File "DucTinCG-DauChivaLoiNoi.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/THIENCHUA/MuoiChoDoi/DucTinCG-DauChivaLoiNoi.htm
File size: 89 KiB (91138 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
<head>
<meta http-equiv="Content-Language" content="en-us">
<LINK rel="stylesheet" href="../Suyniemmoingay/_common/colours.css" type="text/css">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Thien Chua - Muoi Cho Doi</title>
<style>
<!--
div.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-top:0cm;
margin-right:0cm;
margin-bottom:10.0pt;
margin-left:0cm;
line-height:115%;
font-size:12.0pt;
font-family:"Arial","sans-serif";
}
-->
</style>
<meta name="keywords" content="Năm Bánh - Hai Cá - Giêsu Kitô; tinmung.net; dongcong.net, suy niệm mỗi ngày">
<!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../_themes/network/netw1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="network 1011">
</head>
<body>
<table border="0" width="500" id="table1" cellspacing="10" bgcolor="#FFFFF2" cellpadding="10">
<tr>
<td style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 12pt; font-weight: bold; border-left-style:solid; border-left-width:1px; border-right-style:solid; border-right-width:1px; border-top-style:solid; border-top-width:1px">
<p align="center">ĐỨC TIN CÔNG GIÁO: DẤU CHỈ VÀ LỜI NÓI</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 12pt">
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thưa Hồng-y, nghe nói Giáo-chủ đã có lần sợ ngài. Giáo-chủ đã phải
đăm-chiêu và thốt lên: Chà, không biết hồng-y Ratzinger có ý-kiến như
thế nào đây!</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
(Hồng-y cười): Có lẽ ngài nói thế cho vui thôi. Chứ sợ thì chắc-chắn
không.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Những buổi trao-đổi làm việc với Giáo-chủ có phải diễn ra trong
nghi-thức nào không?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Không.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Các ngài đọc kinh trước khi bắt tay làm việc?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Không, tôi phải thú thật là không. Chúng tôi ngồi ngay vào bàn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Chỉ việc bước vào phòng, bắt tay, rồi…?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Phải. Tôi đứng chờ đến khi Giáo-chủ tới, bắt tay nhau, ngồi vào bàn, rồi
bắt đầu với những chuyện riêng-tư, chẳng chút liên-quan tới thần-học.
Thường thì tôi nêu ra vấn-đề trước, Giáo-chủ đặt câu hỏi và rồi cứ thế
buổi làm việc bắt đầu.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Giáo-chủ cho những ý-kiến cụ-thể?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tuỳ đề-tài. Có những đề-tài ngài chủ-yếu ngồi nghe. Chẳng hạn chuyện các
mục-sư Anh-giáo muốn trở lại Công giáo. Đây là lãnh-vực chưa có giải-đáp
pháp-lí phù-hợp. Ngài góp ý rất ít, và chỉ nói: “Mình nên độ-lượng”. Và
rồi chẳng quan-tâm gì nữa tới chuyện sau đó vấn-đề được giải-quyết như
thế nào. Nhưng những đề-tài liên-quan tới luân-lí, đạo-đức sinh-học,
đạo-đức xã-hội hoặc tất-cả những gì có liên-hệ với triết-học thì ngài
lại đặc-biệt say-sưa tham-gia. Và cả giáo-lí và tín-lí, là những
lãnh-vực ngài rất quan-tâm. Cuộc trao-đổi về những đề-tài này thường rất
sâu sắc.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hồng-y bận đồ gì khi làm việc?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Áo dòng đen. Đó là trang-phục truyền-thống mỗi khi gặp giáo-chủ.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Và Giáo-chủ?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Áo dòng trắng.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thảo-luận bằng tiếng gì?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Chúng tôi nói với nhau bằng tiếng Đức.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Không phải bằng tiếng La-tinh?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Không.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Một tín-hữu sùng đạo thuộc cộng-đoàn tin-lành Hutterer có lần gặp ngài
và chào: “Chào anh Giuse”. Câu chào nghe có chói tai và thiếu lịch-sự
không? Theo lối xưng-hô nhà đạo thì phải là “Thưa đức Hồng-y…”?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Không. “Anh Giuse” tôi thấy rất hay. Lối xưng-hô này không đúng như cách
của người Công giáo, nhưng khi đã là anh chị em ki-tô-hữu với nhau thì
tôi thấy hợp. Đây là chuyện tôi đã quan-tâm từ rất lâu, năm 1960 tôi đã
viết một cuốn sách nhỏ về đề-tài tình huynh-đệ ki-tô giáo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Một hồng-y có bị đòi-hỏi nhiều hơn một linh-mục hay giám-mục không?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hồng-y là một tín-hữu Kitô, là một linh-mục, một giám-mục. Ông là người
trong Giáo-hội mang trách-nhiệm làm sao cho Tin-mừng được rao-giảng và
các bí-tích được cử-hành. Tôi không muốn nói là “bị đòi-hỏi” nhiều hơn,
nhưng chỉ muốn nói hồng-y có những đòi-hỏi riêng. Ngay cả một linh-mục
bình-thường miền quê cũng đã có những đòi-hỏi nặng-nề, là phải hiểu biết
kẻ khác và phải ở bên cạnh họ trong lúc họ đau bệnh, trong những dịp
cưới-hỏi tang-chế, lúc khủng-hoảng cũng như khi hoan-lạc hay buồn-khổ.
Ông phải nỗ-lực cùng họ sống đức tin và gìn-giữ con thuyền hội-thánh.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Mỗi ngày cứ phải bận tâm với Chúa, như thế có nhàm-chán, có mỏi-mệt lắm
không? </span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Bận-tâm với Chúa, đối với tôi, là một nhu-cầu. Cũng như ta mỗi ngày phải
thở, phải có ánh sáng, phải ăn uống, phải cần tình bạn, cần gặp-gỡ một
người nhất-định nào đó, tất-cả những cái đó là những cái không có không
được cho cuộc sống. Nếu như bổng dưng không còn có Chúa nữa thì
tinh-thần tôi sẽ khó thở. Vì thế không có chuyện nhàm-chán ở đây.
Nhàm-chán có thể xẩy ra khi tôi làm một số việc đạo-đức hay đọc sách
tu-đức, nhưng với Chúa thì không.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Phải chăng cứ bận-tâm với Chúa, với Giáo-hội thì tự-nhiên con người trở
nên công-chính, khiêm-tốn, khôn-ngoan và đạo-đức hơn?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tiếc rằng không. Ngay cả đọc sách thần-học cũng không làm cho người ta
đương-nhiên trở nên tốt hơn. Nó có thể chỉ giúp mình khá hơn, khi mình
ngoài chuyện đọc lí-thuyết, còn cố-gắng dùng nó để hiểu mình, hiểu
tha-nhân và thế-giới hơn và đem áp-dụng vào cuộc sống của mình. Thần-học
tự nó là một sinh-hoạt tinh-thần, nhất là khi nó được thực-hành một cách
khoa-học và nghiêm-túc. Nó có thể ảnh-hưởng lên cách hành-xử và thái-độ
của con người, nhưng tự nó không hẳn làm cho con người tốt hơn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có đòi-hỏi nào của đức Giê-su xem ra khó thi-hành cho một hồng-y không?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hẳn nhiên là có, bởi vì hồng-y cũng yếu-đuối như những người khác, và có
lẽ ông ta còn gặp khó-khăn nhiều hơn vì địa-vị và đủ thứ trách-nhiệm của
ông. Tôi có thể nói, có lẽ cả cuộc đời ông cũng chẳng bao giờ thực-thi
được đầy-đủ mười điều răn của Chúa, được tóm lại trong một điều chính là
đức bác-ái. Nhiều khi thật khó mà mến Chúa yêu người như Chúa dạy. Điều
đó quá rõ. Và lịch-sử cũng nhiều lần cho thấy sự yếu-đuối của các hồng-y
trên phương-diện này.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như vậy phải chăng một hồng-y thỉnh-thoảng cũng cảm thấy khó mà yêu
