File "Bai44.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/SucKhoe_DoiSong/HoiDap-YKhoa/Bai44.htm
File size: 63.15 KiB (64661 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html><head><meta http-equiv="Content-Language" content="en-us"><meta name="keywords" content="Hoi Dap Y Khoa"><meta name="description" content="Hoi Dap Y Khoa"><meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 6.0"><meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><title>Hoi Dap Y Khoa</title><!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../_themes/echo/echo1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="echo 1011">
<meta name="Microsoft Border" content="none">
</head><body><table border="0" width="39%" cellpadding="11" cellspacing="4"><tr><td style="text-align: justify" bgcolor="#FFFFFF" bordercolor="#FFFFFF" rowspan="4"><table border="0" width="93%" cellspacing="1"><tr><td><p style="text-align: center"><font color="#800080" face="Arial"><b><object classid="clsid:D27CDB6E-AE6D-11CF-96B8-444553540000" id="obj1" codebase="http://download.macromedia.com/pub/shockwave/cabs/flash/swflash.cab#version=6,0,40,0" border="0" width="500" height="162"><param name="movie" value="banner.swf"><param name="quality" value="High"><embed src="banner.swf" pluginspage="http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" type="application/x-shockwave-flash" name="obj1" width="500" height="162" quality="High"></object></b></font></td></tr><tr><td style="text-align: justify"><p class="MsoNormal" style="text-align: center; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial"><font size="6" color="#0000FF">SINH TỐ</font></span><span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
</span></p>
<p class="MsoBodyText">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
<font size="5"> Tổng Quát.</font></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố là những chất hữu cơ cần thiết cho sự tăng trưởng và duy trì sức
khỏe cơ thể. Sinh tố góp phần điều hành chức năng của các cơ quan, bộ phận
trong người.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Tên tiếng Anh của Sinh Tố là Vitamin, có nguồn gốc tiếng La Tinh “vita” có
nghĩa là <i>đời sống</i> và amino là chất dinh dưỡng cần thiết. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Hầu hết các sinh tố cần phải được cung cấp từ thức ăn, vì cơ thể con người
không thể tổng hợp được, ngoại trừ hai sinh tố D và sinh tố K. Điều may mắn
là trong thực phẩm có đủ các loại sinh tố.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mặc dù ta chỉ cần một lượng sinh tố rất nhỏ nhưng lượng nhỏ đó giữ vai trò
rất quan trọng cho sự sống của cơ thể. Không có sinh tố thì những sinh vật
cao cấp như loài người, không thể tồn tại.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Sau
đây là một số công dụng của sinh tố:</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-
Góp phần vào việc cấu tạo tế bào máu, xương và răng.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-
Điều hành có hiệu quả những chức năng của tim và hệ thần kinh, tăng cường
thị lực của mắt. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Giúp
cơ thể biến thực phẩm thành năng lượng.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Giữ
vai trò xúc tác trong các hệ thống sinh hóa và có nhiệm vụ biến năng lượng
để giúp các tế bào và các mô hoàn thành các chức năng rất cần thiết cho sức
khỏe của con người;</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Ngoài
ra, sinh tố còn có tác dụng hỗ trợ cơ thể sử dụng các khoáng chất, chất đạm,
chất bột đường và nước.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Có 13 loại sinh tố chính. Đó là sinh tố A, C, D, E, K và tám sinh tố thuộc
nhóm B như B1 (thiamin), B2 (riboflavin), B3 (niacin) , B5 (pantothenic
acid) , B6 (pyridoxine), B12 cobalamin), folacin (acid foli) và biotin.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Đặc biệt, sinh tố A vừa có trong các thực phẩm từ động vật như thịt, trứng
lại cũng có ở dạng gọi là caroten trong thực vật. Khi được đưa vào cơ thể,
caroten được biến thành sinh tố A. Caroten có nhiều trong cà rốt, rau xanh,
cà chua .. Caroten còn là một chất chống oxy hóa rất hữu hiệu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Ngoài ra còn một số chất không là sinh tố nhưng có các chức năng gần giống
như sinh tố ( vitaminlike substances). Chẳng hạn như bioflavonoid,
carnitine, coenzyme, inositol.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Có hai nhóm sinh tố. Nhóm hòa tan trong chất béo như các sinh tố A, D, E,
và K và nhóm hòa tan trong nước gồm có sinh tố C và các sinh tố B. </span>
</p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sự phân biệt này rất quan trọng vì cơ thể tồn trữ sinh tố hòa tan trong chất
béo ở gan và mô béo tương đối lâu hơn, nên tình trạng thiếu hụt các sinh tố
nhóm này chậm xẩy ra. Còn những sinh tố hòa tan trong nước chỉ tồn tại một
thời gian ngắn trong cơ thể và cần được bổ sung thường xuyên để tránh các
bệnh gây ra do thiếu những sinh tố nhóm này </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Đa số sinh tố rất dễ bị sức nóng và ánh sáng hủy hoại. Do đo, trong việc tồn
trữ và nấu nướng thực phẩm, một số sinh tố bị mất đi. Sự mất mát càng lớn
khi thực phẩm tiếp xúc với ánh sáng, sức nóng hoặc không được ướp lạnh, cất
giữ đúng cách. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố hòa tan trong mỡ béo ổn định hơn sinh tố hòa tan trong nước khi thực
phẩm được nấu nướng. Ví dụ, khi đun sôi thì lượng sinh tố hòa tan trong
nước bị phân hủy trong nước nóng, cho nên muốn duy trì lượng sinh tố này thì
không nên nấu quá lâu và chỉ nên nấu với ít nước.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mỗi sinh tố có nhiệm vụ riêng của nó. Trong một số trường hợp, vài loại sinh
