File "Bai54.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/SucKhoe_DoiSong/HoiDap-YKhoa/Bai54.htm
File size: 84.59 KiB (86624 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html><head><meta http-equiv="Content-Language" content="en-us"><meta name="keywords" content="Hoi Dap Y Khoa"><meta name="description" content="Hoi Dap Y Khoa"><meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 6.0"><meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><title>Hoi Dap Y Khoa</title><!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../_themes/echo/echo1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="echo 1011">
<meta name="Microsoft Border" content="none">
</head><body><table border="0" width="39%" cellpadding="11" cellspacing="4"><tr><td style="text-align: justify" bgcolor="#FFFFFF" bordercolor="#FFFFFF" rowspan="4"><table border="0" width="93%" cellspacing="1"><tr><td><p style="text-align: center"><font color="#800080" face="Arial"><b><object classid="clsid:D27CDB6E-AE6D-11CF-96B8-444553540000" id="obj1" codebase="http://download.macromedia.com/pub/shockwave/cabs/flash/swflash.cab#version=6,0,40,0" border="0" width="500" height="162"><param name="movie" value="banner.swf"><param name="quality" value="High"><embed src="banner.swf" pluginspage="http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" type="application/x-shockwave-flash" name="obj1" width="500" height="162" quality="High"></object></b></font></td></tr><tr><td style="text-align: justify">
<p class="MsoNormal" style="text-align: center; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial"><font size="6" color="#0000FF">CÁ</font></span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá là những động vật máu
lạnh, sống dưới nước, thở bằng mang, hình thon dài, trên mình có vẩy, di
chuyển bằng vây và đuôi. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Các nhà khoa học đã tả
và đặt tên cho hơn hai chục ngàn loại cá. Phần mềm của các động vật này được
dùng làm thực phẩm, mà ta thường gọi chung là cá. Nhưng xương và đầu cá ninh
cũng cho nước dùng rất ngọt và có nhiều chất bổ dưỡng. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Theo báo cáo của Liên
Hiệp Quốc vào năm 1995 thì tỷ lệ chất đạm do cá cung cấp cho dân Á Châu là
26%; 17% cho dân Phi Châu, 9% dân Âu Châu và chỉ có 7% ở Bắc và Trung Mỹ
Châu. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Có đến 75% tổng số cá bắt
được trên thế giới được dùng làm thực phẩm cho con người, số còn lại được
chế biến làm thực phẩm cho gia súc. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nhu cầu tiêu thụ cá của
dân chúng càng ngày càng tăng. Căn cứ vào sự gia tăng của dân số, thì vào
năm 2010 nhu cầu này có thể lên tới 120 triệu tấn, so với 85 triệu tấn vào
thập niên 1990.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Như vậy, cá là nhóm dinh
dưỡng chất đạm chính yếu tại nhiều quốc gia thuộc châu Á, châu Phi. Châu Âu
đứng hàng thứ nhì trong việc tiêu thụ cá. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ở một số quốc gia phát
triển, nhiều người quên mất nguồn dinh dưỡng nhiều chất đạm này mà ăn nhiều
thịt động vật có vú hay có cánh, vừa nhiều calo lại nhiều mỡ béo. </span>
</font></p>
<h4 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight: normal">1-Giá trị dinh dưỡng.
</span></h4>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá là một thực phẩm có
giá trị dinh dưỡng khá cao với lượng chất đạm đáng kể lại dễ tiêu, ít mỡ. Cá
có đủ các loại amino acid cần thiết là những thứ mà cơ thể lại không tạo ra
được, phải trông cậy vào thực phẩm. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá có nhiều sinh tố A, D,
K và các sinh tố nhóm B; nhiều khoáng chất như iod, calci, phospho, sắt,
kali, đồng và fluor. Đặc biệt xương cá đóng hộp sardine và salmon đóng hộp
có rất nhiều calci. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Mỡ của cá hầu hết thuộc
loại <i>chất béo chưa bão hòa dạng đa</i> rất dễ tiêu, sẵn sàng để tế bào cơ
thể dùng. Mặc dù có cholesterol, nhưng cá có ít mỡ bão hòa nên nó không làm
tăng cholesterol trong máu .</span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Về thành phần hóa học,
cá có từ 66- 84 % nước, 15- 22 % đạm, 0.1- 22 % chất béo và khoáng chất,
0.8- 2% sinh tố. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Lượng chất đạm và lượng
dầu trong cá thường thay đổi tùy theo loại cá. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-loại ít dầu (dưới 5 %)
thường có nhiều đạm( 15- 20 %) như cá morruy, cá ngừ ( tuna), cá bơn lưỡi
ngựa (halibut); </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-loại dầu trung bình
5-10 % dầu, nhiều đạm như loại cá hồi salmon; </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-loại cá nhiều dầu (trên
15 %) ít đạm (dưới 15%) như cá hồi trout. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Tuy nhiên thành phần này
cũng thay đổi tùy theo thực phẩm nuôi cá, vùng sinh trưởng, trọng lượng, độ
tuổi của cá và mùa bắt cá. Chẳng hạn cá thu (mackerel) đánh bắt vào mùa hè
có nhiều dầu hơn mùa xuân.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Đầu cá có lượng đạm cao
nhất, mình cá có nhiều nước nhất, phần đuôi có nhiều chất béo và nước.
