao giờ
như thể một đồng tiền mình có thể cầm bỏ túi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"><br>
<b><span style="color:red"><a name="MỘT_HÌNH_ẢNH_VỀ_CHÚA">MỘT
HÌNH ẢNH VỀ CHÚA</a></span></b></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Thỉnh
thoảng đứa con trai tôi hỏi: Ba có biết Thiên Chúa như thế nào
không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Có lẽ tôi sẽ trả lời
nó : Thiên Chúa giống như Đức Giê-su Ki-tô. Đức Ki-tô cũng đã
có lần nói: „Ai thấy tôi thì thấy Cha“. Và nếu như ta nhìn toàn
bộ lịch sử Đức Giê-su - khởi đi từ máng cỏ, qua giai đoạn công
khai, những lời giảng giá trị và sống động, cho tới bữa tiệc li,
tới thánh giá, phục sinh và tới lệnh sai đi rao giảng -, ta sẽ
nhìn ra phần nào khuôn mặt Thiên Chúa. Khuôn mặt đó một đàng
nghiêm trang và cao cả, vượt lên trên mọi khuôn thước của chúng
ta. Nhưng đồng thời nét tiêu biểu của khuôn mặt đó lại là thương
yêu, chấp nhận, muốn điều tốt lành cho ta. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Cũng có lời dạy, không nên vẽ cho Thiên Chúa một bộ mặt nào.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Lời dạy đó không còn
đúng hẳn, vì chính Thiên Chúa đã tỏ mình ra cho ta. Trong thư
gởi giáo đoàn Ê-phê-sô, thánh Phao-lô nói về Đức Ki-tô: Ngài là
hình ảnh của Thiên Chúa. Và nơi Ngài thể hiện mọi điều đã được
nói tới trong việc tạo dựng con người. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Đức Ki-tô là hình ảnh
nguyên mẫu của con người. Thật ra, chúng ta không thể trình bày
chính Thiên Chúa trong nét bất tận muôn đời của Ngài, nhưng
chúng ta có thể trình bày Ngài qua hình ảnh chính Ngài đã tỏ ra.
Từ đây, ta không còn tạo ra một khuôn mặt nữa, mà chính Thiên
Chúa đã tỏ khuôn mặt ấy ra. Với khuôn mặt đó, Ngài nhìn ta và
nói với ta.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Khuôn mặt Đức Ki-tô,
dĩ nhiên, không đơn giản là một ảnh chụp khuôn mặt của Thiên
Chúa. Nhưng qua khuôn mặt của Đấng bị đóng đinh đó, ta thấy được
toàn bộ tiểu sử, nhất là tiểu sử nội tâm, của Đức Giê-su. Khuôn
mặt đó dẫn ta vào một cái nhìn, trong đó các giác quan mở ra và
vươn lên cao. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Ta
có thể phác hoạ Đức Giê-su chỉ bằng vài nét tiêu biểu không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Ở đây, ngôn ngữ loài
người không đủ. Căn bản mà nói, Đức Giê-su là Con Thiên Chúa,
Ngài vừa là Chúa vừa là người. Ngài chính là đấng không những
mang nét tài ba hoặc uy dũng của phàm nhân, mà còn được Thiên
Chúa xuyên chiếu. Có thể nói, khi nhìn Đức Giê-su bị banh thây
trên thánh giá, ta thấy được Thiên Chúa như thế nào: là đấng đã
tự trao tặng cho ta đến mức độ như thế. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI"> Đức
Giê-su là một người công giáo?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Điều này hẳn không
nói được, vì Ngài vượt trên chúng ta. Ngày nay người ta có một
công thức ngược lại, bảo rằng Ngài là một người Do-thái, chứ
không phải là một ki-tô hữu. Điểm này cũng không đúng hẳn. Về
chủng tộc, thì Ngài là một người Do-thái. Là Do-thái, vì Ngài
chấp nhận và sống theo luật do-thái, và – dù bị chỉ trích – Ngài
là một người Do-thái sùng đạo, vì đã tuân giữ nội qui của đền
thánh. Nhưng dù vậy, Ngài đã phá vỡ và vượt lên trên Cựu Ước –
qua sự uỷ quyền của Ngôi Hai Thiên Chúa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Đức Giê-su tự coi
mình như là một Mai-sen mới và cao hơn. Mai-sen này giờ đây
không còn chỉ có việc giải thích, nhưng là làm mới. Ngài vượt
lên trên cái đã có, và qua đó tạo ra cái mới, nghĩa là mở rộng
Cựu Ước ra cho một dân tộc không còn đóng khung trong Do-thái
nữa, nhưng toả ra cả thế giới và không ngừng lớn rộng. Như thế,
Ngài là điểm xuất phát của đức tin, và là vị mà Giáo Hội công
giáo biết rằng vị đó muốn mình trở nên như thế, nhưng dù vậy,
Ngài vẫn chẳng phải đơn thuần là một thành phần trong chúng ta.
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Bằng
cách nào và từ lúc nào ngài biết được Thiên Chúa muốn gì nơi
ngài?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><span style="font-size: 12.0pt">Ý</span><span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">
của Thiên Chúa không dừng lại ở một lúc nào cả, thành ra để hiểu
Ngài muốn gì, tôi nghĩ, mình phải luôn học đi học lại. Tuy
nhiên, nếu anh muốn nói tới cái quyết định làm linh mục, cái
hướng nền tảng mà tôi đã nhắm tới, thì đó là một quá trình chín
muồi cao độ đã xẩy ra, cũng có khi khá phức tạp, trong những năm
tôi học thần học. Tôi gặp con đường đó nhờ qua việc gần gũi với
Giáo Hội, qua các vị thầy linh mục hướng dẫn và bạn đồng hành,
dĩ nhiên qua Kinh Thánh. Khởi đầu là cả một mớ tương giao phức
tạp, từ từ với thời gian mới rõ dần ra. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nhưng
cũng có lần ngài nói, ngài đã có một „cuộc gặp gỡ thực sự“ với
Thiên Chúa khi quyết định chọn nghề linh mục. Cuộc gặp gỡ đó
giữa Chúa với Hồng Y Ratzinger xẩy ra như thế nào?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Dĩ nhiên không như
một cuộc hẹn hò giữa hai con người. Có lẽ có thể diễn tả nó như
có một cái gì chạm tới da mình rồi chạy vào nung đốt lòng mình.
Rồi mình thấy là sự việc giờ đây không thể khác đi được, thật
đơn giản, đó là con đường đúng. Không phải là một gặp gỡ theo
nghĩa giác ngộ thần bí. Nó không nằm trong lãnh vực kinh nghiệm,
để mình được phép ba hoa về nó. Nhưng có thể nói, toàn bộ cuộc
vật lộn đó đã dẫn tôi tới một nhận thức rõ ràng và thúc bách, mà
thâm tâm tôi coi đó là ý Chúa muốn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">“Thiên
Chúa đã yêu bạn trước”, đó là lời dạy của Đức Ki-tô. Và Ngài yêu
bạn bất chấp nguồn gốc và giá trị của bạn. Phải hiểu lời đó như
thế nào? </span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Nên hiểu lời đó từng
chữ như đã viết, và tôi cũng cố hiểu như vậy. Bởi vì đó quả thật
là động lực sống lớn cho chúng ta, và cũng là niềm an ủi mà
chúng ta cần. Mà ta luôn cần những thứ đó. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Ngài đã yêu tôi
trước, trước khi chính tôi có thể yêu. Tôi sở dĩ được tạo thành,
là chỉ vì Ngài đã biết và đã yêu tôi trước. Như vậy, như
Heidegger* nói, không phải ngẫu nhiên mà tôi bị ném vào thế giới
và phải lần mò trong đại dương cuộc sống này, nhưng đã có một
nhận thức, một ý tưởng và một tình yêu đi trước. Tình yêu đó có
mặt nơi nền tảng hiện hữu của tôi.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> Điều quan trọng cho
mỗi người, cái làm cho cuộc sống họ trở nên đáng trọng, là biết
rằng mình được yêu. Một cá nhân có thể thắng vượt được hoàn cảnh
nghiệt ngã, khi người đó biết rằng có ai đó đang chờ mình, có
người thương mình, cần mình. Chúa đã có đó và yêu tôi. Và đó là
cái nền khả tín tôi dựa trên đó mà sống, và cũng từ nền đó tôi
hoạch định cho chính cuộc đời mình .</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<a name="KHỦNG_HOẢNG_ĐỨC_TIN _">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI"> </span><span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI"><b>KHỦNG
HOẢNG ĐỨC TIN </b></span></a></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Thưa Hồng Y, chưa bao giờ trên thế giới người ta tìm về niềm tin
Ki-tô giáo nhiều như vậy. Trong vòng 50 năm qua, số người công
giáo đã tăng lên gấp đôi, trên một tỉ tín hữu. Nhưng trong nhiều
nước thuộc vùng gọi là cựu thế giới, ta tiếp tục chứng kiến tiến
trình tục hoá. Xem ra một phần lớn xã hội trong các quốc gia Âu
châu hoàn toàn muốn chia tay với gia sản tinh thần mình. Những
kẻ chống lại đức tin chửi Ki-tô giáo là „vô phúc“, và tìm cách
thoát ra khỏi nó. Trong cuốn „Muối Cho Đời“ trước đây, chúng ta
đã bàn kĩ vấn đề này rồi. Nhiều người sẵn sàng nhắm mắt đi theo
trào lưu chống Đạo và chống Giáo Hội này. Lí do thường là vì con
người đã đánh mất nội dung và dấu chỉ của đức tin. Ta không còn
hiểu ý nghĩa của những gì trong đạo nữa. Giáo Hội chẳng còn gì
để nói nữa sao?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Hẳn chúng ta đang sống
trong một không gian lịch sử, trong đó cơn cám dỗ gạt bỏ Thiên
Chúa đã trở nên rất mạnh. Văn minh kĩ thuật và mức sống phồn
thịnh đưa ta tới khẳng định, là mọi chuyện có thể tự tay ta làm
được. Khi nghĩ như vậy, đương nhiên ta hạn chế cuộc sống vào cái
chúng ta có thể làm, có thể tạo ra, và có thể chứng minh được mà
thôi. Như vậy, vấn đề Thiên Chúa chằng cần đặt ra nữa. </span>
</p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nếu ta tổng quát hoá
nhận định đó – lối nghĩ trên có sức quyến rũ rất mạnh, bởi vì
việc nhìn lên Chúa quả thật đòi hỏi mình phải vươn lên một bình
diện khác hơn, khả năng này xem ra trước đây dễ có hơn bây giờ
-, thì rõ ràng ta chỉ còn <i>có việc nói: Cái gì mà chúng tôi
không làm được, thì cái đó cũng chẳng có. </i></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Hiện nay có khá nhiều nỗ lực xây dựng những nền đạo đức bất cần
tới Thiên Chúa.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng, ý hướng của
những nỗ lực trên là đi tìm cái gì xem ra tối ưu cho nhân loại.
Mặt khác, người ta cũng có những nỗ lực tìm cách bào chế hạnh
phúc, nghĩa là xem việc đáp ứng nhu cầu nội tâm của con người
như một sản phẩm có thể chế biến. Hoặc bằng qua các loại hình
tôn giáo xem ra chẳng cần đức tin, đó là các phong trào huyền bí
(Esoterik), mà chung qui lại, thường không gì khác hơn là những
kĩ thuật tạo hạnh phúc.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tất cả những hình thức
muốn giữ thế giới cân bằng và muốn tự giải quyết cuộc đời mình
nói trên rất gần với lối sống và sinh hoạt của thời đại chúng ta
hiện nay. Các lời dạy của Giáo Hội, trái lại, bị xem là cổ lỗ,
người ta cho rằng chúng đúng cho xưa mà không còn đúng cho nay
nữa, hoặc vì chúng xuất phát từ một lối sống khác, xem ra hoàn
toàn xa lạ với lối sống hiện tại. Giáo Hội rõ ràng chưa nhảy
được cả hai chân vào thời hiện tại. Một công tác lớn đang chờ
chúng ta, là phải làm sao đổ đầy kinh nghiệm sống vào những lời
dạy quan trọng, tuy cũ nhưng còn giá trị, một cách cho người ta
dễ đón nhận. Trước mắt chúng ta còn khối công việc phải làm. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Hình ảnh về Thiên Chúa mà phong trào huyền bí đang quảng bá càng
ngày càng lìa xa hình ảnh Thiên Chúa trong đạo Ki-tô và Do-thái.
Họ bảo, các giáo trưởng (Rabbi) và linh mục, thậm chí cả Kinh
Thánh, không phải là nguồn sứ điệp của Chúa. Vì thế, tốt hơn,
con người nên nghe theo cảm quan mình. Họ nên thoát ra khỏi
những trói buộc cổ hủ của các tôn giáo và tránh xa giới linh mục
đam mê quyền lực, để trở về với cái hạnh phúc và cái toàn diện,
như chúng đã được trù định ngay từ ban đầu cho con người. Nhiều
điều nghe ra thật đầy hứa hẹn.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Quan điểm đó đánh
trúng vào nhu cầu hiện tại của ta về tôn giáo và cả vào nhu cầu
của ta muốn đơn giản hoá mọi thứ. Vì thế, tự nó có sức toả sáng
và hứa hẹn thành công. Nhưng ta cũng phải hỏi: Sứ điệp đó được
ai hay cái gì hợp thức hoá? Phải chăng vì nó xem ra dễ hiểu và
có lí đối với ta nên nó được hợp thức hoá? Dễ hiểu và có lí
phải chăng là tiêu chuẩn đủ để ta chấp nhận một sứ điệp về Thiên
Chúa? Hay cái dễ hiểu, có lí đó có thể là một cám dỗ đang mơn
trớn ta? Nó chỉ cho ta lối đi đơn giản thật đấy, nhưng cũng ngăn
cản ta nhìn ra thực tại.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cuối cùng thì, theo sứ
điệp trên, cảm quan chính là thước đo để ta ấn định ai là Thiên
Chúa và ta phải sống thế nào cho nên. Nhưng cảm quan luôn thay
đổi, và như vậy chính ta sẽ sớm nhận ra rằng mình đang xây nhà
trên cát. Thoạt tiên, nó xem ra quyến rũ thật,nhưng cái đó rốt
cuộc cũng chỉ là những ý nghĩkhả nghi của con người.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cơ bản đức tin của
chúng ta thì lại khác. Ở đây, không phải ta gặp một cái gì do
mình tự nghĩ ra, nhưng là đón nhận một cái gì lớn lao đang tới
với ta, lớn hơn những thứ do con người có thể nghĩ ra. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Khoan: Đó là chuyện Giáo Hội dạy!</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cái đó được chứng thực
qua lịch sử, và lịch sử đã lớn lên từ đó. Cũng có thể nói là
Thiên Chúa đã tự thể hiện đi thể hiện lại trong lịch sử, và Ngài
vẫn tiếp tục thể hiện trong đó. Tôi nghĩ, trong tập sách này,
rồi ta sẽ biết thêm nhiều điều liên quan tới điểm này.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Rốt cuộc thì những
điều Chúa nói với ta hay những gì ta nghĩ về Ngài đều không đủ
đối với ta. Mà chuyện quan trọng là Ngài đã làm gì cho ta, đó là
điều ta cần và là cái nền để ta có thể xác lập cuộc đời trên đó.