người?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như ông biết đó, yêu một cách chung-chung thì chẳng bao giờ có. Dĩ-nhiên
có những người thật khó thương, khiến mình đôi lúc phải nghi-ngờ tính
bản-thiện nơi họ và phải tự hỏi có phải Tạo-hoá đã lỏng tay để tạo vật
này rơi vào hoàn-cảnh càng ngày càng trở nên nguy-hiểm và hết đáng
thương chăng. Nhưng rồi thì mình cũng phải tự nhủ, có những người tôi
không biết nên tôi không dám xét-đoán, với những người khác, bản-tính họ
thế nào tôi phải chấp-nhận như vậy. Còn những người tốt mà tôi biết thì
lại làm tôi vững dạ rằng Tạo-hoá biết rõ việc Ngài làm.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ngài có xưng tội không, có linh-mục giải tội riêng không?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có. Tôi nghĩ, điều này cần-thiết cho tất-cả mỗi chúng ta.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như vậy hồng-y cũng làm chuyện bất công?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như người ta vẫn thấy.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ngài có đôi lúc cảm thấy, cũng như bao người khác, lúng-túng, bất-lực và
cô-đơn?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có. Chẳng hạn như trong vị-trí của tôi lúc này, lực của tôi quá nhỏ so
với vai-trò. Và càng già thì mình lại càng cảm thấy không đủ sức để
hoàn-thành những gì phải làm, càng cảm thấy yếu, lúng-túng và chẳng còn
đáp-ứng nổi với hoàn-cảnh nữa. Và vì thế tôi phải nói với Chúa, Chúa
phải giúp con, nếu không thì con không thể tiếp-tục được nữa. Cũng có
khi cảm thấy cô-đơn. Nhưng cám ơn Chúa vì trong đời tôi Ngài đã gởi rất
nhiều người tốt tới giúp nên tôi chưa bao giờ phải cảm thấy hoàn-toàn
cô-đơn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Từ 1981 ngài là chủ-tịch Bộ giáo-lí đức tin. Bộ này không chỉ là cơ-cấu
lâu đời nhất của Vatican mà còn là chỗ đáng sợ nhất. Nhiều thế-kỉ dài
cơ-cấu này mang danh là “Toà thẩm-tra thánh”. Nhiệm-vụ của ngài là giữ
đức tin công giáo được tinh-tuyền, bảo-vệ Giáo-hội trước nguy-cơ lạc đạo
và chế-tài những vi-phạm giáo-huấn đức tin nếu cần. Như vậy, tất-cả
những gì ông chủ-tịch nói đương- nhiên đều là giáo-huấn của Giáo-hội?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dĩ-nhiên là không. Tôi không bao giờ dám ép đẩy những quan-điểm thần-học
mình vào các quyết-định của Bộ. Thành-thật mà nói, tôi cố-gắng tự chế và
coi mình như là người điều-hợp của một tập-đoàn lớn với nhiều cộng-tác
viên mà thôi.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Chúng tôi làm việc trong nhiều ủy-ban lớn. Có một mạng lưới các nhà
thần-học khắp năm châu làm cố-vấn. Chúng tôi liên-lạc với các giám-mục
và các tổ-chức của họ. Và ở Rôma chúng tôi có những nhóm nhà thần-học
làm việc chung với nhau trong các Uỷ-ban thần-học, Uỷ-ban Kinh-thánh,
ngoài ra còn có Uỷ-ban cố-vấn riêng và cuối cùng là thẩm-quyền
quyết-định gồm các hồng-y. Tất-cả mọi quyết-định đều thông qua các
quy-trình làm việc đó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Trong cuộc họp hồng-y chúng tôi không bao giờ quyết-định điều gì khi
chưa có một sự đồng-thuận rộng-rãi giữa các cố-vấn, bởi vì chúng tôi cho
rằng: Sự gì chưa có được ý-kiến chung giữa các nhà thần-học có
thẩm-quyền thì chúng tôi không thể nại vào một nguồn sáng nào cao hơn để
bảo rằng chỉ có một ý-kiến này hay ý-kiến nọ giá-trị mà thôi. Chỉ khi
nào có sự đồng-thuận rộng-rãi của đoàn cố-vấn thì lúc đó chúng tôi mới
quyết-định theo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng cũng có những điều mang quan-điểm của riêng ngài?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dĩ nhiên. Tôi đã dạy học khá lâu và đã cố-gắng trong khả-năng mình
theo-dõi những cuộc tranh-luận thần-học. Tôi cũng đã nói lên quan-điểm
thần-học riêng của mình qua các sách tôi xuất-bản.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có khi nào hồng-y Ratzinger phải hành-động ngược lại điều mình nghĩ
không? Nghĩa là với tư-cách cá-nhân ngài phát-biểu thế này nhưng với
cương-vị trưởng Bộ ngài lại thấy quan-điểm đó khó có thể thực-thi được?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hãy nói như vầy, với thời-gian cũng có thể có những sửa sai. Qua
trao-đổi tôi biết được có những điều trước đây mình nghĩ không đúng.
Nhưng tôi không thể phủ-nhận một xác-tín hiện tại mà tôi đã nhận-thức
được qua các khả-năng và cơ-hội của mình. Không thể làm khác thế được.
Nhưng bằng học-hỏi mình vẫn có thể tiếp-tục phát-triển và nhờ đó có thể
sửa sai những lầm-lỗi dĩ-vãng.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều cảnh-cáo và kêu-gọi của ngài đã không đạt kết-quả. Ngài cũng đã
không tạo được một phong-trào qui-mô chống lại những trào-lưu thời-đại
và không tạo được một chuyển hướng nhận-thức rộng-lớn. Có thể ngài nghĩ
rằng Chúa dẫn-dắt Giáo-hội theo con đường huyền-nhiệm của Ngài. Nhưng
lời an-ủi đó đâu có xoay-chuyển được kết-quả của những cuộc tranh-luận.
Chúng như kiến bò miệng chén, chẳng những không tiến mà càng ngày càng
lùi, nội-dung đức tin có vẻ ngày càng thêm sa-sút, thiên-hạ ngày càng
thờ-ơ về mọi vấn-đề.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi không bao giờ mơ chuyện xoay-chuyển bánh xe lịch-sử. Ngay cả Chúa
của chúng tôi cũng đã phải kết thúc cuộc đời trên thập giá thì làm sao
con đường của Chúa có thể mau dẫn đến những thành-công trước mắt được.
Theo tôi, đấy là điều rất quan-trọng. Các môn-đồ đã hỏi Chúa: Làm sao
vậy, tại sao chẳng có gì tiến-triển cả? Ngài đã trả lời họ với dụ-ngôn
hạt cải, với nắm men trong bột và những dụ-ngôn khác, và Ngài đã nói,
Chúa không dùng thống-kê để cân đo đong đếm việc của Ngài. Kết-quả của
hạt cải và men bột tuy lúc này anh em chưa thấy nhưng sẽ rất quan-trọng
và quyết-định.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như vậy hãy bỏ ra ngoài những thành-công về lượng. Bởi chúng tôi cũng
đâu phải là một cửa hàng có thể căn cứ vào số thương vụ mà biết được
công việc buôn bán phát đạt với hàng hóa bán ra mỗi ngày một tăng. Nhưng
chúng tôi thi-thành một tác-vụ, tác-vụ đó cuối cùng chúng tôi lại đặt-để
vào trong tay Chúa. Nhưng mặt khác việc làm của chúng tôi cũng không
phải là công toi. Những đốm lửa đức tin đây-đó đã bùng lên trong giới
trẻ khắp năm châu.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có lẽ chúng tôi phải giã-từ cái quan-niệm giáo-hội quần-chúng (giáo-hội
của đa-số. Người dịch). Có thể một giai -đoạn lịch-sử giáo-hội mới và
khác đang tới với chúng tôi, trong đó Ki-tô giáo trở về với hình-ảnh hạt
cải, chúng tôi sẽ chỉ còn là những nhóm nhỏ xem ra vô nghĩa, nhưng
quyết-liệt chống lại sự dữ để mang sự lành đến cho thế-giới, để mang
Chúa vào thế-giới. Tôi thấy có rất nhiều phong-trào loại này đã
xuất-hiện. Tôi thấy lúc này không cần nêu lên những thí-dụ ở đây. Hẳn
nhiên không có hiện-tượng đoàn-lũ trở về với Ki-tô giáo, không có cuộc
đổi hướng lịch-sử. Nhưng có những lối sống đạo thâm-sâu đang thổi
sinh-khí và mang niềm vui cho con người, đó là một lối sống có ý nghĩa
đối với thế-giới.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dù vậy càng ngày càng có nhiều người tự hỏi không biết con tàu Giáo-hội
có còn chạy được nữa không. Nó còn đáng cho mình bước lên?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Còn chạy và đáng bước lên, tôi tin chắc-nịch như vậy. Đó là một con tàu
dày-dạn kinh-nghiệm nhưng đồng thời lại rất trẻ. Nhất là chúng ta lại