</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Nhiều người cho là cá có
mầu đỏ thì có nhiều dầu cá và chất glycogen. Thực ra, mầu của cá là do những
phần tử huyết tố nằm trong phần mềm của cá. Còn cá hồi salmon, cá trout có
mầu hồng hấp dẫn là nhờ chất carotinoid trong tôm cua, côn trùng mà cá đã ăn
vào.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Một điểm cần lưu ý về
khía cạnh dinh dưỡng là không có gì khác biệt giữa cá nuôi trong trang trại
và cá bắt từ sông lạch hoặc ngoài biển cả. Cá trong thiên nhiên thì sống
bằng cá con, tôm tép, thực vật. Trong trang trại, cá được nuôi bằng thực
phẩm chế biến từ đậu nành, ngô; được ngừa bệnh bằng kháng sinh. Đôi khi
người ta còn sử dụng chất tăng trưởng để cá lớn hơn hoặc dùng thuốc ngừa
sanh đẻ để cá chỉ lớn mà không sinh trứng.</span></p>
<h2 style="text-indent: 0in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight: normal"><font size="3">2-Ưu
điểm trong việc ăn cá</font></span></h2>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Theo kinh nghiệm dân gian
và khoa học cũng đồng ý thì ăn nhiều cá có những ích lợi như ít mắc bệnh
tim, ít bị kích tim, huyết áp ở mức trung bình, chức năng của thận tốt, bớt
bị phong thấp, ít bị bệnh vẩy nến, mầu da hồng đẹp, tuổi thọ cao hơn.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Cá cũng giúp cho thai
nhi tăng trưởng nhanh, não bộ phát triển mạnh nên cá là món ăn được phụ nữ
mang thai ở các quốc gia đang phát triển ưa chuộng. Tuy nhiên, mới đây các
nhà khoa học cũng lưu ý rằng một số cá có thể bị nhiễm thủy ngân, có tác
dụng xấu đối với thai nhi. Họ khuyên các bà nên cẩn thận và chỉ nên ăn cá
hai lần một tuần.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Năm 1998, Theo kết quả
nghiên cứu của bác sĩ Christine M. Albert (Boston, Hoa Kỳ) được công bố năm
1998 thì mỗi tuần ăn cá một lần sẽ giảm được 52% nguy cơ chết đột ngột vì
bệnh tim, nhưng nguy cơ bị lên cơn đau thắt tim (heart attack) thì không
thay đổi.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Một nghiên cứu khác lại
cho rằng <i>ăn cá ba lần một tuần</i> thì những bệnh về tim mạch giảm xuống
rất nhiều. Đó là nhờ trong mỡ cá có nhiều loại aci béo, đặc biệt là <i>
omega-3 và omega- 6.</i></span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Nói chung, cá rất ngon,
bổ dưỡng, ta nên ăn.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial">3-Những điều cần lưu ý khi ăn cá.</font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Khi ăn cá sống ăn gỏi,
cần cẩn thận chọn cá và làm cá thật kỹ, vì cá có thể bị nhiễm ký sinh trùng,
gây ra bệnh cho người ăn. Có nhiều ký sinh trùng như sán cá (Fish
Tapeworm), lãi <i>Clonorchis, Epistorchis, Angiostronggylus cantonensis</i>
truyền từ chuột sang cá.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Cá có nhiều dầu như cá
trích (herring), cá thu mua về cần được nấu ngay vì để lâu, dầu cá mau hư,
dễ gây nhiễm độc.</span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Loại cá lớn, sống lâu
ngoài biển như cá ngừ, cá mũi kiếm ( swordfish) có thể tích tụ nhiều kim
loại nặng, độc hại cho cơ thể như thủy ngân. Tuy nhiên, cá đóng hộp thường
an toàn hơn vì đã được kiểm tra trong khi chế biến. Phụ nữ có thai không nên
ăn các loại cá này để tránh gây ảnh hưởng xấu cho thai nhi.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Cá sống ở gần các nhà
máy có thể nhiễm một số hóa chất độc, nhất là những nơi mà nhà máy xả nước
dư thừa xuống sông, xuống lạch.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Xương cá, nhất là những
xương nhỏ, cũng là mối nguy hiểm cần để ý đối với người già và trẻ em khi sử
dụng loại thực phẩm này.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<h2 style="text-indent: 0in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight: normal"><font size="3">4 Lựa
cá</font></span></h2>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Thực phẩm các loại cần
phải tươi thì ăn mới ngon, từ rau trái tới thịt cá. Chỉ chế biến khi còn
tươi mới bảo đảm được phẩm chất tốt cho món ăn. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Với cá, đòi hỏi này
<span style="color: black">còn quan trọng hơn vì cá là những sinh vật rất
mỏng manh, hương vị của cá mau hư khi mang ra khỏi môi trường nước (<i>con
cá nó sống vì nước).</i> </span></span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Cho nên khi
mua nên cố gắng lựa những con cá càng tươi càng tốt, lý tưởng là cá sống vừa
mới bắt từ dưới nước. Đa số cá chuyên trở từ sông biển về đều được ngâm
trong nước đá pha vài hóa chất để giữ cá tươi hoặc chlorine để diệt vi
khuẩn.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black"> </span><span style="font-size: 12.0pt">a-Cá
tươi ngon cần hội đủ những tiêu chuẩn tối thiểu sau đây<b>: </b></span>
</font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Da hồng, vẩy óng ánh
nhiều mầu, dính chặt vào thịt; </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><b><span style="font-size: 12.0pt">-</span></b><span style="font-size: 12.0pt">Mang
đỏ hỏn, không nhớt; </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><b><span style="font-size: 12.0pt">-</span></b><span style="font-size: 12.0pt">Mắt
trong, đầy, long lanh; </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Thịt dính vào xương và
chắc nịch, lấy ngón tay ấn vào buông ra thì thịt dội ra ngay; </span></font>
</p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">-Mùi tanh nhẹ, chứ không
bốc mùi ươn hôi của cá chết. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá cắt thành từng khúc,
miếng thịt còn ướt bóng, thớ thịt dính liền không khô hay đổi mầu bạc thếch.
