File "noidung.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/THIENCHUA/Giesu-Kito/noidung.htm
File size: 337 KiB (345092 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
<head>
<meta http-equiv="Content-Language" content="en-us">
<LINK rel="stylesheet" href="../Suyniemmoingay/_common/colours.css" type="text/css">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Giêsu Kitô; tinmung.net; dongcong.net, suy niệm mỗi ngày</title>
<style>
<!--
div.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-top:0cm;
margin-right:0cm;
margin-bottom:10.0pt;
margin-left:0cm;
line-height:115%;
font-size:12.0pt;
font-family:"Arial","sans-serif";
}
span.MsoFootnoteReference
{vertical-align:super}
-->
</style>
<meta name="keywords" content="Giêsu Kitô; tinmung.net; dongcong.net, suy niệm mỗi ngày">
<!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../_themes/network/netw1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="network 1011">
</head>
<body>
<table border="0" width="500" id="table1" cellspacing="10" bgcolor="#FFFFFF">
<tr>
<td style="border-color:#FF0000; text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 12pt" align="justify" bgcolor="#FFF9FF">
<h2 style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Giám_mục__Joseph_Vũ_Duy_Thống">Giám mục Joseph Vũ Duy Thống</a></span></h2>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chủ tịch Ủy Ban Văn Hóa</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoNormal" align="right">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><i><span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif; font-weight: normal">Ngày
22 tháng 12 năm 2002</span></i></p>
<p class="MsoNormal">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: -27.0pt; margin-left: 54.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kg <i>Quý anh</i> <i>Nguyễn Đăng Trúc, <br>
Trần Duy Nhiên, Đỗ Tân Hưng</i></span><i><span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<blockquote>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôi vừa nhận được bản dịch tiếng Việt cuốn <i>Giêsu-Kitô</i> của Đức
Tổng Giám Mục Joseph Doré mà quý anh có công chuyển dịch và gửi
tặng. Tôi cám ơn cử chỉ quí hóa các anh dành cho tôi, và nhân dịp
nầy tôi chân thành hoan nghênh những cố gắng của quý anh trong nỗ
lực phát huy công cuộc đào tạo Kitô-giáo của Giáo Hội.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tác giả tập sách nhỏ nầy là một chủ chăn trong Giáo Hội và cũng là
một trong những nhà thần học trụ cột hiên nay. Ngài là giáo sư thần
học và là thành viên của Ủy ban quốc tế về thần học, nỗi bật trong
những công trình nghiên cứu về Kitô-học và thần học các tôn giáo.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tập tài liệu thật ngắn gọn, trình bày một cách giản dị những nội
dung thiết yếu về đức tin kitô-giáo qua lối nói và cách suy nghĩ của
con người ngày nay.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôi cầu mong tài liêu nầy được phổ biến cho đồng bào Việt-Nam chúng
ta, lương cũng như giáo, để đức tin Kitô-giáo được hiểu theo đúng
nội dung mà Giáo Hội muốn truyền đạt.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kính xin Thiên Chúa ban nhiều ơn phúc cho quý anh và gia quyến.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trân trọng </span></p>
<h2 style="text-indent: 18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
+ Joseph Vũ Duy Thống</span></h2>
</blockquote>
<hr width="70%" style="text-decoration: none; font-family: Tahoma; font-size: 10pt; height: 1px">
<h2 align="center" style="text-align: center">
<a name="Chương_I">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chương
I<b> </b></span></a></h2>
<h4 align="center">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Giêsu </span></h4>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm"><b>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b><span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">Đã
từ lâu nhiều Kitô-hữu có cảm tưởng là khi nói mình tin Thiên Chúa tức là
đã diễn tả được điều thiết yếu về đức tin của mình. Nhưng sự thể đã thay
đổi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hẳn nhiên Kitô-hữu luôn luôn tin vào Thiên Chúa! Nhưng một nền giáo lý
trực tiếp dựa vào Kinh Thánh hơn, cũng như lối nói thông dụng trong lễ
nghi cử hành Thánh Thể .v.v. đã lưu ý đến một Đấng có vị thế<b> </b>rất
quan trọng trong đức tin, bên cạnh « Thiên Chúa » (và « Giáo hội ») : đó
là Đức Giêsu. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như thế phải chăng trong quá khứ người ta đã quên Ngài rồi chăng? Hẳn
nhiên là không. Nhưng, nói cho đúng, người ta không phân biệt giữa Ngài
và « Thiên Chúa ». Chẳng hạn không phải là người ta từng nói « trao Mình
Thánh<b> </b>Chúa »</span><a name="_ftnref1" title href="#_ftn1"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">[1]</span></span></a><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
để chỉ việc « hiệp lễ, trao mình Đức Kitô »</span><a name="_ftnref2" title href="#_ftn2"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">[2]</span></span></a><span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> ?...</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Còn về <i>nhân tính của Đức Giêsu</i> thì sao ? Người ta cũng không hờ
hững bỏ qua đâu. Người ta vẫn luôn nhắc đến sinh nhật Đức Giêsu "trong
máng cỏ " vào mùa Giáng sinh, cái chết của Ngài trên thánh giá " ngày
thứ sáu tuần thánh ", và giữa hai sự kiện nầy còn có những lời giảng
dạy, các dụ ngôn, các phép lạ .v.v. Nhưng tất cả những điều đó<b> </b>
đều được bao bọc và cuốn hút vào « một cảnh vực thần linh » dường như là
thế giới riêng của Đức Giêsu. Rốt cục,<b> </b>nếu có một khía cạnh nhân
loại nơi Đức Giêsu, thì đó là một nhân tính hết sức đặc biệt. Người ta
đã thấy nhân tính đó « được thần hóa», đậm nét thần thiêng đến độ không
còn có thể xuất hiện giống như<b> </b>nhân tính chúng ta. Người ta có
nghĩ rằng những khổ đau và cái chết của Ngài trên thánh giá có thể nào
đúng là những khổ đau <i>thật</i> <i>sự</i> của con người, là một cái
chết <i>thật sự</i> của con người không ?</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Về điểm nầy, giáo lý và các lối giảng dạy về đạo đã bắt đầu tu sửa.
Người ta đã trả lại cho Đức Giêsu, <i>con người Giêsu,</i> vị trí trung
thực, vị thế trung tâm trong đức tin Kitô giáo. Thật vậy, kinh Tin-kính
không phải đã nói rằng : « Tôi tin Thiên Chúa (...) và <i>Chúa</i> <i>
Giêsu-Kitô con một Thiên Chúa Chúa chúng tôi,</i> (...) đã nhập thể bởi
Trinh Nữ Maria và <i>đã làm người </i>» hay sao?</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nói tóm, Kitô hữu không những tin Thiên Chúa, nhưng còn tin Đức
Giêsu-Kitô : Họ tuyên xưng rằng, nếu Đức Giêsu-Kitô <i>thật sự là Thiên
Chúa</i>, thì đồng thời Ngài <i>thật sự là con người.</i></span><i><span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Tại_sao_lại_là_Giêsu">Tại sao lại là Giêsu ?</a></span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy thì hẳn tốt đẹp rồi. Nhưng lại còn một câu hỏi nền tảng nầy đặt
ra : xét cho cùng, lối tin tưởng như vậy không tạo quá nhiều điều phiền
toái hay sao ?</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tin Thiên Chúa thôi thì không phải là dễ, nhưng dường như cũng nhờ tin
có Ngài mà hiểu được nhiều chuyện xảy ra trong cuộc sống. Vì thế người
ta có thể quyết tâm tin vào Ngài : quyền năng vô tận và sự thiện hảo vô
biên của Ngài có thể mang lại cho con người chúng ta hy vọng và can đảm
sống. Nhưng làm sao tin được một con người như chúng ta, Ông Giêsu ấy,
lại là Thiên Chúa ? Làm sao quan niệm được một việc như thế ?</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu Đức Giêsu là một đấng siêu phàm, thì chỉ tin rằng chính Ngài đã <i>
tin</i> vào Thiên Chúa, đã nói đến Thiên Chúa và đã sống cho Thiên Chúa
một cách hết sức gương mẫu, nhưng trên một bình diện thuần túy con người
mà thôi, như vậy không đủ hay sao ? Hơn nữa, tại sao lại muốn biệt đãi<span style="color: #FF6600">
</span>Đức Giêsu so với tất cả những vị tiên tri lỗi lạc mà lịch sử đã
chứng kiến như Maisen, Đức Phật, Đức Mahomet v.v.? Tại sao đặt Đức
Giêsu lên một tầm quan trọng quá như thế, trong khi biết bao nhiêu người
thiện chí tìm kiếm Thiên Chúa, và có thể đã tin, nhưng không hề biết đến
Ngài, Đức Giêsu nầy, và có lẽ sẽ không bao giờ biết Ngài ? Và cuối cùng
tại sao nói rằng Ngài là Thiên Chúa và là Đấng Cứu Độ, khi người ta
thấy bước đi của thế giới tương đối cũng chả thay đổi được bao nhiêu,
nhất là ngay cả nơi những người tuyên dương Ngài : những Kitô<b>-</b>hữu ?</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Càng đặt vấn đề, câu hỏi càng dồn dập. Vâng, tại sao lại là Đức Giêsu,
ít nhất tại sao lại là Đức Giêsu <i>như người ta trình bày cho chúng ta?
</i>Một Giêsu huynh đệ với mọi người, đối đầu với mọi bất công, trung
kiên với lý tưởng của mình cho đến chết, vâng ! như thế thì không có gì
thắc mắc ; rồi người ta lại nói: một Giêsu không những là một con người
gương mẫu nhưng còn là một vị tiên tri duy nhất đối với chúng ta ; trong
bối cảnh<b> </b>những người Tây Phương, đến đây còn quan niệm được!
Nhưng Giêsu là người <i>và</i> là Thiên Chúa, người-Chúa, Con <i>duy
nhất</i> của Thiên Chúa và Đấng Cứu Độ <i>duy nhất </i>cho <i>mọi </i>
người : làm thế nào điều nầy xảy ra được ? Tại sao lại Đấng Giêsu <i>nầy</i> ?
tại sao lại <i>một vị</i> Giêsu <i>như thế </i>? </span></p>
<p class="MsoFootnoteText"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Giêsu,_bởi_vì...">Giêsu, bởi vì...</a></span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đến đây, người ta có thể trả lời: Tại sao Đức Giêsu ấy ư ? Vì toàn bộ
Truyền thống Giáo hội trình bày Ngài cho chúng tôi như thế ! Và có thể
nói thêm là : vì hôm nay những người có sứ mệnh, thẩm quyền trong Giáo
hội : giáo hoàng và các giám mục luôn truyền đạt cho chúng tôi cũng một
giáo huấn y như thế.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hẳn nhiên, không tín đồ Công<b> </b>giáo nào không biết điều đó. Nhưng
đừng vội qua trang nhanh quá, vì vấn đề không đơn giản tí nào đối với
mọi người, và cũng có thể có một lối khác hay hơn để khởi đầu.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bây giờ, tạm quên các « chứng lý quyền uy » để chỉ nói thế nầy : Tại sao
Đức Giêsu ư ? Thưa rằng trước hết vì Ngài đã và đang chiếm một vị thế
lớn lao trong lịch sử, lịch sử của chúng ta cũng như lịch sử toàn nhân
loại : do đó, truy cứu để hiểu tại sao lại như thế không phải là điều
nên làm hay sao ?</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và vì những gì chúng ta biết được về Ngài không thể cho phép chúng ta
dửng dưng : ai đã từng nói về thương yêu như Ngài ; ai đã nối kết tin <i>
Thiên Chúa</i> và phục vụ <i>tất cả người anh em</i> trong gia đình nhân
loại vàøo tình thương yêu ấy ; ai đã bênh đỡ thân phận người nhỏ bé, yếu
đuối, nghèo nàn, bịnh tật trăm đường như Ngài ; ai luôn nhắc nhở con
người về những khát khao và những ràng<b> </b>buộc đạo đức trường cửu
của thân phận con người <i>trên dương thế </i>như Ngài ; và ai khai mở
cho con người nơi trần gian nầy niềm hy vọng vào cuộc sống có thể vượt
thắng <i>dứt khoát</i> sự chết như Ngài ?</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và cuối cùng, Ngài đã không chỉ nói, nhưng đã là người đầu tiên làm
chứng lời nói bằng cuộc sống của mình. Và một chuỗi dài những khuôn mặt
sáng chói của nhân loại nối gót Ngài : từ thánh Phaolô đến thánh
Augustinô và từ thánh Irénée đến thánh Catarina thành Siênna ; Phanxicô
Assisi và Têrêxa<b> </b>Avila, Charles de Foucauld và Têrêxa<b> </b>Hài
Đồng<b> </b>Giêsu, Gioan XXIII và Martin Luther King, dom Helder Camara
và mẹ Têrêxa.<b> </b></span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Toàn bộ dữ kiện đó không thể dẫn lối cuộc sống chúng ta hay sao ? Không<b>
</b>nhắc nhở chúng ta cần làm điều gì, cần trông đợi điều gì hay sao ?
Kỳ<b> </b>cùng, dường như ít có nhân vật nào đã đề xướng và mãi đem đến
cho lịch sử toàn thể<b> </b>nhân loại một nội dung và một tầm vóc ý
nghĩa như vậy !</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là những lý do mà đối với Giêsu ta không thể chỉ dừng lại ở mức nầy
thôi.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là thắc mắc thúc đẩy ta truy cứu thêm và tự hỏi : Làm thế nào mà Đức
Giêsu có thể nói và làm được những việc ấy, và tại sao ngày hôm nay Ngài
còn giữ một tầm quan trọng như thế trong cuộc sống biết bao nhiều người
? Cái gì đã giúp Ngài làm được ? Nói tóm lại: « Vậy, ông ấy là ai ? »
(Mc 4,41.)</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
... Và đến đây vào khúc cuối của chương dẫn nhập ngắn nầy, chúng tôi có
thể gỡ rối được thắc mắc đã nêu lên : « Giêsu ư ? ». Chúng tôi xin trả
lời : Vâng, Giêsu !</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" align="center" style="text-align: center">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<hr width="70%" style="text-decoration: none; font-family: Tahoma; font-size: 10pt; height: 1px">
<p class="MsoFootnoteText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Chương_II">Chương
II</a></span></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" align="center" style="text-align: center">
<a name="Giêsu_khởi_từ_Giêsu"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Giêsu khởi từ Giêsu</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></a></p>
<p class="MsoFootnoteText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ thủa ban đầu</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Điều làm người ta ngạc nhiên hơn cả về Đức Giêsu kỳ thực cũng là thắc
mắc tại sao «công cuộc<a name="_ftnref3" title href="#_ftn3"><span class="MsoFootnoteReference">[3]</span></a> »*
của Ngài có thể mãi<b> </b>tiếp tục đến ngày<b> </b>hôm nay. Không những
ký ức về Ngài không phôi pha qua bao thế kỷ, mà ngày nay trên thế giới
vẫn còn một nhóm từng mấy trăm triệu người, không khác gì những người
khác, ngoài việc gắn bó thật sự với Ngài. </span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Ngay_sau_Giêsu">Ngay sau Giêsu</a></span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Để làm sáng tỏ sự kiện làm thế nào mà « công cuộc của Đức Giêsu »<b> </b>
luôn tiếp diễn, ta thử trở lại ngọn nguồn. Hẳn nhiên là quay về chính
Đức Giêsu ; nhưng – và trong một nghĩa nào đó phải nói là <i>trước hết</i>
- phải tìm hiểu việc gì xảy ra ngay sau khi Ngài đã<b> </b>khuất.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì kỳ thực Giêsu là người, và ngài đã chết thật. Vả lại, Ngài không bao
giờ viết điều gì<b> </b>để lại cả. Nếu sau hai mươi thế kỷ có điều gì
liên quan đến Ngài mà còn đến được với chúng ta, thì vì có « một sự<b>
</b>việc gì đó » đã xảy ra sau khi Ngài mất. Nếu không thì chắc những gì
liên quan đến Ngài hẳn chỉ giữ kín trong huyệt mộ mà thôi. Như vậy,
điều gì thực sự đã xảy ra « ngay sau » Giêsu ? Đó là câu hỏi cần được
đặt ra nếu muốn có một may mắn nào đó để đi xa hơn.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Các_môn_đệ">Các môn đệ</a></span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Khởi đầu công việc, Đức Giêsu tuyển môn đệ*. Ngài đào tạo họ khi Ngài
còn ở với họ và đã trao cho họ phận vụ tiếp tục công việc của Ngài một
ngày nào đó, và thật sự họ đã thực hiện sau khi Ngài ra đi. Nên chính
nhờ họ và chỉ nhờ có họ </span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 9.0pt">
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
" Đức Giêsu đã làm nhiều dấu lạ khác nữa trước mặt các môn đệ ;
nhưng những dấu lạ đó không được ghi chép trong sách nầy. Còn những
điều đã được chép ở đây là để anh em tin rằng Đức Giêsu là Đấng
Kitô, Con Thiên Chúa, và để anh em tin mà được sự sống nhờ danh
Người " </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Gioan 20, 30-31)</span></i></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________ </span></i></b></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
mà từ đó về sau chúng ta mới đến được với Giêsu, bởi lẽ chỉ nhờ vào
họ mà công cuộc* của Đức Giêsu mới được<b> </b>tồn tại... Nhưng phải
xem bằng cách nào sự việc lại diễn tiến như thế !</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Các môn đệ » sở dĩ theo Đức Giêsu vì nghĩ rằng nghe lời Ngài
dạy và xem việc Ngài làm, hẳn họ sẽ tìm được ý nghĩa toàn hảo cho
cuộc đời của họ <i>: « Thưa Thầy, chúng tôi biết theo ai ? Thầy</i>
<i>có những lời hằng sống »</i> (Gioan 6, 68). Nhưng nay trước mắt
họ, vị thầy vô song nầy đã bị xử tử, bị toàn Israel* <i>ruồng bỏ </i>:
hoàn toàn không phải là những gì họ mong đợi ! Hơn nữa, họ là người
Do-Thái<b> </b>tốt lành, tin một Thiên Chúa và một Thiên Chúa <i>duy
nhất </i>mà mắt người trần không thể nào thấy được, Đấng <i>« ngự
nơi ánh sáng không hề với</i> <i>đến »</i> (1 Gioan 6,16). Thế
nhưng khi chúng ta đọc lại những bản văn của Tân Ước do chính các
Tông đồ hoặc môn đệ trực tiếp của họ đã viết, thì họ lại minh<b> </b>
xác với chúng ta rằng Giêsu thực sự là Con Thiên Chúa !</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy, những người môn đệ đầu tiên đã phải thắng vượt ít nhất hai
trở ngại hết sức cam go để có thể truyền đạt những gì họ loan báo
cho chúng ta về Đức Giêsu. Trước hết là thảm trạng
<a name="_ftnref4" title href="#_ftn4">
<span class="MsoFootnoteReference">[4]</span></a> nơi <i>cái chết
</i>của Giêsu, một khi trước đây chính Ngài đã từng dấy lên niềm hy
vọng nơi họ; tiếp đó là việc họ không thể nào làm được khi nhìn
nhận một Thiên Chúa ngoài <i>Đức</i> <i>Giavê.</i></span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng các bản văn cũng cho chúng ta hay là có hai điều giúp họ vượt
thắng được các trở ngại đó.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một mặt là niềm thâm cảm họ tiếp nhận nơi Giêsu trong thời gian
sống với Ngài trước đây : ngày ngày, <i>Ngài đã dấy lên nơi tâm hồn
họ sự ngạc nhiên</i> và, biết bao lần họ thắc mắc về Ngài. Khi thấy
việc ngài làm (Mc 2,12), họ tự hỏi : <i>« Làm sao việc đó xảy ra
được ? ».</i> Khi nghe Ngài nói (Mc 6,2 ; xem 1,27), họ sững sờ : <i>« Do
đâu mà</i> <i>Ngài biết điều ấy ? ».</i> Và cuối cùng <i>: « Ngài
là ai</i> <i>vậy ? »</i> (Mc, 4,41).</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mặt khác, một thời gian ngắn sau khi Đức Giêsu chết, họ đã xác tín
là Ngài đã đi qua sự chết, <i>đã được phục sinh</i> : <i>« Giêsu
Nazareth, con người ấy (...) đã<b> </b>từng bị giao nộp (...), Thiên
Chúa đã làm cho Ngài sống lại» </i>(CV 2,22-24).</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chưa đến lúc chúng ta đặt vấn đề xem thử chính chúng ta thật sự có
tin vào sự sống lại của Đức Giêsu hay không ; chúng ta sẽ trở lại
vấn đề đó ở phần sau. Lúc nầy chúng ta cố gắng nắm bắt điểm quan
trọng nhất đối với niềm tin của các môn đệ vào Đức Giêsu : Chính vì
họ đã tin vào sự sống lại của Đức Giêsu, nên họ đã nói và đã viết về
Ngài như họ đã làm. Và chính vì thế mà « công cuộc cuả<b> </b>Đức
Giêsu* » đã tồn tại<b> </b>và đến với chúng ta. Phaolô chẳng hạn
diễn tả minh bạch thế nầy : <i>« Nếu Đức Kitô không sống lại, đức
tin của anh chị em vô ích (...). Nếu chỉ vì cuộc sống nầy thôi mà
chúng ta đã đặt niềm hy vọng của chúng ta vào Đức Kitô, thì chúng ta
là những kẻ khốn cùng hơn ai hết </i>» (1 Cr 15,17-19).</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đến đây, có thể nào xác định xem các môn đệ ấy đã nói và viết gì về
Giêsu hay không? Về thắc mắc nầy, chúng ta phải quay về Tân Ước.</span></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: left">
<a name="Tân_Ước">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"><b>Tân Ước </b></span></i></a></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bộ Tân Ước, gồm bốn bản Phúc âm<b> </b> (Mathêu, Marcô, Luca và Gioan),
các thư của các tông đồ hoặc thánh thư (của Phaolô, Gioan, Phêrô...) và
sách Khải huyền, ghi lại chứng từ trực tiếp của những người đã sống với
Đức Giêsu, đã <i>« thấy, nghe, sờ đụng »</i> (1 Gioan 1,1) Ngài. Thử
lược xem Đức Giêsu mà họ muốn giới thiệu với chúng ta như thế nào. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Là_một_con_người"> Là một con người</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Họ nói đến <i>một con người</i>. Người ta biết đến cha mẹ Ngài (Mc 6,3)
và nơi sinh của Ngài (Mt 2,1). Ngài biết mệt nhọc (Gioan 4,6) và biết
đói khát<b> </b>(Mc 11,12). Ngài đã sống tình bè bạn (Gioan 11,36) và
niềm hân hoan (Lc 10,21), âu yếm (Mc 10,13-16) và thán phục (Mt 8,10).