tố có tác dụng hỗ tương nhưng không thể thay thế cho nhau. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Ví dụ:</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: -.25in; margin-left: .75in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Sinh tố D có hiệu quả tốt hơn nếu dùng chung với sinh tố A. </span>
</p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: -.25in; margin-left: .75in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Cặp sinh tố D và A hoạt động tốt hơn nếu có sự hiện diện của sinh tố
B; </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: -.25in; margin-left: .75in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Sinh tố E được tăng hiệu năng khi đi chung với cặp sinh tố D và A;
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: -.25in; margin-left: .75in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Sinh tố C có ảnh hưởng đến tác dụng của sinh tố A; </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: -.25in; margin-left: .75in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-<span style="font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; font-size: 7.0pt; font-family: Times New Roman">
</span>Khi thiếu sinh tố B1 thì sự hấp thụ những sinh tố khác trong cơ thể
gặp trở ngại.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mặc dầu cơ thể cần sinh tố, nhưng sinh tố không thể thay thế thực phẩm. Nếu
thay thế được thì người ta đã không cần những bữa ăn rườm rà mà chỉ cần uống
vài viên sinh tố bán trên thị trường. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Không có thực phẩm thì sinh tố không được cơ thể hấp thụ vào các hệ thống
sinh hóa để làm nhiệm vụ biến năng. Sinh tố không cung cấp năng lượng (calori)
và không có khả năng tự nó làm tăng trưởng<span style="color: black"> cơ thể
như các chất đạm, chất béo, carbohydrate, khoáng chất và nước.</span></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Vì vai trò quan trọng của sinh tố đối với cơ thể như đã nói ở trên, ta nên
xét qua từng loại hoặc nhóm sinh tố để biết chúng có những chức năng gì cũng
như nhu cầu của chúng ta đối với các sinh tố đó ra sao.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố được chia ra làm hai nhóm: nhóm hòa tan trong dầu mỡ như A,D,E và K;
và nhóm hòa tan trong nước như nhóm sinh tố B, C, Folatin.. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố hòa tan trong dầu mỡ.</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in; margin-left: 1.5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh Tố A</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố A hòa tan trong chất béo và có nhiều trong thực phẩm như sữa, bơ,
phó-mát, lòng đỏ trứng, gan, dầu cá. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Một số thực vật như cà rốt, cà chua, rau xanh ...có chất carotene hoặc tiền
sinh tố A Provitamin A và sẽ được biến thành sinh tố A khi đưa vào cơ thể.
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
1-Sinh tố A.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Có
nhiều hình thức sinh tố A với tác dụng hơi khác nhau. Hai loại thông thường
nhất là Retinol và Dehydroretinol.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Dehydroretinol chỉ có ở cá nước ngọt và chim ăn cá đó nên không quan trọng
lắm. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Retinol có trong dầu cá biển, mỡ béo, gan, lòng đỏ trứng. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố A là chữ gọi chung cho cả hai loại.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố A có mầu vàng nhạt, không hòa tan trong nước nên không mất đi khi
nấu nướng thực phẩm.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Sinh
tố được hấp thụ ở ruột non dưới tác dụng của mật. Sự hấp thụ có thể bị trở
ngại bởi dầu khoáng chất. Dầu này không hòa tan trong nước, thu hút sinh tố
A và thải ra ngoài theo phân. Sinh tố không có trong nước tiểu vì không hòa
tan trong nước. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Trong cơ thể, sinh tố A được dự trữ nhiều nhất ở gan, một số nhỏ ở tế bào mỡ,
phổi, thận.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Công dụng</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Sinh
tố A :</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Giúp
mắt nhìn rõ trong ánh sáng mờ. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Giúp
chế tạo và bảo trì da, răng, xương, tinh trùng, những mô mềm, những màng
nhầy;</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-
Giúp sự sinh sản được bình thường. Mang thai mà thiếu sinh tố này trong ba
tháng đầu có thể bị sẩy thai.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Có
thể có tác dụng ngăn chận sự phát triển của tế bào ung thư. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">-Các
cuộc nghiên cứu mới nhất cho thấy sinh tố A có khả năng giúp trẻ em chống
nhiễm độc, giúp thai nhi tăng trưởng tốt.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nguồn cung cấp</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Sinh
tố A có nhiều trong các thực phẩm gốc động vật như dầu mỡ cá thu, gan, cật,
sữa, lòng đỏ trứng và các thực phẩm chế biến từ sữa như cà rem, phó mát. Gan
bò nuôi bằng cỏ xanh và bò lớn tuổi có nhiều sinh tố A hơn bò non và bò ăn
cỏ khô. Dầu gan cá là nguồn cung cấp sinh tố A nhiều nhất. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố A tổng hợp cũng công hiệu và an toàn như sinh tố từ động vật nhưng
rẻ tiền hơn.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhu cầu </span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhu cầu mỗi ngày là 900mcg cho đàn ông, 700mcg cho đàn bà. Tối đa 3000mcg.