</span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Với cá đông lạnh, cá
phải cứng trong nước đá, không đổi mầu hoặc trắng bệch, mùi nhẹ không ươn.
Cá được gói trong giấy đặc biệt để khỏi thấm hơi nước, và không có không khí
giữa cá và giấy bọc. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">b-Cá được bán dưới nhiều
hình thức<b>:</b> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Cá nguyên con mới bắt ở
dưới nước lên, còn đủ các bộ phận, cần được cạo vẩy, bỏ ruột, vây, đuôi
trước khi nấu. Người bán có thể làm việc này cho khách. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> -Cá cũng có thể đã được
mổ ruột, cạo vẩy nhưng đầu đuôi vẫn còn. Cá làm sẵn chỉ việc nấu vì ruột đã
được moi bỏ, vẩy cạo, vây đuôi cắt bỏ. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Cá cắt sẵn như lườn cá
nạc từng miếng ( filet) không xương, hoặc cá khúc còn xương để thêm hương
vị và khoáng calci; hoặc từng thỏi cá nạc bằng cỡ ngón tay sẵn sàng để ướp
thêm gia vị và nấu nường.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Tất cả đều phải có thịt
chắc, mầu hồng hay trắng tươi, mùi tanh nhẹ không ươn thối. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial">4-Cất trữ cá.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá mua về, nếu không ăn
liền, nên cất ngay vào tủ lạnh, ngăn dưới cùng . Đô lạnh càng thấp thì cá
càng chậm hư hao. Nhiệt độ trong khoảng từ 2ºC đến 7ºC là tốt nhất.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Cá đóng hộp có thể được
giữ nguyên trong hộp như khi mua về.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá đã làm sẵn khi mang
về cần bỏ ra đĩa, che đậy bằng giấy nylon hay giấy nhôm và chỉ nên giữ trong
tủ lạnh vài ba ngày kẻo cá ươn, mất ngon.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><b><span style="font-size: 12.0pt">Cá </span></b>
<span style="font-size: 12.0pt">đông lạnh được giữ để quanh năm. Đây là cách
rất tốt để tích trữ cá và chỉ nên để dành loại cá ngon, quý. </span></font>
</p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nên làm sạch cá (bỏ ruột,
cạo vẩy, bỏ đầu) trước khi để ngăn đá để khỏi choán chỗ và gói bằng giấy
chống độ ẩm, và chống mùi vị khác xâm nhập. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ghi rõ tên loại cá, ngày
tháng, trọng lượng để dễ dàng khi cần dùng. Tuy nhiên cũng không nên giữ lâu
quá sáu tháng. Xin nhớ là cá đông lạnh không ngọt thịt bằng cá tươi.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Chỉ làm rã<span style="color: black">
đá đông lạnh trước khi nấu, bằng cách tốt nhất là để trong tủ lạnh khoảng 24
giờ. </span></span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nếu cần rã mau hơn, có
thể để nguyên gói giấy bọc trong chậu và cho nước lạnh chẩy qua. Không nên
ngâm trong nước nóng hoặc để rã ở nơi nóng, nắng vì như vậy vi khuẩn dễ làm
hư cá.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Sau khi rã đá thì ăn cá
ngay không nên cất lại vào tủ đá, vì vi khuẩn có thể đã xâm nhập cũng như cá
bắt đầu hư hỏng. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Cá nạc từng miếng hay
thỏi có thể không cần rã đá trước khi nấu mà chỉ cần nấu lâu hơn một chút.
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá đóng hộp rất tiện lợi,
chiếm tới 40% tổng sản lượng cá. Cá hộp sẵn sàng để ăn mà không cần nấu
nướng lại có hương vị đặc biệt cũng như có rất nhiều năng lượng, vỉ thế khi
ăn nên chắt bỏ bớt dầu cá. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nên giữ cá hộp nơi lạnh,
khô ráo nhưng không giữ lâu quá một năm hoặc hạn dùng ghi trên hộp.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Chọn mua những hộp nguyên
vẹn, không móp hoặc phồng to, vì rất có thể hộp ấy đã bị nhiễm khuẩn độc
hại.</span></font></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
có thể cất giữ bằng cách ướp muối, sấy khô, hun khói hoặc ướp nước sốt gia
vị. Cá ướp<span style="color: black"> thường có nhiều muối natri, nên người
cao huyết áp nên hạn chế. Cá ướp cũng nên cất giữ trong tủ lạnh nhưng không
nên để lâu quá dăm tuẫn lễ</span></span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; color: black">.</span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
Vùng Châu Đốc- An Giang có món <i>khô cá tra phồng</i> rất độc đáo: thịt
của cá chắc nịch, mầu vàng óng, miếng cá khô lóng lánh dưới<span style="color: black">
ánh mặt trời, chưa ăn đã thèm. Chỉ cần ăn cá khô với cơm nguội cũng đủ nhớ
mãi An Giang. </span></span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
đã nấu chín có thể để dành ba bốn ngày trong tủ lạnh hoặc bốn năm tháng
trong tủ nước đá. Cá chưa nấu chín chỉ nên giữ trong tủ lạnh độ hai ba ngày
nhưng có thể giữ tới sáu tháng trong tủ đông đá. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
đông lạnh thường mất đi một phần giá trị dinh dưỡng vì chất đạm và chất béo
bị chuyển hóa, biến chất.</span></h2>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"> <span style="font-size: 12.0pt">Nhiều
người tưởng cá đắt hơn thịt, nhưng thực ra so với hiệu quả sử dụng thì ăn cá
có lợi hơn mà thời gian nấu cũng mau hơn, không phải mất công ướp gia vị
lâu như thịt. Trung bình, chỉ cần một ký cá cho bốn người ăn là đủ một bữa
cơm</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"> </font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial">5-Vài món ăn đặc biệt </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">a-Trứng cá</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Đây là món ăn bình dân
rất hấp dẫn nhưng cũng được giới thượng lưu ưa chuộng. Trứng cá chép, cá