càng cần nó khi phải đối diện với tình-thế hôm nay. Hãy thử tưởng-tượng
lấy con tàu đó ra khỏi bàn cân đối-lực hiện tại thì ta sẽ thấy thế-giới
đổ vỡ ra sao và tinh-thần nhân loại chao-đảo như thế nào.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Chúng ta cũng biết rằng, vì sự suy-đồi của Giáo-hội và Ki-tô giáo trong
ba, bốn mươi năm qua mà thế-giới đã phải chứng-kiến bao cảnh đổ-vỡ
tinh-thần, mất định hướng và tan-hoang. Vì thế tôi dám nói: Nếu chưa có
con tàu thì ta phải tạo ra nó. Nó đáp-ứng nhu-cầu sâu-thẳm của con
người; nó bám rễ sâu trong bản-chất, nhu-cầu và bổn-phận của con người
đến nỗi tôi tin rằng con người sẽ không mất đi những nguồn lực căn bản
của mình, họ sẽ là sự bảo-đảm cho con tàu không bị đắm-chìm.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thật khó tưởng-tượng rằng trong thời-gian tới lối sống công giáo lại
được xem là lối sống đặc-biệt tân-tiến; cho dù xét kĩ ra thì đó là lối
sống tốt, tự-tin và quyết-liệt nhất, mà người ta có thể nghĩ ra trong
thời-đại này.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Người ta cho Giáo-hội là một hệ-thống già-cỗi xơ-cứng, càng ngày càng
rút mình vào cố-thủ dưới manh áo giáp nặng-nề đè lên ngay chính cuộc
sống mình. Nhiều người có cảm-tưởng như thế. Ít người nhận ra nơi
Giáo-hội nét tươi-trẻ, can-trường và quảng-đại, giúp phá vỡ vòng vây của
cuộc sống thói quen nhàm-chán. Chỉ những ai đã trải qua kinh-nghiệm về
lối sống tân thời mới thấy điều đó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều người rõ-ràng không còn hiểu được nữa đâu là thực chất của
Giáo-hội và Giáo-hội sẽ phải ra như thế nào. Ý-nghĩa thật của các
dấu-chỉ và lời nói của đạo Chúa giờ như mờ trong nhân-ảnh. So-sánh với
Phật giáo thiền-tông chẳng hạn, nhiều người cho rằng mình có thể dễ-dàng
hiểu nó chẳng cần tới giáo-lí hay nỗ-lực gì cả.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đúng thật là chúng ta chẳng còn hiểu gì nhiều về Ki-tô giáo nữa. Chẳng
hạn, nhiều bức ảnh trong nhà thờ không còn gợi lên trong ta ý-nghĩa nào
nữa, ý-nghĩa trước đây của chúng giờ chẳng còn ai nhận ra; ngay cả những
ý-niệm quen-thuộc của thế-hệ trung-niên, như ‚nhà-tạm’ chẳng hạn, nay
trở thành xa-lạ. Thế mà đa số chúng ta cứ nghĩ rằng đã biết Ki-tô giáo,
giờ phải tìm cái gì khác.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Lúc này phải làm sao tạo nên một sự tò-mò về đạo, phải dấy lên ước-muốn
tìm hiểu về thực chất Ki-tô giáo. Đây là điểm quan-trọng cần để ý trong
việc rao-giảng đạo Chúa; phải làm sao kéo người ta ra khỏi cái ý-nghĩ là
đã biết hết cả rồi để dẫn họ vào con đường tò-mò đi tìm một kho-tàng còn
dấu kín; cần được quan-niệm kho-tàng đó như kho-báu cuộc đời đáng tìm,
chứ chẳng phải là một gánh nặng với những cơ-chế.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Xin được vắn-tắt câu hỏi quan-trọng này: “Công giáo” nghĩa là gì? Có
phải là một hệ-thống gì đó? Có phải đó là một cách xếp-đặt trật-tự
thế-giới và mọi vật? Tôi đọc được trong sách ngài câu này: “Tất-cả mọi
người là tạo vật</span></i><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
của<i> một Chúa và vì thế mọi người đều bình đẳng , mọi người là anh chị
em thân-thuộc với nhau, tất-cả đều có trách-nhiệm cho nhau và đều được
gọi để yêu-thương kẻ khác, bất luận ai”. Có phải đây thật-sự là một câu
nói mang ý-nghĩa đích-thực công giáo?</i></span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đúng, tôi hi-vọng như vậy. Trung-tâm điểm của Công giáo là tin Chúa là
đấng Tạo-hoá. Từ đó mới có niềm tin vào sự thống-nhất của bản-tính người
nơi mọi người và sự bình đẳng của nhân-phẩm.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng tôi không tin có thể tóm-tắt tính-chất công giáo như một cách sống
vào một công-thức. Đọc cương-lĩnh của một chính đảng, chẳng hạn, ta có
thể biết hết đường đi nước bước của đảng đó. Nhưng sống công giáo thì
bao gồm hơn thế, ta chỉ có thể kể ra một số thành-tố thiết-yếu của nó,
nhưng không chỉ có chừng đó. Đó là việc sống cả một cuộc sống, bao gồm
toàn-bộ chương-trình cuộc đời mình. Vì vậy tôi tin rằng không thể
diễn-tả nó chỉ bằng ngôn-từ. Nó phải là một cách sống, một cách đi vào
cuộc đời với sự hoà-nhập nhuần-nhuyễn giữa lối nghĩ và cách hiểu của
mình. Hai yếu-tố đó tương-trợ cho nhau.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dĩ-nhiên chúng ta có thể kê ra một số điểm trọng-yếu, trước hết là
thật-sự tin vào Chúa là đấng hiểu-biết con người, đấng có tương-giao với
con người và con người có thể đến được với Ngài qua đức Ki-tô và là đấng
cùng với con người làm nên lịch-sử. Đấng đó đã cụ-thể hoá sự hiện-diện
của mình qua việc lập nên một cộng-đoàn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng tôi nghĩ ta chỉ có thể hiểu những điều trên khi ta cùng lên đường.
Nghĩ và sống là một, ngoài ra tôi tin là không có cách nào khác để hiểu
tính-chất công giáo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hiển-nhiên không có một công-thức, nhưng người ta ít nhất cũng có thể
nêu lên được cái cốt-lõi của đức tin chứ?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cốt-lõi đó là tin vào đức Ki-tô là con Thiên Chúa đã nhập thể làm người;
và qua đức Ki-tô chúng tôi tin Thiên Chúa ba ngôi đã dựng nên trời và
đất; chúng tôi tin Thiên Chúa đã hạ mình xuống thật thấp để nâng dắt con
người và đã cùng con người làm lịch-sử; và Giáo-hội chính là cái khung
ưu-tiên diễn ra lịch-sử đó. Giáo-hội ở đây không chỉ là một tập-hợp con
người – mặc dù không biết bao nhiêu người tập-hợp trong đó – Nhưng
bản-chất đức tin là sống với Giáo-hội và sống trong lòng Giáo-hội, nơi
cùng sống và cùng chia-sẻ lời Chúa.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Mát-thêu ghi lại trong Tin-mừng “Ai trở nên bé-nhỏ như đứa trẻ này người
đó là kẻ lớn nhất trên thiên-quốc”.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thần-học về sự bé-nhỏ là một khái-niệm nền-tảng trong đạo Công giáo. Đức
tin cho chúng tôi hay cái cao-cả đặc-biệt của Chúa thể-hiện ra trong sự
bất-lực, về lâu về dài sức mạnh của lịch-sử lại nằm trong tay những kẻ
yêu-thương, nghĩa là sức mạnh đó không đo được bằng thước đo cường-lực.
Thiên Chúa đã cố tình cho chúng ta thấy Ngài là ai, một đứa trẻ yếu-đuối
ở Na-da-rét và một tù nhân bất-lực trên đồi Gôn-gô-tha. Nghĩa là Ngài đã
không hiện-thân như một siêu-nhân có sức tàn-phá – thế-giới vẫn lấy
khả-năng tàn-phá làm thước đo quyền-lực -, nhưng trái lại cho thấy
cường-lực tàn-phá dẫu lớn thế nào cũng không bằng chút sinh-lực tình yêu
cỏn-con.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có lần ngài nói đức tin Ki-tô giáo không phải là lí-thuyết mà là một
biến-cố.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Phải, điều này rất quan-trọng. Cả cái cốt-yếu nơi đức Ki-tô cũng chẳng
phải là Ngài loan-báo một số tư-tưởng nào đó – dĩ-nhiên Ngài cũng đã làm
điều này – nhưng tôi trở thành ki-tô-hữu khi tôi tin vào biến-cố này là
Chúa đã đi vào thế-gian, Ngài đã hành-động; bởi thế đây là một
hành-động, một thực-tế chứ chẳng phải là chuyện chỉ có trong tâm-tưởng.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cái gì trong đạo Công giáo làm cá-nhân ngài mê-say nhất?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tuyệt-vời là được gia-nhập Giáo-hội sống-động và lớn-lao này. Chỉ xét về
khía-cạnh con người thôi thì điều đó đã là một cái gì đặc-biệt rồi. Một
định-chế với bao nhiêu yếu-đuối và vấp ngã của con người mà vẫn tồn-tại.