</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Không cần tăng sinh tố A khi có thai, nhưng khi cho con bú sữa mẹ thì người
mẹ cần tiêu thụ thêm khoảng 200mcg mỗi ngày.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Thiếu sinh tố A</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Thiếu sinh tố A con người dễ bị nhiễm trùng miệng, cuống họng; giảm thị
giác, khô và đục giác mạc (cornea); cơ thể còi cọc, xương chậm mọc, răng yếu
mau hư; da khô có vầy; kém khả năng thụ thai, thai nhi kém tăng trưởng.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Tuy nhiên, tình trạng thiếu sinh tố A ít khi xẩy ra vì trong thực phẩm hàng
ngày thường có đầy đủ sinh tố này. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Thừa sinh tố A</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Dùng thêm nhiều sinh tố A có thể gây ra ăn mất ngon, nhức đầu, rụng tóc, mắt
mờ, tính tình nóng nẩy, da khô, ngứa, tiêu chẩy, ói mửa, sưng gan. Người cao
tuổi dùng trên 5000 mcg một ngày có thể bị suy gan. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Đàn bà có thai không nên dùng quá 5000mcg/ ngày vì nguy cơ gây khuyết tật ở
thai nhi. Tôt nhất là dùng những thực phẩm chứa nhiều sinh tố A thay vì dùng
dạng chế biến.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
2.Caroten.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Có ba dạng caroten là alpha, beta và gamma, đều được gọi chung là
tiền-sinh-tố A vì khi cơ thể hấp thụ những chất này sẽ biến đổi chúng thành
sinh tố A. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Carotene có nhiều trong thức ăn gốc thực vật như các loại rau màu lục đậm và
các loại trái cây có mầu vàng cam đặc biệt là trong trái xoài, trái mơ, củ
cà rốt, súp lơ, cà chua.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhiều nghiên cứu cho thấy beta carotene có thể ngăn ngừa bệnh ung thư nhờ
tính chống oxy hóa, vô hiệu hóa gốc tự do trong các phản ứng chuyển hóa của
cơ thể. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nghiên cứu ở Trung Hoa cho hay khi dùng chungvới sinh tố E, beta carotene có
thể ngăn ngừa bệnh ung thư bao tử. Kết quả nghiên cứu khác cho thấy beta
carotene còn có khả năng giảm sự truyền bệnh AIDS từ mẹ sang con.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Khác với sinh tố A, beta carotene không gây rủi ro khi được dùng với liều
lượng lớn, bởi vì cơ thể chuyển chất này thành sinh tố A dần dần, tùy theo
nhu cầu. Trường hợp dùng với lượng quá cao (thí dụ mỗi ngày ăn một kí cà rốt)
cũng chỉ làm cho da trở nên vàng hay cam. Hiện tượng này sẽ mất đi khi ta
điều chỉnh chế độ ăn. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mỗi ngày ta có thể dùng từ 10-20 mcg carotene mà không có ảnh hưởng xấu cho
cơ thể.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Nguồn
cung cấp carotene gồm có: cà rốt, khoai lang, bí ngô, dưa canteloupe, bưởi
hồng, rau bina (spinache), mận, broccoli và nhiều loại rau có lá màu lục đậm.