chuối từng buồng béo ngậy mà rán bơ hay hấp với vài vị thuốc bắc thì tuyệt
hảo, vừa béo vừa bùi. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Người Âu Mỹ thích ăn
trứng (caviare) của cá lớn như hồi, cá chép (carp), cá ngừ , cá tuyết (cod)
đặc biệt là cá tầm (sturgeon). Cá tầm có thể nặng tới 1500kg và sống lâu
hàng trăm năm. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Trứng cá rất dễ hư, nên
khi mua cần lựa trứng thật tươi. Về nhà nếu không ăn liền phải cất ngay
trong tủ lạnh. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Trứng cá bán trên thị
trường thường được ướp khá mặn nên có nhiều muối natri (khoảng 2g trong 100g
trứng). Trứng có nhiều năng lượng ( một thìa cà phê có tới 40 calor), nên
không tốt cho những người đang muốn giảm cân hoặc bị tăng huyết áp</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">b- Vi cá </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Vi cá là những món ăn ưa
thích của người Á Đông. Cá càng to thì vi càng lớn. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Vi cá thường được lấy
từ các loại cá mập ( đen, xanh, xám. cồn...) , cá mú chiên, cá mú giấy, cá
hồng, cá heo, cá thu. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Để làm cước cá, vi cá
được ngâm nước sôi, cạo sạch lớp da rồi tách từng sợi cước nhỏ cấu tạo thành
vi. Vi cá là món ăn rất đắt tiền.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Vây cá mập còn được coi
là trị được bá bệnh nhất là có công năng làm cường dương, tăng sinh lực.
</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">c- Da cá</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Miền Bình Định có món da
cá mú bông phơi khô. Khi ăn cắt nhỏ bằng đầu đũa, rang với cát nóng rồi ngâm
nước lã cho nở ra, thêm gia vị mắm tỏi, lá dăm. Người Bình Định có lưu
truyền câu nói dan gian ca ngợi món ăn này: “ <i>Nhất da cá mú bông, nhì
lòng cá chẽm”. </i></span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">c-Ruột cá</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Thực ra chữ ruột là chỉ
chung cho cả tim, gan, ruột, bao tử, bong bóng, trứng cá, tinh dịch cá...
Tất cả đều là món ăn rất ngon.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Bộ đồ lòng cá nóc được
người miền Nam rất trân trọng và thường được dành cho vị khách quý hoặc
người được trọng vọng nhất trong bàn ăn. Kẻ hậu sinh mà vội vàng lấy bộ lòng
trước mọi người thì được cho là “ chưa học ăn, học nói”</span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá càng to, bộ lòng càng
lớn. Lòng ít khi được bán ở chợ mà dân chài thường giữ lại cho gia đình bạn
bè.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Làm lòng cá không phức
tạp như lòng bò, lòng heo. Chỉ cần lộn trái bao tử và ruột, sát chút muối là
hết mùi tanh.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Lòng cá nấu canh chua
thì là ăn với hoa chuối, rau ngổ điếc thì ngon hết chỗ nói. Sành điệu như
các cụ ngày xưa thì phải thêm vào tí ớt, chút nước cơm. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Lòng cá không cứng như
lòng bò, không dai như lòng heo, không mềm như lòng gà, lòng vịt mà có
hương vị khác hẳn. Dạ dầy cá khi nhai phát ra âm thanh sần sật; bong bóng cá
và ruột thì dẻo dẻo, dai dai. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Lòng cá cũng được làm
mắm (gọi là mắm ruột), ăn với rau sống, dưa chuột, chuối chát, khế chua thì
chẳng sơn hào hải vị nào ngon hơn. Mắm ruột An Giang là món ăn quê hương
nổi tiếng khắp ba miền Trung Nam Bắc. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></b><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Bong
bóng cá thiều, cá sú, cá đường phơi khô đã được giới sành ăn coi là <i>“hải
vị trân hào</i>” vì có nhiều chất bổ dưỡng, nhiều người cho là có thể “<i>cải
lão hoàn đồng”. </i></span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<i><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> d-Đầu cá. </span>
</i></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> Người sành ăn rất thích
ăn đầu cá, cho là bổ dưỡng vì nhiều mỡ cá béo ngậy Hai miếng thịt ở hai bên
má rất ngọt và thơm. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Đầu cá mè, cá chép mà
nấu canh chua với mẻ hoặc bỗng rượu, củ chuối non thái mỏng... là món ăn
ngon và mát. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Có người nấu tầu hũ thêm
vài cái óc cá cũng làm hương vị món tầu hũ ngậy mùi béo béo, thơm thơm<b>...</b></span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></b></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial">6-Chế biến các món cá </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá là thực phẩm có thể
nấu thành nhiều món ăn hấp dẫn, đa dạng..<b>.</b> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá được nấu chín khi
thịt cá đổi từ trong sang đục. Không nấu cá chín quá vì cá sẽ khô, cứng và
mất hương vị. Cá có thể nướng trên vỉ, bỏ lò, rán, hấp, rim kho với lửa nhỏ
hoặc vùi bếp tro hồng..</span></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Cá bỏ lò</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
là giản dị nhất, vì không cần mất nhiều công săn sóc: chỉ việc pha chế với
gia vị rồi đặt vào lò với nhiệt độ khoảng 175ºC trong nửa giờ là có món ăn
ngon. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Cá nướng trên vỉ</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
mau chín vì độ nóng tỏa trực tiếp và rất mạnh từ một nguồn duy nhất.</span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
Chọn cá dầy ít nhất 2,5cm và nếu là cá đông lạnh thì cần rã đá trước.
