File "09.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/SUYNIEM_HANGTUAN2/2023/Mua-Thuong/CN XVI TN A/09.htm
File size: 22.28 KiB (22813 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html><head><meta http-equiv="Content-Language" content="en-us"><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><title>
Chúa Nhật XVI thường niên - Năm A</title><base target="main">
<meta name="keywords" content="Chúa Nhật XVI thường niên - Năm A; Tất cả là hồng ân; Nhận diện sự dữ; Đừng nhổ cỏ lùng; nhẫn nại với cỏ dại; Không muộn; Lúa và cỏ; Sống với cỏ lùng. Một nửa ánh sáng"><style>
<!--
.CONTENTS{FONT-SIZE: 11pt;COLOR:Navy;}
span.MsoHyperlink
{color:blue;
text-decoration:underline;
text-underline:single;
text-decoration:none underline;
text-line-through:none;
vertical-align:baseline}
span.apple-converted-space
{}
-->
</style>
<meta name="description" content="Chúa Nhật XVI thường niên - Năm A"><!--mstheme--><link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../../../_themes/suyniem3/suyn1011-109.css"><meta name="Microsoft Theme" content="suyniem3 1011">
</head><body><table border="0" width="500" cellspacing="12" style="border-color: #FFFFFF; font-family:Times New Roman; font-size:14pt; text-decoration:none" bgcolor="#FFFFFF"><tr><td width="460"><font size="2" color="#FF0000" face="Arial">Chúa Nhật XVI thường niên - Năm A</font></td></tr><tr><td width="474" style="font-family: Arial; font-size: 12pt; text-decoration: none; font-weight: bold; text-align: center">
<b>
DỤ NGÔN CỎ LÙNG HẠT CẢI, MEN BỘT</b></td></tr><tr><td width="474" style="font-family: Arial; font-size: 8pt; text-decoration: none; font-style:italic; text-align:right">
<a name="_Toc298213208">
<span style="font-size: 8pt; font-style:italic; font-weight:400">Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt</span></a></td></tr><tr><td width="474" style="font-family: Times New Roman; font-size: 14pt; text-decoration: none; text-align:justify">
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">CHÚ GIẢI CHI TIẾT</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Về Nước Trời thì cũng in như người kia"</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
Trong lúc dụ ngôn người gieo giống có thể tóm tắt bằng mấy chữ: việc nảy
mầm của Nước Trời sẽ gặp nhiều thất bại đau đớn; thì dụ ngôn cỏ lùng lập
tức đi tiếp theo và đặt ngay câu hỏi: các thất bại, các sự chống đối
Nước Trời, cái công việc của Thần dữ đó phải chăng không thể bị dẹp bỏ
ngay lập tức? Cả hai đều cố gắng đánh đổ lòng nao nức trông chờ Đấng
Thiên sai ra tay, dụ ngôn người gieo giống thì bằng cách xác quyết rằng
không thể tránh được việc một phần lớn hạt giống bị mất đi; còn dụ ngôn
cỏ lùng thì bằng cách khẳng định: đừng hành động trước thời gian, đừng
muốn dẹp bô công việc của Thần dữ trước mùa gặt. Xin nhớ là vào thời
Chúa Giêsu, sự nóng lòng này đã khiến người ta tin rằng việc giải phóng
dân thánh và việc tiêu diệt quân vô đạo sẽ xảy ra ngay lập tức (x. các
Thánh vịnh của Salomon và các bản văn Qumrân). Do đó họ không thể nghĩ
là có việc chống đối lại Đấng Cứu thế (dụ ngôn người gieo giống) và việc
chung sống, lâu dài với sự dữ trong thời Đấng Messia (dụ ngôn cỏ lùng).</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">(Chú thích về các công thức nhập đề của
các dụ ngôn):</span></i></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Như các dụ ngôn đương thời, dụ ngôn của
Chúa Giêsu xuất hiện dưới hai hình thức căn bản:</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">1/ Những dụ ngôn bắt đầu với một tiếng
chủ cách (nominatif) (chủ từ): đó là các câu chuyện đơn giản không có
động thức nhập đề, ví như dụ ngôn người gieo giống ("Này người gieo
giống đi ra gieo lúa").</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">2/ Những dụ ngôn bắt đầu với một tiếng ở
dữ cách (datif) (tức từ gián tiếp) tương đương với chữ "Le" trong tiếng
Aram. Đa số dụ ngôn của các giáo sĩ bắt đầu với các chữ ấy: MashalLe
(người ta hay gặp chẳng hạn: Mashal. Le mélék shé: “Một dụ ngôn. Giống