Rau trái càng đậm màu lục và màu cam thì càng chứa nhiều carotene. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in; margin-left: 1.5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
SINH TỐ D. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố D là chất bột mầu trắng, không mùi, hòa tan trong mỡ, không hòa tan
trong nước, không bị phân hủy ở nhiệt độ cao và không bị oxy hóa. Do đó sinh
tố này không bị mất đi trong khi chế biến hoặc cất giữ thức ăn. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Công dụng</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố D rất cần cho sự tăng trưởng của xương và răng. Sinh tố duy trì chất
calci và phosphor trong máu ở mức bình thường bằng cách điều hòa sự hấp thụ
hai khoáng chất này từ thực phẩm. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nếu không có sinh tố D, calci trong thực phẩm không được ruột non hấp thụ,
cơ thể sẽ lấy calci dự trữ trong xương ra để cung ứng cho nhu cầu khác của
cơ thể. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Một số nhà chuyên môn y tế cho rằng sinh tố D có thể làm giảm nguy cơ ung
thư ruột già, vú và các bệnh phong nhức khớp, nhưng vấn đề này vẫn còn đang
trong vòng vi nghiên cứu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nguồn cung cấp</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Thực phẩm cung cấp rất ít sinh tố D, nhưng may mắn là thiên nhiên giúp chúng
ta tạo ra loại sinh tố này qua tác dụng của ánh nắng mặt trời chiếu trên da.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Các loại cá béo như cá trích (herring), cá thu (mackerel), cá hồi (salmon),
cá ngừ (Tuna), cá sardine là nguồn cung cấp chính của sinh tố D. Cá ăn các
sinh vật phù du (plankton) phơi mình trên mặt biển nắng chói. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Gan, lòng đỏ trứng, bơ có một ít sinh tố D. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sữa người và sữa bò có rất ít sinh tố D. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Rau trái hầu như không có hoặc chỉ có vài dấu vết sinh tố D</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Vì thế, các thứ sữa và thực phẩm dùng cho trẻ sơ sinh đều được bổ sung
sinh tố D, chẳng hạn như một lít sữa thường được bổ sung 10mcg sinh tố D
(tương đương với 400 IU). Ngoài ra, ngũ cốc khô ăn sáng, bánh mỳ,
margarine, nước trái cây cũng thường được cho thêm sinh tố D. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố D được ruột non hấp thụ với sự trợ giúp của mật.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố D được tạo ra khi ánh sáng mặt trời hoặc ánh đèn có tia cực tím
chiếu lên da. Tia cực tím biến một hóa chất dưới da thành một loại sinh tố D
rồi gan và thận tiếp tay biến thành sinh tố D hữu hiệu cho cơ thể. Ta chỉ
cần phơi nắng 10- 15 phút, hai hoặc ba lần mỗi tuần là có đủ lượng sinh tố D
cần thiết cho cơ thể. Vì lẽ đó, sinh tố này còn được gọi là <i>“Sinh tố Ánh
Nắng” Sunshine Vitamin).</i></span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> Lượng
sinh tố được tạo ra theo cách này thay đổi tùy theo thời gian và mức độ tiếp
cận với ánh sáng. Da có mầu đậm cản ánh sáng tới 95%, quần áo và cửa kính,
không khí ô nhiễm cũng cản tia tử ngoại vào da; mùa đông ít ánh nắng hơn mủa
hè. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Phần lớn sinh tố D được dự trữ ở tế bào mỡ, xương và thịt. Một số nhỏ ở gan,
óc, phổi và thận. Phần không dùng tới hầu hết được bài tiết theo phân, chỉ
có dưới 4% theo nước tiểu.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhu cầu</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mỗi ngày nên tiêu thụ khoảng 5mcg (tương đương khoảng 200 IU) và không nhiều
quá 10mcg (tương đương khoảng 400IU).</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Thiếu sinh tố D có thể đưa đến bệnh còi xương ở trẻ em, mềm xương (osteomalacia)
ở người cao tuổi và xơ cứng mạch máu. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Trong bệnh còi xương, xương mềm và biến dạng, xương ngực nhô về phía trước
(pigeon breast), xương sọ chậm khép kín, xương sống cong, răng sữa chậm mọc,
răng khôn mỏng manh, men răng mau hư. Tất cả đều do thiếu calci và phosphor
trong xương. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Dùng sinh tố D với liều lượng lớn như trên 50mcg trong một ngày (tương đương
2000 U.I) có thể nguy hiểm. Calci trong máu sẽ lên cao, kết tụ vào các tế
bào tim, mạch máu, thận, phổi ... và cao quá có thể đưa tới tử vong. </span>
</p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Phụ nữ có thai và trẻ em sơ sinh dùng nhiều sinh tố D quá thì van tim thu
hẹp, em bé bị chậm phát triển trí não và khuyết tật. Thường thường chỉ khi
dùng sinh tố D dạng chế biến thì mới có nguy cơ này, cho nên cần tham khảo ý
kiến bác sĩ trước khi dùng. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh Tố D và Ánh Sáng Mặt
Trời.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh tố D là một chất bột
mầu trắng, không mùi, hòa tan trong mỡ, không hòa tan trong nước, không bị
phân hủy ở nhiệt độ cao và không bị oxy hóa. Do đó sinh tố này không bị mất
đi trong chế biến hoặc cất trữ thức ăn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh tố D có dưới nhiều
dạng và mỗi dạng có tác dụng riêng. Calciferol là hình thức có tác dụng mạnh