.Muốn cá mềm và không quá khô, nên bôi một chút bơ. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Ta
có món cá quả (cá lóc) xiên tre nướng nguyên con mà trong Nam gọi là <i>
nướng trui</i> ăn ngon lắm. Miếng cá được gói trong bánh tráng mỏng với rau
sống, bún, giá, hẹ, dưa chuột, chấm với tương ngọt nghiền nhuyễn, thêm tí ớt
thì ngon chẳng gì bằng.</span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal"> -</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá
chiên rán</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
có lẽ là cách được các bà nội trợ dùng nhiều nhất. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Nên
dùng dầu thực vật vì mỡ động vật mau bốc khói khi đun lâu, làm giảm hương vị
tự nhiên của cá. Nhiệt độ tốt nhất khi rán là 175ºC vì nóng quá phần ngoài
của cá cháy vàng mà phần trong chưa chín tới . Nhiệt độ thấp quá thì mặt cá
trắng bệch. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Sau
khi rán, nên để cá trên giấy bản để hút bớt dầu, bỏ vào bếp lò ở nhiệt độ
thấp để cá chín đều rồi ăn ngay mới ngon. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
cũng có thể chiên bằng cách nhận chìm trong chảo dầu hoặc rán giòn hai mặt
trên chảo với một chút dầu. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">-</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá
kho</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
là món ăn</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal"> ưa
thích và phổ biến nhất. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
được xếp một lớp mỏng trong nồi rộng, gia vị mắm muối đuợc phủ lên vừa kín
mặt cá, đậy vung để ngăn mùi thơm bốc hơi bay đi, đun nhỏ lửa cho tới khi
lấy muổng khều cá rời ra từng miếng là cá đã chín. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Có
nhiều cách kho cá: kho dứa, củ cải, khế, măng, riềng, kho tộ, kho nước dừa...</span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">-Cá hấp </span>
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">là
món rất tốt vì giữ được tất cả hương vị cũng như chất ngọt tự nhiên. </span>
</h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
Nước để hấp có thể là nước thường hoặc nước đã pha thêm gia vị, rau thơm để
tăng mùi vị. Sau khi xếp cá vào vỉ, đậy thật kín rồi đun nước sôi để hấp.
Các món hấp chua ngọt, hấp gừng , hấp gan lợn đều rất hấp dẫn. </span></h2>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Tay sành ăn thấy rằng cá
hấp hay bỏ lò còn giữ được hương vị cá hơn là cá chiên nhưng ăn cá chiên lại
khoái khẩu vị hơn</span></font></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">-</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá
luộc</span><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">
ít phổ biến hơn so với các loại hải sản khác như tôm, cua, sò, hến.</span></h2>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"> -<b>C<span style="font-size: 12.0pt">á
chà bông</span></b><span style="font-size: 12.0pt"> để cho trẻ em ăn với cơm
hoặc bánh mì ngon, tiện và lành.</span></font></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Nấu
nướng là để làm chín cá nhưng cũng có mục đích làm tăng hương vị và làm mềm
tế bào của cá. Nếu nấu quá lâu với nhiệt độ quá cao thì cá trở nên cứng, khô
và mất bớt hương vị tự nhiên. Nhưng cũng có nhiều người thích ăn cá thu, cá
rô kho tới khi xương cá mềm tan. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Khi
nấu lên đến nhiệt độ 150ºC thì nên mở vung nồi, món cá sẽ hấp dẫn hơn đậy
vung. </span></h2>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial; font-weight: normal">Cá
chín khi tế bào thịt của cá chuyển từ mầu trắng trong như nước sang mầu đục
trắng như sữa, lấy niễng bới thì cá rời ra từng mảnh nhỏ. Sau khi nấu, cá
thường mềm, dễ bể vỡ nên cần cầm nhẹ nhàng và ăn càng sớm càng tốt . </span>
</h2>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><b><span style="font-size: 12.0pt">-Gỏi cá.</span></b><span style="font-size: 12.0pt">
Món gỏi cá của ta hay món sushi - sashimi của Nhật là món ăn rất khoái khẩu,
được nhiều người ưa chuộng. Dân gian ta thường nói:” <i>Cơm Gà, Cá Gỏi</i>”
đủ biết gỏi cá đã được nhiều người khen ngon.</span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Gỏi cá mè, cá chép...đều
có thể làm gỏi rất ngon.</span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Để làm gỏi, cá được thái
mỏng, rửa kỹ với rượu, lau khô bằng giấy bản làng Bưởi, bóp thính, giềng giã
nhỏ. </span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Gỏi cá cần ăn với lá sung
non, lá đinh lăng, lá mơ tam thể, lá vọng cách, bạc hà, ngò gai; chấm mắm
tôm pha chế với nước trái chanh, vài nhánh tỏi, nửa thìa đường, vài quả ớt.