Sống trong cộng-đoàn lớn này tôi có thể hiệp-thông với những người còn
sống và cả những kẻ đã qua đời. Và cũng qua Giáo-hội tôi nhận-chân được
điều quan-yếu của đời mình – là nhận ra được một Thiên Chúa vẫn hằng
quan-tâm tới tôi -, đời tôi đặt nền trên sự nhận-chân đó, có thể sống và
chết với nó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Phải chăng tự thân đức Giê-su Ki-tô và cùng với Ngài cả tổ-chức Giáo-hội
không phải là một huyền-nhiệm, và ai muốn chấp-nhận hay không thì tuỳ ý,
như người Mĩ vẫn thường nói: “Take it or leave it” (cầm lấy hay bỏ nó)?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hẳn-nhiên là mỗi người phải tự quyết-định, đúng vậy. Nhưng không phải
như kiểu, chẳng hạn, tôi muốn hay không muốn một li cà-phê. Quyết-định ở
đây sâu hơn. Nó đụng tới cả cơ-cấu cuộc sống, đụng tới cái gì sâu-thẳm
nhất trong tôi. Cuộc đời tôi sẽ hoàn-toàn khác nếu tôi chấp-nhận sống có
Chúa, hay không chấp-nhận hoặc <i>chống lại</i> Ngài. Đây là một
quyết-định bao gồm toàn-bộ hướng đi của đời tôi: cái nhìn của tôi về
thế-giới, tôi muốn tôi là ai và sẽ nên như thế nào. Không phải như bất
cứ một quyết-định nào đó của sở-thích hời-hợt bên ngoài giữa trăm ngàn
thứ có thể, nhưng trái lại là một quyết-định liên-quan tới <i>toàn-bộ</i>
cuộc sống.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều người coi tôn-giáo như thể là một chiếc áo nịt tinh-thần, một
phương-tiện, một cấu-trúc hỗ-trợ dành cho những người yếu vía, những kẻ
mù-mờ khoác vào để yên tâm với mình và với đời, như nhà phân tâm-học C.
G. Jung nói: “Các tôn-giáo là những hệ-thống chữa-trị tâm-lí đúng nghĩa
nhất. Giáo-hội có những hình-ảnh đầy quyền-uy diễn-tả hết được mọi
vấn-đề tâm-thần”. Bấy nhiêu đó đã đủ chưa? Như thế là đức tin?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cái đúng ở điều Jung nói, và sau này được Drewermann
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn1">
<span style="color: black">[1]</span></a> lặp lại là tôn-giáo tự nó có
sức mạnh chữa-trị. Nó cống-hiến câu trả lời cho những khó-khăn và sợ-hãi
uyên-nguyên và giúp con người thắng vượt được chúng. Nhưng khi người ta
xem tôn-giáo chỉ còn là một đòn-phép chữa-trị tâm-lí hay chỉ dùng
hình-ảnh chữa lành bệnh, thì tôn-giáo sẽ mất công-hiệu. Bởi vì rốt cuộc
người ta sẽ nhìn ra những hình-ảnh kia là không thật và như thế chúng sẽ
mất khả-năng chữa-trị.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đấy thực ra chỉ là cái do người ta gán cho, chứ bản-chất tôn-giáo không
phải vậy. Tôn-giáo còn là cái gì hơn thế, bởi vì nhân loại trong mọi
cảnh-huống (và cũng chẳng cần nỗ-lực chữa-trị tâm-lí) vẫn không thể làm
gì khác hơn là đi tìm một cái gì khác, đi tìm cái muôn-thuở và cố-gắng
vươn tới nó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cốt-lõi của tôn-giáo là con người vượt ra khỏi chính mình để nối-kết với
một đấng chưa biết, mà đức tin gọi là Chúa, và khả-năng con người vượt
ra khỏi những cái có thể nắm có thể đo để đạt tới cái nối-kết
uyên-nguyên đó. Con người sống bằng tương-giao; và cuộc sống của nó tốt
hay xấu tuỳ vào việc con người có được những tương-giao cơ-bản (như với
cha, mẹ, anh, chị, em v.v..) đúng-đắn không. Nhưng tất-cả những
tương-giao kia sẽ không đúng khi cái tương-giao đầu tiên, tương-giao với
Chúa, có vấn-đề. Tôi có thể nói, chính tương-giao này mới là nội-dung
đích-thực của tôn-giáo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Những nền văn-hoá lớn mà ta biết đều đã hay đang có một yếu-tố chung
quan-trọng nhất là tôn-giáo. Và giáo-huấn của mọi tôn-giáo xem ra gần
như nhau, đó là đòi-hỏi tự-chế, cảnh-giác việc quá coi trọng cái tôi và
khuynh-hướng một mình một cõi. Vậy tại sao các tôn-giáo lại không được
coi là đồng-đều? Tại sao Chúa của ki-tô-hữu lại trọng hơn Chúa của
thổ-dân Mỹ châu? Và tại sao chỉ có một tôn-giáo giúp con người đạt
hạnh-phúc?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Quan-điểm coi mọi tôn-giáo đều như nhau, xuất-hiện từ khi bắt đầu có
việc nghiên-cứu lịch-sử tôn-giáo trong thời Ánh-sáng, trước đó đôi lúc
cũng đã được đề-cập tới, đã là vô lí ngay từ bản-chất tôn-giáo, vì các
tôn-giáo không bình đẳng. Có những độ cao thấp khác nhau và có những
tôn-giáo bệnh-hoạn và thậm chí làm hại con người.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Phê-bình tôn-giáo của Mác đúng ở điểm này là có những tôn-giáo hoặc
những thực-hành tôn-giáo làm tha-hoá con người. Hãy thử nhìn vào các
tín-ngưỡng thần-linh ở Phi châu, chẳng hạn. Đấy là lực cản lớn cho sự
phát-triển quốc-gia, cho việc hình thành một nền kinh-tế tiến-bộ. Khi ở
đâu tôi cũng phải coi chừng thần-linh và sự sợ-hãi vô lí khống-chế
hoàn-toàn cuộc sống tình-cảm thì rõ-ràng có cái gì không ổn trong
tín-ngưỡng đó. Trong vũ-trụ tôn-giáo ở Ấn-độ (chữ “Ấn-giáo” là một từ dễ
gây hiểu lầm, nó diễn-tả cả một lô tôn-giáo ở Ấn) cũng bao gồm nhiều
loại hình khác nhau: Có những tín-ngưỡng rất cao, rất tinh-ròng chứa đấy
tình yêu-thương, nhưng cũng có những loại với những nghi-thức tàn-bạo,
man-rợ.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Chúng ta biết, tục sát-tế người ghê-rợn đã là một phần của lịch-sử
tôn-giáo; chúng ta biết, tôn-giáo bị chính-trị hoá đã trở thành
phương-tiện đàn-áp và huỷ-hoại con người; chúng ta cũng đã chứng-kiến
những bệnh-hoạn ngay trong Ki-tô giáo. Thiêu sống phù-thuỷ là một sự lặp
lại thói-tục của dân German (Đức), tục này nhờ nhiều nỗ-lực truyền-giáo
đã biến mất vào đầu thời Trung-cổ, đến cuối thời Trung-cổ, khi lòng tin
trở nên sa-sút, lại bùng lên trở lại. Tóm lại, cả các thần-linh cũng
không bình đẳng . Có những thần-linh tiêu-cực, nếu như ta nhìn vào
vũ-trụ tín-ngưỡng ở Ấn hoặc Hi-lạp chẳng hạn. Tóm lại, chính lịch-sử
tôn-giáo cho ta thấy sự phi lí của quan-niệm bình đẳng tôn-giáo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng ta có thể chấp-nhận sự-kiện một người ngoài Công giáo cũng có thể
được ơn cứu-độ chứ?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đó lại là một vấn-đề khác. Một người nhận được từ tôn-giáo mình những
hướng-dẫn giúp mình vui sống và sống đẹp lòng Chúa – nếu ta muốn dùng
chữ này-, thì người đó cũng có thể được cứu-rỗi. Chuyện này không phải
không thể xẩy ra, mà trái lại có rất nhiều. Nhưng từ đó mà kết-luận rằng
mọi tôn-giáo đều đồng vai như trong một dàn nhạc, như trong một bản
giao-hưởng lớn, thì có lẽ sai.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôn-giáo cũng khó có thể làm con người trở nên tốt. Điều này có thể xẩy
ra trong Ki-tô giáo, khi người ta có một lối sống sai-lạc với đạo hay
khi người ta bước vào các giáo-phái. Vì thế tôn-giáo rất cần phải có
những quá-trình thanh-tẩy để chúng không trở thành vật cản trong việc
sống đạo, nhưng là để thật-sự giúp con người bước đi trên con đường
lành.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi muốn nói sở-dĩ Ki-tô giáo muốn qua khuôn mặt đức Ki-tô chứng-tỏ là
tôn-giáo đích-thực trong lịch-sử tôn-giáo, điều đó có nghĩa là họ muốn
nói lên rằng sức mạnh thanh-tẩy thực-sự thể-hiện trong đức Ki-tô và qua
lời của Ngài. Sức mạnh đó có thể không được mọi tín-hữu luôn tuân theo
một cách cẩn-thận và đúng-đắn, nhưng nó là mực-thước và hướng đi cho
việc thanh-luyện, nhờ đó tôn-giáo không biến thành một hệ-thống áp-chế
hoặc hệ-thống vong-thân, nhưng trở nên thật-sự là con đường đưa con
người tới với Chúa và về với chính mình.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều người cho rằng chính Ki-tô giáo và Công giáo làm cho con người
bi-quan yếm-thế.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ý-thức hệ đó nẩy sinh từ cuộc cách-mạng Pháp. Người ta cho rằng bản-chất
Ki-tô giáo là bi-quan, vì nó tin vào tận thế, vào phán-xét chung.