Ở đây, ta có thể nhận ra, là không những chỉ có lời viết về
Chúa, mà còn có một thực tế về Ngài. Không những chỉ có điều do
con người nghĩ ra, mà còn có một cái gì đã xẩy ra; xẩy ra trong
nghĩa chữ một cuộc khổ hình. Thực tế đó lớn hơn mọi từ ngữ, cho
dù nó khó hiểu hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Đối
với nhiều người, việc coi một kẻ bị án tử ở Palestin khoảng năm
30 là người “được xức dầu“, „được Thiên Chúa chọn“, là „Ki-tô“,
và bảo người đó là tâm điểm của toàn bộ lịch sử, không những đó
là chuyện khó tin, mà còn là một khiêu khích quái gỡ. </span>
</i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
hàng trăm nhà thần học ở Á châu bảo rằng, Thiên Chúa quá lớn và
quá bao trùm, không thể chỉ hiện thân trong một cá nhân được. Và
quả thực, nếu việc cứu độ toàn thế giới chỉ hướng vào một điểm
duy nhất mà thôi, thì đức tin có vì thế mà bị bó hẹp đi không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Kinh nghiệm tôn giáo ở
Á châu, một đàng coi Thiên Chúa quá lớn lao, đàng khác cho rằng
khả năng hiểu biết con người lại quá hữu hạn, nên Thiên Chúa,
theo họ, chỉ có thể trình bày bằng muôn vàn hình ảnh phản chiếu
mà thôi. Và như thế, Đức Ki-tô có thể là một khuôn mặt biểu
trưng đặc biệt của Thiên Chúa, một nét phản chiếu của Ngài, chứ
hoàn toàn không phải là toàn thể bộ mặt của Ngài. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Xem ra đó là thái độ
khiêm tốn của con người đối với Thiên Chúa. Người ta đã không
tưởng tượng được Thiên Chúa lại có thể đi vào một cá nhân. Và
với khả năng suy tư của con người, chúng ta có lẽ chẳng trông
mong gì hơn, ngoài việc chỉ có thể cảm nhận được Ngài như một
tia sóng nào đó, hay chỉ thấy được một phần nhỏ nhoi nào đó bộ
mặt của Ngài mà thôi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Nghe không phải là không có lí.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vâng. Đúng lí ra ta
phải nói Thiên Chúa quá lớn, không thể đi vào một con người nhỏ
nhoi. Ngài quá lớn để không một tư tưởng hay ngôn từ nào có thể
diễn tả được. Ta chỉ có thể thấy và hiểu Ngài qua những kinh
nghiệm đa dạng và mâu thuẫn. Mặt khác, sự khiêm tốn sẽ trở thành
kiêu ngạo, nếu như ta không cho phép Ngài được tự do và có quyền
lực yêu thương để trở nên bé nhỏ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức tin Ki-tô giáo
mang lại cho ta an ủi, là Thiên Chúa rất lớn, nhưng lại có thể
trở nên bé nhỏ. Và chính việc Ngài có thể trở nên bé nhỏ, có thể
cúi mình xuống, đã thực sự đi vào một con người, đã mặc lấy xác
phàm nhân – không phải mặc như mặc một chiếc áo rồi lại cởi ra –
và đã trở nên chính con người đó, đối với tôi, lại là một chiều
kích hoàn toàn không ngờ về sự lớn lao của Thiên Chúa. Chính qua
điều đó ta mới thấy chiều kích vô biên thật sự của Ngài, bởi vì
nó dữ dội hơn, ngoài sức tưởng tượng hơn, và đồng thời cứu độ
hơn mọi thứ khác.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trong trường hợp khác,
có lẽ chúng ta cũng phải luôn sống với nhiều điều không phải sự
thật. Những mảng mâu thuẫn hàm chứa trong Phật giáo và Ấn giáo
quả đã khiến họ đề ra giải-pháp thần bí phủ định (negative
Mystik). Mà như thế thì Thiên Chúa trở nên phủ định – và như
vậy, rốt cuộc Ngài cũng chẳng có gì để nói cho thế giới này
trong chiều hướng tích cực và xây dựng cả. Thiên Chúa độc nhất
mà ta tin, trái lại, là đấng có quyền thực hiện tình yêu bằng
cách đi vào một con người. Ngài trở nên hiện diện và tỏ mình ra
cho ta biết, bằng cách nhận ta vào chung bàn với Ngài. Và chính
đó là điều chúng ta cần, để ta không phải sống và kết thúc đời
mình trong những mảnh vụn, trong những chân lí nửa vời. Điều
này không có nghĩa là ta không còn học được gì nơi các tôn giáo
khác. Cũng chẳng có nghĩa là đức tin Ki-tô giáo đã được đóng
khuôn hoàn tất, chẳng còn có thể phát triển thêm. Đức tin Ki-tô
giáo là cuộc phiêu lưu luôn gặp cái mới. Và sở dĩ đức tin đó vô
tận, chính là vì chúng ta công nhận Thiên Chúa này có những khả
năng bất tận.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Trên nguyên tắc, đức tin luôn nằm sẵn trong mỗi con người?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhìn vào lịch sử nhân
loại cho mãi tới tận thời nguyên sử xưa nhất, mà ta biết được
qua việc đào bới mộ cổ, ta có thể xác định rằng, tư tưởng về một
Thiên Chúa đã luôn luôn hiện diện nơi con người. Người mác-xít
tiên đoán tôn giáo sẽ chết. Họ bảo, hết đàn áp, thì người ta
cũng chẳng cần tới liều thuốc thượng đế nữa. Nhưng chính họ cũng
đã phải hiểu rằng, tôn giáo chẳng bao giờ chết, bởi vì nó có mặt
thật sự trong tâm mỗi người. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhưng bộ phận cảm ứng
nội tâm dành cho Chúa trong ta không đương nhiên hoạt động như
một cái máy kĩ thuật. Mà nó là một thứ gì sống động, hoặc là
cùng lớn lên với con người, hay là bị tê chai đến độ có thể gần
như chết khô. Nếu nội tâm ta luôn làm việc với bộ cảm ứng đó, nó
càng ngày càng trở nên sắc bén, sống động và nhạy cảm hơn – bằng
không, nó sẽ teo lại và như bị vùi chôn dưới ảnh hưởng của thuốc
tê. Tuy vậy, dù không tin, con người thế nào cũng phải trăn trở
với một câu hỏi còn lại: có lẽ phải có một cái gì chứ. Không có
bộ cảm ứng thâm sâu đó, không thể hiểu được lịch sử con người.<span style="color:blue"> </span>
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Mặt
khác, có hàng núi sách và bao nhiêu lí thuyết vững chãi tìm cách
phủ nhận cái đức tin đó. Xem ra như có một đức tin chống lại đức
tin, và đức tin phản chứng đó lại được rao truyền mạnh mẽ. Những
cuộc thí nghiệm con người lớn nhất trong lịch sử cho tới nay,
như chủ nghĩa quốc-xã, chủ nghĩa cộng sản, đã coi việc tin vào
Thiên Chúa là chuyện nhảm nhí, và họ cố lôi niềm tin đó ra khỏi
lòng người. Và đó chẳng phải là những nỗ lực cuối cùng. </span>
</i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức tin vào Thiên Chúa
không phải là một kiến thức, mà tôi có thể học được, như tôi học
toán hay hoá học. Mà nó vẫn là đức tin. Nghĩa là đức tin có một
cấu trúc luận lí, ta sẽ bàn chuyện này sau. Đức tin không đơn
giản là một thứ gì mờ mờ ảo ảo, mà tôi chỉ việc cứ yên tâm thả
mình vào đó. Đức tin mang tới cho tôi nhận thức. Và có đủ lí do
phải lẽ để ta bám vào nó. Nhưng nó không bao giờ là một kiến
thức thuần tuý. Bởi đức tin đòi hỏi toàn lực đời sống - ý chí,
tình yêu, bước ra khỏi mình - nên nó luôn vươn lên trên cái kiến
thức thuần tuý, trên cái chứng minh cần thiết. Mà cũng vì thế mà
tôi cũng luôn có thể lìa xa nó, và xem ra có đủ lí do để chống
lại nó.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Có đủ thứ lí do chống
lại đức tin, như anh biết. Ta chỉ cần nhìn nỗi đau khổ ghê gớm
trên thế giới. Chỉ riêng cảnh này cũng đủ để phản chứng Thiên
Chúa. Hoặc xem sự bé mọn của Ngài. Với người có đức tin, thì đó
chính là nét cao cả, nhưng với người không thể và không muốn
tin, thì đó lại là lí do để chống Ngài. Người ta cũng có thể
tháo gỡ cái toàn thể ra thành những tiểu tiết. Có thể gạt bỏ
những đoạn những câu trong Kinh Thánh, trong Tân Ước để chỉ còn
lại vài chỗ, và một học giả giờ đây có thể nói: phục sinh là
chuyện người ta mới thêm thắt về sau này, mọi thứ đều là bịa
đặt, hoàn toàn chẳng đáng tin.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vâng, mọi chuyện đều
có thể. Bởi vì lịch sử và đức tin đều là những thứ mang tính
người. Do đó, cuộc cãi vã về đức tin chẳng bao giờ chấm dứt.
Cuộc cãi vã đó cũng chính là cuộc vật lộn của con người với
chính mình và với Thiên Chúa, nó sẽ kéo dài mãi tới tận hoàng
hôn của lịch sử. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Xã
hội tân thời không tin có một chân lí duy nhất. Vì khăng khăng
ôm giữ yêu sách chân lí nên Giáo Hội bị thử thách nặng. Chính
ngài cũng có lần nói, cơn khủng hoảng Ki-tô giáo nặng nề ở Âu
châu hiện nay chủ yếu là một khủng hoảng về yêu sách chân lí.
Tại sao?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tại vì chẳng còn ai
dám nói những gì đức tin dạy là đúng. Người ta sợ như thế là
mình thiếu khoan dung, thiếu khoan dung cả đối với các tôn giáo
hoặc niềm tin khác. Còn những ki-tô hữu thì kháo với nhau, không
biết yêu sách chân lí của mình có cao quá không. Lối nghĩ đó,
một mặt, có tác dụng chữa lành. Bởi vì, nếu ta vội vàng và dễ
dàng chấp nhận chân lí và yên chí dựa vào đó, ta sẽ không những
có thể trở nên độc đoán, mà còn dễ dàng gán nhãn hiệu chân lí
cho những cái thuộc thứ yếu hoặc tạm bợ. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cẩn thận trong việc
tuyên xưng chân lí là đúng. Nhưng không được vì thế mà bỏ luôn
niềm tin đó. Vì nếu như thế, ta chỉ còn lần mò trong các khuôn
mẫu truyền thống khác nhau mà thôi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Dù
sao, biên cương không còn thật rõ nét nữa. Nhiều người mơ về một
thứ tôn giáo tổng hợp, trong đó mỗi người có quyền thêm bớt gia
vị cho hợp khẩu mình. Càng ngày càng có sự phân biệt giữa tôn
giáo „xấu“ và tôn giáo „tốt“.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ý niệm Tôn giáo, lạ
thay, gần như đã bị thay thế bởi ý niệmTruyền thống – và ý niệm
Chân lí cũng bị kéo theo khuynh hướng này. Mỗi tôn giáo được xem
là một truyền thống. Các truyền thống đều „đáng trọng“, „đẹp“,
và người ta nói, ai đứng trong truyền thống nào thì nên coi
trọng truyền thống đó và nên trọng truyền thống kẻ khác. Nhưng,
nếu chỉ còn lại các truyền thống mà thôi, thì chân lí đương
nhiên sẽ mất. Và, tới một lúc nào đó, người ta sẽ tự hỏi, tại
sao lại phải có truyền thống. Và như vậy, người ta sẽ có lí do
chống lại truyền thống. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi luôn nghĩ tới câu
của Tertullian<sup>*</sup>: Đức Ki-tô không nói, tôi là thói
quen, nhưng : tôi là sự thật. Nói thế, Ngài không kết án thói
quen, nhưng trái lại, Ngài bước ra từ những thói quen. Ngài muốn
một cuộc lên đường, Ngài yêu cầu ta đi tìm cái gì là thật, cái
gì dẫn ta đi vào thực tại của đấng Sáng tạo, của đấng Cứu chuộc,
của chính sự hiện hữu của ta. Như vậy, ta phải coi sự cẩn trọng
trước yêu sách chân lí như là một nhiệm vụ lớn, nhưng đồng thời
cũng can đảm không để mất chân lí, cố vươn mình tới nó và khiêm
tốn nhận lãnh với lòng biết ơn, khi được Chúa trao tặng nó cho
ta.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="HOÀI_NGHI _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">HOÀI NGHI </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
lần ngài đã kể lại câu chuyện của Martin Buber<sup>*</sup> về
một giáo trưởng do-thái. Chuyện kể, hôm đó, có một nhà thông
thái tới thăm vị giáo trưởng. Ông ta muốn chứng minh với giáo
trưởng rằng không có chân lí đức tin, và việc tin vào chân lí là
chuyện lạc hậu, đó chỉ là một thứ cặn bã sót lại của thời quá
khứ. Nhà thông thái bước vào phòng giáo trưởng, thấy vị này tay
cầm cuốn sách đi lại trong phòng đầy vẻ suy tư. Chủ nhà không
để ý tới sự có mặt của khách. Sau một lúc, ông dừng lại, lén
nhìn khách và nói: „Nhưng mà có lẽ điều đó có thật“. Thế là đủ.