</span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Gỏi cá Mai ở Miền duyên
hải Bình Thuận, cá diếc ở vùng Đập Đá Quy Nhơn, cá chắm đen ở Lạng Sơn ...đều
là những món ăn dân tộc làm nhiều người xa quê hương phải nhớ mãi.</span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Một số loại cá thường bị
nhiễm ký sinh trùng như cá măng, cá hồi cá vượt, cá quân, cá tuyết, ngừ,
thu, cá bẹ, cá bơn...</span></font></p>
<p class="MsoHeader" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight: normal"><font size="3">7-Một
số loài cá</font></span></h2>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Trên thị trường, có cả
hàng trăm loại cá, nhưng người tiêu dùng chỉ nhớ khoảng vài chục loại cá
thường mua. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">a-Cá trích (herring)</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Cá thường được đánh bắt
nhiều nhất ở vùng Bắc Đại Tây Dương, bán trên thị trường dưới hình thức cá
muối, cá hun khói, hoặc đóng hộp với dầu đậu nành.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">b-Cá Mahi Mahi: </span>
</font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá có màu da hòa hợp
giữa mầu xanh lá cây và mầu bạc kim loại của vàng. Mới nhìn qua, cá này có
dáng vẻ như cá heo (dolphin). Thịt cá chắc và ngọt, có hương vị giống như cá
tua và cá kiếm. Loại cá này nướng hay bỏ lò thì đều rất ngon. Cá có quanh
năm, nhiều nhất là vào mùa Đông</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">c-Cá ngừ (Tuna) .</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá ngừ, nhất là loại mắt
to, có nhiều và hầu như quanh năm ở các quốc gia vùng nhiệt đới. Cá nặng từ
70 kí tới 250 kí. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Thịt cá ngừ tươi có mầu
đỏ chói trang và gần như trong mờ. Cá ngừ được bán còn tươi hay đã đóng hộp.
Thịt có thể ăn gỏi, nhưng nướng ngon hơn vì thịt mềm giống như thịt mông của
bò. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá ngừ là một trong những
hải sản được khách sành ăn ưa chuộng nhất.</span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">e-Cá lưỡi kiếm. </span>
</p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Đây là một trong những
loại cá lớn nhất ở biển, có quanh năm ở<span style="color: black"> vùng nước
ôn đới. Cá có thể nặng tới 5, hay 6 trăm ký lô. </span>Thịt của cá không có
mỡ, rất mềm, ngọt rất ngon miệng khi nướng hay bỏ lò .</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">g-Cá hồi ( Salmon ).
</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Thịt cá hồi có mầu hồng
da cam nom rất đẹp mắt, vì chúng ăn tôm chứa chất mầu này. Đây là loại cá
phổ thông nhất trên thế giới nhờ có mùi vị thơm ngon và có thể chế biến
nhiều cách. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Trước đây, cá chỉ có vào
mùa Hè, nhưng ngày nay nhờ kỹ thuật giữ cá đông lạnh, nên có cá bán quanh
năm. Cá đóng hộp có thể để cả xương hoặc rút bỏ xương. Phần da cá thường có
nhiều muối natri.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá hồi được nuôi tại
nhiều quốc gia như Hoa kỳ, Gia Nã Đại, Chí Lợi, Na Uy, Ái Nhĩ Lan. Khoảng
một tuần lễ trước khi mang bán trên thị trường, người ta ngưng cho cá ăn để
cho thịt của cá săn lại và để tránh nhiễm độc. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Với cá hồi, đầu bếp có
nhiều cách để chế biến như nướng, bỏ lò, hun khói, trộn xà lách. </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Khi nướng, nên lựa miếng
cá béo, còn da vì da cá rất ngon. Trước khi nướng, bôi lên da một chút dầu
cho da khỏi rách. Theo khách sành ăn, thịt cá hồi vừa mới bắt ăn rất ngon.
</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Cá hồi có rất nhiều chất
đạm, sinh tố A, B và dầu Omega- 3.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">h-Cá mòi ( Sardine).
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Còn gọi là cá trích, là
loại cá nhỏ vẩy lóng lánh như bạc, bơi thành từng đàn trên mặt nước. Xương
mềm, thịt thơm ngon. Cá được bán tươi, đóng hộp với nước xốt cà chua, mù
tạc, hoặc hun khói ( smoked ). </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Khi mua cá mòi tươi, nên
để ý coi xem cá đã bắt lâu chưa, vì dầu của cá này rất mau trở mùi ươn. Sau
khi bắt, cá cần được giữ trong nước đá cho tới khi nấu.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá mòi quệt bơ, rắc thêm
chút tiêu muối, nướng trên lửa hoặc trên vỉ là món ăn chơi rất thú vị. Nhưng
xin lưu ý là cá này có nhiều <i>purine,</i> một chất gây bệnh thống phong
(gout). Vì thế những ai mắc bệnh này không nên ăn.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ngoài các loại cá kể trên,
ở nước ta còn có rất nhiều loại cá đặc biệt.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá nước ngọt ở sông, hồ,
rạch, suối như cá bã trầu, cá bạc, cá bò, cá bông, cá bống với nhiều loại
khác nhau như bống cát, bống dừa, bống kèo, bống mú, bống tượng; cá chép, cá
chẽn, cá chuối, cá diếc, cá trê, cá trắm, cá mương, cá lòng tong, cá măng...</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá nước mặn như cá đao,
cá bạc má, cá thu, cá trích, cá vược, cá sạo, cá róc, cá mú song, cá nàng
tiên, cá miền, cá ngừ, cá ong, cá chim, cá cơm, cá đè, cá hanh, cá kìm, cá
nục, cá nược có vú, đẻ con. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Một hải sản người Việt ta
thường ăn là <i>bào ngư. </i>Đây không phải là cá mà là một loại ốc biển,
còn gọi là ốc cửu khổng hay ốc chín lỗ. Phần ăn được của bào ngư là bắp thịt
khép (adductor muscle) mà ốc dùng để bò di chuyển. Bào<span style="color: black">
ngư có thể được ăn sống khi mới bắt còn tươi, hoặc nấu nướng với nhiều món