Có lúc Ngài tức bực và nổi giận (Mc 2,5), và không biết tương lai (Mc
13,32) và ngay cả bị cám dỗ (Mc 1,13). Ngài buồn phiền khi mất một người
bạn (Gioan 11,35), khi quê hương Ngài thất vọng, khi tương lai của Ngài
đáng lo âu (Lc 19,41 tiếp theo). Ngài từng khắc khoải trước khổ nạn (Mc
14,33), và kinh nghiệm thân phận bị bỏ rơi trong thử thách tột bực, sự
chết (Mc 15,34). Xuyên qua những tình cảnh đó, Ngài đã sống như một
người tin, tin tưởng vào Thiên Chúa ngay trong những giây phút đen tối
nhất (Mc 14,36), và đã chết, phó thác số phận mình vào Thiên Chúa, đặt
hết hy vọng vào Thiên Chúa ngay trong tình cảnh tuyệt vọng (Lc 23,46).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Là_Thiên_Chúa_và_Đấng_Cứu_Độ">Là Thiên Chúa và Đấng Cứu Độ</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tuy nhiên, không bao giờ Đừc Giêsu lại được giới thiệu chỉ như một người
ở giữa những người khác. Ít nhất cần phải thêm hai đặc điểm nầy nếu muốn
kể lại đúng chân dung mà Tân Ước trình bày về Đức Giêsu. Trước hết,
các bản văn nhìn nhận </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Viên đại đội trưởng đứng đối diện với Đức Giêsu, thấy người tắt thở
như vậy liền nói : ‘ Quả thật, người nầy là Con Thiên Chúa’ »</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="right" style="text-align: right; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
( Mc 15,39)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
nơi Đức Giêsu, con người Nazareth nầy, một lý lịch* <i>Thiên Chúa
<a name="_ftnref5" title href="#_ftn5">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[5]</b></span></a></i> không hơn
không kém. Thật thế, không những Giêsu được giới thiệu như <b>(</b>là<b>)</b>
một vị tiên tri* rất lạ lùng, chưa bao giờ từng thấy một vị nào như thế
(Mc 2,12), và như Con của con<b> </b>người*, siêu phàm và vinh hiển mà
tiên tri Daniel đã từng loan báo (Mt 8,20 ; xem Đn 7,13) ; nhưng Ngài
còn là « Chúa* »<a name="_ftnref6" title href="#_ftn6"><span class="MsoFootnoteReference">[6]</span></a> ,
là Con* <a name="_ftnref7" title href="#_ftn7">
<span class="MsoFootnoteReference">[7]</span></a> Duy nhất của Thiên
Chúa (Mc 1,11) và là « Hình ảnh* »
<a name="_ftnref8" title href="#_ftn8">
<span class="MsoFootnoteReference">[8]</span></a> của Thiên Chúa (Cl
1,15) ; và cuối cùng là « Lời* » <a name="_ftnref9" title href="#_ftn9">
<span class="MsoFootnoteReference">[9]</span></a> ở « với Thiên Chúa »
(Gioan 1,1b) và là « Thiên Chúa » (Gioan 1,1c). Tóm lại : Ngài được nói
đến là « <i>Thiên Chúa</i>». Thứ đến, Giêsu được gắn với phận vụ và vai
trò <i>Đấng Cứu Độ</i>, và Đấng Cứu Độ</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.5pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 12.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Thật vậy, ý của Cha tôi là tất cả những ai thấy người Con và tin
vào người Con, thì được sống muôn đời và tôi sẽ cho họ sống lại
trong ngày sau hết </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»
(Gioan 6,40)</span></i></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
mọi người <a name="_ftnref10" title href="#_ftn10">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[10]</b></span></a>. </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì để cứu độ thế giới mà Ngài đã được gửi<b> </b>đến (Gioan 3,17) và
Ngài đã đến (Mc 2,17). Ngài có những lời hằng sống (Gioan 6,68). Ngài
đã nộp mạng mình (làm " hy tế ") để "nhiều người " được cứu độ (Mc
14,24). Nên Ngài là <i>« Con Chiên * tế lễ »,</i> Đấng <i>« gánh lấy và
xóa</i> <i>tội trần gian »</i> (Gioan 1,29). Ai tin vào Ngài và đi theo
Ngài sẽ được cứu độ (Gioan 6,40) ; ai chịu phép rửa nhân danh Ngài (Mc
16,16) và đón nhận</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
thân xác Ngài (Gioan 6,51) thì sẽ có sự sống đời đời. Tóm lại : <i>
« Không có một danh nào khác dưới bầu trời nhờ đó mà chúng ta có thể
được cứu độ » </i>(CV 4,12).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta thử tóm kết : Đức Giêsu đã được giới thiệu như một tiên tri đến
từ Nazareth, đồng thời như <i>Con riêng</i> của Thiên Chúa <i>duy nhất</i>
và là <i>Đấng Cứu độ chân thật</i> của <i>mọi</i> người. Đó là chứng tá
của những môn đệ đầu tiên của Ngài về Ngài, mà Tân Ước lưu lại cho chúng
ta. Ai đọc sách ấy hẳn có thể thấy như vậy. Nhưng chúng ta sẽ còn sớm
nhận ra rằng sự thể không đơn giản! </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: left"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Qua_các_thế_kỷ">Qua các thế kỷ</a></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta vừa kiểm chứng xem từ Đức Giêsu đã chuyển qua thế hệ trực tiếp
đi sau Ngài như thế nào, để biết bằng cách nào «công cuộc* » của<b> </b>
Đức Giêsu có thể tiếp tục đến với chúng ta. Nay vấn đề đặt ra cho chúng
ta là tìm hiểu xem, qua suốt mười chín thế kỷ kể từ thời các nhân chứng
trực tiếp của Đức Giêsu đến chúng ta, người ta đã tiếp tục hiểu và trình
bày chân dung và thân phận Ngài như thế nào. Việc làm nầy có thể giúp
chúng ta hôm nay hiểu rõ hơn về Ngài. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Thiên_Chúa_thật_và_người_thật">Thiên Chúa thật và người thật</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kitô hữu đã phải đối đầu rất sớm với những sai trật – những lạc thuyết*
<a name="_ftnref11" title href="#_ftn11">
<span class="MsoFootnoteReference">[11]</span></a> - trong phương cách
hiểu chứng tá của Tân Ước liên quan đến Đức Giêsu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Điểm<b> </b>đáng lưu ý là lạc thuyết đầu tiên là một thuyết lý không
nhìn nhận Đức Giêsu-Kitô có một thân xác thật sự. Và tiếp đó, suốt gần
năm thế kỷ, các giáo phụ của Giáo hội* phải chống lại với các trào lưu
liên tục có khuynh hướng khước giảm về <i>nhân tính</i> thật sự của Đức
Giêsu. Chẳng hạn người ta ngại phải nhìn nhận việc Đức Giêsu có một linh
hồn và một ý chí con người như chúng ta. Vì nếu nhìn nhận như vậy là giả
thiết rằng Ngài hẳn không biết đến một số việc và phải mang chịu những
khổ đau. Làm sao chấp nhận được điều nầy mà không phạm đến thiên tính
trọn đầy mà ta từng muốn nhìn nhận nơi Ngài ! Đây là điểm đầu tiên :
Giáo hội vào các thế kỷ đầu luôn chống lại các trào lưu nầy. Giáo hội
quả quyết rằng Đức Giêsu là <i>người thật.</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trường hợp tương tự và là điểm thứ hai cũng quan trọng mà Giáo hội không
bao giờ nhượng bộ, đó là chân lý về <i>thiên tính</i> của Đức Giêsu.
Giáo hội đặc biệt đã phải xác quyết chân lý nầy vào đầu thế kỷ thứ tư.
Thượng phụ Ariô thành Constantinôpôli nêu lên rằng Ngôi Lời* đã nhập
thể* nơi Đức Giêsu (xem Gioan 1,14) không thật sự là Thiên Chúa. Ngài
cũng chỉ là một thụ tạo thôi. Nhưng, ngài là một thụ tạo tuyệt đối duy
nhất không giống với bất kỳ ai, là thụ tạo đầu tiên, và từ thụ tạo nầy
mọi thụ tạo khác sau đó đã được tạo dựng và tiếp tục được tạo dựng. Lý
thuyết nầy đi ngược lại một cách quá rõ rệt nhiều điều trong Tân Ước
nên nó tức khắc gây nên những phản ứng chống đối mãnh liệt (chung quanh
giáo phụ nổi tiếng Athanase thành Alexandria). Nhưng âm hưởng vấn đề dấy
lên khắp Đế quốc đòi hỏi một một giải pháp triệt để nhằm chận đứng : tập
họp đông đảo tối đa các vị « lãnh đạo đức tin », tức là các giám mục,
để giải quyết một lần dứt khoát và rõ ràng. Và « công đồng » đầu tiên,
<b>công đồng Nicée</b>, được triệu tập vào năm <b>325</b>. Bản văn mà
các nghị phụ công đồng Nicée chuẩn nhận được công đồng Constantinôpôli
(năm 381) tu chính và bổ sung và tiếp tục được Kitô-hữu đọc vào các ngày
lễ chủ nhật. Nghĩa là bản văn vô cùng quan trọng. Được gọi là « bản tín
điều<a name="_ftnref12" title href="#_ftn12"><span class="MsoFootnoteReference">[12]</span></a>
công đồng Nicée-Constantinôpôli ». Bản văn chống lại lạc thuyết Ariô và
xác quyết rằng Con duy nhất của Thiên Chúa, Ngôi Lời của Thiên Chúa nhập
thể trong Đức Giêsu-Kitô, « đồng bản tính* với Đức Chúa Cha». Nghĩa là :
Ngài thực sự thuộc về «cảnh vực<b> </b>Thiên Chúa »<a name="_ftnref13" title href="#_ftn13"><span class="MsoFootnoteReference">[13]</span></a>,
Ngài là thành phần của chính thực tại Thiên Chúa<a name="_ftnref14" title href="#_ftn14"><span class="MsoFootnoteReference">[14]</span></a>,
Thiên Chúa không là « Thiên Chúa » nếu không có Ngài<a name="_ftnref15" title href="#_ftn15"><span class="MsoFootnoteReference">[15]</span></a>.
Nói cách khác : Đức Giêsu là người thật và cũng là <i>Thiên Chúa thật.</i> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Hai_bản_tính_và_một_ngôi_vị">Hai bản tính và một ngôi vị</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sau công đồng Nicée, còn cần thêm nhiều cuộc tranh luận và một vài công
đồng* khác nữa để thấy rõ hơn vấn đề trực tiếp dấy lên từ những soi sáng
vừa mới thực hiện được trong bản tín điều nói trên : Làm sao cùng một
hữu thể <i>đồng thời </i>là Thiên Chúa thật <i>và con người thật,</i> mà
không chia phân thành đôi ? Mặc dầu những công đồng kế tiếp nêu lên
nhiều điểm minh xác quan trọng, nhưng công đồng <b>CHALCÉDOINE</b> họp
năm <b>451</b> đã soạn bản văn (bản <i>« qui định » </i><a name="_ftnref16" title href="#_ftn16"><span class="MsoFootnoteReference">[16]</span></a><i>
</i>), được nhìn nhận sau nầy như lề luật đức tin liên quan đến Đức
Giêsu-Kitô : </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng tôi kêu gọi (...) để tuyên xưng một Chúa Con duy nhất và chân
thật, Đức Giêsu-Kitô Chúa chúng ta ; toàn vẹn<b> </b>về thiên tính, toàn
vẹn<b> </b>về nhân tính ; thật sự là Thiên Chúa và thật sự là người,
được kết thành bởi một linh hồn có lý tính
<a name="_ftnref17" title href="#_ftn17">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[17]</b></span></a> và một thân
xác ; đồng bản tính * với Đức Chúa Cha trong thiên tính của Ngài, đồng
bản tính với chúng ta trong nhân tính của Ngài ( ...) </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong hai bản tính*, <i>không hỗn hợp và không đổi thay, không phân
chia và phân ly <a name="_ftnref18" title href="#_ftn18">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[18]</b></span></a> (...) Những
đặc tính của hai bản tính luôn toàn vẹn và gặp nhau trong một </i>vị<i>*
<a name="_ftnref19" title href="#_ftn19">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[19]</b></span></a> duy nhất hoặc
ngôi* (...) <a name="_ftnref20" title href="#_ftn20">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[20]</b></span></a></i></span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nói cách khác :
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
1)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Đức Giêsu là người <i>« giống với</i> <i>chúng ta trong mọi sự
trừ tội lỗi »</i> (Xem Dt 4,15), Ngài tham gia vào bản tính* <i>con
người</i>, nghĩa là : tham gia vào cùng « khung hữu thể<a name="_ftnref21" title href="#_ftn21"><span class="MsoFootnoteReference">[21]</span></a> »
của con người. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
2)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Nhưng Ngài cũng tham gia bản tính <i>Thiên Chúa, </i>nghĩa là :
ngài đồng thời tham gia « cảnh vực hữu thể » của chính Thiên Chúa.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
3)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Nhưng, hai sự tham gia <a name="_ftnref22" title href="#_ftn22"><span class="MsoFootnoteReference">[22]</span></a>
nầy được thực hiện, hướng dẫn và điều hành bởi <i>một ngôi vị *</i>, đó
là Ngôi Lời * Con Thiên Chúa. Sự hiệp nhất và hữu thể của Đức Giêsu-Kitô
được thực hiện nơi Ngôi Vị nầy.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
4)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Tuy nhiên, ngôi vị <i>thiên tính ấy </i>hướng dẫn, điều hành và
tác động <i>mỗi</i> bản tính (trong hai bản tính) theo những khả năng
<i>riêng</i> và những đặc tính cá biệt của mình. Vì vậy mà nên nói rằng
nhân tính của Đức Giêsu thật sự sinh hoạt, trong mọi sự
<a name="_ftnref23" title href="#_ftn23">
<span class="MsoFootnoteReference">[23]</span></a>, « theo tính con
người». Nhưng cũng cần thêm rằng những gì nhân tính đó làm và chịu đựng
đều được hướng dẫn, nâng đỡ và chu toàn bởi chính Ngôi Lời-Con Thiên
Chúa. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là tóm kết những qui định về đức tin vào mầu nhiệm Đức Giêsu-Kitô,
sau nhiều thế kỷ, từ các thánh Tông đồ cho đến thời chúng ta. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Cộng_đồng_Kitô-giáo_và_thời_tân_kỳ">Cộng đồng Kitô-giáo và thời tân kỳ</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Qui định của công đồng Chacédoine chỉ đạo suy tư về Đức Giêsu-Kitô cho
đến ngày nay. Về điểm nầy cũng như trong nhiều lãnh vực khác, thời Trung
cổ và đặc biệt là Thánh Tôma Aquinô * đã đóng một vai trò quan trọng.
Qua gần mười lăm thế kỷ người ta lặp lại lối đặt vấn đề của họ, cố soi
dọi hai điểm chính yếu : vấn đề « hiệp nhất trong cùng một ngôi vị* <a name="_ftnref24" title href="#_ftn24"><span class="MsoFootnoteReference">[24]</span></a>»
( làm thế nào con người và Thiên Chúa có thể kết hợp làm một nơi Đức
Giêsu-Kitô, mà Thiên Chúa lại không tiêu hút hết con người ?) ; và « mầu
nhiệm cứu chuộc* » ( làm thế nào Đức Giêsu và việc Ngài đã làm có thể
mang lại sự cứu độ cho toàn thể thế giới ?). Những nhà thần học hôm nay
đặc biệt đưa thêm những suy tư về " ý thức của Đức Kitô ", vào những vấn
đề ấy : làm thế nào con người Giêsu đã có thể ý thức rằng mình là Thiên
Chúa? Nói chung, nỗ lực chính trong nhiều thế kỷ là bình chú, lặp lại
và nối tiếp giáo huấn của công đồng Chalcédoine (và những gì Thánh Tôma
và thần học thời Trung cổ đã nói về qui định nầy).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vào thời tân kỳ lại xuất hiện nhiều đối kháng. Nhiều thắc mắc liên tục
và dồn dập đặt ra :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kỳ cùng, tại sao phải chấp nhận một truyền thống* và một giáo huấn* như
là những thẩm quyền duy nhất về chân lý : Kinh Thánh và cảm nghiệm cá
nhân không đủ hay sao ? (Luthêrô*.)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tại sao lại phải nhìn nhận một thẩm quyền đặc biệt ngay cả nơi Kinh
Thánh : lý trí không đủ để con người đạt đến chân lý sao ? (triết học
ánh sáng*, học thuyết duy lý).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cuối cùng, tại sao cứ mãi bận tâm về các lối suy tư : không cần để ý đến
điều mà <i>lịch</i> <i>sử</i> có thể giúp chúng ta hiểu về Đức Giêsu hay
sao ? Vì<b> </b>không phải rằng Đức Giêsu là người, nên cũng là một
nhân vật (của) lịch sử như bao nhiêu vị khác hay sao ? (thế kỷ XIX, khi
nền khoa sử học phát sinh ; xem phần sau). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự thể không phải là tình trạng song hành, đôi đường đôi nẻo xa lạ với
nhau, một bên là « truyền thống » của cộng đồng Kitô-giáo, bên kia là
phe chống đối của thời tân kỳ; nhưng mỗi bên tìm cách bảo vệ và cố thủ
lập trường của mình sợ bên kia tấn công... </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Các_nhà_minh_giải_Kinh_Thánh">Các nhà minh giải Kinh Thánh</a> và các nhà thần học ngày nay</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vào thời đại chúng ta, đối diện với những gì đang bị đặt lại thành vấn
đề, phía Kitô-giáo, Tin<b> </b>lành* cũng như Công giáo*, người ta đã
thực hiện được một công trình to lớn khi nêu lên lại những câu hỏi liên
quan đến<b> </b>Đức Giêsu mà tâm thức thời đại đang đặt ra. Những nhà
chuyên môn về Kinh Thánh - những nhà minh giải* Kinh Thánh – truy cứu
lại Tân Ước. Họ thiết định nhiều dữ kiện trong đó có một số bằng chứng
rất quí, không thể nào hoài nghi được nữa, có thể giúp người ta dựa vào
một cách an toàn. Những dữ kiện nầy vừa liên hệ đến Đức Giêsu vừa liên
hệ đến những lý do đã thúc đẩy các thế hệ Kitô-hữu đầu tiên trình bày về
Ngài như họ đã làm. Còn phía các nhà thần học*, thì họ dựa vào các nhà
chú giải Kinh Thánh để cố gắng diễn tả đức tin muôn thủa một cách linh
hoạt hơn, trả lời cho những thắc mắc và chống đối dấy lên từ con người
ngày hôm nay. Họ có lối tiếp cận mới và áp dụng những phương pháp mới
mang lại lợi ích cho chúng ta.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phần lớn những tên tuổi về thần học hiện thời đã viết về Đức Giêsu-Kitô
như thế. Trước hết ở Âu Châu và Mỹ Châu. Nhưng ngày nay ở Phi Châu và
Viễn Đông có nhiều nỗ lực rất đáng lưu ý nhằm trình bày «những khuôn
mặt của Đức Giêsu » vừa đúng với đức tin của Giáo hội vừa thích ứng với
các nền văn hóa của các dân tộc địa phương. Cuối cùng không ai mà không
biết đến vị thế dành cho Đức Giêsu-Kitô trong trào lưu thần học rất quan
trọng mới đây, chúng tôi muốn nói đến « thần học giải phóng », ở Châu Mỹ
Latinh<b> </b>và các nơi khác. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Có thể nói đây là những chứng cớ cho thấy, « từ Giêsu » (xem tựa đề
chương hai nầy), <i>Đức</i> <i>Giêsu đã không ngừng làm cho người ta chú
tâm và mãi còn làm cho ta chú tâm. </i>Nay là lúc cần nhìn rõ hơn nữa <i>
điều hay nào, lợi ích nào </i> mà Ngài có thể luôn luôn mang lại cho
chúng ta ngay trong thời buổi nầy : như thế nào, tại sao và đến mức nào. </span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<hr style="text-decoration: none; font-family: Tahoma; font-size: 10pt; height: 1px" width="70%">
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Chương_III">Chương
III</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Giêsu_hay_là_Giêsu-Kitô">Giêsu hay là Giêsu-Kitô ?</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Qua toàn bộ chương trước đây, chúng ta đã thu thập được một nguồn tài
liệu phong phú ; kỳ thực là chúng ta chỉ nhằm nêu lên một cách thiết yếu
những gì đã được người ta nói đến Đức Giêsu-Kitô qua lịch sử, từ thời
các vị Tông đồ đến thời đại<b> </b>chúng ta. Và vào phần cuối chương ấy,
qua những gì chúng ta đã ghi nhận được, chúng ta không thể kết thúc làm
sao hơn là nêu lên thắc mắc : vậy Đức Giêsu can hệ gì với chúng ta hôm
nay. Bây giờ chúng ta sẽ tập chú vào điểm đó. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Thắc_mắc_về_Đức_Giêsu_">Thắc mắc về Đức Giêsu</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
và « tầm quan trọng của vấn đề » </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thắc mắc chủ yếu nêu lên về Đức Giêsu-Kitô có thể tóm kết thế nầy. Chữ
<i>« Giêsu » </i>không có gì khác hơn là một tên gọi của một người như
bao nhiêu người khác ở Israel : nó nói đến một vị tiên tri vùng
Nazareth, được biết như là người mà không ai có thể quên được !</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Kitô »</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
ngược lại, là một việc khác. Hẳn nhiên, người ta đã có thói quen – và
ngay từ nơi Tân Ước – kết hợp chữ « khác » ấy với « Giêsu » đến độ
thường không còn thấy có sự khác biệt nào giữa hai chữ nầy. Hậu quả là:
thành ngữ « Giêsu-Kitô » từng được cảm nhận như một nhất thống trong đó
<i>hai</i> yếu tố « Giêsu » <i>và </i>« Kitô » kết hợp thành tương quan,
nay lại không còn được phân biệt và được cân nhắc nữa. Tình trạng đó
mới đáng đặt thành vấn đề !<b><i> </i></b> </span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.5pt solid windowtext; padding: 0cm">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
________________ </span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Dọc đường, Người hỏi các môn đệ : «Người ta nói Thầy là ai ? »
Các ông đáp : « Họ bảo Thầy là ông Gioan Tẩy giả, có kẻ thì bảo là
ông Êlia, kẻ khác lại cho là một ngôn sứ nào đó. » - Người lại hỏi
các ông : « Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai ? » Ông Phêrô lại lên
tiếng trả lời : « Thầy là Đấng Kitô » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Mc 8,27-29) </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"><a name="« Giêsu »_và_« Kitô »">« Giêsu » và « Kitô »</a></span></i></b></p>
<div style="mso-element: para-border-div; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.5pt solid windowtext; padding: 0cm">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những Kitô-hữu * đầu tiên không cảm nhận như vậy, và chúng ta ngày
nay cũng đừng nên cảm nhận như vậy. Vì nếu « Giêsu » (chỉ) là <i>tên</i>
người, <b><i> </i></b>thì « Kitô » lại là một <i>tước hiệu</i> :
tước hiệu mà những môn đệ đã đi theo Đức Giêsu tin rằng phải áp
dụng cho Ngài. Ông Giêsu ở Nazareth ấy, họ đã <i>gọi</i> là « Đấng
Kitô », họ đã nhìn nhận, đã tuyên xưng là « Kitô » (xem Mt 1,16).