nhất.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Gan và thận giúp chuyển
hóa sinh tố D tiêu thụ trong thực phẩm hoặc do tác dụng của tia nắng sang
dạng hormone 1.25 dihydrooxyvitamin D. Hormon này gửi tín hiệu cho ruột non
để tăng hấp thụ calci và phosphor.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Công dụng</span></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh tố D rất cần cho sự
tăng trưởng của xương và răng. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh tố duy trì chất
calci và phospho trong máu ở mức bình thường bằng cách điều hòa sự hấp thụ
hai khoáng chất này từ thực phẩm. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Nếu không có sinh tố D,
calci trong thực phẩm không được ruột non hấp thụ, cơ thể sẽ lấy calci dự
trữ trong xương ra để cung ứng cho nhu cầu khác của các cơ quan, bộ phận.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Một số chuyên viên y tế
cho rằng sinh tố D có thể làm giảm nguy cơ ung thư ruột già, vú và các bệnh
phong nhức khớp, nhưng vấn đề này vẫn còn đang trong phạm vi nghiên cứu.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Một số nghiên cứu khác
cho là sinh tố D có khả năng duy trì tốt hệ miễn dịch, giúp tế bào tăng
trưởng và phân sinh thành các loại đặc biệt</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Nguồn cung cấp</span></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Thực phẩm cung cấp rất ít
sinh tố D, nhưng may mắn là thiên nhiên giúp chúng ta tạo ra loại sinh tố
này qua tác dụng của ánh nắng mặt trời chiếu trên da.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif"> Tia cực tím của nắng
biến hóa chất ergosterol dưới da thành một loại sinh tố D rồi gan và thận
tiếp tay biến thành sinh tố D hữu hiệu cho cơ thể. Chỉ cần phơi nắng 10-15
phút, hai hoặc ba lần mỗi tuần là có đủ lượng sinh tố D cần thiết. Vì lẽ đó,
sinh tố này còn được gọi là “Sinh tố Ánh Nắng” Sunshine Vitamin). </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Điều cần lưu ý là:</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Nên tắm nắng vào buổi
sáng khi tia nắng còn dịu hoặc xế chiều khi nắng không gay gắt; </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Không nên bôi quá nhiều
kém chống nắng vì kem ngăn tia cực tím hấp thụ qua da. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Nên phơi mình trần càng
nhiều càng tốt.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Cẩn thận để da khỏi bị
cháy nắng và có thể gây ung thư da.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif"> Lượng sinh tố D do nắng
tạo ra thay đổi tùy theo thời gian và mức độ tiếp cận với ánh sáng. </span>
</p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Da có mầu đậm cản ánh
sáng tới 95%, quần áo và cửa kính, không khí ô nhiễm cũng cản tia tử ngoại
vào da; mùa đông ít ánh nắng hơn mủa hè. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Các loại cá béo như cá
trích (bloater, herring), cá thu (mackerel), cá hồi (salmon), cá ngừ (Tuna),
cá sardine là nguồn cung cấp chính của sinh tố D. Cá ăn các sinh vật phù du
(plankton) phơi mình trên mặt biển nắng chói. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Gan, lòng đỏ trứng, bơ có
một ít sinh tố D. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Rau trái hầu như không có
hoặc chỉ có vài dấu vết sinh tố D</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sữa người và sữa bò có
rất ít sinh tố D. Vì thế, các thứ sữa và thực phẩm dùng cho trẻ sơ sinh đều
được bổ sung sinh tố D, chẳng hạn như một lít sữa thường được bổ sung 10mcg
sinh tố D (tương đương với 400 IU). </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Ngoài ra, ngũ cốc khô ăn
sáng, bánh mỳ, margarine, nước trái cây cũng thường được cho thêm sinh tố D.
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Sinh tố D được ruột non
hấp thụ với sự trợ giúp của mật.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Phần lớn sinh tố D được
dự trữ ở tế bào mỡ, xương và thịt, một số nhỏ ở gan, óc, phổi và thận.
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Phần không dùng tới hầu
hết được bài tiết theo phân, chỉ có dưới 4% theo nước tiểu ra ngoài.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Nhu cầu</span></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Viện Y học Hoa Kỳ đề nghị
mỗi ngày nên tiêu thụ khoảng 5mcg (tương đương với 200 IU) và không nhiều
quá 10mcg (tương đương với 400IU).</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Tuy nhiên, một số nhà
dinh dưỡng khác, như bác sĩ người Canada Reinhold Vieth, lại cho rằng cơ thể
cần số lượng sinh tố D cao hơn, khoảng 4000IU/ ngày. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Thiếu sinh tố D</span></b><span style="font-family: 'Times New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Thiếu sinh tố D có thể
đưa đến bệnh còi xương ở trẻ em (ricket), mềm xương (osteomalacia) ở người
cao tuổi và xơ cứng mạch máu. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Trong bệnh còi xương,
xương mềm và biến dạng, xương ngực nhô về phía trước (pigeon breast), xương
sọ chậm khép kín, xương sống cong, răng sữa chậm mọc, răng khôn mỏng manh,
men răng mau hư. Tất cả đều là do thiếu calci và phosphor trong xương.