ăn rất hấp dẫn. </span>Khi nấu, tránh nấu quá lâu kẻo thịt thành cứng, dai.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<h2 style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight: normal"><font size="3">8-Món
Cá quê hương</font></span></h2>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Những món cá quê hương
lấy từ đầm, ao, sông lạch của ta rất nhiều mà cũng rất hấp dẫn.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Cá kho nhừ trong nồi đất,
chả cá Lã Vọng, Sơn Hải, cá nấu giấm<span style="color: black">, nấu canh
chua, lẩu cá, gỏi cá lá mơ, cá lẩu, cá rút xương, canh chua, cá kho tộ ...là
những món đặc sản ngon lành, bổ dưỡng, dễ tiêu mà giá cả phải chăng. Hiếm
hoi hơn còn có các món ăn cá chình, cá anh vũ , cá song, cá măng, bông lau,
cá vượt... </span></span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Ngày nay,
người ta còn chế ra nhiều món ăn từ cá rất hấp dẫn, nhưng đôi khi chỉ hợp
khẩu vị một số người...</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">“ <i>Có cá đổ vạ cho cơm</i>”,
các cụ ta vẫn thường nói vậy vì với món cá ngon, cơm ăn bao nhiêu cũng hết,
nhất là với gạo tám thơm hay gạo ba giăng.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black"> Miền Nam
có cá lóc chà bông, cá chạch kho nghệ, cá chẽm chưng tương hột hoặc chiên
giòn, cá chốt kho, cá bống sao kho sả ớt, cá bống dừa Gò Công kho tiêu...</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Miệt sông rạch Gò Công,
Tiền Giang có loại cá bống dừa, sống trong rừng dừa nước, to bằng cổ tay,
thịt dẻo và ngọt. Cá này mà kho sả ớt, kho tiêu, nấu canh với lá bồ ngót,
mướp hương thì ăn một lần cầm chắc khó quên. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cũng họ cá bống, còn cá
bống mú, bống vượng, bống cát, bống trứng, bống xèo,<span style="color: black">
bống nhẩy cũng đều rất ngon.</span> Món bún cá Kiên Giang rất nổi tiếng.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Đặc sản
miền Trung như cá sứt mũi sông Chu Bái Thượng nấu với dưa cải sen núi Mục
hoặc canh chua thập cẩm với cúc tần, cần trắng, cà chua, khế, tiêu; cá chép
gói lá chuối lùi trấu nóng; cá chép nấu hoa cúc đại; cá ngứa chiên giòn; cá
vượt nấu canh chua... </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Cố đô Huế
còn nổi tiếng với năm món canh nấu với cá: thác lác nấu hành lá, rau mùi; cá
thệ nấu dứa; cá ngạnh nấu măng chua; cá tràu nấu với mít và cá lúi nấu khế;</span><span style="font-size: 12.0pt">
cá sứt mũi sông Chu nấu canh chua với dưa cải sen núi Mục của miền Trung.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Miền Bắc
cũng có nhiều món cá như hai miền kia nhưng nổi tiếng là cá rô Đầm Sét ở
ngoại thành Hà Nội rán chìm trong mỡ; cá chắm đen kho ngũ vị, gừng ở Nam
Định; cháo cá quả Hà Nội. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black">Cá rô Đầm
Sét đã đi vào văn hóa dân gian với câu: <i>“ Vải Quang, Húng Láng, Ngổ Đầm;
cá rô Đầm Sét, sâm cầm Hồ Tây”</i></span><span style="font-size: 12.0pt"> .</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ngoài ra còn có “<i>cá rô
làng Cháy, cá gáy làng Chờ”</i> cũng được văn học dân gian ghi nhận.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Cá rô mùa gặt lúa mà
mang vùi chín trong đống lửa trấu hay rán mỡ sôi trăm độ rồi ăn với cơm gạo
mới thì bao nhiêu cơm cũng thiếu!</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nhà văn Văn Quang đã tả
món cháo ám gia truyền với cá lóc, cá quả mà chỉ nghe thôi đã thấy thèm
thèm. Tiết trời lành lạnh Hà Nội mà ăn bát bún cá quả nấu với rau cần </span>
</font></p>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Tháng Giêng
thì chẳng ai chịu ngưng ở một bát.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt; color: black"> </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><b><span style="font-size: 12.0pt"> 9-Nước mắm cá</span></b></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nói về các món ăn với cá
mà không nhắc tới <i>nước mắm </i>và các loại <i>mắm cá</i> thì là một thiếu
sót lớn.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Có nhiều loại mắm cá:
mắm cá nóc, cá thu, cá cơm, mắm nhum (cầu gai),với nhiều cách ăn rất ngon và
hấp dẫn<span style="color: black">.</span></span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nước mắm chế biến từ cá
là một món gia vị độc đáo của riêng người Việt ta, cũng như <i>maggi </i>của
Thụy Sĩ, tương tầu của Trung Hoa...</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Nước mắm cá đã quá thông
dụng, lấn át các loại nước mắm làm bằng thủy sản khác ( như nước mắm cáy,
mắm cua...) nên tên gọi <b>nước mắm</b> đã được dùng để chỉ nước mắm chế
biến từ cá.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Đây là một chất nước sền
sệt, vàng đậm, thơm thơm và đậm đà. Mắm càng ngon càng dậy mùi, găn gắt.
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nước mắm làm bằng cá cá
cơm, cá nục nhỏ thì ngon hơn các loại cá khác, nhất là lại được sản xuất từ
Nha Trang, Phan Thiết, Phú Quốc. Thành phố Hải Phòng ngoài Bắc có nước mắm
Vạn Vân do dòng họ nhạc sĩ Đoàn Chuẩn chế biến đã nổi tiếng trong dân gian
với câu nói “<i>nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét”.</i> </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> Nước mắm hiện diện trong
mọi bữa cơm Việt Nam. Nó được ưa dùng trong mọi gia đình và được dùng cho
hầu hết các món ăn, từ rau muống, rau cải tới bánh hỏi thịt nướng và ngay cả
bát trân ẩm thực cung đình. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Nước mắm được các bà nội
trợ khéo tay pha chế thì lại càng ngon hơn. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Thịt vịt mà không có nước
mắm gừng, cá trê rán mà không có nước mắm<span style="color: black"> ớt, rau
muống không chấm nước mắm vắt chanh...</span>thì đều chưa đủ gọi là ngon...