Thời-mới (New Age), trái lại, tỏ ra rất lạc-quan vì khám-phá ra tiến-bộ
là định-luật của lịch-sử. Nhưng ngày nay ta thấy hai lối nhìn đó đang
nhoà dần. Niềm tự-tin của Thời-mới rõ-ràng đang tan biến. Bởi vì càng
ngày ta càng thấy rõ là tiến-bộ cũng đồng nghĩa với sự tiến-triển của
khả-năng đập phá, càng thấy đạo-đức con người có lẽ không tiến nhanh như
sự hiểu-biết của họ và khả-năng của con người trở thành khả-năng
phá-hoại. Ki-tô giáo không cho rằng thế-giới nhất thiết phải luôn
tiến-bộ và nhân loại nhất thiết phải luôn tốt hơn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đọc sách Khải-huyền ta thấy nhân loại thật ra cứ như đang chạy
lòng-vòng. Kinh-hoàng này xẩy ra, biến đi, rồi kinh-hoàng kia lại tới.
Và cũng chẳng có điềm báo nào về một tình-trạng cứu-rỗi trong dòng
lịch-sử do chính con người tạo nên. Trong Ki-tô giáo không có ý-tưởng
cho rằng mọi chuyện liên-quan tới con người nhất thiết không ngừng
phát-triển tối-đẹp hơn. Nhưng trái lại niềm tin Ki-tô xác-tín rằng Chúa
sẽ không bao giờ bỏ rơi nhân loại và Ngài cũng không để nhân loại
hoàn-toàn thất-bại, dù rằng ngày nay nhiều người cho rằng thà con người
đừng có mặt thì hơn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Vì thế, mô-hình lạc-quan bi-quan hoàn-toàn không đứng vững. Tín-hữu
ki-tô, cũng như bao nhiêu người sáng-suốt khác, có thể thấy rằng lịch-sử
có thể có những cuộc đại khủng-hoảng, có thể ngay hôm nay một
khủng-hoảng đang đến với ta. Họ cũng có thể nhận biết rằng lịch-sử không
đương nhiên trở nên tốt hơn và biết rằng hiểm-nguy là một thực-tế. Tuy
nhiên họ có được cái lạc-quan cuối cùng vì biết rằng Chúa vẫn luôn
chở-che thế-giới trong tay Ngài, và bởi thế cả những chuyện kinh-hoàng
lay-động ta tận gốc-rễ như Auschwitz
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn2">
<span style="color: black">[2]</span></a> cũng cho thấy Chúa bao giờ
cũng mạnh hơn sự dữ.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thập giá – một biểu-tượng dễ sợ?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ở một khía-cạnh nào đó thập-giá quả thực là cái gì dễ sợ, ta không nên
phủ-nhận chuyện này. Đó là một lối hành-hình man-rợ nhất trong Thời-cổ
mà người ta đã không được phép áp-dụng cho dân Rôma, vì họ coi hình phạt
đó bôi nhọ danh-dự dân-tộc này. Thoạt tiên chúng ta khiếp-hãi khi thấy
một con người tinh-tuyền nhất trong nhân-loại, một kẻ vừa là người vừa
là Chúa đã phải chịu nhục-hình đó. Nhưng chúng ta cũng cần phải sợ cho
chính chúng ta và về cuộc sống quá dễ-dãi của ta. Tôi nghĩ Luther
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn3">
<span style="color: black">[3]</span></a> đã nói đúng khi ông bảo rằng
con người trước hết phải biết hoảng-sợ cho chính mình để từ đó nó mới có
thể quay trở về đường ngay nẻo chính.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng ta đừng dừng lại ở cái kinh-hoàng đó. Đó không phải chỉ là nỗi
kinh-sợ, bởi vì kẻ bị treo trên thập giá đang nhìn xuống chúng ta kia
không phải là một người thất-bại, không phải là một kẻ cùng đường, không
phải là một trong những nạn-nhân hãi-hùng của nhân-loại; bởi vì kẻ bị
đóng đinh đó đang nói với ta một điều gì khác hơn Spartakus
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn4">
<span style="color: black">[4]</span></a> và các thủ-hạ xấu-số của ông;
bởi vì từ thập giá lòng nhân-từ đang toả xuống trên chúng ta, từ
kinh-hoàng thập giá một sự sống mới đang bắt đầu. Chính lòng từ-nhân
Chúa đang nhìn ta, Ngài tự phó mình trong tay ta, tự trao thân cho ta và
như đang cùng ta vác hết cái gánh kinh-hoàng của lịch-sử. Nhìn sâu hơn,
thập giá kia một mặt phơi-bày cho ta thấy những nguy-hiểm và kinh-tởm có
thể có của con người, mặt khác nói lên sức-mạnh trong sự yếu-đuối của
Chúa và cái đáng yêu của Ngài. Như vậy thập giá là dấu-chỉ của thứ-tha,
của hoa hi-vọng nở ra từ đáy thẳm lịch-sử.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ngày nay người ta thường hỏi, sau Auschwitz làm sao còn có thể nói về
Chúa và về thần-học được nữa. Tôi có thể trả lời như vầy, thập-giá là
bản tóm-tắt trước và đầy-đủ về nỗi kinh-hoàng Auschwitz. Chúa đã bị đóng
đinh và Ngài nói với ta, vị Chúa này xem ra yếu-đuối nhưng vô cùng
khoan-dung, Ngài tưởng như vắng mặt nhưng thật quyền-uy.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Sự thật về con người và về Chúa nói ra nhiều khi có vẻ buồn và khó hiểu.
Phải chăng chỉ có những người vững-mạnh mới gánh nổi đức tin? Đức tin
thường được xem là chuyện quá lớn. Như vậy làm sao để có được niềm vui
trong đức tin?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi muốn nói ngược lại: Đức tin cho chúng ta niềm vui. Nếu không có
Chúa, thế-giới sẽ hoang-sơ, sẽ chỉ còn là nỗi buồn chán, và sẽ hoàn-toàn
là thiếu-thốn. Điều này ta đang chứng-kiến nơi thế-giới vắng Chúa hôm
nay, nó đang càng ngày càng cạn dần sinh-lực và trở nên tẻ-nhạt. Có niềm
vui lớn là vì có tình yêu lớn hiện-diện, đó là cốt-lõi của đức tin Ki-tô
giáo. Bạn là người chắc-chắn được yêu. Cũng nhờ vậy mà ngay từ đầu Ki-tô
giáo đã chiếm được trái tim của đa-số những người yếu-đuối và đau-khổ.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dĩ-nhiên ngày nay người ta có thể dùng luận-điệu Mác mà cho rằng đạo chỉ
là một thứ an-thần chứ chẳng phải là cách-mạng. Nhưng tôi tin, ở mặt nào
đó, chúng ta đã vượt qua những phê-bình này. Ki-tô giáo đã đưa chủ và
nô-lệ lại gần với nhau, đến nỗi thánh Phao-lô đã có thể nói với một ông
chủ: Đừng ngược-đãi nô-lệ của anh, vì nó đã là bạn của anh rồi.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Vì vậy có thể nói yếu-tố căn-bản của Ki-tô giáo là niềm vui. Vui đây
không có nghĩa là chút vui-nhộn tầm-phào ló lên từ màn đêm tuyệt-vọng.
Chúng ta biết rằng vui-nhộn ồn-ào thường là mặt nạ của tuyệt-vọng. Nhưng
đây là một niềm vui đúng nghĩa. Đây là niềm vui gắn chặt với một
thân-phận nghiệt-ngã và làm cho thân-phận đó đáng sống. Lịch-sử khởi đầu
với tin mừng được Thiên-thần nói với Maria: Hãy vui lên! Trong đêm
giáng-sinh, Thiên-thần lặp lại: Ta báo cho các bạn một tin vui lớn. Và
đức Giê-su nói: Tôi loan-báo cho anh em một sứ-điệp vui. Tắt lại,
cốt-lõi vẫn là: Tôi loan cho anh em một tin vui lớn, Thiên Chúa
hiện-diện, anh em là những kẻ được yêu, và đó là điều nắm chắc.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Dù vậy, thông-thường không tin vẫn dễ hơn tin. Thật nghịch lí: Một đàng
đức tin có đó, con người là một sinh-vật tín-ngưỡng, đàng khác thì con
người lại phải chiến-đấu để giữ đức tin.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Bảo không tin dễ hơn cũng chỉ là tương-đối. Dễ ở đây có nghĩa là tự để
mình thoát ra khỏi những ràng-buộc của tin và nói: Tôi chả cố-gắng nữa,
mệt quá, hãy cho qua một bên. Sự dễ-dãi này là bước đầu của việc không
tin. Nhưng sống như thế đâu phải dễ. Sống không tin có nghĩa là mình
lơ-lửng trong một tình-trạng hư-vô và rồi trước sau gì mình cũng sẽ
tìm-kiếm những điểm tựa. Sống trong tình-trạng không tin quả không
đơn-giản. Cứ đọc triết-lí không tin của Sartre và Camus
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn5">
<span style="color: black">[5]</span></a> thì rõ.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hành-vi tin xét như một cuộc lên đường và sự chấp-nhận có lẽ không
đơn-giản, mặc dầu cái giây phút tin thực-sự đến với tôi – “mày có quyền
sung-sướng rồi đấy” – có thể diễn ra vô cùng nhẹ-nhàng. Vì thế không
được phép nhấn mạnh một chiều đến cái cực-nhọc của tin. Cái dễ của không
tin và cái khó của tin nằm trên nhiều bình-diện khác nhau. Theo tôi, cái
gánh nặng của không tin còn lớn hơn. Tin cũng làm con người trở nên
nhẹ-nhàng. Các giáo-phụ, đặc-biệt trong thần-học đan-viện, thường nói
lên điểm đó. Họ nói: Tin có nghĩa là mình trở thành thiên-thần. Mình có
thể bay bổng vì không còn thấy mình nặng-nề nữa. Tin có nghĩa là thoát
ra khỏi trì lực níu-kéo để du mình vào tình-trạng bay bổng của đức tin.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cái gì làm một người công giáo tốt khác với những người khác?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Người công giáo cũng là người như bao kẻ khác. Cũng có đủ loại xấu tốt.