Chân nhà thông thái run bắn lên và ông phóng ra khỏi phòng như
chạy trốn. Một câu chuyện hay, tuy nhiên: Hiện các linh mục vẫn
không ngớt bỏ Giáo Hội, không ngớt nhà tu rời tu viện. Chính
ngài có lần đã nói tới cái „sức mạnh o ép của không tin“.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức tin chẳng bao giờ
là một cái gì sẵn có đó, để rồi một lúc nào đó, tôi có thể nói:
tôi có đức tin, những kẻ khác không có. Chúng ta đã nói chuyện
này rồi. Đức tin là một thứ gì sống động, nó kéo theo toàn bộ
con người - lí trí, ý chí, cảm giác – trong hết mọi chiều kích.
Nó có thể càng ngày càng cắm rễ sâu, đến nỗi cuộc sống tôi có
thể ngày càng trở nên làm một với đức tin mình, nhưng dù vậy, nó
chẳng bao giờ là một tài sản. Con người vẫn luôn có khả năng đi
theo một hướng khác và vấp ngã. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức tin là một con
đường. Bao lâu còn sống, ta còn trên đường, và vì vậy, đức tin
vẫn luôn bị đe doạ và bị chèn ép. Mà cũng may là nó không trở
thành một ý hệ có thể cầm lấy sử dụng. Cũng may nó không xơ
cứng, khiến tôi mất đi khả năng đồng nghĩ đồng cảm với người bạn
đang thắc mắc, hoài nghi bên cạnh. Đức tin chỉ có thể trưởng
thành, khi trong mọi giai đoạn cuộc sống nó đủ sức chấp nhận và
chịu đựng sức mạnh cũng như sự o ép của không tin, cuối cùng
thắng vượt chúng, để lại bước đi tiếp trên một đoạn đường mới. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Kinh nghiệm của ngài như thế nào? Cá nhân ngài cũng đã trải qua
cái „sức mạnh o ép của không tin“?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Dĩ nhiên. Nhất là, khi
với tư cách một giáo sư hay một thầy dạy đức tin trong tình
trạng hoang mang tinh thần của thế kỷnày, mình phải chạm trán
với nhiều câu hỏi thật nặng óc, phải đối diện với những kiểu
sống đầy hứa hẹn thay thế đức tin, hay có thể đẩy đức tin ra
rìa. Xem như thế, chuyện phải đón nhận những vấn nạn, phải chấp
nhận những o ép của những gì chống lại đức tin và chuyện giữ
vững tinh thần, là môt phần việc quan trọng trong nhiệm vụ của
tôi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ngay cả khi mình chẳng
muốn, thì những vấn nạn kia vẫn tới, chúng thông qua những tin
tức, những sự kiện, qua tất cả những gì mở ra cho kinh nghiệm
sống của một người. Một mặt, tất cả những thứ đó làm bước đường
đức tin mình thêm vất vả. Nhưng rồi, khi thấy lại được ánh sáng,
mình cảm thấy như đang leo núi, và cứ như vậy càng lúc càng thấy
gần Thầy mình hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Tới
một lúc nào đó mọi chuyện sẽ qua đi hết?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Không, chẳng bao giờ
qua đi hết. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
khi nào ngay cả một giáo chủ cũng rơi vào hoài nghi hay không
tin không? </span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Không tin thì không,
nhưng phải khổ sở vì những câu hỏi đè nặng lên đức tin thì có.
Khi còn làm phó xứ ở München, tôi có một cuộc gặp gỡ khó quên.
Linh mục chính xứ của tôi lúc đó là Blumscheid làm bạn với một
mục sư của giáo xứ tin lành gần bên. Ngày nọ, giáo sư Romano
Guardini<sup>*</sup> tới thuyết trình và hai ông quản xứ có dịp
nói chuyện với ông. Không biết câu chuyện giữa ba người diễn ra
như thế nào. Nhưng linh mục chính xứ sau đó chẳng thú vị gì kể
cho tôi hay rằng giáo sư Guardini bảo, càng về già người ta càng
gặp khó khăn hơn với đức tin, chứ không phải ngược lại. Guardini
lúc đó khoảng 65, 70 tuổi. Dĩ nhiên, đó là kinh nghiệm đặc thù
của một người mang nhiều u sầu và đã trải qua nhiều đau khổ.
Nhưng, như tôi đã nói, chẳng bao giờ hết thử thách cả. Mặt khác,
cuộc sống đâu đó cũng xem ra dễ hơn, khi ngọn lửa sống trong ta
nhỏ lại theo tuổi tác. Song, bao lâu còn trên đường, thì mình
vẫn là trên đường. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
phải Giáo Hội công giáo biết tuyệt đối chắc chắn Thiên Chúa thật
sự như thế nào, Ngài thật sự đã nói những gì, và thật sự Ngài
muốn gì nơi con người?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Giáo Hội công giáo
biết trong đức tin điều mà Thiên Chúa đã nói ra trong lịch sử
mạc khải. Dĩ nhiên cái hiểu của ta – và cả của Giáo Hội – về Lời
Ngài bao giờ cũng giới hạn. Vì thế mới có sự phát triển của đức
tin. Mỗi thế hệ có thể khám phá ra từ hoàn cảnh sống mình những
chiều kích mới, chiều kích mà ngay cả Giáo Hội trước đó cũng đã
không biết đến. Chính Ngài cũng đã nói trước trong Tin Mừng
Gio-an: „Thánh Thần sẽ dẫn dắt anh em vào sự thật, để anh em
hiểu được những gì mà lúc này đây anh em chưa thể hiểu“. Điều
này có nghĩa là luôn có một khoản “thặng dư“ chưa biết hết nơi
mạc khải, không những đối với khả năng hiểu biết của một cá
nhân, mà cả đối với vốn hiểu biết của Giáo Hội. Khoản thặng dư
đó, vì thế, là một phiêu lưu mới cho mỗi thế hệ. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Nghĩa là thế nào?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nghĩa là chẳng bao giờ
ta có thể nói: giờ đây tôi đã nắm được hết mọi sự trong đạo,
việc tìm hiểu của Ki-tô giáo đã kết thúc. Bởi Thiên Chúa và cuộc
sống con người là vô tận, nên luôn có những chiều kích mới. Giáo
Hội, với những gì đã được trao ban, chỉ bảo đảm được điều gì
không hợp với Tin Mừng mà thôi. Giáo Hội đã diễn tả những hiểu
biết căn bản của mình qua kinh Tin kính và các tín lí. Tất cả
những điều đó được diễn tả một cách phủ định. Chúng nói cho ta
biết, đâu là biên giới, bắt đầu từ đâu ta có thể bị lạc. Còn
phần gọi là nội địa thì rộng và luôn mở. Và vì vậy, Giáo Hội
cũng có thể chỉ cho cuộc sống con người những hướng căn bản lớn,
và cho biết đâu là hướng chắc chắn không được đi, nếu ta không
muốn vấp ngã. Nhiệm vụ của mỗi cá nhân là nhìn ra và tận dụng
những khả thể muôn vẻ trên đường mình đi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Tuy
nhiên một số người bảo, Ki-tô giáo là đạo ít thực tế, nó nhắm
nhiều hơn cho đời sau, nghĩa là một tôn giáo nhắm vào việc kiếm
điểm cho trương mục đời sau.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng, ki-tô hữu có
nhắm đến đời sau. Nếu vất khoản đời sau đi, dự phóng cuộc đời ta
sẽ trở thành một mảng kì lạ, một cái gì bị đứt đoạn. Nếu chỉ
nhìn cuộc sống với chiều kích 70, 80 năm ta được phép có mặt mà
thôi, thì đời người quả què quặt. Từ đó nẩy sinh lòng tham
sống. Nếu như chỉ có cuộc sống đời này mà thôi, thì đương nhiên
tôi phải tìm mọi cách tiếm dụng cho mình được nhiều chừng nào có
thể. Và như thế, tôi cũng chẳng cần quan tâm gì tới kẻ khác nữa.
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đời sau cung cấp cho
ta thước đo, và làm cho cuộc sống đời này đáng sống, đáng trọng,
để ta không chỉ sống cho hiện tại, mà làm sao cuộc đời mình cuối
cùng trở nên một thứ gì đáng giá - không những cho riêng mình,
mà cả đối với toàn thể. Thiên Chúa hằng nhậm lời không cất đi
trách nhiệm nơi ta, nhưng Ngài dạy ta phải biết trách nhiệm.
Ngài dạy ta biết sống trách nhiệm với những gì được gởi tới, để
ngày sau ta có thể trả lời trước mặt Ngài. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Đức
Ki-tô nói: « Hãy xin, sẽ được. Hãy tìm, sẽ thấy. Hãy gõ, sẽ
mở ». Mặt khác: Khi con tôi cầu Chúa giúp để làm bài tập ở
trường, thì, thú thật, nó đã chẳng luôn được toại nguyện.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Người ta cầu nguyện,
chẳng hạn, để được sức khoẻ ; mẹ cầu cho con; chồng cầu cho vợ ;
người ta cầu cho dân tộc mình đừng lạc lối – và ta biết, những
lời cầu đó không hẳn luôn được nhậm lời. Điều này có thể trở
thành một thắc mắc lớn cho những ai đang ở trong cơn thập tử
nhất sinh. Họ sẽ tự hỏi : Tại sao Chúa im tiếng ? Tại sao Ngài
không trả lời lời cầu xin của tôi ? Tại sao Ngài ẩn mặt ? Tại
sao tôi lại gặp điều trái ngược với những gì mình xin ? </span>
</p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cái khoảng cách này
giữa lời hứa của Đức Ki-tô và những gì con người kinh nghiệm
được trong cuộc sống đã làm mọi thế hệ, mỗi người và cả chính
tôi luôn phải suy nghĩ. Chính mỗi người chúng ta rồi cũng phải
tìm ra cho mình câu trả lời, để cuối cùng hiểu được rằng, tại
sao Chúa lại nói với ta như thế.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Tìm
ra cho mình câu trả lời nào ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Thánh An-tịnh và các
giáo phụ khác nói, Chúa ban cho ta cái gì tốt cho ta nhất – cái
đó có thể lúc này ta chưa biết được. Nhưng cái gì tốt nhất, thì
ta lại thường nghĩ khác hẳn với Chúa. Có lẽ ta phải học chấp
nhận những kinh nghiệm và đau khổ gặp trên đường đời, và coi đó
như là thánh í của Ngài. Con đường Chúa nhiều khi là một con
đường đáng sợ, nhằm uốn nắn và đổ khuôn lại đời ta, nhờ đó ta
thay đổi và trở nên ngay thẳng thật sự.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Như vậy, câu « Hãy
xin, sẽ được » chắc chắn không có nghĩa Chúa là cái kho để ta
muốn lấy gì thì lấy, hầu lấp đầy chỗ trống của ta và làm cho đời
ta thoải mái. Hay Ngài là kẻ sẽ cất đi đau khổ và những câu hỏi
trong ta. Trái lại, nó có nghĩa là Chúa chắc chắn nhậm lời ta và
sẽ ban cho ta những gì mà Ngài cho là phải, là đúng.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trở lại trường hợp cụ
thể lúc nãy : Có lẽ cũng tốt cho con anh, để nó tập hiểu rằng,
Chúa từ ái không đơn giản ra tay giúp, khi nó không thuộc bài,
mà chính nó phải tự nỗ lực học bài trước đã. Có thể cũng là liều
thuốc đắng tốt cho nó, khi gặp một thất bại. Mà có lẽ nó cũng
rất cần liều thuốc đó để tìm ra con đường nên đi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="THAN_TRÁCH_CỦA_JOB _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">THAN TRÁCH
CỦA JOB </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nhà
văn Joseph Roth, theo truyền thống xưa của Do-thái, đã tranh
luận thẳng thừng với Chúa. Ông viết sau cảnh giết chóc của thế
chiến thứ nhất : « Chúa đã tạo ra hàng triệu người như con
trong nỗi vô nghĩa rùng rợn của Ngài ». « Con không cần ân phúc
của Ngài ! Hãy đưa con vào địa ngục », ông đã kêu trời đầy tuyệt
vọng như thế.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Có lẽ tiếng kêu đó,
trong truyền thống do-thái, mạnh hơn nơi ta, phần cũng là vì Đức
Ki-tô chưa xuất hiện (nơi họ). Đức Ki-tô là Thiên Chúa đồng khổ,
đấng hay cứu vớt tâm hồn, và là kẻ đã đi vào một cuộc sống cơ
cực; Ngài không chỉ còn là một bóng dáng không thể hiểu nổi, như
một Thiên Chúa đã xuất hiện trước mắt Gióp. Nhưng Ngài đã bước
xuống tận đáy tầng sâu, như Thánh Vịnh viết về Ngài : « Tôi là
một con giun đất, chẳng phải là người », một kẻ bị chà nát dưới
chân.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Mỗi khi rơi vào túng
quẫn, ta luôn đặt câu hỏi: Tại sao Chúa lại làm thế ?! Từ đầu,
chúng ta đã nói rằng, khi ta thưa được với Chúa là ta chẳng hiểu
gì về Ngài hết, thì trong nhiều trường hợp, đó cũng có thể là
lúc ta bắt đầu cầu nguyện và bắt đầu khắc phục được khó khăn. Ta
nói lên điều đó với niềm tin vững vàng, là Ngài sẽ cho ta câu
trả lời đúng, bởi vì đấng bị đóng đinh - kẻ cũng gặp cơ cực và
bất công như ta – luôn ở trước mặt ta. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Điều này có thể tôi lầm, là tín hữu ki-tô có thái độ quá sùng
tín đối với Thiên Chúa. An-tịnh nói : « Chúa ơi, con không đôi
co với Chúa, vì Ngài là sự thật... Con không bắt đền Chúa...