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Xoài xanh, sấu chín mà
ngâm nước mắm đường thêm chút ớt cay cay thì không cô nữ sinh trung tiểu học
nào không nhớ đời đời đến một thời “<i>ăn lén</i>” trong lớp học...</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Khách nước ngoài lần đầu
tiếp xúc thường khó chịu, chê mắm có mùi, nhưng khi đã ăn thử một lần với
chả rán thì <i>“mê đến chết, húp cả bát</i>”. </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ngay cả người Việt Nam, “<i>ăn
mắm cá thu, buông đũa còn thèm”</i> huống chi dân sành ăn tứ xứ!</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<b><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">10-Cá đi vào văn học
dân gian.</span></b></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Là một thực phẩm phổ
thông, ưa thích nên cá đã đi vào thi ca dân gian với những câu trữ tình,
lãng mạn, mang đậm bản sắc, tình tự quê hương.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Chai rượu miếng trầu
em hầu Tía, Má</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Nấu tô bún cá đặng lấy
lòng anh.</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Ai về Rạch Giá, Kiên
Giang</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Ăn tô bún cá chứa chan
tình người.</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Ai về nhắn với nậu
nguồn</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Măng le gửi xuống, cá
chuồn gửi lên </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<i><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">“Cá chọn nơi sâu,
người tìm chỗ tốt</span></i><span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">
”, </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Ý nói trong đời sống ai
cũng chọn nơi có điều kiện thuận tiện để sống.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">“<i>Cá chuối đắm đuối vì
con”</i> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Ý nói cha mẹ chịu nhiều
khổ đau, vất vả để gây dựng cho con cái.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">“Cá đối bằng đầu” </span>
</p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Nhắc nhở con người phải
biết cư xử phân biệt, thích hợp với vai vế trong gia đình, xã hội, phải biết
kính trên nhường dưới, đừng “<i>cá mè một lứa</i>”, xem ai cũng như ai.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">“ <i>Cá nhẩy, ốc cũng
nhẩy</i>”, </span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">hay:</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> “V<i>oi đú, chó đú
chuột chù cũng nhẩy</i>”.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial">Ý nói không nên đua đòi
theo kẻ khác mà đi ngược với bản chất hoặc vượt quá khả năng hiện có của
mình.</span></p>
<p class="MsoBodyTextIndent" style="line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-size: 12.0pt; font-family: Arial"> </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Cá ngoi mặt nước là
trời sắp mưa</span></i><span style="font-size: 12.0pt">” </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Đây là kinh nghiệm quan
sát thời tiết của dân gian, khi sắp mưa khí trời thường oi bức, dưỡng khí
trong nước giảm, cá phải ngoi lên để đớp không khí.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“ Cá vàng, bụng bọ”</span></i><span style="font-size: 12.0pt">
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ý nói bề ngoài hào nhoáng
bên trong xấu xa, và không nên đánh giá con người hay sự vật qua vẻ bên
ngoài.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">“<i>Cá vào tay ai nấy bắt</i>”,
</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Ý nói mối lợi ngẫu nhiên
đến với ai thì người đó chiếm giữ.</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Cá cháy vàm Trà Ôn đã
được ghép chung với hai món ăn ngon quý của người phong lưu:</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> <i>“ Sáng ngày bồ dục
chấm chanh, </i></span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Trưa gỏi cá Cháy, tối
canh cá Chầy”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt">Và dưới đây là một số câu
ca dao về các món cá trong dân gian, hoặc đôi khi mượn hình tượng con cá để
truyền lại kinh nghiệm, ví von hay câu răn đời:</span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Cá nục nấu với dưa
hồng;</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> Lờ đờ có kẻ mất chồng
như chơi”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Canh bún mà nấu cá Rô;
</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Bà xơi hết thẩy mấy tô
hỡi bà”!</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><span style="font-size: 12.0pt"> </span></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“ Con cá cơm thơm hơn
con cá bẹ; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Bởi mê nước mắm Hòn,
em bỏ mẹ theo anh”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Chim mía Xuân Phổ; Cá
bống Sông Trà”.</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Đập con cá lóc nướng
trui; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Làm mâm rượu trắng,
đãi người phương xa”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Đắt cá còn hơn rẻ
thịt”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Đầu chép, mép trôi,
môi mè, lườn trắm”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Điên điển mà đem muối
dưa;</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> Ăn cặp cá nướng, đến
vua cũng thèm”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Đốt than nướng cá cho
vàng; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Lấy tiền mua rượu cho
chàng nhậu chơi” </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Kèo nèo mà lại làm
chua; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Ăn với cá rán chẳng
thua món nào”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Một con cá trích cắn
ngang; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Mắm tôm quệt ngược,
tan hoang cửa nhà”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“ Mùa Hè cá sông, mùa
Đông cá ao”</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt"> </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">“Rau đắng nấu với cá
trê; </span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in; line-height: 150%; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial"><i><span style="font-size: 12.0pt">Ai đi Lục Tỉnh thì mê
không về”.</span></i></font></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0; line-height:150%">
<span style="font-family: Arial; font-weight:700; font-style:italic">Bác sĩ Nguyễn Ý
Đức</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0; line-height:150%">
<span style="font-family: Arial; font-weight:700; font-style:italic">Texas-Hoa Kỳ</span></p></td></tr><tr><td colspan="9" rowspan="12" style="text-align: justify"> </td></tr></table><p style="text-align: center"><b><font face="Arial"><a style="text-decoration: none" href="http://tinmung.us/asp2015/gopy">GHI CÂU HỎI</a></font></b></td></tr></table><p> </p></body></html>