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Thiếu sinh tố D xảy ra
khi:</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">*Tiêu thụ ít hơn số lượng
được khuyến khích</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">*Ít tiếp xúc với tia nắng</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">*Thận không chuyển hóa
sinh tố D sang dạng hormone</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">*Cơ thể không hấp thụ
được sinh tố D ở ruột</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Người dị ứng với sữa hoặc
ăn rau thuần túy đề dễ bị thiếu sinh tố D. Trẻ em chỉ nuôi với sữa mẹ cũng
thiếu sinh tố D, nếu các em không được dùng thêm calci phụ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Những trường hợp sau đây
cần dùng thêm sinh tố D:</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Em bé nuôi với sữa mẹ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Người trên 50 tuổi. Lý
do là da của họ không tổng hợp hữu hiệu được sinh tố D và thận cũng kém
chuyển hóa sinh tố D thành dạng kích thích tố.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif"> Theo thống kê, có từ
30-40% người cao tuổi bị gãy xương hông vì thiếu sinh tố D. Do đó lớp người
này có thể được bảo vệ hơn, nếu dùng thêm sinh tố D.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Những người ít tiếp xúc
với mặt trời như cư dân miền bắc cực, dân chúng mặc quần áo chùm kín cơ thể,
người làm việc trong không gian không có mặt trời.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">-Người da mầu, có nhiều
chất màu melanin bao phủ khiến tia tử ngoại không xâm nhập được vào da.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Người có rối loạn hấp thụ
chất béo như trong bệnh viêm ruột (bệnh Crohn), bệnh xơ nang tụy tạng
(cystic fibrosis), bệnh gan, tụy tạng, giải phẫu cắt bỏ một phần bao tử hoặc
ruột.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Thừa sinh tố D</span></b><span style="font-family: 'Times New Roman',serif"> </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Dùng sinh tố D với liều
lượng lớn như trên 50mcg trong một ngày (tương đương 2000 U.I) có thể gây
ra nôn mửa, táo bón, ăn không ngon, mệt mỏi, xuống cân, tăng lượng calci
trong máu, rối loạn tâm trí. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Quá cao calci trong máu
có thể đưa tới rối loạn nhịp tim, kết tụ calci vào các tế bào tim, mạch máu,
thận, phổi. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Các nhà dinh dưỡng định
mức độ tối đa sinh tố D mà cơ thể chịu đựng được là 25µ (1000IU) cho trẻ em
tới 12 tháng; 50µ (2000IU) cho trẻ em, phụ nữ có thai và mẹ cho con bú sữa
của mính.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif">Một số nghiên cứu cho
hay, phụ nữ có thai và trẻ em sơ sinh dùng nhiều sinh tố D quá thì van tim
thu hẹp, bé bị chậm phát triển trí não và bị khuyết tật. Thường thường chỉ
khi dùng sinh tố D phụ thêm thì mới có nguy cơ này. Vì thế, nên tham khảo ý
kiến bác sĩ trước khi dùng.</span><span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line"> </span></p>
<p class="MsoNormal">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">
</span><span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: red">Sinh
tố E </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E
được các khoa học gia tại Đại học Berkeley, California khám phá ra cách nay
hơn 80 năm. Trong những thập niên vừa qua, sinh tố này đã là một trong những
ngôi sao sáng trong số các chất dinh dưỡng.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Có hai nhóm
sinh tố E chính: nhóm tocopherols và tocotrienol với 4 isomers. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Trong hai
nhóm này, nhóm alpha-tocopherol isomer có tác dụng mạnh nhất ở trong cơ thể.