Nhưng, là bụi tro, con để cho lòng nhân từ Chúa nói »</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Thánh An-tịnh là một
người luôn đau khổ và không ngừng chiến đấu, ngài rất cảm kích
về lòng nhân của Chúa. Lúc đầu ngài nghĩ, một khi trở lại đạo,
mình sẽ phơi phới đi lên. Nhưng về sau, ngài nhận ra con đường
đi lên đó quả vô cùng gian lao, và trên đường đó có nhiều bóng
đêm thung lũng. Ngài bảo, ngay cả thánh Phao-lô cuối cùng cũng
không tránh khỏi bị cám dỗ. Nói thế, hẳn An-tịnh muốn phóng rọi
chính mình vào thánh nhân. Nhưng chính vì bị dằn vặt, nên
An-tịnh mới nhìn ra lượng từ ái lớn lao của Chúa, và có thể nói
với Ngài như một đấng nhân từ, mới dám chờ đợi sự che chở nơi
Ngài, mới thấy bộ mặt hiền từ của Ngài, và không phải đôi co với
Ngài.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trong ý nghĩa đó, tôi
tin rằng, bóng dáng Đức Ki-tô quả thật làm giảm đi ít nhiều nỗi
đắng cay của cuộc sống đôi co của ta. Lòng nhân của đấng tạo
dựng, mà Gióp trước đây chỉ mới thấy lờ mờ, giờ đây – qua Đức
Ki-tô - đã hiện hình rõ nét. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Trong cơn nguy khốn nhiều người quay về đức tin để tìm nâng đỡ.
Đôi lúc họ được toại nguyện, nhưng cũng nhiều khi họ có cảm
tưởng Chúa ẩn mặt, không hiểu sao Chúa không ra tay giúp khi họ
cần Ngài.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Sách Gióp là tiếng kêu
điển hình của con người trước kinh nghiệm quẫn bách của cuộc đời
và về nỗi thinh lặng của Thiên Chúa. Và ngay cả về một Thiên
Chúa xem ra bất công. Gióp thất vọng và bực tức, đến nỗi đã đổ
trút lên Chúa tất cả những gì đè nặng tâm can và khiến ông đam
ra hoài nghi về sự thiện của cuộc đời.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vấn đề là cuộc đời có
đáng sống không ? Chúa có tốt lành, Ngài có thật hiện diện và
hay cứu giúp không ? Không ai thoát được những câu hỏi u tối đó.
Nhưng cũng cần có những câu hỏi đó để ta luyện thân trong đau
khổ, hầu thủ đắc cho mình một sự tự do và trưởng thành tâm hồn,
và nhất là một nỗi cảm thông với tha nhân. Chẳng có một câu trả
lời thuần lí, chẳng có một công thức rốt ráo nào có thể giúp ta
giải thích được những vấn nạn trên. Bởi chưng, những gì thật sự
đi vào làn da hay con tim ta đều mang một nội dung hoàn toàn
khác, nội dung đó ta không thể dùng công thức trần gian để giải
thích, nhưng nó rốt cuộc có thể được gột rửa nên trong nhờ kinh
qua đau khổ của mỗi người.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Trong Sách Gióp, có những câu than trách như sau : « Người ta
chia cho tôi những đêm đen đầy vất vả, tôi nằm xuống, tự hỏi,
không biết bao giờ mình được phép đứng lên. Chiều tối, tôi no
đầy rác rưởi... Chẳng bao giờ mắt tôi thấy được hạnh phúc ». Nếu
nỗi đau tâm hồn đó không làm sao tránh khỏi, thử hỏi đức tin hẳn
còn giúp được gì cho ta ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ta có quyền nêu lên
câu hỏi đó, bởi khi tôi làm điều gì, thì điều đó phải có ý
nghĩa. Người ta muốn biết: Điều tôi tin đó có đúng không ? Nó có
mang một ý nghĩa nào hay thực ra chỉ là một sự giả dối? Nhưng
câu hỏi đặt ra sẽ sai, khi người ta nhìn tất cả mọi thứ dưới
khía cạnh cái tôi của mình, dưới tiêu chuẩn mình sẽ được cái gì
trong đó. Vì như thế, người ta sẽ chỉ còn biết tham sống, chỉ
còn biết có mình thôi, và như vậy, có thể họ sẽ chẳng hiểu gì
nữa và đời họ rốt cuộc sẽ thất bại.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức Ki-tô có lần nói :
Ai muốn được cuộc sống, kẻ đó sẽ mất nó. Và chỉ ai mất, sẵn sàng
cho đi cuộc sống, người đó sẽ bước đúng hướng và có thể nhờ đó
tìm lại được cuộc sống. Có nghĩa là, cuối cùng, ta phải quẳng đi
câu hỏi: tôi sẽ được gì trong đó. Tôi phải học để hiểu ra rằng,
quên mình là điều quan trọng. Tôi phải sẵn sàng cho mình đi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nói
thì dễ.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhưng tình yêu hôn
nhân cũng vậy, nó chỉ thật sự phong phú và lớn lên, khi tôi sẵn
sàng quên đi chính mình, sẵn sàng bước ra khỏi mình và trao mình
cho một người. Và điều đó lại càng đúng trong quan hệ lớn lao
giữa ta với Chúa, và chỉ từ quan hệ đó mà mọi quan hệ khác mới
có thể nẩy sinh.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Như vậy, tôi không
phải bắt đầu bằng cái nhìn về mình, nhưng phải tự hỏi, Ngài muốn
gì nơi tôi. Tôi phải bắt đầu với việc học yêu, bằng cách quay ra
khỏi tôi để hướng về Chúa. Từ hướng nền tảng đó, khi tôi không
còn hỏi mình sẽ kiếm được gì, mà cứ đơn giản để cho Chúa dẫn
dắt, để mất mình thật sự trong Chúa, quên đi chính mình, thì lúc
đó tôi sẽ nhận ra, à thì ra như vậy đời tôi mới đúng hướng, chứ
nếu mà cứ chỉ bo bo cho mình thôi, thì cuộc sống eo hẹp quá. Một
khi tôi đã ra được « ngoài trời » rồi, thì mọi sự mới bắt đầu,
chiều kích lớn lao của cuộc sống mới thật sự khởi đầu.<span style="color:blue"> </span>
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Bắt
đầu từ đây có lẽ con thuyền sẽ xuôi chèo mát mái dài dài.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đây là một con đường,
dĩ nhiên, không phải ngày một ngày hai có thể đạt được. Đức tin
không tạo nhanh hạnh phúc. Và đây có lẽ là một trong những
nguyên nhân khủng hoảng đức tin ngày nay, là vì chúng ta muốn có
ngay lạc thú và hạnh phúc, mà không dám nhảy vào cuộc phiêu lưu
kéo dài cả đời người – trong niềm tin tưởng mạnh mẽ rằng, bước
nhảy đó sẽ không rơi vào khoảng không, nhưng đó căn bản là một
hành vi tình yêu, mà chúng ta được tạo dựng là cho hành vi tình
yêu đó. Và chính nhờ bước nhảy đó mà ta đạt được điều mong muốn:
yêu và được yêu, và như vậy gặp được hạnh phúc đích thực.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="CHUYỆN_DỜI_NON _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">CHUYỆN DỜI
NON </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Chính Đức Giê-su nói: « Chỉ cần một đức tin bằng hạt cải, anh
em có thể nói với ngọn núi kia: hãy dời khỏi đây! Và núi sẽ
chuyển đi. Chẳng có gì mà không thể làm được ».</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Quả thật, đây là một
trong những lời bí ẩn của Tân Ước, dĩ nhiên là đối với tôi. Các
giáo phụ, những nhà thần học, các thánh, cũng đã vất vả với câu
này. Chúng ta không được hiểu nó – cũng như câu : « Hãy xin thì
sẽ được nhận lời » - một cách tầm thường, và nói, ừ giờ mình có
đức tin rồi đây, nếu mình muốn, mình có thể dời ngọn
Montecassino này. Núi ở đây phải hiểu là những gì cản bước đời
ta. Và chúng thường còn nặng hơn những ngọn núi được vẽ trên bản
đồ. Thực tế, ta có thể thắng được những ngọn này, nếu ta bỏ mình
hướng theo Chúa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Phải chăng đó chỉ là một thứ thần chú, một lối tự kỉ ám thị ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Hành vi đức tin không
phải là chuyện nhập tâm một ý tưởng, hay việc gán cho nó một khả
năng nào đó. Hành vi đức tin hệ tại ở niềm tin Thiên Chúa đang
có đó, và tôi có thể trao thân vào cánh tay Ngài. Và rồi núi
cũng phải dời đi.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Liên quan tới chuyện
này, Đức Ki-tô đã dùng dụ ngôn hạt cải, là một thứ hạt bé nhất
trong các loại hạt, thế mà cuối cùng hạt đó đã thành một thân
cây lớn, chim trời tới làm tổ. Hạt cải, một mặt, nói lên sự bé
mọn – nỗi nghèo hèn của tôi -, mặt khác cũng chứa đựng tiềm năng
lớn lên. Như thế, trong hạt cải ẩn chứa một hình ảnh sâu xa về
đức tin. Theo đó, đức tin không phải chỉ là việc chấp nhận một
số giáo huấn, nhưng nó là hạt giống sự sống trong tôi. Tôi chỉ
trở thành một kẻ tin đúng nghĩa, khi đức tin trong tôi trở nên
như một mầm sống động, ở đó một thứ gì mọc lên, thoạt tiên thực
sự làm biến đổi đời tôi, rồi từ đó mang vào thế giới một cái gì
mới. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Đức Giê-su đã có một lời hứa quan trọng, Ngài nói: « Những điều
tôi giảng không phải là của tôi, nhưng là của đấng đã sai tôi.