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy « Kitô » muốn nói lên<b> </b>điều gì ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Câu trả lời đơn giản : « Kitô » là một chữ Hy-Lạp dịch chữ « Thiên
Sai*<a name="_ftnref25" title href="#_ftn25"><span class="MsoFootnoteReference">[25]</span></a> »,
nghĩa là « được Thiên Chúa gửi đến ». Nên đối với các môn đệ, nói
đến « Giêsu-Kitô » hẳn nhiên là nói đến Đức Giêsu, nhưng đồng thời
cũng là nhìn nhận và tuyên dương rằng <i>người ấy</i> là <i>Đấng
Thiên Sai. </i>Họ đã xử sự như thế, không phải chỉ như một người
chứng của kẻ bàng quang, vô tình, nghĩa là chỉ biết lặp lại những
điều tai nghe mắt thấy về người đó. Nhưng sâu xa hơn, họ cũng nói
lên ý nghĩa và tầm quan trọng - hay nói cách khác là : lợi ích
thiết thân - mà họ cảm nhận về lời nói và hành vi của Đức Giêsu,
kỳ cùng là về cuộc sống và thân phận của Ngài, mang lại cho họ và
cho thế giới. Cùng với dân của họ, họ chờ đợi « Đấng Thiên Sai »,
Đấng Kitô của Thiên Chúa, Đấng sẽ đến để mang lại cho họ thứ tha,
giải thoát và ơn<b> </b>cứu độ. Và khi nói lên danh hiệu Giêsu <i>
Kitô</i>, thì có nghĩa là họ đã tuyên dương rằng Đức Giêsu <i>là</i>
Đấng Thiên Sai mà họ chờ đợi. Họ tuyên xưng rằng Đức Giêsu đáp lại
niềm trông đợi của họ, cho dẫu Ngài " chuyển<b> </b>dời " và biến
đổi niềm hy vọng đó ngay trong giây phút mà Ngài chuẩn ban.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 27.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"><a name="Có_liên_quan_gì_đến_chúng_ta không">Có liên quan gì đến chúng ta không?</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nay chúng ta thấy được <i>tầm quan trọng thiết thân </i>đối với các môn
đệ khi họ nói về Đức Giêsu như họ đã làm : khi họ gọi Ngài là Giêu<i>-Kitô</i>,
khi tuyên dương Đức Giêsu là Đấng Kitô.<b> </b></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ngay từ lúc đầu họ theo Đức Giêsu vì họ tin Ngài có thể chính là Đấng mà
họ trông đợi : <i>« Thầy có phải là Đấng phải đến hay là chúng tôi phải
đợi một vị khác ? »</i> (Mt 11,3). Và người ta cũng có thể nhận ra thêm
được rằng, sau nầy, những gì họ có thể loan truyền về Ngài (– nghĩa là :
Ngài thật là Đấng Cứu Độ thế giới và Con riêng của Thiên Chúa -), thì
đó cũng là <i>một sự giải thích nội dung tước hiệu « Đức Kitô » </i>mà
họ đã từng cảm nhận về Ngài, một Đấng mà nguời ta trông đợi.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ sự kiện đó, chúng ta có thể rút ra vài kết luận minh bạch hơn giúp
chúng ta tiếp tục suy nghĩ :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 0cm; margin-left: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
vì Đức Giêsu được nêu lên thành vấn đề, nên nay cần phải làm sáng tỏ
những gì người ta có thể nói về Ngài một cách chắc chắn, trong khuôn khổ
là một nhân vật lịch sử như các vị khác.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 0cm; margin-left: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
vì Đức Giêsu đó đã được gọi là Đấng Kitô ngay từ lúc ban đầu, thế thì
nay ta cũng tự hỏi có thể gọi như vậy không, và gọi như vậy thì có liên
quan gì đến chúng ta không.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 0cm; margin-left: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
... nhưng, vì <i>tầm quan trọng</i> mà các môn đệ đầu tiên gọi Đức
Giêsu là « Đấng Kitô », chúng ta cần tự hỏi chính mình : Đức Giêsu có
liên quan gì đến chúng ta không ? Hoặc rõ hơn : Ngài có thể đáp ứng được
ước mơ nào, hy vọng nào trong chúng ta ? </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bây giờ thì đã rõ ràng : thắc mắc « Giêsu hay là Giêsu-Kitô ? » làm
tựa đề cho chương ba nầy diễn tả đúng câu hỏi rốt ráo về Đức Giêsu-Kitô.
« Giêsu ? », nghĩa là : chỉ như là<b> </b><i>con người</i> Giêsu hay
sao ? ; hoặc « Giêsu-<i>Kitô ?</i> », nghĩa là : một Giêsu mà chính tôi
cũng có thể nhìn nhận như là Đấng đáp ứng được những nguyện vọng, những
lời kêu cầu, và niềm hy vọng cưu mang cuộc sống tôi hay không? – Nói
tóm, thắc mắc về Đức Giêsu gắn liền với câu hỏi liên quan giữa Ngài và ý
nghĩa đời tôi. Chúng ta lần lượt đề cập đến vấn đề nầy dưới hai bình
diện đó. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: left"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Giêsu_là_ai">Giêsu là ai ?</a></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta bắt đầu bằng câu hỏi về Đức Giêsu : Ngày nay chúng ta biết được
được điều gì chắc chắn về <i>cuộc đời của Ngài trong lịch sử </i>vào thế
kỷ đầu của công nguyên ? </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Nhiều_vấn_đề">Nhiều vấn đề</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Độc giả hẳn có cảm tưởng là chúng ta đang quay lại một điểm đã từng nói
trước đây : không phải chúng ta đã từng trả lời câu hỏi nầy rồi hay sao?
Đặc biệt là khi nhắc đến các chứng tá của Tân Ước dưới tựa đề " là một
con người " (xem chương II) ? Ở đây kỳ thực không phải là lặp lại nhưng
là muốn đào sâu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lần trước chúng ta nói chi tiết về việc các vị viết Tân Ước giúp chúng
ta biết về con người Giêsu ; chúng ta nói rõ là chỉ <i>ghi nhận </i>
những gì mà « bất cứ ai đọc Tân Ước » cũng hiểu như thế. Nhờ vậy chúng
ta có thể nhận ra rằng những lối trình bày một Đức Giêsu chỉ như
« Thiên Chúa » mà thôi, một lối hiểu về Đức Giêsu mất hết nét nhân tính
đậm đà nơi Ngài, là không chuẩn xác ; những người Kitô-hữu nguyên thủy
không bao giờ có lối suy nghĩ như thế về Đức Giêsu-Kitô : họ luôn nhấn
mạnh đến <i>nhân tính</i> của Ngài. Chừng đó cũng đã là một điểm khả
quan rồi. Nhưng chỉ dừng lại đây, thì e rằng như ngầm hiểu là điều gì
Tân Ước nói về Đức Giêsu đều ăn khớp với sự thật lịch sử của Ngài trong
mọi mặt. Kỳ thực ở điểm nầy lại có nhiều vấn đề đặt ra,<b> </b>ít nhất
là khởi từ thế kỷ XIX. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Có_hai_trào_lưu_vào_thế__kỷ_XIX">Có hai trào lưu vào thế kỷ XIX</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta không cần phải nói đến những chủ trương cho rằng Đức Giêsu chỉ
là một huyền thoại*, một chuyện do trí tưởng tượng của những con người
đặc biệt có nhiều tài năng sáng tác, đầy thiện chí quảng đại nhưng khá
ngây ngô bịa đặt ra mà thôi. Nhưng bên cạnh chủ trương đó lại còn có
những quan điểm khác mà chúng ta không thể không lưu ý. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Khai_sinh_khoa_học_lịch_sử">Khai sinh khoa học lịch sử</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Dọc dài suốt thế kỷ XIX một <i>bộ môn khoa học</i> vể lịch sử được xây
dựng lần<b> </b>hồi. Nhờ các công trình khảo cổ, nhờ nghiên cứu sâu sát<b>
</b>và đối chiếu các tài liệu đào bới truy tìm được v.v., ngưới ta có
thể đi đến việc « trực tiếp » có một ý niệm về môi trường và những điều
kiện đa biệt trong đó Đức Giêsu lịch sử đã từng sống. Chữ « trực tiếp »
nêu lên đây muốn nói rằng : không buộc phải đóng khung trong nội vi Tân
Ước, như bấy lâu thường làm. Đúng như dự đoán, lúc bấy giờ một số nhà
nghiên cứu say sưa với kiến thức mới mẻ của mình đã cho rằng nay người
ta có thể biết «sự thật» về Đức Giêsu; người ta có thể thực sự thiết
định lại lý lịch* của Ngài, một lý lịch mà trước đây vì nhu cầu phải tôn
vinh tôn giáo của mình các tín đồ đã tô son trét phấn trong các bản văn
Tân Ước.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng thay vì tìm lại được <i>con người</i> « Giêsu thật sự » như người
ta từng chủ trương, thì ngược lại, người ta đã đi đến <i>một loạt</i>
hình ảnh nào đó về Đức Giêsu ! Có người tìm thấy nơi Ngài như nhân vật
náo hoạt chính trị và là nhà cách mạng ; người khác lại khai phá ra nhà
khổ hạnh và tiên tri cải cách ; có nhóm nữa thì thấy đúng là một khuôn
mặt tôn giáo dấn thân hết mình cho một chủ trương nhất thần tuyệt đối ;
bên nầy thì cho Ngài là một biệt tài về xảo ngôn và lèo lái quần chúng ;
phe khác lại khám phá ra được một nhân vật lãng mạn rất thần thông, biết
trước về số phận mình phải đi đến cảnh chịu bắt bớ v.v.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Không những kết quả hoàn toàn đi ngược lại điều người ta chủ trương, mà
người ta kỳ cùng nhận ra rằng tình trạng đa biệt của các chân dung đó
phản ảnh chính những khuôn mặt khác nhau của các nhà nghiên cứu. Mỗi
người phóng họa trên Đức Giêsu những tiêu chuẩn và những sở thích của
mình : người tôn vinh tiêu chuẩn chính trị, cưu mang ước mơ chính trị
thì thấy một Giêsu đậm nét chính trị ; người đi tìm đạo đức thì thấy nhà
đạo đức Giêsu ; và cứ thế mà nhân mãi lên<b> </b>... Đây đúng là bằng
chứng hùng hồn cho thấy <i>vấn đề sở thích </i>đóng vai trò quyết định
trong mối quan hệ với Giêsu (= đánh giá Đức Giêsu). Đây cũng là bằng
chứng hùng hồn buộc chúng ta phải lưu ý về phương cách mà sở thích đó có
thể chi phối hay đẩy đưa! </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Trào_lưu_thứ_hai">Trào lưu thứ hai</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những kết quả hỗn tạp<b> </b> như thế đã khiến một thế hệ nghiên cứu thứ
hai đưa ra một kết luận hoàn toàn trái<b> </b>ngược. Họ chủ trương phải
có lập trường dứt khoát và nên đồng thuận trước với nhau rằng không thể
nào biết được chắc chắn Đức Giêsu là ai. Không những bởi vì ngày nay
chúng ta không cách gì tránh khỏi những chi phối do ước vọng chủ quan
của mình trong nỗ lực tìm kiếm sự thật về Đức Giêsu, mà kỳ thực từ đầu,
sự kiện như thế đã xảy ra nơi những chứng nhân<b> </b>đầu tiên về Ngài.
Các bản Phúc Ââm, nói cho đúng, chắc cũng không trình bày trung thực
những gì liên quan đến Đức Giêsu. Những gì các sách đó kể lại, đúng hơn,
có thể nói đó chỉ là lối hiểu của những người trước đó đã từng đi theo
Ngài, rồi sau nầy nhớ lại. Những tâm tư riêng của họ chi phối hình ảnh
mà họ hình dung và mô phỏng về Đức Giêsu. Nên không bao giờ có thể tiếp
cận chính Đức Giêsu được: e rằng đã đến lúc cần phải hạ huyệt Đức Giêsu
lịch sử vì Ngài đã khuất bóng từ lâu, không thể nào chúng ta tìm lại
chân dung lịch sử chính xác của Ngài được cả ! </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Đức_Giêsu_lịch_sử,__hôm_nay">Đức Giêsu lịch sử, hôm nay</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ hậu cảnh vừ trình bày, và chính trong bối cảnh như thế mà vấn đề
chúng ta đang ưu tư : <i>« Đức Giêsu đúng ra là ai? »</i> lại càng quan
trọng và không thể không đặt ra. Ta có thể nói được điều gì <i>chắc
chắn</i> về cuộc đời Ngài, về điều<b> </b>Ngài nói và Ngài sống, Ngài
làm và Ngài phải chịu ? Nếu ta không thể không biết đến việc các vị viết
Tân Ước đã suy đi xét lại<b> </b>và trình bày Đức Giêsu theo kinh nghiệm
riêng và thao thức riêng của họ, thì câu hỏi đặt ra là đến mức độ nào ta
có thể tin được vào điều họ kể lại cho chúng ta về Ngài ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cám ơn Chúa và cám ơn các nhà nghiên cứu trong<i> thế hệ thứ ba, </i>
chúng ta nay có được điều kiện khả quan hơn để trả lời. Khoa sử học còn
tiến triển, nếu biết dựa vào Tân Ước với một phương pháp phê bình đứng
đắn, hẳn sẽ nêu lên được những nội dung chân xác.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hai nhận xét sau đây làm ta suy nghĩ. Một mặt một số những dữ kiện nơi
Tân Ước liên quan đến Đức Giêsu không thể nào bịa ra được trong bối cảnh
của những <i>cộng đoàn sau</i> ngày Đức Giêsu đã khuất. Mặt khác, những
dữ kiện nầy cũng không giải thích được trong <i>bối cảnh xã hội thời mà
chính Đức Giêsu đã sống</i>. Nên không thể nào kết luận khác hơn được
ngoài việc phải nhận<b> </b>chân rằng các dữ kiện nầy phát sinh từ chính
<i>Đức Giêsu</i>. Khi đọc các bản văn<b> </b>Phúc Âm dưới lối kiểm thảo
của hai nhận xét dẫn lộ nầy, người ta thấy các kết quả thu thập được rất
phong phú, có thể dựa vào chúng để trình bày khuôn mặt Đức Giêsu lịch sử
với những đường nét rõ ràng, chính xác.</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Thới_điểm_và_môi_trường_sống_của_con_người_Giêsu">Thời điểm và môi trường sống của con người Giêsu</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu khó thiết định chính xác ngày giờ sinh của Đức Giêsu, thì người ta
không thể lầm khi nói rằng Ngài bắt đầu công khai thực hiện sứ vụ rao
giảng vào năm 28-29. Còn về thời điểm Ngài mất, thì cũng xem như chính
xác : người ta có thể ghi là ngày thứ sáu mồng 07 tháng 04 năm 30, đó là
dữ kiện mà thiên văn học có thể xác định dựa và những chỉ dẫn của Phúc
Aâm<b> </b>Gioan. Người ta cũng có thể nghĩ rằng tác giả nầy còn cho
chúng ta thời điểm của Bữa Tiệc-ly*, bữa ăn cuối của Đức Giêsu ; tuy
vậy, điểm cuối nầy còn chưa chắc lắm vì Marcô và Luca gợi lên một thời
điểm khác hơn.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là phần thiết yếu về thời điểm. Nhưng còn vấn đề nầy quan trọng hơn :
người ta biết rằng vào thế kỷ thứ nhất, ở trên phần đất Palestine có
nhiều nhóm xã hội-chính trị và nhiều trào lưu tôn giáo; thế thì Đức
Giêsu thuộc vào nhóm nào. Đã rõ là Ngài thuộc trào lưu <i>thanh tẩy *
<a name="_ftnref26" title href="#_ftn26">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[26]</b></span></a></i> vì Ngài đã
thân hành đến để Gioan làm phép rửa ở bờ sông Gioc-đăng (Mc 1,9). Tuy
thế, Ngài cũng có đi lại với những người trong cộng đồng Do-Thái giáo<b>
</b>đương thời : <i>những người Phariêu*<b> </b></i>Những người nầy rất
nghiêm nhặt. Họ làm thành một khối rất « thuần khiết », tẳn mẳn về những
vấn đề tinh thuần đạo đức và lễ nghi (xem một thí dụ nơi Mc 7,1-3).
Phong trào của Gioan tẩy-giả chủ trương khác với nhóm nầy, và muốn mở
thật rộng cửa cứu độ. Vị nầy loan truyền rằng bất cứ ai, chấp nhận quay
trở lại đường ngay và chịu phép rửa theo lời kêu mời của các tiên tri*
rao truyền Phán-Quyết của Thiên Chúa, thì đều đến được với Thiên Chúa.
Đức Giêsu rõ ràng tham gia vào trào lưu nầy : Ngài cũng làm như thế khi
mời gọi tất cả những người « được xem là không thánh thiện » mà phái
Pharisêu* loại ra. Ngài đã không nói là mình đến <i>« kêu mời không phải
những người ngay chính mà là những người tội lỗi »</i> (Mc 2,17) hay
sao ? Và khi Ngài khuất, Giáo Hội<b> </b>khởi thủy quyết tâm hướng về
dân ngoại, đó chính là vì họ đã nối dài đường lối nầy của Ngài.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tuy ban đầu Đức Giêsu từng làm phép rửa như Gioan tẩy-giả đã làm (Gioan
3,23-26), nhưng Ngài đã sớm dừng lại và rút ra khỏi phong trào nầy. Theo
Ngài, phép rửa trên sông Gioc-đăng không còn là con đường cứu độ mà
Thiên Chúa tặng ban. Từ nay, con đường ấy sẽ không gì khác hơn là chính
lời nói và hành vi của Ngài – kỳ cùng nghĩa là chính con người Ngài....
Nhưng ở đây ta qua một bình diện khác.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Các ông nghiên cứu Kinh Thánh vì nghĩ rằng trong đó các ông sẽ tìm
được sự sống đời đời ; mà chính Kinh Thánh lại làm chứng về tôi ; và
các ông không muốn đến cùng tôi để được sự sống » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Gioan 5,39-40)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Cung_cách_và_số_phận_của_vị_tiên_tri_Giêsu"> Cung cách và số phận của vị tiên tri Giêsu</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Điểm nổi bật nơi Giêsu</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">.
Nếu cách xử sự và thái độ tổng quát của Ngài phản ảnh cung cách một <i>
tiên tri*,</i> thì Ngài lại không tự giới thiệu mình giống hoàn toàn với
các vị đi trước, nghĩa là các tiên tri được Cựu Ước ghi lại. Các tiên
tri ấy loan báo « Lời Đức Giavê », Đức Giêsu lại nói thế nầy : « Đã có
lời nói (cho anh em) : « (... tiếp theo lời trích dẫn Luật <i>của Thiên
Chúa</i>). » « Còn <i>Tôi</i>, Tôi nói với anh em : (...). » (chẳng hạn
xem Mt 5,20 tiếp theo). Ở đây mọi sự cho thấy như là Đức Giêsu xác minh
chính lời của Ngài có thế giá, có quyền năng, điều mà từ trước đến nay
vốn là thẩm quyền riêng của Lời duy nhất và tối thượng của <i>Thiên
Chúa.</i></span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 31.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Điểm nầy là nét đặc trưng của Đức Giêsu lịch sử. Đức Giêsu đã chứng
thực quyền uy nầy, đã gây nhiều đợt ngạc nhiên và thắc mắc về « vị
tiên tri Nazareth » như chúng ta đã có dịp nhắc đến.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng quyền năng đó cũng đã gây tị<b> </b>hiềm nơi giới lãnh đạo tôn
giáo dân Do-Thái<b> </b>(sau đó là nhà cầm quyền Roma). Và Đức Giêsu
sớm thấy rằng sứ điệp và cách xử sự của Ngài sẽ dẫn đến việc người
ta có thể kết án Ngài. Ngài đọc được số phận Ngài nơi số phận của
các <i>tiên tri-tử</i> <i>đạo<b> </b></i>đi trước. Điểm mới nầy trực
tiếp gắn liền với cách sống của Đức Giêsu và liên quan đến việc
« minh định quyền năng » qua chính cuộc sống ấy ; và điểm ấy cũng là
nét đặc trưng của Đức Giêsu. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -18.0pt; border: medium none; margin-left: 18.0pt; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nét đặc trưng thứ hai</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> :
những gì Đức Giêsu nói và làm, không bao giờ Ngài hành động cho
riêng Ngài. Toàn bộ cuộc đời Ngài đều xuyên suốt bởi một động lực,
một thái độ song đôi. Một mặt Ngài nói, hành động và sống <i>cho con
người</i> và để cứu độ họ. Ngài đã không đến để được hầu hạ, nhưng
để phục vụ (Mc 10,45). Ngài dùng lời nói để chỉ con đường sống (Lc
10,28). Và nếu Ngài <i>bị</i> mất mạng sống mình, thì đừng<b> </b>
lầm tưởng <i>(bị)</i> như thế ; kỳ thực chính Ngài <i>tự</i> hiến
dâng (đó là ý nghĩa sâu xa của Tiệc-ly*), và Ngài đã hiến dâng cho
<i>" vô số</i> <i>dân chúng "(</i>Mc 14,24).</span><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Và Ngài nói với họ : « Nầy là máu ta, máu Giao Ước sẽ đổ ra cho
nhiều người. </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" align="right" style="text-align: right; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> (Mc 14,24) </span></i></p></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Và Ngài nói : « Abba, Cha ơi ! Cha có thể làm được mọi sự, xin tha cho
con khỏi uống chén nầy. Nhưng xin đừng làm theo ý con, mà xin theo ý
Cha ! » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Mc 14,36)</span></i></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mặt khác, việc làm và cuộc sống cho kẻ khác ấy, Ngài đã chu toàn nhân
danh <i>Đấng</i> <i>Khác mà Ngài gọi là Cha của Ngài</i>. Chính Người
Cha nầy đã gửi Ngài đến (Mc 9,37) và Ngài chỉ muốn thực hiện ý Cha Ngài,
dẫu có thế nào đi nữa (Mc 14,36). Ngoài ra Ngài có suộc sống thân mật
tuyệt đối duy nhất với Cha Ngài : Đó là nội dung được diễn tả nơi chữ
« Abba, Cha » (nghĩa là : ba), mà chỉ có một mình Đức Giêsu dùng để nói
với Chúa Cha. Như vậy đây là một dữ kiện mới liên quan đến thân thế thật
sự của Đức Giêsu trong lịch sử : trước hết là đối với Đức Giêsu, đời
Ngài không có ý nghĩa gì ngoài tương quan kỳ diệu của Ngài với Đấng mà
Ngài gọi là Cha Ngài. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cuối cùng,</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đức Giêsu còn thể hiện mối tương giao với con người và với Cha Ngài theo
hai điểm qui chiếu rất đặc trưng. Trước hết là điểm qui chiếu <i>thời
gian</i> : Đức Giêsu luôn hướng các môn đệ Ngài về điều sắp xảy ra cho
Ngài, về một tương lai lúc đầu còn bất định, nhưng sẽ sớm tỏ rõ dần.