Trong mọi tôn-giáo đều có những người với tâm-hồn rất trong-trắng, mà
thần-thoại các tôn-giáo đó bảo là họ đã chạm tới được cái bí-ẩn lớn-lao
và đã tìm ra cách-thức sống làm người tốt-đẹp. Tôi nghĩ không nên lập
bảng thống-kê người tốt nhất ở đâu. Song có một điểm ta dám nói: Ai
kiên-nhẫn sống đức tin và để cho đức tin uốn-nắn mình, người đó, mặc cho
bao thất-bại và yếu-đuối, cũng sẽ được tinh-luyện và trở nên tốt.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Người công giáo hạnh-phúc hơn những người khác?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Hạnh-phúc là một khái-niệm đa diện. Ông chỉ cần đọc bài giảng trên núi
thì biết, bài giảng mở đầu với những chúc phúc. Có thể nói Chúa đã mở ra
một trường dạy hạnh-phúc, Ngài giới-thiệu cho nhân loại trường
hạnh-phúc: “Tôi chỉ đường cho quý vị”. Nhưng nếu đọc kĩ những lời dạy,
ta thấy quan-điểm hạnh-phúc của Ngài khác xa với quan-niệm con người vẫn
có.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đối với ta, có lẽ hạnh-phúc là những ai có của, những ai có phương-tiện
làm đẹp cuộc đời mình, những ai sống an-vui thoải-mái và gặp nhiều
may-mắn trong cuộc đời. Nhưng Chúa thì lại bảo: Hạnh-phúc cho những kẻ
đau-buồn. Nghĩa là bài học hạnh-phúc của Ngài thật mâu-thuẫn, ít là khi
đem so với những gì ta nghĩ về ý-niệm này. Hạnh-phúc của Ngài không đồng
nghĩa với dễ-dàng thoải-mái. Có vậy mới hiểu thấu được chữ “quay trở về”
của Ngài. Ta phải rời bỏ những chuẩn-mực thông-thường – “hạnh-phúc là
tiền-tài, của-cải, quyền-lực”. Đi trên đường đó là ta đang lạc đường.
Ngài không hứa-hẹn cho người theo Ngài một hạnh-phúc “bên ngoài”, nhưng
là một bảo-đảm an-lành tâm-hồn qua việc kết-hợp với Ngài. Dĩ-nhiên ở đây
cũng phải hiểu chính Ngài là tia sáng hạnh-phúc tối-hậu trong cuộc đời
tín-hữu Công giáo.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhưng Chúa ở đâu, tìm Ngài ở đâu? Ngài ẩn mặt? Hình như Chúa rất ít khi
xuất-hiện. Con người thất vọng nghĩ rằng Chúa không trả lời họ, chẳng có
tín-hiệu nào cho thấy họ đang gặp Ngài trên một làn sóng phát tuyến nào
đó.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Ngài không ồn-ào, Ngài không nhất thiết tỏ-hiện chẳng hạn như qua những
vụ thiên-tai – dù rằng đó có thể cũng là một lối lên tiếng của Ngài.
Ngài không ồn-ào, nhưng vẫn luôn phát sóng. Vấn-đề là ta có mở máy sẵn
để dò bắt tín-hiệu đó hay không. Trong cuộc sống và lối nghĩ thường ngày
của ta có quá nhiều sóng nhiễu khiến ta khó bắt được đài. Và chúng ta
cũng quá xa-lạ với ngôn-ngữ của đài đó nên không nhận ra tiếng của Ngài.
Nhưng tôi có thể nói, hễ bất cứ ai quan-tâm đều có thể cảm-nhận được
rằng chính Ngài đang nói với tôi lúc này. Và làm quen được với Ngài là
cả một may-mắn cho tôi. Ngài có thể xuất-hiện đột-ngột ngay trong những
hoàn-cảnh tai-ương, nếu như tôi tỉnh-thức hoặc nếu như có ai đó giúp tôi
mở được mật-mã thì chắc-chắn sẽ nhận ra tín-hiệu. Hẳn nhiên Ngài không
lớn tiếng, nhưng Ngài nói qua dấu-chỉ và qua các biến-cố cuộc đời ta,
qua tha-nhân. Chỉ cần một chút tỉnh-thức và đừng đa mang để bị vướng-mắc
vào tất-cả những cái hời-hợt.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tín-hữu công giáo có được phép ngờ-vực không? Hay họ lại bị coi là đồ
giả-hình hay là tên lạc-đạo? Cái lạ-lùng khó hiểu nơi tín-hữu ki-tô là
họ phân-biệt hai loại chân-lí, chân-lí khoa-học và chân-lí tôn-giáo. Họ
vừa nghiên-cứu lí-thuyết Darwin<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn6"><span style="color: black">[6]</span></a>
vừa đi nhà thờ. Có thể tách hai cái đó ra được không? Bởi vì chỉ có một
chân-lí duy-nhất mà thôi, hoặc thế-giới được tạo-dựng trong vòng sáu
ngày, hoặc là nó hình thành sau hàng triệu năm tiến-hoá.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Sống trong thế-giới rối-rắm hiện nay con người không thể không ngờ-vực.
Ngờ-vực không nhất thiết phải gắn liền với việc bỏ đạo. Tôi vừa có thể
thành-thực nêu lên những câu hỏi thôi-thúc tôi đi tìm lời giải, vừa bám
vào Chúa và vào nội-dung cơ-bản của đức tin. Một mặt tôi nỗ-lực tìm lời
giải cho những vấn-đề xem ra mâu-thuẫn, nhưng mặt khác tôi cũng tin rằng
tôi sẽ chẳng bao giờ tìm được câu trả lời cho hết mọi chuyện, và dù vậy,
thế nào rồi những chuyện đó cũng sẽ được giải-quyết. Trong lịch-sử
thần-học thỉnh-thoảng cũng có những sự-kiện không thể lí-giải ngay và
người ta cũng không nên gượng-ép giải-thích cho qua chuyện.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đức tin cần kiên-nhẫn và thời-gian. Đề-tài ông nêu ra – Darwin, sự
tạo-dựng vũ-trụ, thuyết tiến-hoá – là đề-tài của một cuộc luận-bàn cho
tới nay và với phương-tiện ta hiện có vẫn là câu chuyện chưa có
kết-thúc. Vấn-đề tạo-dựng trong 6 ngày không phải là điểm cấn-cái
nan-giải giữa khoa-học tân-tiến về việc hình thành vũ-trụ và chuyện đức
tin. Bởi vì trình-thuật Tin-mừng chỉ mang tính thần-học, chứ không phải
nhằm kể lại lịch-sử cấu-tạo vũ-trụ. Kinh thánh Cựu-ước cũng có những
trình-thuật khác về tạo-dựng. Những câu chuyện tạo-dựng trong sách Gióp
và sách Khôn-ngoan cũng cho thấy tín-hữu thời đó đâu có nghĩ là
tiến-trình tạo-dựng được ghi lại rõ-ràng như những tấm hình chụp. Những
hình-ảnh Kinh thánh đó chỉ muốn cho ta thấy một điều cơ-bản: vũ-trụ này
hình thành do quyền-lực của Chúa và nó là sản-phẩm của Ngài. Còn
tiến-trình hình thành của nó ra sao thì lại là một vấn-đề khác, Kinh
thánh hoàn-toàn để ngỏ chuyện này. Riêng thuyết tiến-hoá, trái lại, còn
chất-chứa quá nhiều giả-thuyết và thường bị trộn lẫn với những
triết-thuyết thần-bí nên còn cần rất nhiều nghiên-cứu luận-bàn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều người không vượt qua được giai-đoạn trẻ con để trưởng-thành trong
đức tin. Làm sao để một người, sau khi đã đọc những tài-liệu phê-bình
Kinh-thánh, có thể trở lại với đức tin tinh-ròng?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Người đó phải hiểu rằng câu chuyện lịch-sử tạo-dựng rắc-rối trong Kinh
thánh không phải là nội-dung đức tin. Song có một cái gì khác hơn, lớn
hơn đang chiếu sáng xuyên qua câu chuyện đó. Nhưng trái lại, qua câu
chuyện tạo-dựng phức-tạp đó, dĩ-nhiên vẫn chỉ mang tính giả-thuyết, ta
có thể thấy được những lời viết ra và những thực-tế – những thứ mà con
người đã không dễ tự nghĩ ra được – đã thấm-nhập lên tâm-trí con người
sâu-đậm tới chừng nào. Tôi tin rằng, chính khi ta làm quen với yếu-tố
con người trong lịch-sử Kinh-thánh, ta càng thấy rằng ở đó không chỉ có
yếu-tố con người mà thôi, nhưng còn có một sự hỗ-trợ khác nữa. Vì vậy,
cứ an-tâm để những gì thuộc lãnh-vực kĩ-thuật cho khoa-học tìm hiểu. Và
khoa-học chắc-chắn sẽ mở ra những soi-sáng giúp ta trở về lại với
hành-vi đức tin đơn-giản. Khoa-học sẽ giúp ta thấy rằng trong toàn-bộ
câu chuyện lịch-sử có một không hai đó không những có phần đóng-góp của
con người, mà còn có một cái gì lớn hơn đã xẩy ra trong đó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Có bao nhiêu con đường tới Chúa?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Bao nhiêu người thì bấy nhiêu con đường. Bời vì, ngay cả giữa những
người cùng chung một niềm tin, mỗi người sống mỗi khác. Chúa Ki-tô nói:
Tôi là đường. Như vậy rốt cuộc cũng chỉ có một đường mà thôi, và kẻ nào
lên đường tìm Chúa, kẻ đó thế nào rồi cũng bước vào con đường của Ngài.