Cơ thể hấp thụ được cả tocopherol thiên nhiên và nhân tạo nhưng loại thiên
nhiên trong thực phẩm có nhiều tác dụng tốt hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E (tocopherol)
có dạng dầu sền sệt, mầu vàng nhạt, hòa tan trong chất béo hoặc cồn và không
hòa tan trong nước. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố
chịu đựng được sức nóng và acid nhưng bị phân hủy bởi tia tử ngoại hoặc
oxygen. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Đun nấu với
nhiệt độ bình thường không làm mất sinh tố E, nhưng khi chiên rán chìm trong
chất béo hoặc đóng hộp, sấy khô thì sinh tố E mất đi khá nhiều. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Vai trò của
sinh tố E trong cơ thể</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Trong cơ
thể, vitamin E có vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa của các tế bào,
bảo vệ sinh tố A và chất béo khỏi bị oxy hóa, tạo hồng cầu, phòng ngừa sự hư
hao của tế bào và giúp cơ thể sử dụng sinh tố K.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Công dụng
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E
được đề nghị để phòng ngừa hoặc điều trị một số vấn đề của sức khỏe do tác
dụng chống oxy hóa của chúng. Tuy nhiên, cho tới nay kết quả các nghiên cứu
đều chưa được thống nhất, chưa có tính cách kết luận hoặc mới có ý kiến
trung dung (neutral), đôi khi tiêu cực (negative).</span></p>
<p class="MsoNormal">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">
Theo một số tác giả, sinh tố E là một chất chống oxy hóa rất hữu hiệu. Sinh
tố bảo vệ các mô, giúp chế tạo và bảo vệ hồng huyết cầu; giúp cơ thể sử dụng
sinh tố K. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Vì là chất
chống oxy hóa, một số tác giả cho biết sinh tố E có thể tiêu diệt hoặc vô
hiệu hóa các gốc tự do (free radicals) do đó có thể giữ một vai trò nào đó
trong sự phòng ngừa ung thư và làm chậm tiến trình lão suy. Selenium và sinh
tố E có thể thay thế, hỗ trợ cho nhau trong công dụng này.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black"> Nghiên cứu
sơ khởi cho thấy sinh tố E có thể ngăn ngừa các chứng bệnh tim mạch, kể cả
những chứng nhồi máu cơ tim hay tai biến động mạch não, vì nó làm giảm bớt
sự kết tụ của cholesterol xấu LDL (low density lipoprotein) ở trong mạch
máu.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Một số
nghiên cứu khác cho thấy sinh tố E có thể làm tăng tính miễn dịch bằng cách
bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương, do đó sức đề kháng của cơ thể với các bệnh
nhiễm trùng mạnh hơn. Đặc tính này có lẽ cũng giúp trì hoãn các triệu chứng
của bệnh sa sút trí tuệ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E
còn làm giảm nguy cơ bệnh cườm mắt (cataract) nhờ khả năng chống oxy hóa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Các nghiên
cứu trước đây cho thấy sự sinh đẻ của chuột khả quan hơn khi cho dùng sinh
tố E. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Trái với
tin tưởng của nhiều người, sinh tố này không có vai trò gì trong việc làm
đời sống tình dục người nam mạnh hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Nguồn cung
cấp</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Nguồn cung
cấp chính sinh tố E là thực phẩm gốc thực vật như dầu đậu nành, dầu hột bông
gòn (cotton seed oil), dầu hướng dương (sunflower oil), dầu bắp, phó sản của
các dầu vừa kể như margarine; trong mầm lúa mì (wheat germ); trong bắp, các
loại hạt có vỏ cứng, hạt dưa (seed), quả ô liu, măng tây và các loại rau có
lá màu lục. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Thực phẩm
gốc động vật có rất ít sinh tố E. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E
được hấp thụ ở ruột non với sự hỗ trợ của mật và chất béo. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Sinh tố E
lưu chuyển trong máu và được dự trữ trong tế bào mỡ, gan, bắp thịt, phần dư
thừa được bài tiết qua phân.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black"> Không
giống như sinh tố A và D, sinh tố E không gây ra triệu chứng ngộ độc khi ta
dùng một số lượng cao. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Tuy nhiên,
đang uống thuốc Coumadin chống loãng máu cần cẩn thận, vì sinh tố E cao quá
có thể làm xuất huyết nhiều hơn. </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Nhu cầu</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Nhu cầu
sinh tố E thay đổi tùy theo tuổi tác, nam hoặc nữ, tình trạng sức khỏe và số
lượng chất béo bão hòa mà người đó tiêu thụ. Chất béo bão hòa dễ bị oxy hóa
vì thế cần tăng sinh tố E nếu ăn nhiều chất này.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Liều (dose)
sinh tố được ghi theo đơn vị milligram hoặc IU (International units). 1mg
alpha-tocopherol tương đương với 1.5 IU.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Tại Hoa Kỳ,
giới chức y tế dinh dưỡng đề nghị (Recommended Daily Allowance- RDA) là:
</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">-Nam nữ từ
14 tuổi và phụ nữ có thai ở mọi tuổi cần 15mg (hoặc 22.5IU),</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">- Phụ nữ
cho con bú sữa mẹ cần 19mg (hoặc 28.5IU) sinh tố E mỗi ngày.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black"> Số lượng
này đều có trong phần ăn hàng ngày nếu ta tiêu thụ đầy đủ các chất dinh
dưỡng trong thực phẩm.</span></p>
<p class="MsoNormal">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">
Với trẻ em sơ sinh, không có RDA nhưng có đề nghị:</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-left: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">-Các em