Ai thực hành í của Thiên Chúa, người đó sẽ tự nhận ra, những
điều đó xuất phát từ Thiên Chúa hay từ chính tôi ». Và ngay
những người Pha-ri-sêu thời đó cũng phải thốt lên: « Chưa bao
giờ thấy ai nói năng như ông này ».</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng i như điều chúng
ta đang suy gẫm. Chân lí trong lời dạy của Đức Giê-su không
mang tính lí thuyết. Nhưng nó như một công thức kĩ thuật : hãy
thử làm đi rồi mới thấy sự đúng đắn của nó. Chân lí lời Chúa nói
ở đây kéo theo toàn bộ con người, kéo theo cả cuộc đời thử
nghiệm. Tôi chỉ có thể nhận ra chân lí đó, bao lâu tôi vâng theo
í Chúa, những gì mà Ngài đã tỏ ra cho tôi biết. Í của Tạo hoá
chẳng phải là cái gì xa lạ, ở ngoài, nhưng nằm sẵn trong chính
tôi. Và qua thử nghiệm cuộc sống, ta sẽ thật sự nhận ra phải
sống thế nào mới đúng. Cuộc sống sẽ không thoải mái, nhưng sẽ
đúng. Nó sẽ không hời hợt, hứng thú, nhưng sẽ đưa tới một niềm
vui sâu xa đúng nghĩa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đó cũng là tín hiệu
các Thánh mang lại cho chúng ta, là đã có những người đã vâng
theo í Chúa trong cuộc thử nghiệm đời sống. Các ngài đúng là ánh
sáng cho nhân loại, là bảng dẫn đường giúp ta lái cuộc đời đi
sao cho đúng hướng. Tôi tin rằng, đó là nền tảng cho toàn bộ câu
hỏi về chân lí Ki-tô giáo. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="THIÊN_CHÚA_và_TRÍ_HIỂU _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">THIÊN CHÚA
và TRÍ HIỂU </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Giáo Hội và các Thánh nhấn mạnh rằng, đức tin Ki-tô giáo có thể
hiểu được bằng lí trí, có thể chứng minh và biện minh. Điều đó
có đúng không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng, nhưng có giới
hạn. Đúng, đức tin không phải là bất cứ một miếng vải nào, mà
mình có thể vẽ thế này thế khác lên trên đó. Đức tin liên quan
tới trí hiểu, vì nó nói lên sự thật – và vì trí hiểu được tạo
dựng cho sự thật. Do đó, đức tin thiếu trí hiểu không phải là
đức tin Ki-tô giáo đúng nghĩa. Đức tin thách đố trí hiểu của
chúng ta. Trong cuộc trao đổi này, chúng ta cũng sẽ thấy tất cả
- từ khởi đầu những ý nghĩtạo dựng cho tới niềm hi vọng Ki-tô
giáo – là một bức tranh hữu lí, mà ta có thể hiểu với lí trí. Do
đó, có thể nói, đức tin cũng phù hợp với lí trí. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Ngay các nhà khoa học vẫn luôn lấy Thiên Chúa và đức tin làm đề
tài suy tư. Xin kể ra một vài trường hợp. Chẳng hạn Isaac
Newton, cha đẻ ngành vật lí lí thuyết, nói: « Sự thiết lập và
trật tự của vũ trụ kì diệu này chỉ có thể có được do chương
trình của một bàn tay tạo hoá toàn năng toàn trí. Đó là và sẽ là
cái biết cuối cùng và trên hết của tôi ». Augustin Louis
Chauchy, nhà toán học người Pháp, nói : « Tôi là một ki-tô hữu,
có nghĩa là tôi tin vào thiên tính của Đức Ki-tô, như Tycho de
Brahe, Kopernikus, Descartes, Newton, Leibnitz, Pascal… như các
nhà thiên văn và toán học lớn trước đây vẫn tin”. Và Guglielmo
Marconi, người Í, giải Nobel, nhờ ông mà ngày nay ta có điện
thoại không dây và điện thoại cầm tay, nói: « Tôi hãnh diện
tuyên bố rằng tôi có đức tin. Tôi tin vào quyền năng của sự cầu
nguyện. Tôi tin điều đó không những với tư cách một người công
giáo, mà còn với tư cách một nhà khoa học ».</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Rõ ràng, tín hữu ki-tô
chúng ta không rơi vào một phiêu lưu dị đoan. Nhưng có lẽ tôi
phải nêu lên hai dè dặt : Đức tin không thể hiểu đầy đủ như ta
hiểu một công thức toán học, nhưng nó càng lúc càng đi vào tầng
sâu hơn, đi vào sự vô tận của Thiên Chúa, đi vào cái nhiệm mầu
của tình yêu. Trong lãnh vực này, có một giới hạn cho những gì
con người có thể hiểu được bằng suy tư. Nhất là, con người hữu
hạn chúng ta có thể hiểu gì và cái gì chúng ta có thể làm ra cho
hoàn toàn dễ hiểu.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Chúng ta người này đã
chẳng hiểu hết được người kia, vì luôn có những lí do sâu hơn mà
ta không thể giải thích. Chúng ta rốt cuộc cũng chẳng hiểu được
cơ cấu của vật chất, ta luôn chỉ có thể hiểu tới một mức nào đó
mà thôi. Trước Thiên Chúa và lời Ngài thì trí óc chúng ta lại
càng phải cúi đầu khiêm tốn, vì cả hai cao vượt trên khả năng
hiểu của chúng ta.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trong ý nghĩa đó, đức
tin cũng không thể chứng minh được. Tôi không thể nói được, ai
không chấp nhận đức tin, người đó là ngớ ngẩn. Tin là một con
đường sống, trên đó điều mình tin càng ngày càng được vững-chắc
qua thử nghiệm, và được chứng tỏ cho thấy sự hữu lí trong tổng
thể của nó. Như vậy, có những tiếp cận bằng trí hiểu cho phép
tôi có quyền tin vào đó. Chúng cho tôi biết chắc chắn là mình
không nhắm mắt dị đoan. Nhưng, không thể có một chứng minh rốt
ráo, như tôi có thể làm nơi các quy luật tự nhiên.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
thể nói, cần phải mở mang tâm trí để có thể càng ngày càng hiểu
được Thiên Chúa hơn?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cả người bình thường
cũng có thể có được một hiểu biết lớn rộng về Thiên Chúa. Không
nhất thiết phải có nhiều kiến thức khoa học và lịch sử ta mới có
thể hiểu Chúa được nhiều hơn.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Chỉ với thực tại (con
người và thế giới này) không thôi cũng đủ làm cho ta chết ngộp
trong đó rồi. Nếu tim óc ta bị nhồi nhét nhiều thứ quá, nó có
thể sẽ bị những thứ đó làm cho cạn và hẹp đi, khiến ta không thể
nhìn ra được cái bí mật đang tác động trong thiên nhiên và lịch
sử. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tác dụng của những
kiến thức khoa học lớn, như vậy, một mặt khiến con người không
thể nhìn vượt qua được thực tại, và như thế chân trời suy tư của
họ bị bó hẹp. Vì biết quá nhiều, người ta chỉ có thể tiếp tục
suy tư ở bình diện thực tại, mà không thể nhảy vào được vòng bí
nhiệm. Người ta chỉ còn thấy được cái có thể nắm bắt. Và nhìn
dưới khía cạnh siêu hình thì người đó như vậy càng dốt đi. Mặt
khác, cũng có thể nhờ cái biết lớn rộng đó mà ta nhìn ra được
những tính toán muôn hình muôn vẻ của lí trý Thiên Chúa qua thực
tại, nhờ đó hình ảnh Thiên Chúa trong ta càng mở ra, và ta càng
trở nên khiêm tốn, kính trọng và thán phục thêm đối với Ngài. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Một
thí dụ thật cụ thể về khả năng thay đổi hình ảnh Thiên Chúa:
Trước đây, người ta cho rằng Chúa nhìn thấy mỗi người và Ngài
biết rõ người đó hiện đang làm gì. Quan điểm này, một lúc nào
đó, đã bị bãi bỏ; người ta cho rằng đó là trò trẻ con mà Giáo
Hội dùng để răn đe và doạ dẫm tín hữu. Ngày nay, với tiến bộ kĩ
thuật, quan điểm đó lại trở lại. Lúc này, ta đã thiết lập trên
không gian không những các vệ tinh truyền hình, mà cả các hệ
thống điều khiển giúp ta lái xe đi tới nơi về tới chốn. Và nữa :
kĩ thuật vi tính và mạng lưới đã chứng minh, chỉ cần một kích
tác tương xứng ta có thể, trong một tích tắc, điều khiển và nối
kết hàng triệu triệu chuyển động và tín hiệu trên khắp địa cầu,
dù ở bắc Âu hay nam Phi. Khả năng mường tượng của con người càng
lớn ra, thì không hiểu sao, họ lại thích thú quay trở về cái
quan niệm một thời đã bị vứt vào kho phế thải. </span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vâng, quả đúng và cám
ơn Chúa về những thứ mới đó giúp con người nhìn ra lại được
Chúa. Có những cánh cửa đã đóng, một lúc nào đó sẽ tự mở ra lại.
Càng hiểu thêm về thế giới, hình ảnh Chúa trong ta càng lớn lên
trở lại và dễ hiểu ra. Nhưng điều này không xẩy ra một cách
đương nhiên. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="MỘT_MÂU_THUẪN _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">MỘT MÂU
THUẪN </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Một
đàng là giới răn Chúa – một đàng là bản chất con người. Cả hai
đều là sản phẩm của tạo dựng. Và dù vậy, ai cũng có thể thấy cả
hai khó mà hợp với nhau. Đã là con người thì không tránh được
làm sai, nghĩ quấy. Mâu thuẫn này luôn đưa ta vào một hoàn cảnh,
trong đó ta cảm thấy quá sức mình.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đức tin Ki-tô giáo xác
tín rằng, có một bất ổn nào đó trong cuộc tạo dựng. Con người đã
không còn tốt đẹp như khi họ vừa thoát thân từ bàn tay Tạo hoá.
Bên cạnh khuynh hướng tạo dựng quy về Chúa, giờ đây họ bị một
yếu tố khác đè nặng, đó là khuynh hướng rời xa Chúa. Con người,
vì thế, bị dằng co giữa nguyên tính và cái gia tài lịch sử của
nó.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tiềm năng xa rời Chúa
đó vốn đã được Tạo hoá cài sẵn trong lòng thụ tạo mang bản chất
hữu hạn, nhưng lịch sử đã biến tiềm năng đó thành khả năng. Một
đàng, con người được tạo ra cho tình yêu. Con người hiện diện để
quên đi chính mình và cho mình đi. Nhưng, đàng khác, nó lại từ
chối cho đi, mà chỉ muốn ôm vào một mình. Bẩm tính đó gia tăng,
khiến nó một mặt yêu Chúa, mặt khác bực bội và đã có thể nói với
Ngài: tôi muốn độc lập, tôi chỉ muốn là tôi mà thôi.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nếu tỉnh thức tự soi
mình, chúng ta cũng có thể thấy cái mâu thuẫn, cái căng thẳng
nội tâm của cuộc sống. Một đàng, chúng ta công nhận những gì
viết ra trong mười giới răn là đúng. Đó là những điều ta muốn có
và chúng tạo niềm vui cho ta. Cụ thể là đối xử tốt với tha nhân,
biết ơn người, tôn trọng tài sản kẻ khác, yêu sự thật, không nói
dối, muốn một tình yêu đầy trách nhiệm suốt đời với người phối
ngẫu. Đó là một chiều hướng, một cách nào đó, không phải chỉ
ngược với ta và như một ách nặng đè trên vai ta. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Mặt
khác, ta nhận thấy cái nhột nhạt, và cũng muốn tránh nó.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đó là tính thích gây
sự, thích nói dối, chước cám dỗ hoài nghi – tất cả những thứ đó
nẩy sinh từ một khuynh hướng tiêu diệt, một ý chí chống đối,
cũng đã nằm sẵn trong con người. Cái nghịch lí đó cho thấy có
một trục trặc trong nội tâm con người, khiến con người không thể
trở nên được như nó muốn. Tôi thấy cái này tốt và muốn làm,
nhưng lại làm cái khác, thi-sĩ Ovid người Rô-ma xưa đã nói như
thế. Và Phao-lô trong chương 7 thư gởi giáo đoàn Rô-ma cũng đã
viết : Cái tốt tôi muốn, tôi lại không làm ; và cái xấu mà thực
tình tôi không muốn, thì tôi lại làm. Phao-lô cuối cùng đã kêu
lên : Ai sẽ cứu tôi khỏi cái mâu thuẫn tâm hồn này đây !? Và
chính nhờ điểm này Phao-lô đã hiểu ra một cách đúng đắn về Đức
Ki-tô – và cũng từ điểm đó mà Phao-lô đã loan báo Đức Ki-tô như
là một lời giải cứu độ ra cho thế giới ngoại giáo thời đó. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Tuy
nhiên, cũng có một mâu thuẫn khó hiểu. Đó là mâu thuẫn giữa Tin
Mừng về một Thiên Chúa được coi là nhân hậu, « thương yêu », và
tình trạng thực tế đau buồn của thế giới. Hậu quả là người ta
thất vọng về Chúa. Nhiều người chẳng nhìn ra được chút gì gọi là
tác động cứu độ của Ngài. Và đôi lúc tôi cũng nghĩ, đức tin có
lẽ không còn phù hợp với khả năng hiểu biết càng ngày càng tiến
xa của ta. Nó không thể chịu nổi nguồn sáng chói chang của các
thực tế.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ở đây, mâu thuẫn nội
tâm, mà chúng ta vừa nói tới, gặp thêm một yếu tố tập thể. Có
một ý thứctập thể làm cho mâu thuẫn thêm gia trọng. Ý thứcđó
công nhận khuynh hướng ích kỉ muốn quay mặt lại với Chúa là
đúng, và nó chỉ cho ta những lối sống mà lúc này đây xem ra
thoải mái. Nhưng mỗi người không chỉ sống cho riêng mình, mà còn
sống cùng, nó biến đổi theo tập thể hoặc bị tập thể lèo lái, làm
biến chất.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Có nhiều cấp độ khác
nhau về tình trạng đi xuống hoặc cả đi lên của cộng đồng. Cộng
đồng có thể nâng đỡ và dẫn dắt tôi, để các mâu thuẫn trong tôi
từ từ giảm đi hoặc biến mất. Trái lại, cũng có cái gọi là tập
thể bình quân, bảo rằng, ờ thì người khác cũng làm như thế. Đó
là những cộng đồng, trong đó ăn cắp trở thành bình thường, tham
nhũng thành đương nhiên và dối trá là chuyện thường tình.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Cộng đồng có thể kéo
con người càng ngày càng đi xuống – hoặc giúp nó đi lên. Trong
trường hợp đầu, vật chất và lối nghĩ thuần vật chất làm chủ,
khiến ta coi những điều khác, những gì cao hơn chủ nghĩa vật
chất đó là cổ hủ, vô lí, chỉ tổ gây khó chịu cho con người.