Nhưng không phải tất-cả mọi con đường đều như nhau theo ý-thức và ý-muốn
chủ-quan của ta. Song trái lại, vì con đường độc-đạo của Chúa quá rộng
nên nó biến thành đường riêng cho mỗi người và trong mỗi người.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tertulliano<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn7"><span style="color: black">[7]</span></a>
nói câu thật khó nghe: “Tôi tin điều đó, vì nó vô lí”. Thánh An-tịnh
(Augustinus) thì lại tin “để mà hiểu”. Còn tại sao hồng-y Ratzinger tin?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi ngả hẳn về trường-phái An-tịnh. Vũ-trụ được tạo-dựng từ lí-trí và nó
hợp lí. Cũng thế đức tin có thể nói được là sự hoàn-thành của công-cuộc
tạo-dựng nên nó là cửa-ngõ đi vào hiểu. Tôi xác-tín điều đó. Tin như vậy
có nghĩa là bước vào hiểu và (nhận) biết. Câu của Tertulliano – ông này
vẫn thích những kiểu nói quá đáng – dĩ-nhiên phản-ảnh toàn-bộ suy-tư của
ông. Ông ta muốn nói rằng việc Chúa làm thường trái ngược với những gì
thế-gian nghĩ. Và Ngài tỏ ra là Chúa qua những trái ngược đó. Nhưng ông
này hơi ác-cảm với triết-học, nên tôi không chia-sẻ quan-điểm của ông,
nhưng theo quan-điểm của thánh An-tịnh.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Và ngài cũng đã có cho mình một khẩu-hiệu tuyên xưng đức tin giống như
thế?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi chẳng cần một khẩu-hiệu mới nào cả. Tôi nghĩ câu nói của An-tịnh, mà
về sau được Tôma Aquino
<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn8">
<span style="color: black">[8]</span></a> lấy lại, là tư-tưởng định
hướng phải đi. Tôi tin! Và chính trong hành-vi tin này đã hàm-chứa
yếu-tố: Hành-vi tin đến từ một đấng mà chính Ngài là lí-trí. Khi tôi tạm
lấy đức tin để tùng-phục trước một đấng mà tôi không hiểu, thì tôi biết
rằng chính qua đó tôi mở cửa bước vào một sự hiểu-biết đích-thực hơn.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Đa-số người thời nay không thể tin những gì họ biết, và họ chẳng biết
những gì nên tin. Trong con người của ngài có sự thống-nhất giữa nghĩ và
tin, đồng thời cũng có một kết-hợp toàn diện mà chúng tôi – những người
tân-tiến thời nay, những kẻ hay nghi-ngờ, những kẻ sa vào mê-lộ – không
thể có được. Ngài nghĩ thế nào?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi không dám luận-xét chung-chung về con người tân-tiến thời nay mà bảo
rằng tất-cả họ đều bị xâu-xé hay đã không bằng cách này hay cách khác
tìm ra cho mình được một sự hài-hoà tâm-hồn. Tâm mỗi chúng ta đều bị
dằng-co giữa nhiều cực.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Điều này cũng đúng cho tôi, cho một linh-mục hay một giám-mục. Bởi vì
sở-thích cá-nhân, sở-trường, sở-đoản, biết và không biết… không đơn-giản
tự-nhiên hoà lẫn với đức tin Ki-tô giáo. Do đó tâm của mỗi người, trong
đó có tôi, luôn ở trong tình-trạng căng-thẳng. Nhưng tôi không coi đó là
sự xâu-xé. Đối với tôi, việc đồng-hành với Giáo-hội trong niềm tin và
biết rằng mình có quyền tin vào cái hiểu-biết mình đang có và rằng những
cái hiểu-biết khác đều nhận được ánh sáng từ nó mà ra hoặc ngược lại,
tất-cả hẳn đều kết chặt với nhau. Nhất là việc tin vào đức Ki-tô và qua
đó cố-gắng tìm cho cuộc sống mình một sự nhất-thống đã giúp tôi kết-hợp
được các mối căng-thẳng, để chúng không bị căng quá mà đứt dây.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Khi bàn về một cuộc truyền-bá Tin-mừng mới ngài đã nói đến những gặp-gỡ
mới, thậm-chí nói đến nhu-cầu một cuộc cách-mạng ki-tô giáo. Bởi vì
không phải những hiểu-biết tinh-vi có thể tạo nên được “nền văn-hoá
ktiô-giáo mới sống-động”, nhưng chuyện cần hơn là phải làm sao tái
giới-thiệu đức Ki-tô cho con người. Tôi nghĩ, nhiều người ngày nay rất
muốn tin, nhưng vấn-đề là họ không thể tin được. Xem ra chuyện tin ngày
nay không còn đơn-giản như trước đây.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Cái đó rõ-ràng. Một đàng chúng ta ngày nay sở-hữu được quá nhiều
nhận-thức và kinh-nghiệm, đàng khác đức tin lại được trình-bày quá tỉ-mỉ
và hệ-thống khiến không tìm ra lối vào. Tôi nghĩ cần phải có một thứ
cách-mạng đức tin về nhiều mặt. Trước hết, đó là có gan chống lại những
quyết-đoán chung hiện nay của thiên-hạ. Con người thời nay đang bị một
thứ chủ-nghĩa (ý-hệ) vừa-phải ám-ảnh. Chủ-nghĩa này dạy họ phải bằng mọi
cách đạt cho được một mức sống nào đó, phải làm sao để có thể tự đạt
đích, nghĩa là phải đạt được cái mình ước, mình thích. Với cái chủ-nghĩa
đó Thiên Chúa rút cục là một thực-thể xa-lạ, chẳng chút liên-hệ gì tới
cuộc sống họ nữa cả. Thêm vào đó, chủ-nghĩa đó cũng coi luân-lí chỉ là
kết-quả của những tình-cờ hay những tính-toán mưu-cầu hạnh-phúc.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như đã nói, cái chủ-nghĩa vừa-phải này đang dồn-ép ta hàng ngày và đẩy
ta vào tình-trạng tự cách-li với những gì quan-trọng nền-tảng của cuộc
sống. Một mặt con người không nhận-thức được cái chủ-yếu cuộc đời nữa,
mặt khác nó lại cảm thấy như đang thiếu một cái gì đó trong cuộc sống.