khỏe mạnh bú sữa mẹ từ lúc sanh tới 6 tháng cần 4mg/ngày (6IU/ngày); </span>
</p>
<p class="MsoNormal" style="margin-left: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Từ 7-12
tháng cần 5mg/ngày (7.5 IU/ngày)</span></p>
<p class="MsoNormal">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">
RDA cho trẻ em </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">-Từ 1-3
tuổi: 6mg/ngày (7.5 IU); </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">-Từ 4-8
tuổi: 7mg/ngày (10.5 IU)</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">- Trẻ em từ
9-13 tuổi: 11mg/ngày (16 IU/ngày).</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Thiếu sinh
tố E </span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black"> Thiếu sinh
tố E rất ít khi xảy ra và có thể thấy trong bệnh nhân kém hấp thụ chất béo ở
ruột như bệnh Crohn, sau giải phẫu, khi kém dinh dưỡng, khi tiêu thụ rất ít
sinh tố E hoặc trong vài bệnh di truyền đặc biệt.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Thiếu sinh
tố trong thời gian lâu có thể đưa tới không vững trong việc đi đứng và không
có phối hợp giữa các cơ bắp, yếu cơ bắp, giảm phản xạ (reflex). Thiếu kinh
niên có thể đưa tới mù lòa, sa sút trí tuệ, thay đổi nhịp tim.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Điều trị
khi thiếu sinh tố E cần được bác sĩ xác định và theo dõi vì có nhiều chứng
minh khoa học cho hay, dùng thêm sinh tố E có thể gây hậu quả không tốt cho
cơ thể.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">An toàn của
sinh tố E</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Cho tới
nay, chưa có chứng minh khoa học về sự công hiệu của sinh tố E khi dùng quá
liều để được cơ quan y tế đưa ra (RDA). Do đó, cần cân nhắc lợi hại trước
khi quyết định dùng thêm sinh tố E.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Dùng thêm
trong thời gian ngắn với liều tối đa 1000mg/ ngày (tương đương với 1100 IU)
được coi như tương đối an toàn và có thể có ích lợi.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Ảnh hưởng
lâu dài khi dùng nhiều sinh tố E vẫn chưa được làm rõ cho nên các giới chức
y tế khuyên không nên dùng quá nhiều sinh tố này. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: black">Quá nhiều
sinh tố E có thể đưa tới viêm da, đau bụng, tiêu chẩy, ói mửa, tăng rủi ro
xuất huyết, chóng mặt, mệt mỏi, nhức đầu, mờ mắt…</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in; margin-left: 1.5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: red; layout-grid-mode: line">
SINH TỐ K. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố K (còn gọi là sinh tố chống xuất huyết) hòa tan trong chất béo và có
hai loại: K1 có tự nhiên trong rau mầu lục và K2 được tổng hợp bởi các vi
sinh vật trong ruột của người và động vật. Sinh tố K3 được tổng hợp bằng
phương pháp khoa học.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Công dụng</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố K có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể chống chẩy máu khi bị vết thương trên da
thịt hay xuất huyết trong cơ quan nội tạng. Sinh tố K giúp gan tổng hợp bốn
yếu tố đông máu II, VII, IX và X mà khi thiếu các yếu tố này thì máu không
đông được .</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhiều nghiên cứu sơ khởi cho thấy sinh tố K có thể tăng cường sức chịu đựng
của bộ xương ở người cao tuổi. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nguồn cung cấp</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Các vi khuẩn trong ruột con người tạo khoảng 80% sinh tố K, số còn lại do
thức ăn cung cấp.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố K có nhiều trong trà xanh, cây củ cải (turnip), bắp su (cabbage), su
lơ (cauliflower), những loại rau có lá lớn, đậu nành và nhiều loại dầu thực
vật, gan, thịt lợn.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố K chịu đựng được sức nóng và độ ẩm nhưng bị tia tử ngoại, acid, kiềm,
oxygen phân hủy. Việc nấu nướng thức ăn thường không làm mất sinh tố K.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Sinh tố K tổng hợp menadione hay K3 cũng có tác dụng như sinh tố K.</span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in"><b>
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Nhu cầu</span></b></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Mỗi ngày nên tiêu thụ từ 30 mcg-80 mcg tùy theo độ tuổi. Số lượng này đều có
trong thực phẩm nên không cần phải uống thêm sinh tố K. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Lý do thiếu sinh tố K thường là do uống nhiều thuốc kháng sinh khiến vi
khuẩn trong ruột bị tiêu diệt, hoặc không có khả năng hấp thụ sinh tố K từ
thực phẩm. </span></p>
<p class="MsoBodyText" style="text-indent: .5in">
<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; layout-grid-mode: line">
Trẻ sơ sanh chưa có vi sinh vật trong ruột, cũng thường hay thiếu sinh tố K
nên sau khi sinh, được tiêm một lượng nhỏ sinh tố này để ngừa chảy máu.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight:700; font-style:italic">Bác sĩ Nguyễn Ý
Đức</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<span style="font-family: Arial; font-weight:700; font-style:italic">Texas-Hoa Kỳ</span></p></td></tr><tr><td colspan="9" rowspan="12" style="text-align: justify"> </td></tr></table><p style="text-align: center"><b><font face="Arial"><a style="text-decoration: none" href="http://tinmung.us/asp2015/gopy">GHI CÂU HỎI</a></font></b></td></tr></table><p> </p></body></html>