Tầm quan trọng của những gì Ngài nói, Ngài làm và hơn nữa là <i>chính
con người Ngài </i>thật sự chỉ khai lộ nơi cái chết và những biến cố kỳ
diệu bao quanh cái chết nầy. Đức Giêsu đã nói trước điều nầy cho các môn
đệ Ngài và cũng nói rõ là họ không thể hiểu được. Nói tóm, Đức Giêsu
lịch sử đã tiên báo rõ ràng rằng « chìa khóa » của đời Ngài sẽ nằm nơi
phần kết thúc.</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong bối cảnh đó có thêm điểm qui chiếu thứ hai : Đức Giêsu loan
báo một <i>Đấng</i> <i>Khác</i> sẽ đến. Một Đấng Khác kỳ nhiệm sẽ
đến sau Ngài và tiếp tục công việc của Ngài trong họ. Một Đấng Khác
không phải là Cha mà Đức Giêsu thường hay nói đến. Một Đấng Khác mà
Đức Giêsu gọi là <i>Thần (Thánh)</i> (Mc 13,11).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là những nét đại khái mà ngày nay người ta có thể nói về «Đức
Giêsu lịch sử ». Ở đây hẳn rõ nét hơn những gì đã trình bày về
Ngài ở phần </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">" Và Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ
khác đến ở với anh em luôn mãi, đó là Thần sự thật" (Gioan 14,16)</span></i></b></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
</div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">trên (xem chương II) qua tựa đề " Là một con người ". Nhưng cần nói
thêm, như Ngài đã thấy trước lúc còn sống, là Ngài sẽ bị ruồng bỏ và bị
lên án tử hình, vì tất cả những điểm đặc trưng nầy sớm làm cho người
đương thời « không chịu nổi » Ngài, - Ngài rầy rà quá- . Sau phiên xử
« lấy lệ » của tòa án Do-Thái,<b> </b>Ngài bị điệu qua tòa án của vị
tổng trấn địa phương của Roma tên là Philatô ; Ngài bị lên án tử hình và
bị treo lên thập giá ở một nơi gọi là Golgotha ; đã chết, hầu như bị bỏ
rơi một mình trơ trọi. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: left"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Tại_sao_lại_có_những_Kitô-hữu">Tại sao lại có những Kitô-hữu ?</a></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Điều làm ta ngạc nhiên là tất cả sự việc đã không dừng lại đó. Tại sao
sự việc ấy lại tiếp tục, và làm thế nào mà có những Kitô-hữu ? – Chúng
ta gặp lại câu hỏi từ đầu chương nầy : những người ngày nay tự nhận là
theo Đức Giêsu, Đấng mà chúng ta vừa lược qua chân dung lịch sử đó, vì
lợi ích gì họ theo Ngài? Trả lời câu hỏi nầy sẽ giúp chúng ta tiến xa
hơn nữa trong việc khám phá ra Ngài thật sự là ai.
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Một_dữ_kiện_không_thể_chối_cải :_có_những_Kitô-_hữu">Một dữ kiện không thể chối cải : có những Kitô- hữu</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự kiện hết sức hiển nhiên là có những Kitô-hữu. Chúng ta sẽ lấy điểm
nầy làm điểm khởi phát ; và để bắt đầu chúng ta cần vượt qua một số
những khó khăn liên quan đến chủ đề đó. Trước hết : Bên trong cộng đồng
những người tự nhận là Kitô-hữu, đã có và chắc sẽ mãi còn có những người
bất xứng và những người cố chấp thiển cận. Chúng ta hãy nhìn nhận sự
kiện đó, không cần phải che giấu làm gì ; tuy nhiên cũng nên lưu ý rằng
không thể vì thế mà vội đánh giá Kitô-giáo là xấu xa: khi lấy những
người bất xứng nhất để qui chiếu và đánh giá, làm như thế không phải bất
công lắm hay sao ? Và hẳn nhiên cũng có những Kitô-hữu « giữ đạo thói
quen » hoặc « xưa bày nay làm». Nhưng trong một thế giới mà những tập
tục ‘‘ xưa bày nay làm’’ <i>tự chúng </i>càng ngày càng ít ảnh hưởng
đến dư luận và cách sống của con người, thì tại sao sự thể đó lại không
xảy ra trong địa hạt đức tin ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kỳ cùng, điều không thể chối cải là : trên thế giới có một số người
«Kitô-hữu » đông đảo, cũng tự do và thông minh như bao nhiêu người khác,
cũng có khả năng trong các chức năng và phận vụ xã hội, cũng « bình
thường » và sáng suốt như mọi người ; họ là Kitô-hữu vì họ muốn như thế,
vì họ đã chọn con đường nầy và muốn tiếp tục đi trên con đường nầy.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Có những hệ thống ý hệ-chính trị điều hành được nhờ vận dụng sự ép buộc
và bộ máy kiểm soát của công an; giáo quyền không có một sứ mệnh, một bộ
máy lãnh đạo, một lối hiệu năng công tác như thế. Có những giáo phái dựa
vào sự sợ hãi những quyền năng vô hình và áp đặt một mạng lưới áp lực xã
hội chằng chịt ; Kitô-giáo ngày nay không phải vậy. Người ta càng ít nói
đến Kitô-hữu như những người bị giáo quyền khống chế hoặc bị một truyền
thống cứng nhắc bóp nghẹt, hơn là nhắc đến một số người Kitô-hữu làm đội
ngũ tiên phong trong vô số những nỗ lực canh tân và giải phóng (hãy xem
những gì xảy ra trong các nước thuộc đệ tam thế giới, chẳng hạn). Hơn
nữa, nhiều người Kitô-hữu nghĩ rằng nếu sự thể đã không xảy ra được như
thế, thì họ cũng đã rút lui từ lâu rồi...</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những Kitô-hữu nầy không bị tha hóa, buồn rầu..., chả có gì là mặc cảm
hổ ngươi hay khốn khổ cả! Họ hiên ngang là Kitô-hữu. Chúng ta sẽ nói đến
những Kitô-hữu đó ở đây. Và nói như thế nầy. Không ai bị buộc phải đặt
vấn đề Kitô-giáo cả. Nhưng bất kỳ ai muốn biết hoặc muốn đặt câu hỏi về
Kitô-giáo, thì không thể nào phủ nhận sự kiện nầy: ngày nay luôn có
những Kitô-hữu, và họ là Kitô-hữu bởi vì họ đã chọn con đường nầy và
hoan hỉ tiếp tục muốn làm người Kitô-hữu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là điều mà đoạn văn nầy gọi là « một dữ kiện không thể chối cải ».
Chuyện đó <i>xảy ra đúng như thế. </i>Không thể khoát tay nói bừa rằng
đây là tình trạng vong-thân, một loại thuốc phiện. Và phải lấy <i>từ sự
kiện nầy </i>để nói một cách nghiêm túc về Kitô-giáo và đức tin
Kitô-giáo. Để tiếp cận Kitô-giáo, không thể dùng lối sưu tra có tính
cách lý thuyết tổng quát hoặc nhận định trừu tượng như là những biên
khảo rắc rối rườm rà và những ý thức hệ. Nếu đã có những ý niệm, những
giáo thuyết và những chuỗi tâm-chứng được thực hiện trong khuôn khổ
Kitô-giáo, thì đó là những biểu lộ của những cuộc sống cụ thể và vô số
những kinh nghiệm cá nhân qua hai mươi thế kỷ, nơi những mẫu cộng đồng
con người hết sức đa biệt, ở cấp địa phương cũng như trên bình diện hầu
như toàn cầu. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Sự_việc_xảy_ra_thế__nào">Sự việc xảy ra thế nào ?</a> </span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu chúng ta đồng ý nhìn sự việc như thế, thì câu hỏi sẽ đặt ra là <i>
tại sao</i> có chuyện đó xảy ra. Để trả lời thắc mắc nầy, chúng ta lần
lượt đi vào hai cấp độ.</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Một_câu_trả_lời_ở_hai_cấp_độ_khác_nhau">Một câu trả lời ở hai cấp độ khác nhau</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cấp độ đầu</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> :
Đã có Kitô-hữu và còn có Kitô-hữu hôm nay, trước hết vì đã có Đức Giêsu.
Vì Ngài đã mời gọi người ta theo Ngài ; sau đó có những kẻ đã theo Ngài,
đã quảng bá sứ điệp của Ngài và làm tăng số Người trong nhóm môn đệ; rồi
con số từ đó lại tăng lên gấp bội<b> </b>xuyên qua thời gian và không
gian. Đức Giêsu đúng là nguồn gốc, là qui chiếu, là chuẩn mực cho «con
người gọi là Kitô-hữu »<a name="_ftnref27" title href="#_ftn27"><span class="MsoFootnoteReference">[27]</span></a>.
Ta cũng biết không phải chỉ có những người Kitô hữu tin Thiên Chúa và
chủ trương một lối yêu thương nào đó đối với kẻ khác. Nhưng Kitô-hữu
khác với những người nầy ở hai điểm : nơi Kitô-hữu, tin Thiên Chúa và
yêu kẻ khác (và tất cả những gì liên quan) đều trực tiếp do <i>Đức Giêsu</i>
dạy phải làm và được thiết định trong Ngài<a name="_ftnref28" title href="#_ftn28"><span class="MsoFootnoteReference">[28]</span></a>.
Chỉ cần xem vị thế Đức Giêsu trong bản kinh Tin Kính thì rõ. Ngoài ra,
Kitô-hữu trước hết được minh<b> </b>xác trong tương quan với Đức
Giêsu-Kitô ngay từ nơi tên gọi của mình. Tên gọi « <i>Kitô-hữu</i> » nầy
đã được dùng lần đầu tiên ở Antiokia, ngay từ thời Thánh Phaolô (CV
11,26) ; tên gọi nầy chỉ định họ là những ngưởi <i>« của Đức Kitô »,</i>
như chính bản Phúc Aâm<b> </b>thứ hai đã viết (Mc 9,41) : « Anh em thuộc
về Đức Kitô ».</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng có một <i>cấp độ thứ hai</i> : nếu quá khứ đã có những Kitô-hữu và
nếu vẫn luôn có Kitô-hữu, thì cũng vì những người được Đức Giêsu mời
gọi đã thực sự chấp nhận bước đi theo Ngài. Và lời kêu mời nầy mãi luôn
vang vọng, vì có những ngưởi theo Ngài, đến phiên họ, tiếp tục quảng bá
không ngừng. Nhưng tại sao sự việc đó lại xảy ra? Lý do rất rõ ràng.
Trước đây những môn đệ* đầu tiên đã từng theo Đức Giêsu vì họ nghĩ rằng
Ngài ban cho họ <i>" những lời hằng sống "(</i>Gioan 6, 68 - xem phần
trên) ; thì nay Kitô-hữu gắn bó với Đức Giêsu cũng vì họ nghĩ rằng Ngài
tha thiết đến họ và " nói " với họ, bởi vì Ngài mang lại cho họ điều mà
họ nhìn nhận như là ý nghĩa cuộc đời họ.</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Những_nhân_chứng">Những nhân chứng</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ở đây, chúng ta hẳn có vô số những chứng nhân. Nhưng chỉ cần nêu lên một
vài nhân chứng được xem là tiêu biểu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Có thể bắt đầu bằng chính chứng nhân của Thánh <b>Phaolô</b> :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đối với tôi, sống là Đức Kitô ( Ph 1,21). </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và tiếp đó qua các thế kỷ :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thánh <b>Polycarpe</b> (Thế kỷ thứ II), đã lên tiếng trước khi chịu tử
đạo :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôi đã phụng thờ Ngài trong 86 năm và Ngài không hề làm hại gì đến tôi.
Thế thì tại sao tôi có thể nhục mạ Đức Vua của tôi, Đấng đã cứu độ tôi ?</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thánh <b>Phanxicô Assisi</b> cầu nguyện Đức Kitô ở thánh đường Thánh
Đamianô :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lạy Chúa cao quang, xin đến soi sáng cảnh tăm tối của tâm hồn con; xin
ban cho con một đức tin chân thực, một lòng trông cậy vững bền, một lòng
mến yêu toàn hảo; xin Chúa cho con cảm nhận và hiểu biết ; để con có thể
thực thi thánh ý Chúa, là thánh ý không bao giờ làm con lầm lạc. Amen </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Luthêrô * :</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chỉ có một niềm tin độc nhất và duy nhất trong tâm hồn tôi, đó là tin
vào Chúa Kitô. Tất cả suy tư thần học của tôi phát sinh từ đức tin nầy;
tôi cảm nhận và xét xem ngày đêm xuyên qua đức tin và sáng tác trong đức
tin ấy ; – nhưng từ sự khôn ngoan cao cả, bao la và sâu thẳm đó, tôi vẫn
không biết gì hơn ngoài một vài mảnh vụn chân lý mong manh, nghèo nàn.
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Có Đức Kitô là có tất cả. </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu còn Chúa Kitô, mọi cái vẫn còn và có thể tìm thấy (...) </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và những người trong thời đại chúng ta,</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
D. B onhoeffer</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu trái đất dã xứng đáng mang con người Giêsu-Kitô, nếu một người như
Đức Giêsu đã có thể cư ngụ ở đấy, thì cuộc đời chúng ta đáng để sống.
Nếu Đức Giêsu đã không đến sống ở đây, thì mặc dù có tất cả những ai mà
chúng ta biết, chúng ta kính thương, thì cuộc đời chúng ta vẫn vô nghĩa. </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Karl Rahner :</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Có thể yêu mến Đức Giêsu bất cứ ở đâu và bất cứ thời nào (...). Người ta
đọc Kinh Thánh y như hai người tình đang nhìn nhau và sống chung với
nhau trong cuộc sống hằng ngày (...).Người ta thực sự nghe Ngài nói với
mình một điều gì đó, và đó là sự sống, hơi thở của mình ; và nếu không
có Ngài ở đấy thì mình không là gì hết (...). Trong mối tình người ta ấp
ủ hướng về Ngài, Đức Giêsu trở thành Đấng Tuyệt đối cụ thể. </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một bài ca</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
của những người KITÔ-HỮU DA ĐEN Ở BẮC-MỸ :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ai đã tìm kiếm tôi khi tôi lưu lạc? Ai giúp tôi đang nặng gánh giữa cuộc
đời ? Ai dẫn lối tôi đi về nẻo công chính, ai đặt tôi trên nền nhà vững
chãi ? Tôi biết đó là Đức Giêsu ; tôi biết đó là Chúa tôi.</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một giám mục </span></b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
người Ma-li vừa mới mừng lễ ngân khánh linh mục.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôi mãi<b> </b>chọn Đức Giêsu-Kitô, như một tình yêu trong tâm hồn tôi,
một niềm hy vọng trước mắt tôi, một con đường và một ngọn đèn chiếu sáng
trên mọi nẻo đường mà ước vọng rao truyền Phúc Âm và tình huynh đệ còn
dẫn bước tôi đi, nhân Danh Ngài. </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Qua tất cả các nhân chứng ấy, Đức Giêsu-Kitô là nguồn sống, ánh sáng và
sức mạnh cuộc đời như vị giám mục người Phi-Châu mà chúng ta vừa nhắc
đến, điều đó không lạ lùng hay sao ? Nhưng chúng ta cũng có thể lấy lại
lời Phúc Aâm<b> </b>thánh Gioan : Đức Giêsu là <i>Đường và là Sự Thật
của Đời Sống.</i> Nói cách khác : tất cả những người được gọi là
« Kitô-hữu » nầy kinh nghiệm rằng đời họ có một ý nghĩa, tìm được<i> ý
nghĩa trọn vẹn, </i>khi họ quyết tâm <i>sống theo Đức Giêsu</i>, bước
theo vết chân Ngài, đi theo Ngài. Đối với họ, đó là ý nghĩa đầu tiên khi
nói đến việc thuộc về Đức Giêsu-Kitô, tin vào Đức Giêsu-Kitô.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng vẫn còn cần phải đi xa hơn nữa... </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="« Tin_Đức_Giêsu-Kitô »">« Tin Đức Giêsu-Kitô »</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một lối nói như thế nghĩa là gì ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 21.3pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
- Tin ai là phó thác vào họ không hậu ý, không giới hạn. Khi nói
« tôi tin bạn », là nói : chắc chắn rằng tôi có thể dựa vào bạn và bạn
sẽ không bỏ tôi ; tôi không hoài nghi gì về việc bạn sẽ luôn ở bên cạnh
tôi và tôi có thể luôn trông chờ vào bạn. - <i>Đó đúng là điều mà
Kitô-hữu nới với Đức Giêsu và nói về Đức Giêsu.</i></span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; margin-left: 18.0pt; margin-right: 0cm; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 9.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 46.35pt; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mỗi người mỗi cách, nhưng mọi người đều tìm <i>cái gì đó</i> hay <i>
ai đó</i> có thể soi sáng, dẫn lối họ trong cuộc sống. Một số người
tin rằng họ sẽ không thất vọng, những thắc mắc của họ sẽ có câu trả
lời. – <i>Những ai tin Đức Giêsu thì nghĩ rằng họ tìm được tất cả
những điều đó trong lời dạy, gương lành và đời sống của Đức Giêsu.</i></span></p></div>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 9.0pt">
<p class="MsoBodyText" align="right" style="text-align: right; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
" Đối với tôi, sống là Đức Kitô " </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">(Ph 1,21)</span></i></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một số người lại còn đi đến việc hy vọng « vào đời sau », hy vọng vượt
qua được tất cả những gì làm trở ngại cho việc hoàn thành viên mãn cuộc
đời họ, kể cả sự chết. Họ tuyên xưng niềm hy vọng vào <i>một sự</i> <i>
cứu độ*<a name="_ftnref29" title href="#_ftn29"><span class="MsoFootnoteReference"><b>[29]</b></span></a>,
</i>cứu thoát khỏi điều ác, mọi điều ác. – <i>Khi Kitô-hữu nói rằng họ
tin Đức Giêsu-Kitô, thì thực sự họ xác quyết rằng Ngài có thể mang lại
tất cả những gì họ chờ mong ; nhưng hơn thế nữa điều Ngài đem lại vượt
quá mọi điều họ hy vọng ï : « Điều mà mắt con người chưa từng thấy, tai
chưa từng nghe, tâm tư họ chưa từng nghĩ đến », đó là những gì « Thiên
Chúa đã dọn sẳn cho những ai thương mến Ngài » (1 Cr 2,9) trong Đức
Giêsu-Kitô</i>. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Không ai thấy Thiên Chúa bao giờ ; nhưng Con Một là Thiên Chúa và là
Đấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha, chính Người đã tỏ bày cho chúng ta
biết » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Gioan 1,18)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
________________________________________</span></i></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cuối cùng, một số người ý thưc rằng không thể nói đến cứu độ khi không
có một Đấng Cứu Độ*, vì ơn cứu độ là điều mà mình không tự ban cho mình
được. Và trong ý nghĩa đó họ đã đi đến việc nói đến <i>Thiên Chúa
<a name="_ftnref30" title href="#_ftn30">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[30]</b></span></a>. </i>Vì nói
cho cùng, còn cái gì khác để qui chiếu ngoài « Thực Thể » nầy, Thực Thể
toàn thiện, toàn năng mà cuộc sống con người và những vấn nạn cuộc đời
đang thắc mắc : Thực Thể ấy có hiện hữu không ? là Ai ? Thực Thể mà
những ai tin nhận nói rằng vừa hoàn toàn <i> khác </i>với tất cả những
gì chúng ta kinh nghiệm được, lại vừa <i>gần gũi</i> chúng ta, ần cần lo
lắng cho chúng ta ? <i>– Đối với Kitô-hữu, tin Đức Giêsu-Kitô đúng là
xác quyết rằng nhờ Ngài và trong Ngài chính Thiên Chúa đã tỏ bày cho
chúng ta khuôn mặt Ân Phúc* <a name="_ftnref31" title href="#_ftn31">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[31]</b></span></a> của Ngài,
Thiên Chúa « tự thân đến gần chúng ta » (Mc 1,15), tự mạc khải như một
<b>Thiên</b> <b>Chúa-cho-chúng ta, Thiên Chúa-ở với-chúng ta</b>
(Emmanuel - Mt 1,23). Như là <b>Chúa của con người.<a name="_ftnref32" title href="#_ftn32"><span class="MsoFootnoteReference">[32]</span></a></b></i> </span></p>
<hr width="70%">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Một_vấn_nạn_cam_go">Một vấn nạn cam go</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là ý nghĩa Kitô-hữu xác minh về đức tin của mình vào Đức Giêsu-Kitô.
Đối với họ, Đức Giêsu là một vị « ở giữa », <i>trung gian*</i>
<a name="_ftnref33" title href="#_ftn33">
<span class="MsoFootnoteReference">[33]</span></a> mà Thiên Chúa dùng để
đến với chúng ta và đem lại ý nghĩa cho đời chúng ta : giúp chúng ta
vượt qua mọi đe dọa, dẫn dắt cuộc đời con người đạt đến một cứu cánh
viên mãn vượt lên trên mọi ước vọng. Như vậy là tuyên xưng một <i>sự
liên kết chặt chẽ giữa « Đức Giêsu » và « Thiên Chúa ».</i> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng ở đây lại không thấy rõ đâu là đầu mối liên kết như thế.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và một khó khăn nghiêm trọng lại dấy lên ở đây : <i>Đức Giêsu đã chết !
</i>Cái chết của Đức Giêsu không gây một trở ngại hiển nhiên cho việc
nhìn nhận một mối liên hệ đặc biệt giữa Đức Giêsu và Thiên Chúa hay
sao ? Nếu Thiên Chúa là Đấng Cứu Độ cho cuộc đời con người, thì làm sao
sự kiện<b> </b>đó thể hiện được<b> </b>bởi Đức Giêsu và trong Đức Giêsu
? Đức Giêsu ấy đã biết đến sự chết, và Đức Giêsu đã chết hay sao?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Về điểm nầy, người ta như cố thử chống chế, và nói : Nhưng chính Đức
Giêsu đã không từng nói với các môn đệ Ngài là đợi đến lúc Ngài chết mới
biết được mầu nhiệm cái chết nầy hay sao ? và Ngài đã không từng xác
quyết rằng sau cái chết nầy Ngài sẽ gữi Thần của Ngài đến hay sao ? Do
đó phải chăng từ nơi « Thần của Đức Giêsu » và trong Thần nầy, chứ không
phải nhờ chính Đức Giêsu và trong chính Đức Giêsu, mà Kitô-hữu cảm
nghiệm Thiên Chúa của cuộc đời họ và sự cứu độ của họ ? Chúng ta chắc
chắn sẽ nói đến Thánh Thần trong phần sau. Nhưng có thể đưa ngay ra đây
hai nhận xét. Trước hết : với sự chống chế nầy, mối liên hệ giữa Thánh
Thần và Thiên Chúa cũng không giúp ta thấy được vấn đề một cách rõ
hơn ! Tiếp đó : ta cũng không hiểu bằng cách nào, sau khi Ngài đã
khuất, Đức Giêsu lại có thể gửi Thánh Thần đến để tỏ bày Thiên Chúa và
làm cho Thiên Chúa hiện diện giữa chúng ta, nếu chính Ngài đã chứng kiến
mối liên hệ của mình với Thiên Chúa từng bị cái chết đặt thành vấn đề.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tóm lại : có xét cách nào đi nữa thì sự chết của Đức Giêsu ở đây thực sự
là một lối phủ định khó vượt qua ! </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: left"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Ngài_được_phục_sinh">Ngài được phục sinh</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Thật vậy... » nhưng</span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Thật vậy... » </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
ba ngày sau khi Đức Giêsu chết, hai môn đệ trên đường đi Êmau đã từng
nói như thế .</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
" Thật vậy, có mấy người đàn bà đã làm chúng tôi kinh ngạc. Các bà ấy ra
mộ hồi sáng sớm, không thấy xác Người đâu cả, về còn nói là đã thấy
thiên thần hiện ra bảo rằng Người<b> </b>vẫn sống. Vài người trong nhóm
chúng tôi đã ra mộ, và thấy sự việc y như các bà ấy nói ; còn chính
Người thì họ không thấy »</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Lc 24,23-23).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Thật vậy... » </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kitô-hữu hôm nay cũng có thể nói như thế, chúng tôi không thể chối cải
những gì « bừng dậy* », « dấy lên* », « hồi sinh » trong cuộc sống
chúng tôi khi chúng tôi quyết tâm đi theo Đức Giêsu, tiếp nhận lời Ngài
và tin tưởng vào Ngài... <i>Nhưng</i> tất cả sự việc đó lại không minh
chứng là Ngài đã vượt qua sự chết và hằng sống ! Kỳ cùng, e rằng cũng
chỉ là sức mạnh của những lời giáo huấn và gương sáng của Ngài đấy
thôi ; ngày nay những điều đó vẫn có thể còn gây hứng cảm trong chúng
tôi, khi chúng tôi truy tìm để qui chiếu, <i>nhưng </i>ai dám chắc rằng
chúng thuộc một cảnh giới khác hơn, chứ không phải chỉ là hình ảnh của
một quá khứ chết tiệt mất rồi ? <i>« Thật vậy... " </i>Kitô-hữu ngày
nay còn có thể nói thêm rằng : tất cả những gì ngày nay chúng tôi biết
được một cách chắc chắn về cuộc đời cụ thể của Đức Giêsu lịch sử sẽ làm
xuất hiện trước mắt chúng tôi một nhân vật có một tầm vóc lạ thường, một
Đấng đã từng gắn bó thân mật cũng hết sức lạ thường với Thiên Chúa...<i>
</i> <i>Nhưng </i>chừng ấy cũng không đủ để bảo chứng cho chúng ta rằng
cuộc sống lạ thường kia, một khi đã đi vào cõi chết, có thể vượt thắng
được cõi chết đó.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ở đây cần phải hết sức minh bạch. Kitô hữu ngày nay có thể dựa vào hai
yếu tố mà chúng ta vừa nêu trên đây: một mặt là những gì họ có thể biết
về Đức Giêsu lịch sử, mặt khác là «hứng<b> </b>khởi*» dấy lên trong cuộc
sống của họ, mà họ có thể cảm nhận được khi qui chiếu về Đức Giêsu.