Đó là căn bệnh tập-thể thời-đại mà ta đang rơi vào, căn bệnh của
cảm-giác còn thiếu một thứ gì đó trong cuộc sống, rằng cuộc sống thế này
chưa đủ. Vì thế ta phải có can-đảm phá tung những cái mà con người vào
lúc kết-thúc thế-kỉ XX đang cho là “bình-thường” và tái khám-phá ra đức
tin trong dạng-hình nguyên-tuyền của nó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Sự khám-phá này trước hết đơn-thuần là gặp đức Kitô. Nhưng không phải
gặp Ngài qua dáng một anh-hùng lịch-sử, nhưng gặp một Chúa đã xuống thế
làm người. Và chỉ khi nào cuộc gặp-gỡ này được thực-hiện trong cuộc
sống, thì cuộc sống mới có hướng đi khác.Và từ đó bắt đầu một văn-hoá
đức tin, tôi xác-tín như vậy. Điều quan-trọng là một quyết-định như thế
không bao giờ mang tính cá-nhân riêng-lẻ, nhưng nó phải được chia-sẻ,
phải gây-dựng nên cộng-đoàn. Và trong chừng-mực nó được sống, nó sẽ tạo
nên một cách sống và và đem lại văn-hoá.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Nhiều người nóng-lòng chờ tương-lai, lao đầu tin-tưởng vào một ngày mai
đầy hứa-hẹn nhưng không biết rồi ra như thế nào. Chưa bao giờ có nhiều
kết-thúc và bắt đầu như ngày nay. Thỉnh-thoảng người ta có cảm-tưởng
nhiều chuyện rồi ra cũng sẽ trở nên tốt-đẹp. Mặt khác, thế-giới hiện tại
xem ra như là một nhà thương điên lớn, trong đó xã-hội lạc-thú và
hưởng-thụ bên cạnh đói nghèo, chiến-tranh, thiên-tai càng ngày càng
tăng, trong đó nhiều dấu-hiệu cho thấy văn-hoá suy-vi, mất-mát
trầm-trọng về sự sáng-suốt và khôn-ngoan. Chưa bao giờ có nhiều người
mất hướng, nhiều nghiện-ngập, nhiều tình-duyên đổ-vỡ, nhiều trẻ
lệch-lạc, nhiều kẻ khốn-cùng vì quá thiếu-thốn cũng như vì quá dư-thừa
như hiện nay.</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><i>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Thưa Hồng-y, ngài có lần nói, cái mà thế-giới chúng ta hôm nay thiếu,
không phải là khả-năng đau-buồn, nhưng là khả-năng vui. Nhưng ngài có
biết không, càng ngày con người càng khó mà vui được?</span></i></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi nhận thấy niềm vui thanh-thản càng ngày càng trở nên hiếm. Niềm vui
hôm nay ngày càng bị gánh nặng luân-lí và ý-hệ chi-phối. Khi tôi vui,
cũng là lúc tôi lo vì nghĩ mình thiếu liên-đới với những kẻ đang
đau-khổ. Người ta nghĩ rằng, tôi không được phép vui trong một thế-giới
đầy-dẫy đau-khổ và bất-công như thế này.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi có thể hiểu được điều đó. Ở đây cũng là quan-điểm đạo-đức, nhưng dù
vậy thái-độ đó là một lầm-lẫn. Bởi vì thế-giới không trở nên tốt hơn vì
mất vui, cũng như ngược lại việc không-được-phép-vui vì cái đau của kẻ
khác cũng chẳng ơn-ích gì cho những người đau-khổ. Trái lại, thế-giới
cần những người khám-phá ra cái thiện, qua đó họ vui-mừng, có đà và
can-đảm vươn tới nó. Niềm vui này không triệt-tiêu tình liên-đới. Khi
niềm vui đúng-đắn, không do từ ích-kỉ, khi nó đến từ việc khám-phá ra
cái thiện, thì niềm vui đó muốn được cảm-thông và loan-truyền. Có điều
tôi để ý là trong các khu nghèo-đói ở Nam Mỹ chẳng hạn có nhiều nụ cười
và nhiều con người sung-sướng hơn tại đất-nước chúng ta. Rõ-ràng là
trong nỗi cùng-cực họ vẫn còn cảm-nhận được cái thiện, bám lấy nó để
điều-chỉnh mình và tạo lực sống cho mình.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Như vậy, chúng ta lại cần cái niềm tin phó-thác cội-nguồn kia mà chỉ có
đức tin mới cung-cấp cho ta được. Đó là niềm tin vào tính bản-thiện của
thế-giới, vào sự hiện-hữu của Chúa và Ngài là đấng tốt-lành. Tin rằng
cuộc đời đáng sống, rằng sinh ra làm người là một may-mắn. Từ đó ta sẽ
có can-đảm vui, từ đó dấn-thân làm cho kẻ khác cùng vui và đón nhận
Tin-mừng.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Giờ nói đến khía-cạnh hai mặt của thế-giới hiện tại, như ông đã mô-tả
trên đây. Đó là một ý-thức mới về tình liên-đới, về trách-nhiệm đối với
nhân loại nói chung và về trách-nhiệm đối với tạo-vật. Có những
phong-trào tạo đoàn-kết, những nỗ-lực liên-đới tìm cách dập tắt những lò
lửa khủng-hoảng để giúp tái tạo hoà-bình, vượt qua thống-khổ. Đó là
những người mà ta phải chân-nhận họ như những công-dân thời-đại và phải
cám ơn họ. Qua đó ta thấy rõ-ràng là tính thiện trong con người không
thể bị dập tắt được.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Mặt khác, ông đã nói tới một nhà thương điên khổng-lồ với những
khốn-cùng ghê-gớm. Ai cũng rõ điều đó. Tôi tin rằng chính xã-hội đoàn-lũ
và những khả-năng nẩy sinh nhờ sự làm chủ thế-giới bằng phương-tiện
kĩ-thuật đã tạo nên những phẩm-chất mới, kể cả sự ác. Ta không thể không
thấy những hiện-tượng đó.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Những thách-đố lớn đặt ra cho chúng ta là phải làm sao chống lại việc
đoàn-lũ-hoá con người kia – nó vừa dồn con người vào đàn-lũ vừa đẩy họ
vào tình-trạng cực-kì đơn-độc – và tìm lại khả-năng liên-đới lành-mạnh
cho con người. Việc này đòi-hỏi sự dấn-thân hết mình của tất-cả mỗi
chúng ta, nhưng chỉ với biện-pháp kĩ-thuật và với nỗ-lực của ta mà thôi
thì vấn-đề cũng không thể giải-quyết được.</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tôi muốn nói ở đây hai điều đã được ghi-nhận: Con người là một sinh-vật
có luân-lí đạo-đức, có trách-nhiệm với mình và với toàn-thể nhân-loại,
đồng thời nó cũng là tạo-vật có thể múc nguồn năng-lực duy-nhất từ Thiên
Chúa để đi tiếp.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin-top: 12px; margin-bottom: 0" align="center">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif">***</span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
_______________________</span></p>
<p style="text-align: justify; margin-top: 12px; margin-bottom: 0" align="center">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif"> </span></p>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial,sans-serif; color: black">
Tất-cả những ghi-chú dưới trang đều do người dịch thêm vào để làm rõ
nghĩa một số từ-ngữ.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn1-ref"><span style="color: black"><br>
[1] </span></a>Drewemann (1940- ): Linh-mục, nhà thần-học Đức, bị cất
quyền dạy thần-học vì có những quan-điểm khác với giáo-huấn Giáo-hội.
2005 ông đã tự ly-khai với Giáo-hội.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn2-ref"><span style="color: black"><br>
[2]</span></a> Auschwitz :Trại tập-trung và là lò giết người Do-thái lớn
nhất của Quốc-xã Đức.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn3-ref"><span style="color: black"><br>
[3]</span></a> Luther (1483-1546): linh-mục dòng An-tịnh (Augustin), nhà
thần-học, đã tách-rời Công giáo và lập nên Tin-lành ở Đức.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn4-ref"><span style="color: black"><br>
[4]</span></a> Spartakus : người nô-lệ đã lãnh-đạo một số đồng bạn khác
chống lại quân Rôma và đã bị giết bằng án treo thập-giá.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn5-ref"><span style="color: black"><br>
[5]</span></a> Sartre và Camus :Hai triết-gia hiện-sinh hiện-đại người
Pháp.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn6-ref"><span style="color: black"><br>
[6]</span></a> Darwin : Nhà khoa-học chủ-trương thuyết cho rằng con
người là kết-quả của một quá-trình tiến-hoá từ loài vô-cơ mà thành.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn7-ref"><span style="color: black"><br>
[7]</span></a> Tertulliano : Sống vào khoảng 160-225, văn-sĩ la-tinh,
viết nhiều để biện-hộ Ki-tô giáo.<a href="http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=chapter&id=333&ib=434&ict=5127#ftn8-ref"><span style="color: black"><br>
[8]</span></a> Thánh Tôma ở vùng đất Aquino, 1225-1274, người Ý, nhà
thần-học lớn nhất của truyền-thống Kinh-viện thời trung-cổ.</span></td>
</tr>
<tr>
<td style="border-left-style: solid; border-left-width: 1px; border-right-style: solid; border-right-width: 1px; border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px">
<p align="center">
<img border="0" src="../Suyniemmoingay/Nam2011/thanggieng/02.gif" align="right" width="200" height="200"></p>
<p align="center">
</p>
<p align="center">
<br>
</p> </td>
</tr>
</table>
</body>
</html>