Trong trường hợp thứ hai, có một sự hiện diện đương nhiên nào đó
của Chúa trong xã hội, và con người dễ hướng lên cùng Ngài hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Nhưng một cuộc sống nhẹ nhàng, thoải mái và đầy lạc thú có phải
tốt hơn không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Dĩ nhiên một cuộc sống
thoả thê với vật chất, với cái có thể nắm bắt được, với những
cảm giác vui thú có thể mua hay sắm được, trước mắt xem ra đơn
giản hơn. Tôi có thể vào một cửa hàng vui chơi, trả tiền vô cửa
và có ngay một cuộc lên đồng, nhờ đó quên đi mọi khó nhọc của
con đường thành nhân và tự chế. Cám dỗ này vô cùng lớn. Cả hạnh
phúc ở đây cũng đã trở thành một món hàng có thể mua bán. Con
đường này nhanh hơn, thoải mái hơn, mâu thuẫn tâm hồn xem ra
được giải quyết – bởi chẳng cần bận tâm gì tới câu hỏi về Chúa
nữa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Nhưng người ta cũng có thể xem lối sống đó là văn minh, tân tiến
và hoàn toàn phù hợp với thế giới tiến bộ ngày nay.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhưng ta cũng sớm nhận
ra đó là một dối gạt. Cá nhân ta cuối cùng sẽ thấy mình trống
rỗng, cháy rụi, và khi hết cơn lên đồng trở về với thực tại, ta
đâm ra giận mình và thế giới. Trễ nhất là vào lúc đó, cảm giác
bị lừa đến với ta.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng, là bi kịch nội
tâm của ta chẳng bao giờ do riêng ta giải quyết, mà nó được giải
quyết trong khuôn khổ cái chúng-tôi chung. Khuôn khổ tập thể đó
có thể làm cho đời ta thêm khó khăn hay trở nên nhẹ nhàng. Vì lẽ
đó, trong Giáo Hội sơ khai, người ta đã lập ra lớp giáo lýnhập
đạo. Mục đích là để tạo nên một loại cộng đồng thay thế, trong
đó người ta có thể làm quen với Chúa, và qua việc chung sống với
kẻ khác, người ta dần bước vào được môi trường có thể học nhìn
thấy Chúa. Từ đó cho tới lúc rửa tội – rửa tội còn được gọi là
giác ngộ - sự hiểu biết về Chúa bắt đầu lớn lên trong cá nhân,
và nhờ vậy, người đó giờ đây có thể tự lập trong cuộc sống đức
tin. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi nghĩ, trong thế
giới hướng về vô thần, hoài nghi và vật chất ngày nay, mô thức
trên lại trở nên cần thiết. Trước đây, xem ra Giáo Hội và xã hội
gần như làm một với nhau. Giờ đây, Giáo Hội lại phải nỗ lực làm
sao để trở thành một nơi cho con người tìm tới, nơi đó không
những có chỗ cho cái chúng-tôi đang gặp khó khăn hay đang xuống
cấp, mà cả cái chúng-tôi đang mở ra để đón nhận từng cá nhân và
giúp họ tập nhìn ra Chúa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Vấn
đề là liệu đức tin có thật sự làm cho ta tốt hơn, nhân từ hơn,
yêu người hơn, bớt tham-lam hơn, bớt tự-phụ hơn không. Hãy nhìn
vào những người đã được chính Chúa kêu-mời tin, những kẻ xem ra
chẳng mong gì hơn là được sống đẹp lòng Chúa và trở thành những
con người toàn hảo. Tại sao cả trong số các giáo sĩ, các tu sĩ
nam nữ lại có nhiều đố kị, tị hiềm, ghen tương, dối trá và thiếu
bác ái với nhau đến thế ? Tại sao đức tin không làm cho họ tốt
hơn ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Một câu hỏi quả thật
nhức nhối. Qua đó ta lại thấy rằng đức tin không đơn giản có sẵn
đó, nó không đứng yên, nhưng có thể lớn ra hoặc teo lại. Nó
không đơn giản là một bảo chứng thành toàn, một thứ nguồn vốn
giờ đây chỉ còn đợi thu lãi. Đức tin luôn được đổ vào một bình
tự do rất dễ vỡ. Ta mong mọi chuyện phải khác đi. Nhưng Chúa lại
có cái liều lĩnh thật khó hiểu, là Ngài đã không cho ta một liều
thuốc mạnh hơn.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Mà ngay cả khi ta phải
chứng kiến những thiếu sót trong thế giới kẻ tin (dĩ nhiên đó
cũng là hậu quả của sự suy yếu đức tin), ta cũng không được quên
mặt tích cực của nó. Đọc chuyện của biết bao người đơn sơ, tốt
lành, những kẻ đã được đức tin làm cho tốt hơn, ta thấy rõ là
đức tin đã tác động một cách rất tích cực. Tôi đặc biệt nghĩ tới
những người lớn tuổi trong các xứ đạo bình thường, đức tin đã
làm cho họ chín muồi nhân ái. Gặp gỡ họ, tôi thấy toát lên sự ấm
cúng, toả ra một thứ ánh sáng nội tâm.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Và ngược lại, chúng ta
cũng phải công nhận là, với đà bốc hơi của đức tin, xã hội càng
ngày càng xơ cứng, bạo lực và hung dữ ra. Bầu khí chẳng tốt hơn,
nhưng càng ngày càng kích động và ác độc hơn, ngay cả một nhà
thần học thích phản kháng như Vorgrimler<sup>*</sup> cũng đã
nhận xét như thế. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="BÍ_ẨN _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">BÍ ẨN </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Thế
giới của người Ki-tô giáo là một thế giới, trong đó cái vô hình
và hữu hình đều đương nhiên như nhau. Thiên thần và thiên thần
bản mệnh vây quanh ki-tô hữu. Họ có thể được Thánh Thần giúp
sức. Khi muốn, họ có thể chạy đến nương tựa hay cầu cứu Mẹ
Maria. Nhà trý thứccông giáo lớn Romano Guardini nói, người ta
có thể làm cho những gì thiêng liêng và bí ẩn trở nên khả giác,
bằng cách tập luyện hay nắm lấy những vật thánh và cố gắng tập
trung tất cả suy nghĩ và tinh thần vào đó. Và rồi người ta cũng
có thể cảm được ngay là mình đang ở vị trí nào và được thánh hoá
ra sao. N</span></i></b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: navy" lang="VI">gười
ngoài công giáo coi chuyện đó quả lạ lẫm, nếu không nói là quá
ngây thơ.</span></i></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Không được hiểu một
cách hời hợt rồi bảo đó là mê tín. Như kiểu mình đang sống trong
một vũ trụ đầy những quyền lực phù trợ, và những lực này nhận
gánh thay cho mình một nửa cuộc sống. Đúng, là qua đức tin,
chúng ta nhìn nhận có một thực tại trong đó không chỉ có cái hữu
hình mà thôi. Những vị Thánh lớn vẫn thật sự luôn sống động. Có
sự hiện diện của đại gia đình các thánh. Nhìn nhận sự kiện này
có nghĩa là tôi được bao bọc và được thương yêu.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Để học tập một cách
đúng đắn những điều Guardini chỉ, đương nhiên tôi phải làm quen
với thực tế đó từ nội tâm và thấu hiểu chấp nhận nó – và rồi
tôi cũng có thể nhận ra bảng chỉ đường. Bảng này chẳng phải đơn
giản là một phương tiện thoải mái để tôi trút đi một nửa cuộc
sống mình, nhưng là một hướng dẫn.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vừa rồi, tin tức ở Í
nói đến một bà kể chuyện về số phận mình. Bà sắp sửa sinh con,
lại phải mổ tim thật nguy hiểm. Bà vui vẻ nói với nhà báo, là bà
đã cầu với linh mục Pio<sup>*</sup> thế này : « Này cha Pio, hãy
giúp con và con con », thế là bà yên chí sẽ chẳng có gì nguy
hiểm xẩy ra cho hai mẹ con nữa. Chuyện có lẽ thật trẻ con và
ngây thơ, nhưng nó phản ảnh một thứ niềm tin uyên nguyên được
trao tặng cho những ai biết rằng mình đang có những anh chị em ở
thế giới bên kia. Họ ở gần tôi, có thể giúp tôi, và tôi có quyền
tin tưởng kêu cầu họ. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Nhưng càng ngày xem ra càng có ít người biết về những bí ẩn của
đức tin. Tại sao thế ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Có lẽ vì đức tin của
ta trở nên quá máy móc. Cũng có lẽ vì con người quá hướng ngoại,
ít chịu nhập tâm, như Guardini nói.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Mỗi thế hệ phải tự
khám phá ra đức tin và phải sống đức tin đó một cách mới mẻ.
Ngược lại, ta cũng đã thấy cảnh thế hệ mất đức tin ngày nay đang
chạy đi tìm lực nâng đỡ trong những chuyện huyền bí, trong những
viên đá hay một thứ gì đó chả hiểu. Điều này có nghĩa là người
ta đi tìm những hình thức kêu cầu quyền lực vô hình mới, bởi vì
họ cảm thấy mình có thể có hoặc cần có những kẻ giúp đỡ khác. Vì
thế, những người công giáo chúng ta, và nhất là những ai mang
trách nhiệm trong Giáo Hội, phải tự hỏi và suy nghĩ, tại sao
mình đã không thể rao truyền một đức tin có thể đáp ứng được
những vấn nạn ngày nay, để cho con người cảm nhận ra trong đức
tin đó cũng hàm chứa những gì họ thực sự đang nỗ lực tìm kiếm. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="TẤT_CẢ_ĐỀU_ĐÃ_ĐƯỢC_VIẾT_RA _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">TẤT CẢ ĐỀU
ĐÃ ĐƯỢC VIẾT RA? </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Người Ả-rập cố gắng diễn tả cái huyền bí lớn của thế giới bằng
từ « Maktub ». Dịch ra đại khái là : « Điều đã được viết ra ».
Có lẽ mọi chuyện: toàn bộ lịch sử thế giới, lịch sử cuộc sinh tử
của tôi.. quả đã được viết ra rồi. Có lần tôi nghe trong một
thánh lễ câu : phúc cho ai đã được ghi tên nơi Chúa, một câu
trong Sách sự sống. Phải chăng Chúa đã vẽ ra đường đi cho mỗi
người rồi, mình chỉ còn việc phải tìm ra con đường đã vạch đó ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi không phải là nhà
chuyên môn về đạo Islam, nhưng tôi nghĩ, đây là điểm mâu thuẫn
thật sự hay ít ra khác nhau giữa Islam và đức tin Ki-tô giáo.
Đạo Islam tin rằng mọi chuyện đã được định sẵn, con người chỉ có
việc sống trong màng lưới đã giăng đó. Đức tin Ki-tô giáo, trái
lại, có yếu tố tự do. Có nghĩa là, một đàng, Thiên Chúa bao trùm
mọi sự, Ngài biết mọi sự, Ngài dẫn dắt lịch sử. Nhưng đàng khác,
Ngài cũng để chỗ cho tự do hiện diện, qua đó ta có thể làm khác
đi điều Ngài muốn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Ngài có thể cắt nghĩa rõ hơn ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Điều này rất bí ẩn và
khó giải thích. Ngay cả trong Ki-tô giáo thỉnh thoảng người ta
lại tạo ra thuyết gọi là tiền định. Thuyết này cho biết, có
những người đã bị đóng ấn hoả ngục, và cũng có những người đã có
tên sẵn trên trời rồi. Đức tin của Giáo Hội phủ nhận điều đó.
Bởi vì như vậy thì cá nhân tôi chả có thể làm được gì hơn nữa,
vì số phần tôi đã được an bài rồi. Điều này rõ ràng không phù
hợp với đức tin công giáo.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Thiên Chúa đã tạo ra
tự do thật, và Ngài cũng để cho chương trình của Ngài bị đảo lộn
(từ đảo lộn đó rồi ra Ngài lại tạo nên một cái gì mới). Lịch sử
đã chứng minh điều đó. Khởi đầu là tội của Adam, nó làm đổ nhào
kế hoạch của Chúa. Và Chúa đã phản ứng bằng cách tỏ cho thấy
Ngài mạnh hơn, bằng cách Ngài hiện thân trong Đức Ki-tô. </span>
</p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Dân tộc Is-ra-en, có
thể nói, là một mô hình thí dụ lớn. Bên cạnh đó còn có những thí
dụ khác nhỏ hơn. Dân tộc này được cai quản bằng thần quyền,
không phải qua hàng vua quan, nhưng qua những vị thẩm phán áp
dụng luật Chúa. Nhưng dân Is-ra-en muốn có vua như các dân tộc
khác. Và họ đã phá kế hoạch, và Chúa đã phải chấp nhận điều họ
muốn. Ngài đã ban cho họ Saul, rồi David, rồi từ đó dọn đường
cho Ki-tô, vị vua đã làm đảo lộn mọi triều vua với cái chết của
Ngài trên thập giá.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ở đây, chúng ta đã
dùng một mô hình để hiểu Kinh Thánh và để hiểu rằng, một mặt,
Thiên Chúa hoàn toàn chấp nhận tự do; mặt khác, Ngài lớn hơn và
có khả năng hình thành nên từ thất bại và đổ vỡ một khởi đầu mới
còn đẹp hơn, lớn hơn cái ban đầu. Cuối cùng rồi sẽ ra sao (hẳn
Chúa biết mọi sự, nhưng Ngài cũng dành chỗ cho những đề nghị
mới), điều này đã làm điên đầu bao nhiêu triết gia và thần học
gia lừng danh nhất. Ta không thể biết được, vì chính ta đâu phải
là Chúa, vả lại vì chân trời suy tư của ta vô cùng bó hẹp.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nhưng tôi nghĩ, ta có
thể hiểu được điều trực tiếp : Thiên Chúa nắm giữ lịch sử trong
tay, Ngài giữ tôi trên tay, nhưng Ngài cũng để tôi tự do, để tôi
tự mình trở nên một kẻ yêu hay chối từ tình yêu. Như thế, Chúa
đã không đặt nơi tôi một mã số bất biến, nhưng Ngài chấp nhận nó
với những khả thể đổi thay, và ta gọi cái đó là tự do.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="CÓ_PHÉP_LẠ_THẬT_ _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">CÓ PHÉP LẠ
THẬT ? </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Đức
tin cho biết có thể có phép lạ. Và khi còn sống, các Tông đồ đã
được trả giá khá bộn tiền, nếu các ngài chịu nói ra bí mật quyền
năng lạ lùng của mình.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
nhiều chứng tá về những chuyện không thể giải thích. Chúng là cớ
cười nhạo cho người này, nhung lại tạo nên niềm kính trọng nơi
kẻ khác. Chẳng hạn, trong nhà thờ lớn ở Padua có để trong hòm
kiếng chiếc lưỡi của thánh An-tôn, nghe nói xưa kia ngài là một
nhà hùng biện trứ danh. Ở Nevers gần Lộ-đức có xác của
Bernadette, và ở Lisieux có xác thánh Thérèse, cả hai đều nguyên
vẹn. Các xác đó không được ướp bằng hoá chất như mấy ông cộng
sản ướp xác thánh Lenin của họ. Sao có thể có những chuyện đó
được ? Nếu ta hỏi Chúa, Ngài sẽ trả lời sao với các phép lạ đó?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi không dám cả gan
bảo Chúa sẽ trả lời như thế nào. Nhưng câu hỏi về phép lạ vẫn
được đặt ra, và nó thực ra cũng thuộc niềm tin Ki-tô giáo, xác
nhận Chúa có quyền năng trên thế giới và Ngài quả có thể làm bất
cứ chuyện gì.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Phải chăng những sự
kiện trên đã vượt ra ngoài các định luật tự nhiên ? Hay trong
chính những định luật thiên nhiên đã sẵn chứa những biến số mà
Chúa đã có thể lợi dụng ? Đấy chẳng phải là những câu hỏi căn
bản. Ngày nay, ta thấy ngày càng rõ hơn, là mình biết các luật
tự nhiên như chỉ là những quy tắc áp dụng. Còn ngay trong tự
nhiên thật sự là gì, và đâu là tầm ảnh hưởng của luật tự nhiên,
thì chúng ta chưa xác định được. Điều quan trọng cần biết, là
Chúa – sau khi đã dựng nên tạo vật – đã không ẩn mặt. Ẩn mặt
trong nghĩa : Vâng, bây giờ thì bộ máy cứ việc chạy như Ta đã
lên kế hoạch cho nó ngay từ đầu rồi. Không, Chúa có thể làm gì
tiếp. Ngài trước sau vẫn là Tạo hoá, và vì thế luôn có khả năng
can thiệp.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Mỗi
can thiệp đều là phép lạ ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Không được hiểu chữ
phép lạ một cách mê tín, làm như thể người ta có thể gọi được
phép lạ đến. Không được biến nó thành những toa thuốc rẻ tiền.