Những sự kiện ấy thực sự có thể giúp họ kiểm chứng <i>tầm quan trọng và
lợi ích</i> mà Đức Giêsu chiếm giữ trong đời họ; và hẳn nhiên là quan
trọng và bổ ích. <i>Nhưng</i> chừng đó không đủ để làm cho họ <i>tin</i>
vào sự phục sinh của Đức Giêsu. Điều dẫn họ đến đức tin ấy còn là một dữ
kiện khác, mà ngoài điều ấy ra thì đức tin Kitô-giáo <i>không bao giờ
</i>có được : dữ kiện mới nầy là chứng tá của các vị Tông Đồ. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Chứng_tá_của_các_vị__Tông_Đồ">Chứng tá của các vị Tông Đồ</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Người là một ngôn sứ đầy uy thế trong việc làm cũng như lời nói trước
mặt Thiên Chúa và toàn dân (...) các thượng tế và thủ lãnh của chúng ta
đã nộp Người để Người bị án tử hình và đã đóng đinh người vào thập giá.
Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng rằng chính Người là Đấng sẽ cứu
chuộc Israel ! » (Lc 24,19-21).</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chắc chắn các Tông Đồ chán nản ê chề sau khi Đức Giêsu qua đời. Nên điều
đáng ngạc nhiên là : không bao lâu sau cái chết nầy, chúng ta thấy họ
bỗng nhiên từ thinh lặng chuyển đến thái độ lên tiếng mạnh dạn, và từ
tình trạng hoàn toàn ủ dột nhảy qua một cảnh giới năng động đến độ lao
mình dấn thân trên các nẻo đường thế giới bất chấp nguy cơ tử đạo. Và
khi các vị cho biết lý do về sự chuyển biến hoàn toàn khác thường của
đời họ và của cả chính con người họ, một chuyển biến mà họ là người đầu
tiên phải ngạc nhiên, thì họ nói đến những biến cố vượt lên sức mong chờ
của họ; chúng ta gọi những biến cố đó là <i>« những lần hiện ra* ».</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phải hiểu các biến cố nầy như thế nào ? Trong một số hoàn cảnh, các môn
đệ* Đức Giêsu đã kinh nghiệm về một « cái gì đó » không giải thích được
đến với họ, vượt ra ngoài sức mong chờ. Một cái gì đó mà họ không chủ
động, nhưng bổng nhiên « xảy đến » cho họ. Nhưng cái gì đó lại nhắc nhở
họ nhớ lại những lúc gặp gỡ mà họ đã từng biết đến khi cùng chung sống
trước đây với Đức Giêsu. Thật thế, tất cả những « lần hiện ra* » đều có
một đặc tính gặp gỡ như vậy.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những cuộc gặp gỡ nầy là kinh nghiệm mắt thấy, tai nghe, ngay cả tay sờ
đụng ; nhưng ngược lại với mọi điều họ nghĩ và vượt lên mọi điều họ hy
vọng, những kinh nghiệm bất ngờ ấy lại dẫn đưa họ đến việc nhìn nhận
rằng Đức Giêsu đến với họ từ cõi chết - nói tóm là họ nhận ra rằng Ngài
đã được sống-lại*, Ngài đã chỗi dậy* từ cõi chết.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tuy nhiên các Tông Đồ còn nói rõ rằng những cuộc gặp gỡ đó lại có những
đặc tính chưa từng biết đến so với những cuộc gặp gỡ trong thời gian
từng sống với Ngài trước khi Ngài mất ở Núi Sọ : Ngay khi họ muốn đụng
đến Đức Giêsu để nắm lấy Ngài, ngay khi họ nhận ra được Ngài, thì Ngài
tránh đi, Ngài <i>« biến mất trước mắt họ».</i> Như là Ngài muốn xin họ
hiểu rằng Ngài lại đến giữa họ và luôn ở với họ, – nhưng từ nay- bằng
một cách khác. Và đó là điều mà họ đã làm chứng : <i>« Anh em hãy đi ;
hãy làm cho mọi dân tộc thành môn đệ (...). Và Thầy, Thầy sẽ ở luôn luôn
với anh em cho đến ngày tận thế »</i> (Mt 28,20). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Còn_chúng_ta,_hôm_nay">Còn chúng ta, hôm nay</a></span></i></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì các môn đệ đầu tiên đã sống các kinh nghiệm nầy một cách hoàn
toàn bất ngờ, một kinh nghiệm được chúng ta gọi là hiện ra*, nên họ
đã quyết tâm tin và loan truyền Đức Giêsu phục sinh, một biến cố
ngoài sức tưởng tượng. Nhưng về phần chúng ta, chúng ta lại không có
được những kinh nghiệm ấy. Phải nhìn nhận sự kiện nầy : chỉ khi
chúng ta đồng ý đón nhận và suy gẫm kỹ lưỡng chứng tá của các Tông
Đồ*, chúng ta mới có cái gì đó để có thể tin vào sự phục sinh của
Đức Kitô. Trong ý nghĩa như thế, các Tông Đồ đúng là những " cột trụ
" của đức tin chúng ta (Gl 2,9).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng cần nói ngay rằng chúng ta không phải vì thế mà tin một cách
nhẹ dạ. Trước hết vì </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Ngay lúc ấy, họ ra đi và trở về Giêrusalem. Họ gặp Nhóm Mười Một
và các bạn hữu đang tụ họp tại đó. Những người nầy bảo hai
ông : « Chúa sống lại thật rồi, và đã hiện ra với ông Simon ! » Còn
hai ông thì thuật lại những việc đã xảy ra dọc đường, và mình đã
nhận ra Chúa thế nào khi Người bẻ bánh. » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Lc 24,33-35)</span></i><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></b></p></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
chứng tá các Tông Đồ không phải thiếu bảo chứng: vì có " cái gì đó "
cho thấy rằng với tâm thức của họ, họ khó có thể bịa đặt ra; và cũng vì
có cái gì đó mà họ đã dấn thân ngay cả đến mức tử đạo. Nhưng còn hai lý
do khác nữa có thể củng cố hành trình đức tin chúng ta. Trước hết là nhờ
vào khoa học lịch sử, những gì chúng ta nay biết được về tính cách phi
thường nơi nhân vật Giêsu và mối liên hệ thân mật của Ngài với Thiên
Chúa, có thể dễ thúc đẩy chúng ta tin lời các Tông Đồ nói về đặc tính <i>
cũng </i>phi thường nơi số phận của Ngài sau khi Ngài chết. Tiếp đó,
những đợt « hứng khởi » làm đà sinh lực cho cuộc sống chúng ta khi chính
chúng ta thực tâm tìm về Đức Giêsu, có thể giúp chúng ta hiểu rằng các
Tông Đồ cũng đã cảm nhận (trong chính tâm hồn họ sau khi Đức Kitô chết)
những tác động như thế và đã tuyên dương Ngài sống lại và Ngài hằng
sống. Sự khác biệt giữa các vị và chúng ta hiển nhiên ở điểm nầy : các
vị, và chỉ có các vị mới được phúc sống các lần hiện ra* và có thể nhận
chân được mối liên hệ giữa Đấng phục sinh và Đức Giêsu mà họ từng sống
chung trước khi Ngài chết (<i>từ phép rửa* của ông Gioan cho đến ngày
Ngài lìa « họ ». CV 1,22)</i></span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu chỉ dựa trên những gì chúng ta tự mình kiểm chứng, chúng ta không
thể nói Đức Giêsu phục sinh ; nhưng những gì chúng ta có thể kiểm chứng
lại giúp chúng ta hiểu và tiếp nhận sứ điệp của các Tông Đồ về mục nầy.
Ngược lại, nếu chỉ có sứ điệp các Tông Đồ, chúng ta sẽ không có giải
pháp nào hơn là tin các vị dựa vào lời họ nói ; nhưng nếu sứ điệp ấy có
thể soi dẫn những dữ kiện mà chúng ta có trong tầm tay, nghĩa là chúng
ta có thể kinh nghiệm và kiểm chứng, thì chúng ta có thể dễ xác tín hơn
và hân hoan dấn thân trong đức tin của mình hơn. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: left"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Còn_bạn,_bạn_nghĩ_thế_nào">Còn bạn, bạn nghĩ thế nào ?</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chỉ bằng một tác động đức tin, các môn đệ đầu tiên đã chấp nhận theo Đức
Giêsu đáp trả lời kêu gọi đầu tiên của Ngài, họ rong ruổi với Ngài suốt
hành trình thực thi sứ vụ cho đến lúc Ngài chết. Và cũng còn do một tác
động đức tin mà sau khi Ngài chết, mọi sự tiêu điều, họ đã tuyên xưng
Ngài sống lại, qua ơn ích của những lần hiện ra*. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một lần nữa, chúng ta có dịp nhìn rõ lại cuộc sống đức tin của mình.
Cũng nhờ một tác động đức tin như thế mà ngày nay chính chúng ta mới có
thể nhìn nhận Đức Giêsu-Kitô là:</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
- Đấng kêu gọi và lôi kéo chúng ta theo Ngài,</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng đem lại ý nghĩa cho đời chúng ta, làm cho cuộc sống chúng ta «sống
lại », luôn mãi canh tân linh hoạt*,</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng đến với chúng ta và thực chứng là hằng sống ngay trong cuộc đời
chúng ta,</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng sống lại và vì thế có được mối liên hệ duy nhất và vĩnh cửu với
Thiên Chúa. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Để vun trồng cuộc sống đức tin đó nơi chúng ta, tất cả còn tùy vào :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
1)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>sức phấn khởi* <a name="_ftnref34" title href="#_ftn34">
<span class="MsoFootnoteReference">[34]</span></a>trong mối tương quan
của chúng ta với Đức Giêsu <i>có thể làm cho chúng ta sống</i>, với các
Kitô-hữu, trong Giáo hội hay không.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
2)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>những gì chúng ta biết về Đức Giêsu</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
và về những chứng nhân giúp chúng ta biết Ngài. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
3)<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
việc chúng ta sẳn sàng chấp nhận sự <i>chứng thực * của các Tông Đồ</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng tất cả những điều nầy lại tùy thuộc vào quyết định cá nhân và tự
do của chính chúng ta. Vì, hôm nay cũng như hôm qua và ngày mai đến mãi
mãi, Đức Giêsu lên tiếng hỏi mỗi một người trong chúng ta : « Còn bạn,
bạn nghĩ thế nào ? đối với bạn, tôi là ai ? »</span></p>
<hr width="70%">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: center; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"><a name="Chương_IV">Chương
IV</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Đức_Giêsu-Kitô_Chúa_chúng_ta">Đức Giêsu-Kitô Chúa chúng ta</a></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta tiến đến đâu rồi ? Hãy kiểm điểm lại trong vài hàng trước khi
đi vào giai đoạn bốn và cũng là chương chót trong nỗ lực suy tư về Đức
Giêsu-Kitô. Vấn đề rốt ráo là đến phiên chúng ta, chúng ta có thể nói
rằng Đức Giêsu là "Đấng Kitô" hay không. Qua phần trên, chúng ta nay có
thể nêu lên những điều kiện để có thể thực hiện một lối tuyên xưng đức
tin* như thế.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trước hết cần đến một loại kinh nghiệm nào đó. Chúng ta từng nói rõ
là : <i>một kinh nghiệm « về lòng nhiệt thành * <a name="_ftnref35" title href="#_ftn35"><span class="MsoFootnoteReference"><b>[35]</b></span></a>
», </i>chữ nầy gợi lên hình ảnh những Kitô-hữu bước đi theo Đức
Giêsu, </span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-top-alt: solid windowtext .75pt; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: 1.0pt solid windowtext; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 1.0pt; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<b><i>« Tôma trả lời Ngài : « Lạy Chúa tôi và là Thiên
Chúa tôi ! </i></b><i>» (Gioan 20,28)</i></span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
tiếp nhận lời Ngài, thực thi giáo huấn của Ngài, gặp gỡ tụ họp với những
tín hữu khác đang chia sẻ cùng một lối sống đạo... <i>Kinh nghiệm nầy là
nền tảng cho tất cả. </i>Cách nầy hay cách khác thì cũng phải có kinh
nghiệm như thế mới có thể tin Đức Giêsu-Kitô. <i>Và</i> <i>cần có sự
tiếp xúc thành thực với những người đang sống kinh nghiệm ấy và hôm nay
đang làm chứng về niềm tin của mình, </i>vì đó là điều kiện thiết yếu
cho những ai không tuyên xưng Đức Giêsu-Kitô có thể đi theo bước đường
nầy. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sau đó phải chấp nhận chứng tá của các Tông Đồ, </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
y<i> </i>như đã được chép lại trong Tân Ước, và y như điều <i>Giáo Hội</i>
còn truyền đạt lại cho chúng ta hôm nay.</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cuối cùng phải <i>tự mình quyết định ; </i>hẳn nhiên những người ngoài,
Giáo hội và Thiên Chúa có thể trợ giúp chúng ta, nhưng mỗi cá nhân là
một chủ thể duy nhất đầy đủ tư cách và trách nhiệm để tự quyết định niềm
tin của mình.</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một kinh nghiệm, một qui chiếu, một quyết định : đó là con đường dẫn
đưa từ « Giêsu » đến « Giêsu-Kitô ». Từ một <i>Đức Giêsu</i> mà ta có
muốn hay không thì Ngài cũng « đã có trong lịch sử », đến Đức Giêsu mà
tôi, hôm nay, tôi nhìn nhận là <i>Đấng Kitô (của đời tôi).</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Khi bước theo con đường nầy để tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô, tôi
nhìn nhận nơi Ngài là :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng mang lại ý nghĩa và sức sống cho <i>đời tôi </i>hôm nay, nên tôi
nhìn nhận Ngài luôn <i>hằng sống.</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng mang lại cho tôi những gì mà chỉ có <i>Thiên Chúa</i> mới mang lại
được, nên tôi nhìn nhận Ngài là <i>Thiên Chúa</i>. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 7.05pt; margin-left: 21.3pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
..... Nhưng ở đây, kinh nghiệm, qui chiếu và quyết định ấy lại hối
thúc chúng ta <i>suy tư :</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thiên Chúa là ai mà có thể đến với chúng ta nhờ Đức Giêsu-Kitô, và trong
Đức Giêsu-Kitô, Thiên Chúa ấy lại ở trong tầm với của chúng ta
<a name="_ftnref36" title href="#_ftn36">
<span class="MsoFootnoteReference">[36]</span></a> ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Làm thế nào để hiểu <i>Đức Giêsu-Kitô</i> một khi lịch sử cho chúng ta
hay Ngài là người thật, nhưng chúng ta lại phải nhìn nhận Ngài cũng thật
là Thiên Chúa ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đức Giêsu-Kitô ấy mang lại cho chúng ta<b> </b>điều gì ? và nếu chúng ta
trả lời rằng Ngài đem lại cho chúng ta « phần rỗi », thì điều ấy nghĩa
là gì ? </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chỉ khi chúng ta cố gắng tìm cách nêu lên được, tối thiểu là một vài yếu
tố để trả lời cho những thắc mắc phát xuất từ tận đáy lòng chúng ta như
thế, thì chúng ta mới thấy được tất cả <i>tầm quan trọng</i> của Đức
Giêsu-Kitô đối với chúng ta. Và chúng ta sẽ hiểu được danh xưng cao quí
mà Truyền Thống Kitô-giáo từ xa xưa đã gọi Ngài; danh xưng mà chúng ta
đã cố ý chọn làm tựa đề chương cuối nầy : Đức Giêsu-Kitô Chúa Chúng ta. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Thiên_Chúa_của_Đức_Giêsu-Kitô">Thiên Chúa của Đức Giêsu-Kitô</a> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phải hiểu về <i>Thiên Chúa </i>như thế nào<i>, </i>nếu chấp nhận tin
rằng:</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
trong Đức Giêsu, Thiên Chúa thật sự tự-thân-hành đến trong tầm với của
chúng ta ; </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
nhờ Đức Giêsu, Thiên Chúa tự-hiến-ban Ngài cho chúng ta để chúng ta nhận
ra Ngài, ngay trong đời chúng ta, như là Đấng bồng bế, nâng đỡ và linh
hoạt cuộc sống chúng ta.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
nhờ Đức Giêsu, Thiên Chúa tự-mạc-khải* một cách cụ thể như là Thiên
Chúa-cho chúng ta và ở-với-chúng ta ?</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Chúa_Con_và_Chúa_Thánh_Thần">Chúa Con và Chúa Thánh Thần</a></span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như thế, vấn đề không những là Thiên Chúa <i>muốn</i> tự-hiệp thông
<a name="_ftnref37" title href="#_ftn37">
<span class="MsoFootnoteReference">[37]</span></a> với chúng ta, nhưng
làm thế nào Ngài <i>có thể</i> thực hiện điều đó ! Nghĩa là : chính Ngài
phải là « sự hiệp thông » - nói cách khác là khả năng tự-hiến-ban, và
vừa là quà tặng. Đến đây người ta có thể phải nêu lên thế nầy : ngay
trong tác động <i>ở bên trong của chính Ngài,</i> Ngài tự-hiến-ban cho
một Đấng Khác như thế nào, thì Ngài <i>cũng</i> có thể nhờ qua Đấng Khác
ấy để tự-hiến-ban <i>cho chúng ta như thế</i>... Diễn tiến nầy hẳn phải
giả thiết là Đấng Khác nêu lên ở đây, một cách nào đó, liên đới với
chúng ta !</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Quan điểm nầy lại đúng như những gì mà Kinh Thánh và Truyền Thống
Kitô-giáo đã dạy chúng ta. Thật đúng như thế, một mặt Kinh Thánh và
Truyền Thống nói rằng nếu Thiên Chúa « trước hết » là CHA, thì Ngài là
Cha trong tương quan với một ĐẤNG CON trước hết <i>ở trong Ngài </i>
(Gioan 1,18 nói là «<i> </i>trong lòng Ngài »). Nhưng mặt khác Kinh
Thánh và Truyền Thống nói thêm rằng <i>Cha đã gữi Con mình mang thân xác
làm người </i>(nhập thể làm người), Ngài đã làm cho Con Ngài trở thành
một người ở giữa chúng ta, để chính chúng ta lại có thể trở thành con
Ngài.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy, nhờ Đức Giêsu-Kitô và trong Đức Giêsu-Kitô chúng ta có thể được
sinh ra và tiếp cận không ngừng với sự sống của chính Thiên Chúa.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và nếu tất cả những điều nầy chúng ta chỉ có thể tiếp nhận được là nhờ
Thánh Thần, Đấng mà Chúa Cha và Đức Giêsu gữi đến cho chúng ta sau khi
Chúa Giêsu chết và sống lại, thì nơi Thiên Chúa không phải chỉ là Cha và
Con, nhưng cũng có <i>Thánh Thần Yêu Thương. </i>Chính Kinh Tin Kính nói
với chúng ta là Thánh Thần, từ Chúa Cha và Chúa Con « mà ra», là giây
liên kết của sự hợp nhất toàn vẹn Thiên Chúa Ba Ngôi.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy « sự hiệp thông » của Chúa Cha và Chúa Con thực hiện trọn vẹn
trong Chúa Thánh Thần. Và trong Chúa Thánh Thần, Thiên Chúa tự mình liên
lạc với chúng ta, thông ban cuộc sống Ngài cho chúng ta.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Khi gửi Chúa Thánh Thần đến với chúng ta (Thánh Thần Đấng nối kết chính
Chúa Con với Chúa Cha), thì Chúa Con nhập thể làm cho chúng ta thông dự
vào sự sống của Chúa Cha. Khi thông ban Thánh Thần Đấng nối kết Ngài với
Chúa Con, thì Chúa Cha lại sinh chúng ta, đưa chúng ta vào sự sống của
chính Ngài. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Thiên_Chúa-Ba_Ngôi">Thiên Chúa-Ba Ngôi</a> </span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì thế mà kỳ cùng với điều kiện phải nhìn nhận <i>Thiên Chúa</i> là
« BA NGÔI* » một Chúa Cha, một Chúa Con và một Chúa Thánh Thần, thì
chúng ta mới có thể hiểu <i>- được chừng nào hay chừng ấy !</i> - rằng
Thiên Chúa đến với chúng ta nhờ Đức Giêsu-Kitô. Và chỉ nhờ thế chúng
ta mới nhận ra được nơi mầu nhiệm không thể hiểu nầy một cái gì đó hé