Nhưng cũng không được tỏ ra ta đây biết điều và muốn ra lệnh cho
Chúa có thể làm gì.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Về điểm này tôi có đọc
một chuyện rất hay, trong cuốn sách viết về nhà thần học tin
lành rất mộ đạo là giáo sư Adolf Schlatter. Schlatter được gọi
tới đại học Berlin, là nơi nhà thần học tin lành nổi tiếng mang
khuynh hướng tự do là Adolf von Harnack đang dạy. Giáo Hội tin
lành muốn làm vậy để trung hoà bớt chủ nghĩa tự do của Harnack.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Harnack rất lịch
thiệp. Dù việc phái Schlatter tới là một nhát búa đối với ông,
nhưng ông vẫn ân cần tiếp đón Schlatter và nói, chuyện gì tới sẽ
tới, chúng tôi rồi sẽ hiểu nhau. Và cả hai đã cộng tác tích cực
với nhau. Thế rồi trong một cuộc họp hay buổi nói chuyện gì đó,
có người hỏi về những mâu thuẫn giữa hai người, Harnack trả
lời : Giữa hai chúng tôi, ông Schlatter và tôi, chúng tôi cách
nhau thật ra chỉ với câu hỏi về phép lạ. Nghe thế, Schlatter lập
tức la lên : Không phải, câu hỏi về Chúa ! Là vì trong câu hỏi
về phép lạ đã tiềm ẩn câu hỏi về Chúa. Ai không nhìn nhận phép
lạ (Harnack hoài nghi phép lạ. Người dịch), kẻ đó có một hình
ảnh khác về Chúa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi nghĩ, câu chuyện
đã trả lời đúng cho vấn đề của ta. Vấn đề không phải là ta có
thể công nhận sự kiện lạ lùng này kia là phép lạ hay không. Mà
vấn đề là Chúa vẫn là Chúa. Và Ngài, qua cách Ngài muốn và cách
đó tốt cho thế giới, khi cần vẫn có thể tỏ cho thế giới biết
Ngài vẫn là tạo hoá và chúa tể. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Giáo chủ Gio-an Phao-lô II có lần nói : « Khi làm việc với Chúa,
người ta có thể nhận được ánh sáng tỏ cho mình thấy con đường
của Ngài, và như thế giúp mình khám phá ra phần nào chương trình
của Ngài ». Có nghĩa là, với đức tin, ta có thể nhìn thấu tương
lai ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trên thực tế, ta có
thể nhận ra phần nào chương trình của Chúa. Nhận thức đó vượt
lên trên số phận cá nhân con người tôi và đường đi của tôi. Nhìn
lại tổng quan lịch sử, ta cũng thấy là lịch sử đã không trôi dạt
một cách tình cờ, nhưng đã đi theo một con đường và được lái về
một mục tiêu. Trong cái diễn tiến lịch sử xem ra ngẫu nhiên ta
có thể nhận ra một lí trí nội tại, lí trí của Chúa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Với nhận thức đó, dù
ta vẫn không thể đoán trước được cái gì sẽ tới, nhưng ta có một
thức tỉnh nào đó về sự nguy hiểm có thể có trong những cái này –
và ngược lại, có những hi vọng tiềm ẩn trong những cái kia. Ta
sẽ có một cảm quan về tương lai, khi nhận ra cái gì sẽ phá vỡ
tương lai (bởi cái đó đi ngược lại cái hợp lí nội tại của đường
đi), và cái gì sẽ dẫn ta đi tiếp (bởi nó mở ra những cánh cửa
tích cực và hợp với kế hoạch nội tại của toàn thể). Nhờ thế, ta
có khả năng chẩn đoán tương lai.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nơi các tiên tri cũng
thế. Họ không phải là những nhà tướng số, nhưng là những tiếng
kêu. Họ nhờ Chúa nhận ra được thời đại, và nhờ vậy, họ có thể
một mặt báo động về những gì nguy cơ – và mặt khác chỉ ra cho
con người bước đường đúng phải đi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Nếu
Đức Giê-su Ki-tô là con Thiên Chúa và là Chúa thật, toàn năng
toàn trí, thì ta có lẽ cũng nói được rằng : Vâng, cách đây 2000
năm, khi đang bị treo thân trên thập giá, Ngài đã biết đến cá
nhân tôi rất rõ. Với khả năng quan phòng hẳn Ngài đã biết cả đến
tên tôi.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trong thư gởi giáo
đoàn Ga-la-tê thánh Phao-lô viết : « Ngài đã nhận ra tôi và đã
hi sinh mạng sống cho tôi ». Xét một cách thuần thực nghiệm, thì
Chúa dĩ nhiên đã không biết Phao-lô. Nhưng, nhờ được Đấng Phục
Sinh gọi, Phao-lô biết được ánh mắt của Chúa đã soi thấu đến
ngài.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Chúng ta không nên cố
tìm hiểu, xem làm sao Đức Ki-tô là người mà lại có thể nhìn thấu
được sự vô tận của con người trong lịch sử, nhưng hãy biết rằng,
chính trong cơn lo âu trên núi cây dầu, chính trong tiếng vâng
chấp nhận thánh giá, Ngài đã nhìn chúng ta, và Ngài cũng đã nhận
ra tôi, có thể nói như vậy. Hành vi đó bao hàm quyết định tình
yêu, một quyết định đã có trong đời đời, đã được thể hiện nơi
cuộc sống tại thế của Đức Ki-tô, và đã xác định đời Ngài. Như
thế tôi biết, tôi không phải là một kẻ hậu sinh không tên tuổi
nào đó, một kẻ đứng bên ngoài quả tinh cầu, song đã có một quan
hệ cá nhân với tôi, quan hệ đó cắm neo sâu thẳm nơi hành vi hi
sinh mạng sống của Đức Ki-tô. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><a name="CHÚA_THÌ_ĐƯỢC,_NHƯNG_GIÁO_HỘI_THÌ_KHÔNG _">
<span style="font-size: 12.0pt; color: red" lang="VI">CHÚA THÌ
ĐƯỢC, NHƯNG GIÁO HỘI THÌ KHÔNG? </span></a></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Chữ
Giáo Hội trong tiếng Hi-lạp có nguyên nghĩa là : « Những kẻ
thuộc về Chúa ». Nghĩa là Giáo Hội cũng thuộc chính Chúa ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Đúng vậy. Ekklesia có
nghĩa là chọn ra, những người được chọn ra. Trong nghĩa kĩ thuật
của nó, từ ngữ đó muốn nói tới sự « hội họp », chữ này làm người
ta liên tưởng tới cuộc họp dân chúng trong các chế độ dân chủ
của các thành phố Hi-lạp xưa. Trong lối nói Ki-tô giáo, từ đó
gợi nhắc cuộc họp ở núi Sinai, cuộc họp của dân Is-ra-en. Như
vậy, nó có nghĩa là « những người được Chúa gọi lại với nhau »,
những người quy tụ nhau bên Ngài, thuộc về Ngài và biết rằng
Ngài ở giữa họ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Giáo Hội, như anh nói,
như vậy là sở hữu đặc biệt của Chúa trên trần gian. Đàng sau
Ekklesia còn tiềm ẩn nghĩa một đền thờ sống động, một đền thờ
thuộc về Chúa cách đặc biệt. Người Ki-tô giáo long trọng xác tín
một Thiên Chúa sống động, chứ Ngài không ở trong những tảng đá.
Vì thế, đền thờ đích thực là những con người thuộc về Ngài và
Ngài ở trong họ. Chữ Dân Thiên Chúa cũng có nghĩa là chiếm Chúa
đặc biệt cho riêng mình – và rồi thể hiện tương quan chiếm hữu
đó qua đời sống mình. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Suốt chiều dài 2000 năm lịch sử Giáo Hội luôn phân rẽ. Hiện đã
có trên dưới 300 Giáo Hội tin lành, chính thống và nhiều loại
khác. Tại Hoa-kì có trên 1000 cộng đoàn báp-tít. Đối diện với
các Giáo Hội đó là Giáo Hội công giáo, lãnh đạo bởi giáo chủ
Rô-ma, trước sau vẫn tự coi mình là Giáo Hội thật duy nhất. Cho
dù phải trải qua nhiều khủng hoảng, phải nói Giáo Hội công giáo
quả là tổ chức hoàn vũ nhất, lớn và thành công nhất trên thế
giới, hiện có số tín hữu đông như chưa từng có trong lịch sử.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi nghĩ, ta nên học
tinh thần công đồng Vaticano II, để đừng vênh vang về sự khéo
léo của tín hữu công giáo và đừng lạm dụng sự to lớn và đông đảo
của tổ chức mình. Khi coi những điểm trên là sở hữu của mình và
do khả năng mình làm nên, lúc đó có thể ta tự tách ra khỏi sự
nối kết với Chúa, và tự nâng mình lên như một hội đoàn riêng với
quyền lực riêng. Và như thế, thất bại có thể tới rất nhanh. Giáo
Hội trong một quốc gia có thể rất mạnh về tổ chức, nhưng nếu đức
tin gẫy đổ, sức mạnh tổ chức kia trước sau rồi cũng sớm đổ theo.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Chắc anh biết câu
chuyện thời Trung cổ kể anh Do-thái du lịch tới Vatican, và đã
xin rửa tội. Khi trở về, anh được một người biết rất rõ chuyện ở
Vatican hỏi : « Anh hoàn toàn không biết những gì xẩy ra ở
Vatican sao ». Anh trả lời : « Biết chứ, tôi biết tất cả những
chuyện xấu xa xảy ra ở đó ». « Vậy mà anh vẫn vào đạo. Vô lí
thật ! » Anh Do-thái liền tiếp : « Vì thế mà tôi mới vào đạo.
Bởi loạn đến cỡ đó mà Giáo Hội ấy vẫn đứng vững, thì tôi tin
chắc phải có một bàn tay nào đó nâng đỡ ». Cũng có một câu
chuyện khác : Một hôm Napoléon bảo, ông ta sẽ tiêu diệt Giáo
Hội. Một Hồng Y liền đỡ lời : « Giáo Hội đó chúng tôi đã không
phá được, huống hồ ngài ». </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi tin rằng, có một
cái gì rất quan trọng trong những ngược đời đó. Thực tế, trong
Giáo Hội công giáo đã không bao giờ thiếu những gương xấu ngoài
sức tưởng tượng con người. Vậy mà nó vẫn trụ được, dù lắm khi cả
trong nước mắt và kêu than. Nó vẫn tồn tại, vẫn tạo nên được
những vị tử đạo và tín hữu lớn, những người sẵn sàng hiến thân
đi truyền giáo, làm i tá, cô giáo ; điều đó cho thấy phải có một
bàn tay nâng đỡ nó.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Những thành công của
Giáo Hội, như thế, không phải là do công lao của ta, nhưng với
công đồng Vatican II, chúng ta cũng được phép nói – dĩ nhiên
trong các Giáo Hội và cộng đoàn khác cũng có nhiều cái sống động
do Chúa làm - rằng, Giáo Hội hiện diện và tồn tại như một chủ
thể thật. Nhưng chủ thể đó chỉ hiện diện và tồn tại nhờ Chúa,
chứ không do con người.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Guardini có lần nói về ý nghĩa của Giáo Hội như vầy : « Giáo Hội
phải là điểm tựa bất di dịch cho con người về chân lí tối hậu,
phải là hình ảnh cuối cùng của sự toàn hảo và là những qui chuẩn
rốt ráo cho việc định giá. Nó không được để đam mê dẫn vào lầm
lạc, không được để chút tơ vương ích kỉ làm chao đảo tình cảm».
Đòi hỏi có cao quá không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Vâng, cao, nhưng mà
đúng. Cho dù giáo sư ấy đã nói ra một cách cứng nhắc. Guardini
là người rất thông hiểu, ông thích đặt những yêu cầu thật cao,
và ông làm đúng. Chúng ta không được để cái đòi hỏi cao cả đó
chìm đi trong những công thức thoả hiệp, rồi từ từ làm nó biến
mất. Giáo Hội không thể hành động theo khẩu hiệu : « Ta làm được
gì hay không làm được gì ? » Mục đích của Giáo Hội không phải là
đi tìm những công thức thoả hiệp khả dĩ có, nhưng là giữ không
để cho lời và í Chúa bị xuyên tạc – cho dù vì thế mà Giáo Hội
thỉnh thoảng phải chống lại chính mình và chống lại những nhân
sự rao giảng của mình.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Điều thánh Phao-lô
viết trong lá thư tạm biệt gởi các linh mục ở Ê-phê-sô (lúc đó
ngài đã biết mình có thể bị bắt ở Giê-ru-sa-lem) luôn đánh động
tôi. Ngài tuyên bố, tôi đã loan báo cho anh em hay toàn bộ í
muốn của Thiên Chúa. Tôi đã không dấu diếm anh em điều gì hoặc
đã không tìm cách biến nó ra dễ dãi hơn. Tôi cũng đã không tìm
cách đưa cho anh em công thức riêng của mình, nhưng đã công bố
toàn bộ í muốn của Chúa cho anh em! Và Giáo Hội hiện hữu, trên
thực tế, là vì mục đích đó. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Có
lẽ ngài đã chẳng bao giờ nghĩ tới chuyện bỏ Giáo Hội. Có gì nơi
Giáo Hội làm ngài khó chịu hay cả tức bực không?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi quả chưa bao giờ
nghĩ tới chuyện xa rời Giáo Hội, mà trái lại, Giáo Hội chính là
quê hương sâu thẳm nhất của tôi. Từ ngày sinh ra, tôi đã hoà tan
với nó, đến nỗi nếu không có nó, tôi như bị chặt ra từng đoạn,
như bị tiêu vong. Dĩ nhiên, luôn có không nhiều thì ít những
chuyện làm mình bực lòng. Trước hết là những chuyện ở Giáo Hội
địa phương, rồi tới Giáo Hội hoàn vũ, nơi tôi đang làm việc. Bao
lâu còn chung đụng với con người, bấy lâu còn có những chuyện
khó chịu. Nhưng người ta cũng không bỏ gia đình mình, khi có
chuyện bực lòng ; nhất là khi tình yêu nối kết gia đình còn mạnh
hơn, khi tình yêu đó là nguyên lực đỡ nâng mình. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Với Giáo Hội cũng thế.