lộ cho chúng ta nhận ra rằng Thiên Chúa Tối Cao và Toàn Năng thực sự nối
kết chúng ta vào sự sống của Ngài và hiệp thông với chúng ta. Vì nay
chúng ta biết thêm rằng Ngài thực hiện chính sự hiệp thông nầy khi
gửi đến giữa chúng ta và cho
</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-top-alt: solid windowtext .75pt; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: 1.0pt solid windowtext; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 1.0pt; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">« Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép
rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần » </span>
</i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
( Mt 20,19)</span></i><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></b></p></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
chúng ta Con duy nhất là Đấng Ngài Yêu Thương và là Đấng luôn thông hiệp
với Ngài trong Thánh Thần chung của hai vị.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Khi nối kết chúng ta vào thân phận làm Con (Chúa Cha) của Ngài, Chúa Con
nhập thể <i>đưa chúng ta vào trong dòng sinh lực luôn tác động và linh
hoạt chính cuộc sống Ngài,</i> từ lúc Ngài được sinh ra trong lòng Đức
Maria đến ngày Ngài Phục Sinh.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhờ Chúa Giêsu-Kitô, với Ngài và trong Ngài, hiệp nhất cùng Chúa Thánh
Thần, chúng ta có thể xưng hô « Thiên Chúa Toàn Năng » là « Cha chúng
ta » và « ca tụng và tôn vinh Ngài », « để mọi người được cứu rỗi ».</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng điểm nầy nêu lên cho chúng ta hai thắc mắc nữa cần truy xét.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"><a name="Mầu_nhiệm_Đức_Giêsu-Kitô">Mầu nhiệm Đức Giêsu-Kitô</a></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nếu Đức Giêsu có thể giúp chúng ta tiếp cận với Thiên Chúa vì Ngài là <i>
Con Thiên Chúa</i>* nhập thể*, Ngài lại cũng luôn là <i>con người</i>
Giêsu, Con của bà Maria, vị tiên tri ở Nazareth, người bị Philatô lên
án, bị đóng đinh trên đồi Golgotha. Như thế câu hỏi đặt ra cho chúng ta
là bằng cách nào Ngài vừa là người và vừa là Thiên Chúa. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Con_Thiên_Chúa,_nhập_thể">Con Thiên Chúa, nhập thể</a></span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ở đây chúng ta cần lưu ý một điều hết sức quan trọng : Đức Giêsu không
phải là « Thiên Chúa » nói chung chung một cách trừu tượng<a name="_ftnref38" title href="#_ftn38"><span class="MsoFootnoteReference">[38]</span></a>,
nhưng là <i>Con</i> Thiên Chúa. Vì trong Con Thiên Chúa, sự kết hiệp
thiên tính và nhân tính (kết hiệp <i>bản tính*</i> Thiên Chúa và <i>bản
tính* </i> con người của Ngài) bấy giờ không thể quan niệm như là việc<b>
</b>xếp cạnh bên nhau của hai thực thể xa lạ và bất động. Hai thực thể
nầy hẳn nhiên<b> </b>khác nhau<a name="_ftnref39" title href="#_ftn39"><span class="MsoFootnoteReference">[39]</span></a>
và sẽ mãi mãi<b> </b>khác nhau. Và còn hơn thế nữa giữa hai thực thể nầy
có khoảng cách vô tận phân cách « Thiên Chúa » và những gì không phải là
Ngài. Nhưng điều phải nhớ là hai thực thể nầy, vẫn luôn khác biệt, lại
được linh hoạt và xuyên suốt bởi <i>cùng một</i> động lực
<a name="_ftnref40" title href="#_ftn40">
<span class="MsoFootnoteReference">[40]</span></a> làm cho đôi bên chung
sống, khác nhau nhưng lại hiệp nhất. Độâng lực đó, năng lực tự-thực-hiện
chính mình khi triển khai những sức linh hoạt của mình, là động lực của
chính Con Thiên Chúa (của « <i>ngôi vị</i> » riêng là Chúa Con trong
Thiên Chúa).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong Thiên Chúa, Chúa Con chỉ hiện hữu và tác động đầy đủ ngôi vị làm
Con khi tiếp nhận không ngừng từ Chúa Cha và tự-hiến-lại cho Chúa Cha
không ngừng (trong Thánh Thần chung của hai vị). Đó là « hữu thể
<a name="_ftnref41" title href="#_ftn41">
<span class="MsoFootnoteReference">[41]</span></a> » của Ngôi Con. Nên
nay có thể hiểu được rằng khi làm người, Chúa Con ấy mặc lấy nhân
tính <i>trong tác động và sinh lực<a name="_ftnref42" title href="#_ftn42"><span class="MsoFootnoteReference"><b>[42]</b></span></a>
làm Chúa Con của chính mình,</i> nhân tính tiếp nhận nơi Đức Maria và
sẽ là nhân tính của « Đức Giêsu Nazareth ». Người ta có thể hiểu được
điều nầy, đúng như vậy, vì, giống như sự sống con người, sự sống Con
Thiên Chúa được thực hiện trong mối tương giao với Thiên Chúa, một mối
tương giao cũng được liên<b> </b>kết bởi tác động tiếp nhận và dâng trả
lại.</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« ...và tất cả những gì thuộc về con thì cũng thuộc về Cha, và những
gì thuộc về Cha thì cũng thuộc về con » </span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Gioan 17,10)</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></p></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong Đức Giêsu, không có sự mâu thuẫn nhưng ngược lại là sự đồng qui
giữa khía cạnh là <i>Thiên Chúa</i> và khía cạnh <i>làm người.</i> Trong
thực tế cụ thể của hai bản tính nầy, đôi bên đều được xuyên suốt và linh
hoạt bởi <i>cùng một</i> động lực nền tảng chung. Động lực nầy phát xuất
từ Ngôi Con Thiên Chúa, đó cũng là độâng lực nhờ đó Chúa Con
tự-thực-hiện mình là Con trong Thiên Chúa. Nhưng <i>động lực nầy vừa
không ngừng hiện diện trong nhân tính của</i> <i>người-Giêsu</i>, lại
vừa giúp Ngài tự-thực-hiện theo chương trình riêng của Ngài trong tư thế
Chúa Con. Đó là điều mà chúng ta nhận ra nơi chân dung Giêsu của
các Phúc Aâm<b>. </b>Ngài nói rằng Ngài chỉ muốn nói hay làm điều gì mà
Cha muốn Ngài phải nói và phải làm mà thôi (Gioan 4,34 ; 5,36). Ngài chỉ
muốn hoàn thành ý Cha (Gioan 5,30). Ngài đi vào sự chết là trao phó thân
Ngài lại trong tay Cha (Lc 23,46). Nên sự sống lại</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
</div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Tôi không thể tự ý mình làm gì (...) vì tôi không tìm cách làm theo ý
riêng tôi, nhưng theo ý Đấng đã sai tôi </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»
(Gioan 3,30)</span></i></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
của Ngài do đó cần được hiểu là một cuộc tái-sinh<a name="_ftnref43" title href="#_ftn43"><span class="MsoFootnoteReference">[43]</span></a>
vuợt lên trên sự chết (CV 13,33 ; Rm 1,4).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nói chung, chúng ta thấy toàn bộ cuộc sống của Đức Giêsu, chết và ngay
cả sự sống lại, thể hiện động lực nền tảng <b><i>« tiếp-nhận /
dâng-trả-lại»,</i></b> là nét đặc trưng, và ngay cả là<b> </b>thành tố
tạo thành chính Ngôi Con trong Thiên Chúa ; động lực đó được ghi khắc
nơi một nhân tính hoàn toàn giống với nhân tính chúng ta (trừ tội lỗi). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Con_người_Giêsu,_hiệp_nhất_với_Chúa_Con">Con người Giêsu, hiệp nhất với Chúa Con</a></span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Không có gì phải sợ về việc Chúa Con vì nhập thể mà giảm tính Thiên
Chúa đi. Khi Ngài nhập thể, Ngài luôn vẫn là Con Chúa Cha và đưa nhân
tính của Ngài vào chính động lực linh hoạt Ngài trong Ngôi vị Chúa Con.
Cũng không có gì phải sợ nhân tính của Đức Giêsu ít chất người (hoặc cao
vượt nhân tính !). Kỳ thực, <i>Thể theo nhân tính nầy </i>mà Chúa Con
linh hoạt, tác động, dẫn lối, và thấm nhập Đức Giêsu... và đưa Ngài vào
động lực của Thiên Tính làm Con trong Thiên Chúa Ba Ngôi<a name="_ftnref44" title href="#_ftn44"><span class="MsoFootnoteReference">[44]</span></a>.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong nhản quan đó, chúng ta đề cập đến vấn đề đau khổ hoặc việc không
biết một số sự việc (xem Mc 13,32) nơi con người Giêsu, cũng như vấn đề
Ngài có ý thức thiên tính của Ngài hay không. Cũng như Ngài đã chịu khổ
đau như thế nào <i>trong thân phận con người
<a name="_ftnref45" title href="#_ftn45">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[45]</b></span></a></i>, khổ đau
lại do <i>Con Thiên Chúa mang nhận,</i> thì cũng một cách ấy <i>trong
thân phận con người</i> Ngài ý thức về <i>thân thế</i> Ngài<a name="_ftnref46" title href="#_ftn46"><span class="MsoFootnoteReference">[46]</span></a>
. Ý thức của Ngài là ý thức chỉ hiện hữu « từ » Thiên Chúa và do Thiên
Chúa, từ Chúa Cha và bởi Chúa Cha; là ý thức tiếp nhận và luôn mãi
tiếp nhận từ nơi Cha để dâng trả lại cho Cha ; là ý thức về mối liên hệ
duy nhất cực kỳ thắm thiết, cực kỳ gắn bó. Mối liên hệ đó là nguồn hoan
lạc vô song (Lc 10,21) và sự vững tâm tuyệt đối bất chấp mọi thử thách,
kể cả lúc cảm thấy bị bỏ rơi : tiếng kêu : « Tại sao Cha lại bỏ
Con ? » (Mc </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-top-alt: solid windowtext .75pt; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: 1.0pt solid windowtext; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 1.0pt; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Ngay giờ ấy, được Thánh Thần tác động Đức Giêsu hớn hở vui mừng và
nói : ‘ Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha...’ »
</span></i></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Lc 10,21)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
15,34) vẫn còn là một lời cầu xin vì là lời kêu đến Chúa Cha. Mối liên
hệ nầy không có gì, không có ai, không nơi nào, không lúc nào có thể đặt
lại thành vấn đe,à dầu chỉ một chấm phết ;<b> </b>ngay cả « xuống địa
ngục* » của sự chết cũng sẽ không phôi pha. </span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Sự_cứu_độ_từ_Đức_Giêsu-Kitô">Sự cứu độ từ Đức Giêsu-Kitô</a></span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thiên Chúa đã gửi Con Ngài cho chúng ta để hiệp thông với chúng ta ; để
nâng đở, soi đường và ban sức mạnh cho đời chúng ta ; nhưng sự hiệp
thông đó được mặc khải <i>cho chúng ta</i> như thế nào ? Và nếu sự <i>
cứu độ</i> nằm trong điều nầy, thì phải hiểu sự cứu độ như thế nào cho
đúng ? </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Trở_thành_con_cái_Thiên_Chúa_cho_đến_muôn_đời">Trở thành con cái Thiên Chúa cho đến muôn đời</a></span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trước hết chúng ta định nghĩa sự cứu độ : là chúng ta có thể sống <i>sự
sống</i> mà Thiên Chúa ban tặng cho chúng ta nhờ Con Ngài trong Thánh
Thần. Được cứu độ có nghĩa là <i>(ơn) </i>ân sủng* giúp đi vào sự hiệp
thông với Thiên Chúa của Sự Sống, Thiên Chúa Hằng Sống và ban Sự Sống.
Và đồng thời nhờ đức tin mà có thể bảo đảo mình vượt qua được mọi trở
ngại ngăn cản sự sống nầy: tất cả mọi khổ đau và ngay cả sự chết, để
sống lại*, tiếp theo Đức Giêsu-Kitô, trong sự sống không còn chết nữa,
trong Vương quốc mà « Thiên Chúa sẽ lau sạch mọi nước mắt » ( Kh 7,17 ;
21,4), trong Thành Giêrusalem trên trời, nơi sẽ tụ tập những người được
cứu độ « thuộc mọi ngôn ngữ, dân tộc và quốc gia » (Kh 7,9) giữa muôn
lời ca ngợi tạ ơn hỉ hoan.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đó là động lực nền tảng của sự cứu độ : nhờ Thánh Thần mà Chúa Cha và
Chúa Con gửi đến, chúng ta được liên kết vào mối quan hệ Cha-con với
Thiên Chúa của Chúa Con. Từ thân phận và tầm vóc của chúng ta, chúng ta
nhờ Ngài mà được sinh ra trong chính sự sống của Thiên Chúa. Vì thế
chúng ta được mời gọi để sống sự tự do của kẻ làm con, để hợp tác vào
công trình của Chúa Cha, để hưởng tất cả ơn ích mà Ngài đã định cho
chúng ta, và tiếp nhận gia sản dành cho chúng ta trong tư cách là « kẻ
đồng hưởng gia nghiệp » của Con Ngài (Rm 8,17).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Và vì việc nầy thực sự chỉ có thể thực hiện được trong Đức Giêsu-Kitô và
bởi Đức Giêsu-Kitô, nên cụ thể khi chúng ta tham gia vào <i>các bí tích
* của Giáo Hội</i>, thì chúng ta được kêu mời để tiếp nhận sự hiệp thông
toàn vẹn vào sự sống đến từ Thiên Chúa và được đưa đến ngang tầm chúng
ta trong lịch sử con người. Những bí tích* - trước hết là Rửa tội và
Thánh Thể*- là những dấu chỉ sống động và hữu hiệu để Thiên Chúa tiếp
tục đến gặp gỡ chúng ta, trao ban cho chúng ta sự sống của Ngài sau ngày
Chúa Giêsu ra đi.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="_ftnref47" title href="#_ftn47">Ơn tha thứ, một ơn huệ vô thường</a><span class="MsoFootnoteReference"><a name="_ftnref47" title href="#_ftn47">[47]</a></span></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tuy nhiên trở ngại chính cho sự thực hiện ơn cứu độ là tội lỗi. Đúng
như thế, ơn cứu độ giả thiết ta mở rộng tâm hồn, tiếp đón, và sẳn sàng
chấp nhận Đấng đề nghị ơn cứu độ cho mình. Nhưng tội lỗi lại là thái độ
ngược lại : tự mãn đến độ khinh thị kẻ khác, từ chối tiếp nhận kẻ khác
vào trong cuộc sống mình, từ chối tin cậy và phó thác vào kẻ khác.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nói cho đúng, Thiên Chúa cũng không làm gì được trước một thái độ như
thế, một sự từ khước như thế, vì Ngài đã muốn chúng ta tự do, và Ngài
tôn trọng chúng ta tự do như thế trong mọi thái độ nầy khác của chúng
ta. – Đúng hơn thì Ngài vẫn làm được điều nầy ; Thiên Chúa có thể còn
làm một việc, một việc thôi : chứng tỏ cho chúng ta hay rằng, chúng ta
có đối xử thế nào đi nữa, thì ít nhất Ngài còn làm được điều nầy là
không bỏ rơi chúng ta và tiếp tục yêu thương chúng ta. Đó đúng là ý
</span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
</div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">« Cuối cùng Ngài đã gửi con Ngài đến » (Mt 21,37).</span></i></b></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
nghĩa việc Đức Giêsu đến trong thân phận làm người hoàn toàn
giống chúng ta. Nếu Thiên Chúa cứu chúng ta, thì không phải như một nhà
độc tài bắt buộc chúng ta phải chấp nhận các ơn huệ mà không được nói gì
hết, hoặc như một kẻ cả vừa gia ân vừa khinh khi làm nhục kẻ mang ơn.
Thiên Chúa đến với chúng ta như một người trong chúng ta, mang trọn thân
phận của chúng ta, ngay cả chấp nhận những hậu quả của tội lỗi ; thực
đúng như thế : Đức Giêsu sẽ phải chịu án tử hình.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thiên Chúa yêu chúng ta không vì gì cả, một ơn huệ* vô thường, mãi mãi.
« Chỉ cần » chúng ta hiểu điều đó và rút ra những hệ quả – và chúng ta
sẽ được tha thứ, giải thoát mọi tội lỗi, vươn ra khỏi sự hư hoại, đưa
lên phẩm giá của kẻ làm con. Sự tha thứ của Thiên Chúa hoàn toàn, trọn
vẹn, không tơ vương ân hận chi nơi Ngài. Chỉ cần chúng ta đón nhận mà
thôi. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta cần lưu ý điểm nầy, trong ơn tha thứ của Thiên Chúa, không phải
như hình ảnh kinh hoàng của một kẻ tàn bạo mà người ta vô tình (nếu
không nói là cố ý !) gán cho Ngài khi nói Ngài buộc Con Ngài phải nhập
thể để « trả » thay cho chúng ta, và chỉ hả giận khi thấy cho bằng được
máu huyết lai láng đổ ra. Đã hẳn rằng công việc Đức Giêsu đã làm và số
phận mà Ngài phải chịu rất nặng nề. Những sự kiện đó tự chúng cho chúng
ta thấy tầm gia trọng của tội lỗi mà cuộc đời của Ngài phải là sự cứu
chuộc*. Nhưng đừng cho rằng nhờ những tang thương nầy, nhờ giá khổ đau
của Ngài mà Đức Giêsu sẽ làm cho Thiên Chúa từ giận dữ đổi sang khoan
dung đối với chúng ta.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thực ra, Đức Giêsu chết trên thánh giá không là nguyên nhân làm cho Thên
Chúa tha thứ : Ngài khai mở cho thấy ơn tha thứ
<a name="_ftnref48" title href="#_ftn48">
<span class="MsoFootnoteReference"><b>[48]</b></span></a>. </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ngài không là nguyên nhân theo nghĩa rằng Ngài không ép Thiên Chúa phải
quyết định đi từ giận dữ đến khoan dung nhờ vào chiến công hiển hách nào
đó của Ngài. </span></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Vì chính Cha thương yêu anh em </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»
(Gioan 16,27)</span></i></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
</div>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bằng chứng Thiên Chúa yêu thương chúng ta, đó là lúc chúng ta còn
là người tội lỗi, thì Đức Kitô đã chết cho chúng ta </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»
( Rm 5,8)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trái lại Ngài chỉ mặc khải cho thấy rằng Thiên Chúa không thay đổi
thái độ đối với chúng ta, Thiên Chúa chờ đợi chúng ta và rộng tay
tiếp đón chúng ta, nếu chúng ta từ chốn lầm<b> </b>lạc đồng ý quay về
lại với Ngài. Dụ ngôn tuyệt vời về đứa con hoang đàng, với hình ảnh
người cha hân hoan chào đón đứa con lạc đường trở về (Lc 15,11-32), có
nói gì khác hơn đâu ? </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Kêu_gọi_thực_thi_thân_phận_làm_người">Kêu gọi thực thi thân phận làm người</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(</span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">phận
vụ dành cho chúng ta<b>)</b></span></i><b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhưng sự cứu độ không phải việc làm của một mình Con Thiên Chúa. Sự cứu
độ không thể thực hiện nếu không có chúng ta tham gia. Con Thiên Chúa
mang ơn cứu độ cho chúng ta khi Ngài nhập thể, chết và sống lại, nghĩa
là <i>mang nhân tính</i> và làm <i>người. </i>Ơn cứu độ ấy sẽ không thể
chỉ « mang nhân tính<a name="_ftnref49" title href="#_ftn49"><span class="MsoFootnoteReference">[49]</span></a> »
nơi người<b> </b>mang đến ; nó cũng cần mang nhân tính nơi những kẻ nó
<i>hướng đến : </i>nó chỉ hiện thực một khi có sự hợp tác và với sự hợp
tác của <i>kẻ thụ nhận (mang nhân tính).</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cộng tác như thế nào đây ? Thay đổi tâm tư và từ bỏ tính ích kỷ và tôn
sùng những thần tượng của mình để gặp gỡ<b> </b>một Thiên Chúa hằng sống
và chân thật, - vâng đúng như thế ! Nhưng đồng thời <i>cũng</i> diễn tả
thái độ từ bỏ tội lỗi và quay về với Thiên Chúa hằng sống trong cách
sống của mình đối với kẻ khác, với tất cả những kẻ khác trên thế giới.