Tôi hiểu rằng, không phải tôi có mặt trong Giáo Hội là vì người
này hay người kia; tôi cũng biết, xưa nay đã có biết bao nhiêu
lỗi lầm trong lịch sử, và trong Giáo Hội luôn có thể có những
chuyện rắc rối. Nhưng tôi cũng biết, những chuyện đó không thể
nào bóc đi được cái cốt lõi nơi Giáo Hội này. Đơn giản là vì cái
cốt lõi đó đến từ một nơi nào hoàn toàn khác – và nó vẫn luôn
mang lại giá trị mới. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Trong cuốn tiểu thuyết « Cuộc diễn hành Radetzky », tác giả
Joseph Roth viết : « Trong thế giới cằn cỗi này chỉ có Giáo Hội
Rô-ma là kẻ duy nhất còn có mô hình. Vâng, ta có thể nói, là kẻ
trao tặng mô hình… Bằng cách nó quy định tội lỗi, rồi lại tha
những tội lỗi đó. Nó thành thật chấp nhận chuyện không ai là
không tội lỗi : đó là cái nhân bản cao cả nhất nơi Giáo Hội này…
Qua đó, Giáo Hội Rô-ma là chứng tá thu phục cho một khuynh hướng
đẹp nhất, là biết xin lỗi, biết tha thứ ». Phải chăng Giáo Hội,
theo bản chất, là một Giáo Hội của những kẻ tội lỗi ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Hẳn nhiên là thế ! Như
ta vừa thấy, Giáo Hội, dù có nhiều con cái tội lỗi, vẫn được
Chúa gìn giữ. Một mặt, câu trích trên cho thấy một lối nhìn và
một cách đánh giá thuần trần tục về Giáo Hội. Rằng Giáo Hội có
một mô hình, nó cố giữ lấy mô hình đó, không chìm đi vào cái vô
định, nó còn có thể nói lên được í Chúa, tất cả những điều đó
quả rất quan trọng. Tuy nhiên, nếu ta chỉ nhìn Giáo Hội theo
chiều kích lịch sử đó thôi, ta sẽ biến Chúa thành ra kẻ phục vụ
mục tiêu của con người. Chính lúc đó, tuy ta vẫn muốn có một tôn
giáo, nhưng ta lại coi Chúa chỉ còn như là một cấu trúc hỗ trợ
nhằm nối kết con người và nối họ lại với Ngài. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Mặt khác, tôi không
đồng í với câu, Giáo Hội công giáo quy định tội lỗi rồi lại tha
thứ tội lỗi đó. Giáo Hội dĩ nhiên không sáng chế ra tội lỗi,
nhưng Giáo Hội nhận ra í Chúa và phải nói lên í đó. Cái đúng của
câu trích trên là Giáo Hội phải nói lên cái í cao cả, bó buộc và
nghiêm khắc của Chúa, để con người biết nhìn ra giới hạn mình,
và cũng đồng thời được thứ tha nhờ sự ủy-nhiệm tha tội của Giáo
Hội. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Trên thực tế Giáo Hội
có thể nói với con người: Ai muốn hoàn toàn tự mình trở nên tốt,
ai tin rằng mình không cần sự tha thứ, người đó lầm. Vì như thế,
người đó sẽ trở nên cố chấp, liều lĩnh, tự kiêu tự đại, và rốt
cuộc sẽ thành bất nhân. Vấn đề là ta chẳng cần phải có cái kiêu
hãnh đó. Mà tôi cũng chẳng buộc phải hoàn tất điều gì để có thể
từ chối sự tha thứ. Trái lại, khi tôi cố gắng sống theo í Chúa,
cố gắng hoà nhập í mình với í Chúa, thì ngay lúc đó tôi cũng
biết là tôi được thứ tha. Tôi là một thụ tạo có đủ khiêm tốn để
chấp nhận rằng mình cần được tha thứ. Trong lối nhìn đó, khiêm
tốn và tín cẩn là những đức tính làm con người thật sự trở nên
người hơn.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
« Chúa thì được, nhưng Giáo Hội thì không », câu nói đã trở nên
như một thứ tuyên ngôn. Liên quan tới câu này, thánh Xi-pri-a-nô<sup>*</sup>,
giám mục ở Karthago (200-258), nói: « Ngoài Giáo Hội không có ơn
cứu rỗi », bởi vì « ai không nhận Giáo Hội làm mẹ, thì cũng
không thể nhận Chúa làm cha ». Câu nói ngày nay vẫn còn giá
trị ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Nếu vì đó mà bảo rằng
tất cả những ai không phải là ki-tô hữu đều phải sa hoả ngục,
thì câu trên không có giá trị. Nhưng câu trên muốn nói lên rằng,
con người ta thế nào cũng cần có một người mẹ, cho dù mình không
nhận ra mẹ đó ; đó là người mẹ cộng đoàn sinh mình ra trong đức
tin và dẫn mình hướng tới Chúa. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Thánh Xi-pri-a-nô nói
câu trên trong hoàn cảnh bị truy nã. Ngài muốn đề cập tới những
người bỏ Giáo Hội vì sợ tử đạo, nhưng đồng thời vẫn tin rằng
mình không bỏ Chúa và Đức Ki-tô. Ngài muốn nói với họ rằng, ai
xa lìa cộng đoàn sống động, xa lìa thân thể sống động, thì người
đó đang bỏ thuyền No-ê để nhảy xuống lũ lụt. Trong ý nghĩa đó,
ngài muốn nói lên sự gắn bó không thể chia lìa giữa đức tin vào
Đức Ki-tô và Giáo Hội.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Tôi không thể biến Đức
Ki-tô thành vật tư hữu và chiếm riêng cho tôi. Thuộc về Đức
Ki-tô không phải chỉ có mình tôi, mà còn cả cái bực bội do đồng
đạo tôi gây nên nữa. Đức tin được trao vào cái chúng-tôi chung
đó, chứ nó không hiện diện cho cá nhân. Nói câu trên, thánh
Xi-pri-a-nô đã không sáng tạo ra một học thuyết nào về thái độ
của Chúa đối với những người chưa biết Giáo Hội. Cả thánh
Phao-lô, người luôn nhấn mạnh tới Giáo Hội, cũng đã nói, chúng
ta trong Giáo Hội phải biết hành xử đúng, còn việc Chúa muốn làm
gì với những người ở ngoài Giáo Hội, thì đó là chuyện của Ngài.
Như vậy, cả thánh Phao-lô cũng không lập ra học thuyết nào về
lối hành xử của Chúa đối với người ngoài. Nhưng ngài cho ta hay,
ai được thấy mặt Chúa, người đó không thể kéo Ngài ra khỏi Giáo
Hội được, kẻ đó phải sống với Ngài trong Giáo Hội. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">Vấn
đề đó từ hơn hai ngàn năm nay vẫn luôn mang tính thời sự.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Có lẽ cho phép tôi
thêm ít lời : Tình trạng ngày nay đã hơi khác đi một chút.
Johann Baptist Metz<sup>*</sup> có lần nói, câu tuyên ngôn trên
đây nay đã đổi thành : Tôn giáo thì được, nhưng Chúa thì không.
Người ta muốn có một thứ tôn giáo nào đó, huyền bí hay là gì đó.
Nhưng lại không chấp nhận một Thiên Chúa cá thể có thể nói với
tôi, biết tôi, đã dạy tôi một số điều, có thể đòi hỏi tôi, uốn
sửa con người tôi. Nghĩa là người ta muốn giữ cảm thức tôn giáo,
nhưng lại không muốn đặt mình vào một trói buộc thượng đế nào
cả. Xem thế, ngày nay chúng ta thật ra đang gặp khủng hoảng về
Thiên Chúa, chứ chẳng phải khủng hoảng về tôn giáo – bởi vì tôn
giáo đang mọc lên như nấm. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Sáng nay tôi muốn dự thánh lễ của các linh mục dòng tại
Montecassino, nhưng đã vô nhà nguyện trễ vì tìm mãi không thấy
lối vào. Nhà dòng này lớn mênh mông như một thành phố. Như một
anh mù, tôi gõ hết cánh cửa này tới cửa khác, cũng chẳng gặp một
ai để mà hỏi. Người ta có thể một mình tìm gặp Chúa, tìm gặp
Giáo Hội được không ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Chỉ đơn độc một mình
thì chắc chắn không gặp. Và đây chính là cái cơ bản Ki-tô giáo
(và cái cơ bản này cũng hàm chứa trong ý niệmGiáo Hội), nghĩa là
liên hệ giữa ta với Chúa không chỉ là một liên hệ nội tâm, được
hình thành từ cái Tôi và cái Anh/Chị, nhưng cũng là một cái
được- nói-với, được- dẫn-dắt. Con đường tới Chúa và Giáo Hội đi
ngang qua gặp gỡ. Giáo Hội là nơi, trong đó nhiều con người đi
tìm và đã gặp đúng cửa. Tuy có nhiều người với bản tính khác
nhau, nhưng thế nào trong đó cũng có người hợp với tôi và nói
cho tôi biết được lời hay lẽ phải. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Thiên Chúa luôn tới
với con người qua con người. Cũng thế, chúng ta tới với Ngài qua
con người, những con người được Ngài hướng dẫn. Qua họ, chính
Ngài gặp ta và kéo ta tới với Ngài. Nếu như ta chỉ nhờ đọc sách
thánh mà có thể tự nâng mình lên gặp được cái tối hậu, thì đó có
lẽ là một chuyển động có tính cách triết học, trong đó vắng bóng
yếu tố cộng đoàn, một yếu tố rất quan trọng của đức tin. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Hoàng đế Rô-ma yêu cầu thánh Lô-ren-xô giao nộp tài sản của Giáo
Hội. Chẳng bao lâu sau, thánh nhân xuất hiện trước mặt Hoàng đế,
vừa chỉ vào đám dân nghèo thành phố vừa thưa: « Thưa ngài, đó là
tài sản lớn nhất của Giáo Hội ». Lô-ren-xô đã phải chết vì hành
vi này.</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Kinh Thánh cho hay Đức
Ki-tô xuất thân từ giới nghèo Do-thái. Sau 40 ngày sinh, mẹ Ngài
dâng của lễ người nghèo. Và sách thánh cũng cho thấy, tâm hồn
của chính những người nghèo luôn mở rộng. Họ không bị trăm ngàn
thứ chung quanh che mất cái toàn thể. Mà vẫn luôn giữ được sự
đơn sơ, tinh khiết, chân thật và nhân ái của tâm hồn, những đức
tính giúp họ nhìn ra được điều người khác không thấy.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Dĩ nhiên, Giáo Hội
cũng buộc phải cần những người trí thức. Giáo Hội cần những
người sẵn sàng đóng góp trí lực. Giáo Hội cũng cần những người
giàu đại độ, sẵn sàng dùng tài sản mình phục vụ cho thiện ích.
Nhưng Giáo Hội cũng luôn sống nhờ vào niềm tin của những kẻ
khiêm nhu theo Chúa. Trong ý nghĩa đó, tài sản thật sự của Giáo
Hội là tập hợp những con người cần tình yêu và ban phát tình
yêu : những kẻ đơn sơ có khả năng nhận biết chân lí, bởi vì họ,
như Chúa nói, là những đứa trẻ. Họ là những người, qua bao vận
hành lịch sử, vẫn giữ được điều nền tảng và tinh thần khiêm nhu
cũng như yêu thương trong Giáo Hội. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><i><span style="font-size: 12.0pt; color: blue" lang="VI">
Giáo huấn dạy, lúc Đức Ki-tô tới cũng là ngày khởi đầu của « tận
thế ». Nghĩa là « thời của Giáo Hội » bắt đầu, và nó sẽ kéo dài
cho tới khi Chúa lại đến. Điều đó phải hiểu ra sao ? Nói khác
đi, phải chăng hạnh phúc và đau khổ của địa cầu này và loài
người trong đó gắn liền với hạnh phúc và đau khổ của Giáo Hội
công giáo ? Hay nói rõ hơn : Nếu không có Giáo Hội với lời cầu
kinh và công lao khó nhọc của nó, Thiên Chúa đã để cho thế giới
tiêu tan từ lâu ?</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Việc Chúa đã làm hay
có thể làm, ta nên để ngỏ. Nhưng tôi tin rằng, Giáo Hội công
giáo có một nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong chuyển động lịch
sử, điều này đã được thực nghiệm kiểm chứng. Nếu như đức tin của
Giáo Hội sụp đổ, Giáo Hội chấp nhận phá sản và tuyên bố, chúng
tôi đã lầm, thì hẳn sẽ xẩy ra một gãy đổ trong toàn bộ lịch sử
và nhân loại, mà hậu quả sẽ không tài nào lường được.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt" lang="VI">Ta đã thấy sự liên hệ
giữa khủng hoảng hậu công đồng và khủng hoảng của thập niên ´68.
Có lẽ công đồng không phải là nguyên nhân của khủng hoảng ´68,
nhưng rõ ràng nó là lực đẩy ghê gớm. Không ai còn phủ nhận tính
chất bi thảm của biến cố đó. Mà ta chỉ mới thấy những gì có thể
thấy được mà thôi. Anh có lí khi nói tới những chuyện sâu xa,
như sức mạnh của cầu nguyện, của lòng tin, của tình yêu. Những
thứ đó đã mang Chúa trở lại trần gian, để nhân loại được tỏa
sáng đôi chút bởi ánh sáng Ngài. Nếu lực này biến mất, thế giới
hẳn sẽ gặp thảm hoạ.</span></td>
</tr>
<tr>
<td style="border-left-style: solid; border-left-width: 1px; border-right-style: solid; border-right-width: 1px; border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px">
<p align="center">
<img border="0" src="../Suyniemmoingay/Nam2011/thanggieng/02.gif" align="right" width="200" height="200"></p>
<p align="center">
</p>
<p align="center">
<br>
</p> </td>
</tr>
</table>
</body>
</html>