Không thể yêu Thiên Chúa mà ta không thấy, nếu không yêu người anh em mà
ta thấy. Không thể đón nhận được sự sống là ơn cứu độ vào tâm hồn ta,
nếu chúng ta không dấn thân thăng tiến đời sống anh em chúng ta trên thế
giới.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì tất cả những chương trình sinh hoạt cuộc đời chúng ta liên hệ với
nhau : đời sống cá nhân, gia đình, xã hội, chính trị. Nếu sự cứu độ của
con người chính là sự sống Thiên Chúa, thì cuộc sống của con người mà
Thiên Chúa muốn cứu độ lại tùy thuộc vào những nỗ lực <i>nơi trần thế
nầy</i>. Vì con người thực sự cần có phương tiện để sống còn, có cơm ăn,
áo mặc và tự do không bị áp bức<b> </b>trói buộc, để có thể tiếp nhận đề
nghị cứu độ của Thiên Chúa, và có thể đáp trả. Không ai tin vào sự cứu
độ của Thiên Chúa mà có thể thờ ơ với những hoàn cảnh sống cụ thể của
những kẻ được ơn cứu độ kêu mời. Trong một nghĩa nào đó, ta nói rằng sự
cứu độ của Đức Giêsu-Kitô nhằm khai lộ hướng đến một cuộc sống bất diệt,
sẽ không thể nào tiến hành nếu không có sự giải phóng cuộc sống trần thế
nầy. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Còn_những_người_khác">Còn những người khác ?</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">Đây hẳên là câu hỏi cuối cùng : còn những kẻ không biết Đức Kitô, thì
không thể, đã và sẽ không thể tiếp nhận chương trình cứu độ của Ngài hay
sao ?</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Câu hỏi quá bao la, nhưng cũng phải cố gắng trả lời một cách hết sức gãy
gọn.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đối với đức tin Kitô-giáo, chắc chắn Thiên Chúa muốn <i>mọi</i> người,
không phân biệt là ai, đều hưởng ơn cứu độ trong Đức Giêsu-Kitô. Và
không phải vì một số người chưa biết đến Đức Giêsu-Kitô mà dự định của
Thiên Chúa không có giá trị đối với họ : khả năng cứu độ mà Đức
Giêsu-Kitô<b> </b>mở ra cũng đến với họ, vì khả năng đó tuyệt đối đến
với mọi người.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Như vậy phải chăng nói rằng họ sẽ được cứu độ dù họ có muốn hay không,
hoặc không cần gì họ phải cộng tác ? Cả hai đều không phải. Cũng cần có
sự cộng tác của chính họ ; và sự cộng tác đó phải thể hiện nơi cuộc
sống của họ, quên mình và từ bỏ tính ích kỷ và khép kín tự mãn. Phục vụ
và yêu thương. Mặc dầu các việc lành nầy ở bên ngoài mọi sự nhận biết
Đức Giêsu–Kitô, nhưng chúng dẫn lối cho người thực hiện hưởng những gì
mà Đức Giêsu-Kitô hứa ban cho những ai sống y như họ ; bởi vì chính Đức
Giêsu-Kitô kêu mời mọi người bước đi trên nẻo đường nầy.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vì một sự cộng tác như thế mọi người có thể thực hiện, nên không ai tiên
thiên bị đặt<b> </b>ra ngoài ơn cứu độ của Đức Giêsu-Kitô. Vì mọi người
đều được mời gọi và có phận vụ phải thực thi, nên không một ai có thể
cứu độ một cách dễ dãi hay đại khái cả. Mọi người, kể cả những người
không phải là Kitô-hữu, đều được kêu mời để hưởng ơn cứu độ*, một ơn cứu
độ gắn liền với một phận vụ* cần phải thực thi bằng <b> </b>mọi
giá; sự cứu độ nầy </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
__________________________________________</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
« Còn chúng ta, chúng ta đã nhận biết tình yêu của Thiên Chúa nơi chúng
ta, và đã tin vào tình yêu đó. Thiên Chúa là tình yêu : ai cư ngụ trong
tình yêu, thì cư ngụ trong Thiên Chúa, và Thiên Chúa cư ngụ trong người
ấy </span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">»
( 1 Gioan 4,16).</span></i></p>
<div style="mso-element: para-border-div; mso-border-bottom-alt: solid windowtext .75pt; border-left: medium none; border-right: medium none; border-top: medium none; border-bottom: 1.0pt solid windowtext; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm; padding-bottom: 1.0pt">
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; border: medium none; padding: 0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></div>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
trước hết vẫn là một ân huệ vô thường ban cho mọi người, kể cả Kitô-hữu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúng ta sẽ kết luận trong một chữ nầy thôi: <i>« </i>Đức Giêsu-Kitô<i>
Chúa chúng ta » </i>: cùng với Truyền Thống Kitô-giáo xa xưa nhất, chúng
ta sẽ tôn vinh <i>Đức Giêsu</i> bằng danh xưng nầy ; chúng ta được mời
gọi để nhìn nhận Ngài là <i>Đấng Kitôø</i> qua danh xưng nầy. Đức Giêsu
ấy, Thánh Gioan ghi lại trong Phúc Aâm<b> </b>(Gioan 20,28) rằng tông đồ
Tôma đã xác tín để tuyên xưng là « Chúa của tôi và Thiên Chúa của tôi».</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phúc cho chúng ta nếu hành trình đi từ « Đức Giêsu » đến « Đấng Kitô »,
- giống như diễn biến tâm thức của người chứng vốn cứng lòng tin ấy -,
giúp chúng ta khám phá và thâm tín rằng <i>Đức Giêsu-Kitô</i> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
là một CHÚA, tự hiến mình làm KẺ PHỤC VỤ cho phần rỗi chúng ta, </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 1.0cm; margin-left: 18.0pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif">
-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span></span>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
và là một THIÊN CHÚA tự mình muốn làm ANH của chúng ta đến muôn đời.</span><b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif; text-transform: uppercase">
<a name="TỪ_ vỰng">TỪ vỰng</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<a name="Affaire_« Jésus »_(ou_cause_de_Jésus)"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Affaire « Jésus » (</span></i></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">ou<b>
cause de Jésus)</b></span></i></a></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Công cuộc<b> </b>của<b> </b>« Đức Giêsu » (hoặc<b> </b>sứ vụ của Đức
Giêsu)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự kiện liên quan đến việc, sau khi Đức Giêsu đã chết, người ta vẫn
tiếp tục nhắc nhở Ngài và « đi theo* », sống theo giáo huấn và gương mẫu
của Ngài qua bao thế kỷ đến ngày hôm nay. Trong ý nghĩa đó, sự kiện
« Giêsu » luôn dấy lên nơi nhiều người câu hỏi mà chính Ngài đã từng nêu
lên về thân thế Ngài : «Và các bạn, các bạn nghĩ thế nào ? Đối với các
bạn, thầy là ai ? » (Mc 8,27-29) </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Agneau_de_Dieu">Agneau de Dieu</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chiên Thiên Chúa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tước hiệu áp dụng nơi Đức Giêsu (nhất là sách Khải Huyền, cuốn sách cuối
cùng của Kinh Thánh) kết hợp hai hình ảnh Chiên vượt qua của người
Do-Thái (Xh 12,1...) và hình ảnh Tôi tớù của Giavê (Is 53,7). Con chiên
được tế lễ và tôn vinh nơi Đức Giêsu-Kitô tượng trưng sự toàn thắng của
Ngài trên sự chết và ơn cứu độ mà Ngài mang lại cho nhân loại bằng chính
máu của Ngài đã đổ ra. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Apôtres">Apôtres</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các <b>Tông Đồ (</b>tông đồ<b>)</b></span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tiếng Hy-Lạp<b> </b>có nghĩa là « được gửi đi ». Trước hết, một cách
tổng quát, trong Tân Ước chữ nầy nói đến những vị mang sứ điệp Phúc Âm
và những vị <i>thành lập – thăm viếng</i> những cộng đoàn Kitô-giáo tiên
khởi ; nhưng dần dà được thực sự dành riêng để chỉ <i>Mười Hai vị</i>
<i>môn đệ-đồng hành</i> được Đức Giêsu chọn, kết tập và gửi đi (xem Mc
3,13-19) nhằm kéo dài và tiếp nối công việc của Ngài. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Apparitions">Apparitions</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những lần hiện ra</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những lần Đức Giêsu xuất hiện giữa các môn đệ* Ngài sau khi Ngài chết.
Chứng thực* rằng Ngài không còn bị cấm cố trong mồ, không những Ngài
sống lại mà mãi hiện diện ở giữa người của Ngài, mặc dầu <i>bằng một lối
mới – </i>đó là ý nghĩa của lần ra đi dứt khoát (sau lần hiện ra cuối
cùng) trước mặt họ trong ngày <i>« Lên Trời »</i>
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Attestation,_attester">Attestation, attester</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chứng thực,</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<i>Làm chứng</i> </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Baptême">Baptême</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phép thanh tẩy, phép thánh tẩy, phép rửa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Được tắm trong nước, mặc dầu mắt không thấy nhưng con người thực sự được
làm hồi sinh và được thanh tẩy, mà nước là dấu chỉ và biểu tượng. Phép
rửa là bí tích* khới nguyên của Kitô-giáo </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Baptistes">Baptistes</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phái Thanh Tẩy </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những tín đồ thuộc các nhóm tôn giáo chủ trương thực hiện nhiều cuộc
lặn, tắm trong nước như nghi lễ thanh tẩy. Gioan xem ra thuộc vào trào
lưu tôn giáo nầy – nên gọi là <i>« Tẩy Giả »</i> , và là người sẽ làm
phép rửa cho chính Đức Giêsu - nhưng khác với các nhóm ấy nhiều điểm :
chỉ thực hiện phép rửa một lần mà thôi, ưu tiên đề cao cuộc sống đạo đức
hơn là hình thức nghi lễ ; Gioan lên tiếng kêu gọi <i>mọi người </i>(chứ
không phải chỉ những « người chuyên môn » tìm đức tinh khiết hoặc những
« kẻ ưu tiên sống thánh thiện ») ; Ngài kêu mời hoán cải tâm hồn chuẩn
bị cho kỳ <i>Phán Xét</i> đang đến gần, thấu soi « lòng dạ » con người
nhằm mở ra một Triều Đại <i>« công chính »</i> của <i>« thời mới » </i>
(Mt 3,1..) </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Catholiques">Catholiques</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Người Công<b> </b> giáo</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trước hết họ là Kitô-hữu*. Tuy nhiên họ khác với những phần tử các
« giáo hội » <i>(confessions = cộng đồng tuyên xưng đức tin) </i>
Kitô-giáo khác (nhất là giáo hội Tin Lành và Chính Thốâng-giáo) về nhiều
điểm quan trọng về tín điều : Giáo Hội và giáo hoàng, các bí tích, Trinh
Nữ Maria v.v. Họ khẩn thiết tìm kiếm <i>sự hiệp nhất</i> chân thật để
thực hiện cụ thể sự phổ quát (Công-giáo-tính có nghĩa là phổ–quát-tính)
của Giáo Hội, như lời cầu xin của Đức Giêsu : « Xin cho tất cả nên
một như Cha và Con chúng ta là một » (Gioan 17,21). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Cène__(ou :_dernière_Cène)">Cène (ou : dernière
Cène)</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tiệc ly</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bữa ăn cuối cùng của Đức Giêsu với các môn đệ của Ngài, bữa ăn vào « ban
tối, đêm Ngài chịu giao nộp ». Trong bữa ăn nầy, Đức Giêsu nhắc lại
giáo huấn của Ngài về yêu thương và hiệp nhất, diễn tả sự phó thác của
Ngài nơi Cha Ngài và tin tưởng vào sự toàn thắng của Ngài trên sự chết
sắp đến ; và cuối cùng Ngài xin họ thực hiện lại cử chỉ của Ngài « để
nhớ đến (Ngài) » (phép Thánh Thể*). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Christ">Christ</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kitô</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tiếng Hy-Lạp<b> </b> <i>– Christos – </i>dịch chữ Do-Thái là <i>« Thiên
Sai* » </i>và từ đó kết hợp tên Đức Giêsu làm thành chữ « Giêsu-Kitô »
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Concile">Concile</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Công đồng</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các giám mục họp nhau để xét nhiều vấn đề của cuộc sống Kitô-hữu và đức
tin Giáo Hội vào một thời kỳ nào đó. Có những công đồng riêng và những
công đồng <i>chung </i>(hoặc: phổ quát, toàn thế giới, hoặc <i>đại kết</i>
(oecuméniques) nghĩa là toàn thể các vùng đất có người cư ngụ : <i>
oikouméné).</i> Hai công đồng chung đầu tiên đề cập đến Mầu nhiệm* Thiên
Chúa-Ba Ngôi* : Nicée (325) và Constinôpôli I (381), hai công đồng chung
kế tiếp về Mầu nhiệm* Đấng Kitô : Êphêsô (431) và Chalcédoine (451). Hai
công đồng chung gần đây nhất về chính Giáo Hội và đức tin trong thế giới
ngày nay : Vaticanô I (1869-1870) và Vaticanô II (1962-1965). </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Consubstantiel">Consubstantiel</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đồng bản tính</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tương ứng với chữ <i>homoousios </i>tiếng hy lạp được dùng trong công
đồng Nicée (325) nhằm diễn tả, một cách chính xác tối đa có thể, sự kiện
Ngôi Lời* nhập thể* được mạc khải* nơi Đức Giêsu ngang với Chúa Cha
trong mọi điểm, nên cũng là Thiên Chúa như Chúa Cha, mặc dầu là Con*
Ngài. Bản Kinh Tin Kính chúng ta đã dịch <i>homoousios </i>là « đồng bản
tính (với Đức Chúa Cha) ». Tiếng Latinh là <i>consubstantialem Patri
</i>– cùng một bản thể: Chúa Con hay Lời Thiên Chúa thực sự thuộc về
cùng chính « Thựïc Thể-Thiên Chúa », cùng chính « Hữu Thể-Thiên Chúa »
như Chúa Cha ; Chúa Cha và Chúa Con-Ngôi Lời ( và Thánh Thần) cùng nhau
là một Thiên Chúa duy nhất. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Croire">Croire</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tin </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(xem bản văn, mục<i> «Tin Đức Giêsu-Kitô » tr. 61</i>)</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Croix">Croix</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thánh giá </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(xem chữ<i> Passion</i>*)</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Descente_aux_enfers">Descente aux enfers</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Xuống<b> </b>âm phủ,<b> </b>địa ngục</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nói rằng Đức Giêsu « xuống địa ngục » (Kinh Tin Kính đọc là ‘<i>xuống
ngục tổ tông’</i> trang 24, sánh Nhựt Khóa, Tân-Định- Saigon 1965) là
nói rằng Ngài đã kinh nghiệm sự chết trong mọi chiều sâu bi thảm của
nó ; nhưng cũng xác nhận Ngài đã vượt thắng sự chết một cách hoàn toàn
và vĩnh viễn. Từ nay mọi người được kêu gọi để hiệp lời tung hô của
thánh Phaolô : « Ôi sự chết, đâu là chiến thắng của ngươi ? » (1 Co
15,55) </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Disciples">Disciples</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các Môn Đệ<b> </b></span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những người đã nhìn nhận Đức Giêsu là thầy mình và đi theo* Ngài, đón
nhận lời dạy của Ngài và cố gắng thực thi. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Esprit_Saint">Esprit Saint</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thánh Thần, Chúa Thánh Thần </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(xem bản văn, mục<i> « Chúa Con và Chúa Thánh Thần »</i> tr. 78 ...)</span><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif"> </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Eucharistie">Eucharistie</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phép Thánh Thể</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bí tích* của Giáo Hội (xem Baptême : Phép Rửa) tưởng nhớ biến cố Vượt
qua* của Đức Giêsu-Kitô. Vừa để <i>« tạ ơn = eu-charisten » </i>Thiên
Chúa vừa để tiếp nhận những hoa trái do công cuộc nầy, bằng việc thực
hiện lại Hy tế* là ý nghĩa của biến cố Vượt qua, trong mỗi thánh lễ.
Việc tín hữu tiếp nhận những hoa trái nầy kết hợp họ thành một thân thể
sống động – là Giáo Hội - , và chính Giáo hội ấy lại được kêu mời để
sống đúng Mầu Nhiệm* Vượt qua. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<a name="Exégètes">Exégètes</a></span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các nhà chú giải (minh giải) Kinh Thánh </span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những người có kiến thức chuyên môn nghiên cứu các bản văn Kinh Thánh,
áp dụng các phương pháp khoa học để tìm hiểu các bản văn (phê bình văn
chương và lịch sử, ký hiệu học...) nhằm trình bày lại rõ ràng việc thành
hình ( trước tác), cấu trúc và cả « ý nghĩa » của chúng.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Exode</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Xuất hành, đi ra khỏi đất Ai Cập hướng về Đất Hứa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">xem
chữ<i> Pâque*)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Fils de Dieu</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Con Thiên Chúa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tước hiệu dùng nhiều trong Kinh Thánh (và trong vùng Cận-Đông) để nói
đến mối liên hệ và sự thân mật của những người liên quan (nhất là vua,
nhưng đôi khi cũng nói đến dân, các thiên thần...) và Thiên Chúa. Khi áp
dụng vào Đức Giêsu (đặc biệt nơi thánh Phaolô) thì tước hiệu nầy nói đến
Đức Giêsu là Con <i>riêng</i> và <i>thật sự,</i> « duy nhất » và « luôn
được mến yêu » của Chúa Cha, có bản tính* Thiên Chúa và đồng bản tính*
với Chúa Cha, (với Thánh Thần) kết hợp với Chúa Cha thành một Thiên Chúa
duy nhất (xem chẳng hạn Rm 8,32)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Fils de l’homme</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Con người, Con của người</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tước hiệu nầy chính yếu rút từ sách Daniel (Đn 7,13...) ; dường như đây
là tước hiệu duy nhất mà Đức Giêsu trực tiếp áp dụng cho chính Ngài. Một
mặt nó diễn tả nhân tính thực sự của Đức Giêsu, mặt khác nó cũng nhấn
mạnh chiều kích siêu việt, vinh hiển, « chiều kích trời », mà ngay cả
Khổ nạn của Ngài càng cho thấy rõ hơn (Mc 8,31 ; 9,31 ; 10,32). Chiều
kích ấy sẽ khai mở trọn vẹn vào <i>Ngày Quang Lâm</i>, <i>Thời Cánh<b>
</b>Chung,</i> nghĩa là lúc Ngài sẽ Trở Lại « trên các tầng mây trời »
(Đn , như trên) và tỏ bày vinh quang của Ngài vào ngày tận thế ( Mc
13,26).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Foi</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đức tin </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(xem chữ <i>Croire*)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Gloire</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vinh quang </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem chữ <i>Puissance*)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Grâce</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ân sủng, ơn huệ</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự <i>hiệp thông </i>mà Thiên Chúa tự ý nối kết với con người theo sự
tốt lành nhưng không, phát sinh từ chính sự sống của Ngài - nghĩa là
phát sinh từ chính Ngài – nhờ Con* Ngài Đức Giêsu-Kitô, trong Thánh
Thần*.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hérésie</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lạc thuyết</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sai lạc về tín lý, thường phát sinh từ việc phóng đại hay nói quá mức
về một chân lý <i>cục bộ</i> hơn là việc quả quyết một điều sai lạc hoàn
toàn. Những chân lý có tầm quan trọng tương đương hoặc cao hơn bấy giờ
bị che khuất hoặc bị bác khước.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hypostase</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ngôi vị</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Xem chữ <i>Personne*, </i>lúc ban đầu ý nghĩa khác nhau, nhưng không bao
lâu lại xem là tương đương (xem ngay bản văn của công đồng Chalcédoine
trích trong sách nầy tr. 27-28)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Identité</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lý lịch, căn cước, căn tính</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Là điều xác định X là X chứ không phải là Y (như « giấy căn cước, tờ
khai lý lịch »)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Image de Dieu</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hình ảnh Thiên Chúa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ ngữ nầy áp dụng vào Đức Kitô theo một nghĩa rất mạnh trong nhiều bản
văn của thánh Phaolô (2 Cr 3,18 ;Cl 1,15 ; xem Dt 1,3) để giúp chúng ta
hiểu rằng, nếu <i>nơi chính Thiên Chúa,</i> Ngôi Lời*-Chúa Con* là đấng
toàn hảo như Chúa Cha, thì <i>dưới đất và trong lịch sử, </i>con người
Giêsu xét về mặt nhân loại là sự (đại) diện - sự biểu lộ - sự mạc khải
trung thực của Mầu nhiệm về Thiên Chúa (vốn không thể với đến hay nhìn
thấy được).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Incarnation</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Mầu nhiệm) Nhập thể</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ ngữ trừu tượng nhằm chỉ việc chính Thiên Chúa, trong Ngôi Lời*-Chúa
Con* (mà từ đó lại nói « Ngôi Lời <i>nhập thể</i> », « Chúa Con <i>nhập
thể</i>») đến <i>trong « thân xác »</i> và sống <i>trong « thân xác » -
</i> nghĩa là trong thân phận con người với tất cả những giới hạn của
con người « ngoại trừ tội lỗi ».</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Israel</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Israel</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bên cạnh những ý nghĩa cục bộ hơn, tên gọi nầy nhằm nói đến Dân của Cựu
Ước, đối lại – theo thánh Phaolô - với Israel « mới » hoặc « theo
Thánh thần », đó là Giáo Hội, Thân Thể Đức Kitô.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Judai¨¨sme</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Do-Thái giáo</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Toàn bộ những niềm tin, truyền thống và định chế đã và đang giúp cho
người Do-Thái<b> </b>quan niệm mình là một đơn vị văn hoá-xã hội và tôn
giáo nhất định (như một dân tộc), xuyên qua các thời đại với những thăng
trầm và chuyển biến của lịch sử.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Logos</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lời </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(xem chữ <i>Verbe</i>*)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lumières</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Trào lưu) Ánh Sáng</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phong trào tư tưởng quan trọng của Âu Châu trong các thế kỷ XVII và
XVIII chủ trương lấy lý trí kiểm thảo làm thẩm quyền duy nhất về chân lý
và chống báng ngay chính nguyên lý của mạc khải* và đức tin* qui chiếu
vào mạc khải.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Luther</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Luthêrô (1483-1546)</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Là người khai sinh và cổ võ một phong trào Cải Cách sau đó gọi là <i>
« hội thánh Tin Lành» ;</i> phong trào nầy sẽ có nhiều tầm mức quan
trọng khác nhau, nhưng được biết đến trong việc thẩm định một cách cương
quyết vị thế của Đức Kitô (và sự cứu độ mà Ngài đem lại) trong đức tin
Kitô-giáo, và đồng thời trong thái độ cương quyết không kém chống lại
một số khía cạnh thuộc định chế và bí tích nơi giáo lý và lối sống
« Công<b> </b>giáo* ».</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Magistère</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Quyền <b>G</b>iáo huấn</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thẩm quyền hợp cách – giáo hoàng và các giám mục – trong Giáo hội, có
chức năng đưa ra một cách chính thức và trung thực giáo lý chân chính
Kitô-giáo, thiết định với đầy đủ năng quyền ý nghĩa tín lý khi thấy cần
phải làm, có bổn phận loại bỏ mọi lệch lạc hoặc hiểu sai (xem chữ <i>
«Hérésie *»).</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Médiation</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự trung gian</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chức năng của một người có năng cách <i>để nối liền mối quan hệ</i> giữa
hai phía hoặc toàn thể những thành phần khác nhau ; không có người ấy
thì những phần tử khác nhau sẽ không cách gì gặp gỡ và liên kết với nhau
được. Điều kiện thiết yếu để một việc làm trung gian thành công hẳn
nhiên là người làm trung gian phải thực sự <i>« được đôi bên<b> </b>
chấp nhận »,</i> đồng thời không bị giản lược vào một trong các phần tử
ấy.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Messie</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thiên Sai</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Là Đấng được Thiên Chúa gửi đến để thi hành công cuộc cứu độ mà Israel*
trông chờ nơi Ngài. Các quan niệm về thiên sai giải phóng thay đổi qua
các thế kỷ và tùy hoàn cảnh, nhưng chân dung Đấng Thiên Sai, kẻ được <i>
xức dầu </i>(trong tiếng Do-Thái<i> masiâh </i>có nghĩa là « xức dầu »),
thường mang những nét vương giả. Khi áp dụng vào Đức Giêsu (trong bản
văn Hy-Lạp chữ « Kitô = Đấng được xức dầu » luôn nối liền với tên Ngài
trong chữ đôi Giêsu-Kitô), tước hiệu Thiên Sai lại mang một ý nghĩa đổi
mới một cách sâu xa (xem bản văn trong sách nầy, mục <i>« Giêsu » và
« Kitô » </i>tr. 33...).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mystère</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mầu nhiệm</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thực thể sâu kín đến độ không những tuyệt đối vượt lên tất cả những gì
con người có thể quan niệm, mà còn vượt lên tất cả những gì nó có thể
ao ước hoặc hy vọng. Trong ngôn ngữ Kitô-giáo, chữ nầy liên kết với
chính thực thể của Thiên Chúa và với tất cả những việc gia ơn (xem chữ
<i>grâce*</i>) của Ngài trong Đức Giêsu-Kitô và do Chúa Thánh Thần*,
nên không những nó cao cả khi còn « che giấu », mà còn hơn thế nữa khi
được mạc khải* (Cl 1,26 ; Ep 3,9).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mythe</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Huyền thoại</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chữ nầy thường được hiểu theo nghĩa tiêu cực để nói đến những thực thể
huyền hoặc và giả tưởng đôi khi còn được hiểu là láo khoét. Kỳ thực,
ngôn ngữ huyền thoại giúp diễn tả những điều kỳ bí* mà tư duy lý trí và
ngôn ngữ luậân lý không thể nào chuyển đạt.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nature</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bản tính, bản chất</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đối lại vơiù chữ « ngôi vị* », chữ nầy nói đến <i>cái gì</i> là một hữu
thể, chứ không nói đến <i>ai</i> là hữu thể ấy ; nó nhằm đến các đặc
tính, phẩm chất và năng lực tiêu biểu cho một « lối » hiện hữu, chứ
không phải là chủ thể tác động các điều ấy. Nên những thành ngữ « <i>nature</i>
<i>divine </i>= thiên tính » và «<i>nature humaine = </i>nhân tính » lại
nói đến một số những đặc tính, những nét cá biệt và chức năng riêng mà
người ta gọi là « Thiên Chúa » và « người » ; những điều đó không nói <i>
ai</i> là « kẻ » tác động chúng.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong trường hợp của Đức KITÔ, các đặc tính, nét cá biệt và chức năng
của <i>nhân</i> tính của Ngài được ngôi vị Thiên Chúa của Ngài đảm trách
vì Ngài không phải là Ngôi vị con người <i>(= personne</i> <i>humaine)</i> :
ngôi vị duy nhất nơi Ngài là chính ngôi vị của Lời* Thiên Chúa (= Ngôi
Lời), Con* Thiên Chúa. Trong trường hợp <i>Thiên Chúa</i>, các đặc
tính, nét cá biệt và chức năng của thiên tính được ba <i>Ngôi </i>Cha,
Con và Thánh Thần tác động (nhưng mỗi ngôi theo tước vị riêng của mình).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Pâque</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lễ vượt qua</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lễ Do-Thái rất xa xưa trở thành lễ quan trọng nhất từ khi nó được cử
hành để tưởng niệm biến cố thành lập toàn lịch sử Israel* : Israel được
giải phóng hoặc « cuộc vượt qua » từ xứ Ai Cập xuyên qua Biển Đỏ. Người
Kitô-hữu nói đến « lễ vượt qua của Đức Giêsu » là nói đến sự vượt qua
cõi chết của Ngài đến sự sống (nghĩa là Sự Sống Lại*) và thiết lập một
dân mới được giải thoát khỏi nô thuộc và được kêu mời để đi vào « Đất
hứa ». Lễ Phục Sinh<i> (Pâques) </i>Kitô-giáo mừng sự sống lại của Đức
Giêsu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Paraclet</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đấng Nâng Đỡ<b> </b></span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thánh Thần*</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
là Đấng « bênh vực, luật sư », Đấng bảo vệ và nơi nương tựa cho người
tin.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Parole de Dieu</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lời Chúa (</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">Xem
chữ<i> Verbe*, </i>và chữ<i> Prophète*)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Parousie</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Quang lâm, Đức Kitô đến lại trong thời cánh<b> </b>chung</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(</span></i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">Xem
chữ<i> Fils de l’homme*)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Passion</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Khổ nạn</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Con đường trung tín và khổ đau mà Đức Giêsu đã trải qua từ lúc Ngài bị
chận bắt cho đến cái chết của Ngài trên Thánh giá. Khổ nạn nầy được mỗi
một tác giả trong bốn vị viết phúc âm ghi lại; khi cộng thêm vào phần
Sống Lại*, toàn bộ tạo nên Mầu Nhiệm* phục sinh hoặc Lễ Vượt qua* của
Đức Giêsu, là mạc khải cao cả nhất về tình yêu Thiên Chúa và nguồn cứu
độ cho con người.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Péché</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tội lỗi </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem bản văn, mục<i> « Ơn tha thứ trong ân huệ </i>» tr. 91-92)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Pères de l’Eglise</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các Giáo Phụ<b> </b></span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Là những người tin và làm chứng (thường là các giám mục) vào những thế
kỷ đầu của Giáo hội ; «họ thực thi sự hiệp nhất và thông công của đức
tin trong hoàn cảnh địa phương và thời đại của họ, và được người ta nhìn
nhận là những bậc thầy» (Vincent de Lérins). Xem chữ <i>Tradition*.</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Personne</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ngôi vị</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đối lại với chữ bản chất, bản tính <i>(= nature*),</i> trong trường hợp
con người, ngôi vị nhằm chỉ một chủ thể tự do và trách nhiệm « điều
hành » tất cả những gì thuộc bản tính mình : tất cả những điều nó làm và
những gì thuộc hữu thể của nó ( = là nó)ù. Việc áp dụng chữ nầy vào
Thiên Chúa (chẳng hạn nói « Ngôi Cha ») đòi hỏi phải loại ra tất cả
những hình thức biểu tượng quá trực tiếp liên quan đến tâm lý (hoặc
tâm-lý-hóa).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Pharisiens</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Các người Pharisêu, người Biệt Phái </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trào lưu Do-Thái chuyên lo học hỏi Lề Luật Do-Thái<b> </b>và rất để ý
đến việc thực thi Lề Luật. Đức Giêsu đã trách mắng người Pharisêu về
tính tẳn mẳn, hoặc giả hình trong lối sống của họ ; họ không chấp nhận
sứ điệp của Ngài, sứ điệp kêu mời họ hoán cải tâm hồn, vượt lên trên
việc tuân giữ những phép tắc nghiêm nhặt.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Prophète</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tiên tri</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Người nói <i>nhân danh</i> Thiên Chúa, mang <i>Lời Thiên Chúa</i> và rao
truyền. Tước hiệu nầy là một trong những tước hiệu đầu tiên mà những
người lắng nghe Đức Giêsu và môn đệ Ngài áp dụng cho Ngài.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Protestants</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Những người Tin Lành<b> </b></span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem chữ<i> Luther*</i>).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Puissance</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Quyền năng</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cũng như chữ « vinh quang » <i>( = gloire) </i>chẳng hạn, chữ nầy trong
Kinh Thánh nhằm chỉ vị thế tối thượng và chúa tể (chủ tế<b>)</b>* <i>(=
Seignerie*)</i> của <i>Thiên Chúa, </i>tỏa lan trên mọi vật trong mọi
thời đại và khắp vũ trụ. Đừng nên hiểu những từ ngữ nầy theo nghĩa thuần
chính trị như là « thống trị » hoặc trần tục như « phô trương ». Theo
Kinh Thánh, và hơn hết là trong Đức Giêsu-Kitô - nơi cái chết và sự
Sống lại của Ngài - , Thiên Chúa dùng vinh quang và quyền năng của Ngài
để phục vụ sự cứu độ Dân Ngài. Và đó là phương cách Ngài thiết lập <i>
Vương quyền </i>và <i>Vương Quốc</i> của Ngài.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Rédemption</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Cứu chuộc</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ ngữ nầy (nguyên tự là « chuộc lại ») được dùng và hay được dùng hơn
nhiều chữ khác tương tự (giải thoát, thần hóa, đem lại công chính, làm
hòa lại ....) nhằm chỉ công cuộc cứu độ* mà Thiên Chúa thực hiện cho con
người trong Đức Giêsu-Kitô, và đến với mọi người qua nhiều thời đại nhờ
Thánh Thần* của Ngài. Chữ nầy lúc khởi nguyên có nghĩa là kéo người
Do-Thái ra khỏi thân phận nô lệ trong thời Xuất Hành* (Xh 13,17 ;
15,20). Nó không có nghĩa là Thiên Chúa phải trả một món tiền chuộc cho
bất cứ ai (như cho ma quỉ) ; cũng nên nhấn mạnh rằng, trong hành động
cứu giúp con người, Thiên Chúa đã chỉ cho mà không tìm lợi chi cho Ngài
(xem bản văn, mục <i>« Ơn tha thứ trong Ân huệ </i>» tr. 91-92).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Règne</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vương quyền, sự trị vì, triều đại </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem chữ <i>Puissance</i>*)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Résurrection</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Phục sinh, Sống lại</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đi qua cõi chết, bước qua, vượt qua một cái chết thật, đến một sự sống
« không hề chết » : sự sống đời đời, sự sống thật, đó là sự thông dự vào
chính sự sống của Thiên Chúa. (Xem chữ <i>Grâce*).</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Révélation</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mạc khải </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem chữ<i> Verbe</i>*)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Royaume</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Vương quốc, Nước </span></i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
(Xem chữ<i> Puissance*</i>)</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sacrement</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Bí tích</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Một cử chỉ đi kèm một lời nói đầy lòng tin, tác động một cách thiêng
liêng nhưng thiết thực bên trong con người (nơi tâm hồn) điều mà nó biểu
thị, tượng trưng trong trật tự hữu hình xem thấy được. (Xem chữ <i>
Baptême*,</i> phép rửa, bí tích khai nguyên của Giáo Hội*).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sacrifice</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Hy lễ, lễ hy sinh</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lễ nghi dâng tiến, một « lời cầu nguyện bằng hành vi ». Hy tế diễn tả sự
dâng hiến mà người dâng muốn dâng chính mình cho Thiên Chúa, nên nó chỉ
có giá trị nơi nỗ lực yêu thương bên trong ; không lý đến tấm lòng yêu
thương nầy thì mọi việc chỉ là hư vô giả ảo và khắc kỷ cầu lợi, đôi khi
còn là việc hủy hoại thân xác một cách độc hại.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Salut</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự cứu độ, phần rỗi</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tình trạng của kẻ được <i>cứu ; </i>theo đức tin Kitô-giáo, nó có nghĩa
là : được tha thứ các tội của mình và giải thoát khỏi những nổi khắc
khoải, được hứùa ban (và đã được thấm nhập bởi) một <i>sự sống có khả
năng vượt thắng mọi đe dọa hoặc xiềng xích trói buộc, kể cả sự chết ;
nghĩa là sự sống của chính Thiên Chúa </i>chuyển đến cho mình nhờ ơn
huệ* của Đấng Cứu Độ Giêsu-Kitô, trong Thánh Thần*.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sang</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Máu</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Theo Kinh Thánh, máu là dấu chỉ của sự sống ; máu <i>đổ ra </i>là dấu
chỉ và là thực thể của sự sống <i>dâng</i> c<i>ho,</i> <i>trao gữi,
thông ban.</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Seigneur</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chúa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Chữ nầy là tên Thiên Chúa trong Cựu Ước : Yahwé, dịch ra tiếng Hy Lạp là
<i>Kurios.</i> Khi áp dụng vào Đức Giêsu, thì nó nêu lên cho biết Ngài
thuộc vào Mầu Nhiệm Thiên Chúa : vượt lên trên sự chết-sống lại, Ngài
thực thi quyền năng* và sự trị vì của Thiên Chúa, tham dự sự sống và
vinh quang của Thiên Chúa.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Serviteur</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôi tớ</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nhân vật kỳ bí đặc biệt được nêu lên trong « các bài thơ » hoặc các
« bài ca » của Tôi-tớ trong Isaia (rải ra trong các chương 42 đến 52
sách nầy). (Có lẽ chính Đức Giêsu đã áp dụng chữ nầy cho Ngài), chữ nầy
diễn tả Khổ nạn*, sự chết và, rộng hơn, đó là toàn bộ cuộc đời Ngài, như
con đường đau khổ và hy sinh*, nhờ đó mà Thiên Chúa mở các cánh cửa thứ
tha và cứu chuộc*, sự cứu độ* và sự sống cho « muôn người » (xem Is
53,12).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Suivre / suite de Jésus</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đi theo, bước theo Đức Giêsu</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Động từ thường gặp trong các bản Phúc Aâm<b> </b>nhằm nói đến việc bước
theo Đức Giêsu, <i>theo sau</i> Ngài (« dõi bước »), và gợi lên quyết
định « liên hệ » là thực sự làm môn đệ* của Ngài.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Susciter/ Suscitation</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Dấy lên / Hưng phấn, Hứng khởi</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Theo nguyên tự thì động từ nầy có nghĩa là : làm dậy men, làm phát sinh,
làm xuất hiện...Từ ý nghĩa nguyên khởi nầy người ta hiểu được các chữ
như « sống lại, phục sinh = ressusciter ; résurrection... ». Nhưng người
ta cũng dùng các chữ nầy và các hình ảnh mà chúng gợi ra để nói đến
những gì linh hoạt, tạo sức sống, gây hứng khởi...cho chính đời sống con
người ( xem bản văn, mục <i>« Giêsu-Kitô Chúa chúng ta »</i> tr. 75-76<i>)</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tâche</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Việc phải làm, phận vụ</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Đối lại với ân sủng, ân huệ, chữ nầy nói đến trách nhiệm riêng dành cho
con người : Cần có sự hợp tác hoặc tham gia của cá nhân ( con người) để
cuộc sống được hoàn thành ; nghĩa là cần có sự hợp tác của chính mình để
ơn* cứu độ* có thể nâng đở, linh hoạt và hướng dẫn .</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Théologie</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thần học</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Nỗ lực nghiên cứu và suy tư để đạt đến một sự hiểu biết đầy đủ hơn và
một lối trình bày khả tín hơn về đức tin*, được Lời* Thiên Chúa chứng
thực* và được Giáo Hội truyền đạt lại (Xem chữ <i>Tradition*</i> và <i>
Magistètre</i>*).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thomas d’Aquin</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tôma Aquinô</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thần học gia thời danh thế kỷ XIII ; tư tưởng thần học của ngài được
Giáo Hội Tây Phương xem là mẫu mực. Và vẫn còn được xem như thế, mặc dầu
có nhiều thích ứng và cải biến trước những chuyển biến văn hóa của xã
hội kể từ Thời Trung Cổ.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tradition</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Truyền thống</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Truyền đạt. Chữ nầy vừa nói đến đối vật được truyền trao vừa là hành
động truyền đạt. Truyền thống Kitô-giáo là sự truyền đạt trung thực <i>
đạo lý</i> <i>(= la doctrine)</i> Kitô-giáo qua các thế kỷ( Xem các chữ
<i>Conciles*, Pères de l’Eglises</i>*) và truyền đạt chính sự sống của
Đức Kitô ( Xem 1 Cr 11,23).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trinité</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ba Ngôi</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ ngữ trừu tượng (không phải Kinh Thánh) nhằm chỉ <i>chính Thực Thể </i>
của Ba Ngôi* Thiên Chúa – Cha, Con và Thánh Thần -, trong cách thế Ba
Ngôi ở trong Sự Hiệp Nhất (hiệp nhất của một bản tính* Thiên Chúa duy
nhất) chỉ một Thiên Chúa duy nhất hằng sống và chân thật.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Union hypostatique</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Kết hợp hai bản tính nơi Đức Giêsu-Kitô</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Trong Đức Giêsu-Kitô, sự kết hợp hai bản tính* - thiên tính và nhân
tính - trong và thể theo Ngôi* <i>( = personne, hypostase)</i> Lời*- Con
Thiên Chúa*. Vì được thấm nhập và linh hoạt bởi thực thể Ngôi vị của
Lời-Con Thiên Chúa mà <i>nhân tính </i>của Đức Giêsu có được thực thể
ngôi vị riêng của mình, nghĩa là thực sự được cấu thành và có thể sinh
hoạt như ngôi vị.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Verbe</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><i>
<span lang="EN-GB" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Lời, Ngôi Lời, Lời Thiên Chúa</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: 35.4pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tiếng Hy-Lạp là <i>Logos ; </i>tiếng Pháp dịch là<i> Parole de Dieu =
Lời Thiên Chúa.</i> Tước hiệu áp dụng cho Đức Giêsu-Kitô để chỉ cho biết
Ngài là Con* - Hình ảnh* Chúa Cha, Đấng nhập thể* trong một cuộc sống
làm người, <i>đã mạc khải</i> Thiên Chúa cho con người bằng lời nói,
hành động và cả cuộc đời của Ngài ( Xem Gioan 1,1...). Ngài đến không
phải chỉ như một vị tiên tri* lên tiếng nhân danh Thiên Chúa, nhưng là
thực thể và là <i>chính hành động</i> <i> (événement même)</i> của Lời
Thiên Chúa trong lịch sử, là Lời Thiên Chúa « tự mình lên tiếng nói »
với con người, ở giữa những con người.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thư mục</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
J. Doré</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Articles <i>« Jésus-Christ »</i> (p.847-858), « Incarnations »
(766-769), <i>« Descente aux</i> <i>enfers »</i> (390-394),
« Résurrection de Jésus » (1442-1448), <i>« Salut-Rédemption »</i>
(1514-1523), <i>« Trinité »</i> (1727-1734), in P. Poupard (éd.), <b><i>
Dictionnaire des religions</i></b> PUF, 1984.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
J.Doré et al. <i>
Jésus, le Christ et les chrétiens</i></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
coll. Jésus et Jésus-Christ, Annexe N- 2 Desclée, 1981.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
J.N. Bezançon</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<b><i>Le Christ de Dieu</i></b> Desclée de Brouwer, 1986.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
B. Rey</span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<b><i>Jésus-Christ, chemin de notre foi</i></b> Cerf, 1981.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
C. Perrot <i>Jésus et l’histoire</i></span></b><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
coll. Jésus et Jésus-Christ, N- 11, Desclée, 1980</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
B. Sesbou¨é <i>Jésus-Christ dans la tradition de
l’Eglise, </i></span></b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
coll. Jésus et Jésus-Christ, N- 17, Desclée, 1983.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -49.65pt; margin-left: 49.65pt">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" align="center" style="text-align: center"><b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
MỤC LỤC</span></i></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -21.3pt; margin-left: 21.3pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
I.<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Giêsu ? </span></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">tr.
7</span></i></p>
<p class="MsoFootnoteText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
II. Giêsu khởi từ Giêsu </span></b><i><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">tr.
15</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Từ thủa ban đầu <i>
tr. 15</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Qua các thế kỷ <i>tr.
23</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -36.0pt; margin-left: 36.0pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
III.<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Giêsu hay là Giêsu-Kitô ? </span></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
tr.33</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thắc mắc về Đức Giêsu</span></p>
<p class="MsoBodyText">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
và « tầm quan trọng của vấn đề » <i>tr.33</i>
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Giêsu là ai ? <i>tr.38</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Tại sao lại có những Kitô-hữu ? <i>tr.50</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Ngài được phục sinh <i>
tr.64</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Còn bạn, bạn nghĩ thế nào ? <i>tr.70</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify; text-indent: -21.3pt; margin-left: 21.3pt">
<b>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
IV. Đức Giêsu-Kitô Chúa chúng ta </span></b><i>
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
tr.73</span></i></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Thiên Chúa của Đức Giêsu-Kitô <i>tr.76</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Mầu nhiệm Đức Giêsu-Kitô <i>tr.80</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
Sự cứu độ từ Đức Giêsu-Kitô <i>tr.86</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<b>Từ vựng</b> <i>tr.97</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-align: justify">
<span lang="FR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Time New Roman',serif">
<b>Thư mục</b> <i>
tr.123</i></span></p>
<p class="MsoNormal"><span lang="FR" style="font-size: 14.0pt"> </span></p>
<div style="mso-element: footnote-list">
<br clear="all">
<hr align="left" size="1" width="33%">
<div style="mso-element: footnote" id="ftn1">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn1" title href="#_ftnref1">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[1]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Donner le Bon Dieu </i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn2">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn2" title href="#_ftnref2">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[2]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Donner la communion, donner le corps du Christ</span></i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"> </span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn3">
<p class="MsoFootnoteText" style="text-indent: -14.2pt; margin-left: 14.2pt">
<a name="_ftn3" title href="#_ftnref3">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[3]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
* <i>« affaire »</i> những chữ đặc biệt được tác giả đánh dấu
(* ) được giải thích trong bản <b>từ vựng </b>ở<b> </b>phần phụ
lục.</span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn4">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn4" title href="#_ftnref4">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[4]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Le scandale de la mort de Jésus</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn5">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn5" title href="#_ftnref5">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[5]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>L’identité ... divine</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn6">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn6" title href="#_ftnref6">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[6]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Le Seigneur </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn7">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn7" title href="#_ftnref7">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[7]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Le Fils Unique de Dieu </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn8">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn8" title href="#_ftnref8">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[8]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
L’Image de Dieu </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn9">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn9" title href="#_ftnref9">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[9]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Le Verbe </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn10">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn10" title href="#_ftnref10">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[10]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>« Sauveur...universel »</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn11">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn11" title href="#_ftnref11">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[11]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Les hérésies</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn12">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn12" title href="#_ftnref12">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[12]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Symbole de Nicée-Constantinople = kinh tin kính</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn13">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn13" title href="#_ftnref13">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[13]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Sphère de Dieu</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn14">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn14" title href="#_ftnref14">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[14]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Il fait partie de la réalité même de Dieu</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn15">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn15" title href="#_ftnref15">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[15]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Dieu n’est plus « Dieu » sans lui</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn16">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn16" title href="#_ftnref16">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[16]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>La « définition »</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn17">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn17" title href="#_ftnref17">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[17]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Âme raisonnable</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn18">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn18" title href="#_ftnref18">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[18]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Sans confusion ni changement, sans division ni séparation</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn19">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn19" title href="#_ftnref19">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[19]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Personne</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn20">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn20" title href="#_ftnref20">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[20]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Hypostase</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn21">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn21" title href="#_ftnref21">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[21]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Sphère d’être </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn22">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn22" title href="#_ftnref22">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[22]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Appartenances </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn23">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn23" title href="#_ftnref23">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[23]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>En tout et pour tout</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn24">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn24" title href="#_ftnref24">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[24]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
L’union hypostatique </span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn25">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn25" title href="#_ftnref25">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[25]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>« Le Messie »</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn26">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn26" title href="#_ftnref26">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[26]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Baptiste</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn27">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn27" title href="#_ftnref27">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[27]</span></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">«
l’être chrétien »</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn28">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn28" title href="#_ftnref28">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[28]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Se définissent par rapport à lui</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn29">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn29" title href="#_ftnref29">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[29]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>un salut</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn30">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn30" title href="#_ftnref30">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[30]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Dieu</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn31">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn31" title href="#_ftnref31">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[31]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Grâce</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn32">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn32" title href="#_ftnref32">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[32]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Comme le Dieu des hommes</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn33">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn33" title href="#_ftnref33">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[33]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Médiation</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn34">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn34" title href="#_ftnref34">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[34]</span></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">La
qualité suscitante*</span></i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"> <i>(lòng
nhiệt thành sống đạo)</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn35">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn35" title href="#_ftnref35">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[35]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>suscitation</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn36">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn36" title href="#_ftnref36">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[36]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>à notre portée</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn37">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn37" title href="#_ftnref37">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[37]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Se communiquer à nous : hiệp thông, liên lạc, nối kết</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn38">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn38" title href="#_ftnref38">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[38]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Purement et simplement</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn39">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn39" title href="#_ftnref39">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[39]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Distintes</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn40">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn40" title href="#_ftnref40">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[40]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Dynamisme</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn41">
<p class="MsoFootnoteText" style="text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<a name="_ftn41" title href="#_ftnref41">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[41]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>« être »</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn42">
<p class="MsoFootnoteText" style="text-indent: -18.0pt; margin-left: 18.0pt">
<a name="_ftn42" title href="#_ftnref42">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[42]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Dans son propre mouvement et son propre dynamisme d’existence
filiale</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn43">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn43" title href="#_ftnref43">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[43]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Re-engendrement</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn44">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn44" title href="#_ftnref44">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[44]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Le mouvement de sa propre filiation trinitaire</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn45">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn45" title href="#_ftnref45">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[45]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Humainement</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn46">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn46" title href="#_ftnref46">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[46]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
De ce qu’il « est »</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn47">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn47" title href="#_ftnref47">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[47]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
Le pardon dans la Grâce</span></i></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn48">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn48" title href="#_ftnref48">
<span class="MsoFootnoteReference">
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[48]</span></span></a><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
<i>Il le (le pardon) révèle</i></span></div>
<div style="mso-element: footnote" id="ftn49">
<p class="MsoFootnoteText">
<a name="_ftn49" title href="#_ftnref49">
<span class="MsoFootnoteReference"><i>
<span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif"><b>
<span lang="FR" style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial,sans-serif">
[49]</span></b></span></i></span></a><i><span lang="FR" style="font-family: Arial,sans-serif">
humain</span></i></div>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-color: #FF0000" bgcolor="#FFF9FF">
<p align="center">
<img border="0" src="../Suyniemmoingay/Nam2011/thanggieng/02.gif" align="right" width="200" height="200"></p>
<p align="center">
</p>
<p align="center">
<br>
</p> </td>
</tr>
</table>
</body>
</html>