như ông vua kia..."). Ngữ điệu đó là một cách nói rút gọn, hay một lối
viết tắt của câu émshol Lekha, Úlashal. Le ma haddabhar dom? Le... =
"Tôi muốn kể cho anh một dụ ngôn. Tôi sẽ so sánh sự vật với cái gì? Thì
nó cũng giống như... ". Thỉnh thoảng người ta thay thế ngữ điệu dài dòng
đó bằng một tiếng dữ cách duy nhất.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Trong các dụ ngôn của Chúa Giêsu, ta gặp
một công thức nhập đề dài ở dữ cách nơi các câu hỏi đi trước dụ ngôn của
Mc 4, 30 tắt: "Làm sao mà so sánh Nước Thiên Chúa hay lấy gì mà ví nó
được? Thì cũng như..." hoặc của Lc 13, 20t: "Ta sẽ lấy gì mà so sánh
Nước Thiên Chúa?".</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Tương ứng với công thức vắn với dữ cách
khởi đầu, là các chữ hôs, hôsper, "như" viết ra tiếng Hy lạp là
homoiôthêsetai, homoiôthê, homoios estin, "giống như"; trong căn ngữ của
5 công thức này, cũng có cùng một giới từ Aram là "Lc". Như vừa nói, chữ
"Le" này là một lối viết tắt, nên không chỉ được dịch là "giống như song
là: "Về... thì cũng giống như...". Trong nhiều trường hợp, chính nội
dung của dụ ngôn buộc ta phải để ý đến lối viết tắt của công thức nhập
đề đó, vì công thức này thay đổi điểm ta muốn so sánh. Trong Mt 13, 45,
Nước Thiên Chúa rõ ràng là không "giống như người thương gia", mà giống
như "viên ngọc quý"; trong Mt 25, 1, nó không "giống như mười trinh nữ"
mà giống như bữa tiệc cưới; trong 22, 2 nó không "giống như vua kia" mà
giống như các cuộc vui ở tiệc cưới; trong 20,1 Nước Thiên Chúa không
"giống như gia chủ" nhưng giống như việc trả lương; trong 13, 24, nó
không "giống như ' người kia gieo giống tốt trong ruộng mình", mà giống
như mùa gặt hái; trong 18, 23 nó không "giống như ông vua trần thế" mà
giống như việc tính sổ. Trong mọi trường hợp trên, ta tìm ra điểm so
sánh đích thực khi nhớ rằng: dưới thành ngữ Hy lạp homoios estin "giống
như", tiềm ẩn một chữ "Le" Aram, mà ta phải dịch là: "Về.... thì cũng
giống như..".</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Nhận xét này cũng có giá trị đối với các
trường hợp khác trong đó ta thường không thấy lối viết tắt của công thức
nhập đề. Không thể dịch Mt 13,31 là "Nước Thiên Chúa giống như hạt
cải..." mà phải dịch: "Về Nước Thiên Chúa thì cũng giống như hạt cải...
", vì chẳng phải với hạt cải mà Nước Thiên Chúa được so sánh, nhưng là
với cây to lớn phát sinh từ hạt cải và làm chốn nương náu cho chim trời.
Ở trong Mt 13, 33 cũng thế: Nước Trời không "giống như men" mà giống như
bột dậy lên (coi Rm 11,16) và trong Mt 13,47 Nước Trời không được ví với
chiếc lưới đánh cá, nhưng như việc lựa lọc cá bị mắc vào lưới.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Hãy để chúng mọc lên cả hai cho đến mùa
gặt"</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">: Trong suốt cả dụ
ngôn, ông chủ luôn tỏ ra tự tín. Khi được hỏi về nguồn gốc cỏ lùng, ông
không chút ngần ngại tuyên bố: cỏ lùng do kẻ thù gieo. Ông cũng tỏ ra
tin tưởng vào giá trị hạt giống của ông, và biết chắc cỏ lùng sẽ không
tài nào thắng thế. Kể cũng lạ khi ở đây hầu như không biết đến nguy cơ
làm chết ngạt hạt giống tốt, cái nguy cơ đã được tỉ mỉ mô tả ở dụ ngôn
người gieo giống trước (13,7).</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Một hạt cải"</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
Tính cách nhỏ bé của hạt cải được đưa vào ngạn ngữ Palestine. Nhưng cây
cải lại cao đến 2 hay 3 mét, đứng quanh vùng có thể thấy. Tuy nhiên dù
cao lớn (arbuste), nó cũng không phải là cây (arbre) như dụ ngôn nói.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">“Thành một cây”</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
Trong Cựu ước, cây có chỗ cho chim trời nương náu là một hình ảnh thường
dùng để chỉ một vương quốc hùng mạnh bảo đảm được an ninh cho thần dân
mình (Ed 17, 23; 31, 6; Đn 4, 9; 11, 18). Trong văn chương khải huyền,
giáp sĩ hay targum, chim tượng trưng cho dân ngoại đến từng lũ, từng
đoàn. Ở đây Mt nhấn mạnh đặc tính cánh chung của dụ ngôn (nhưng điều này
không loại bỏ lối áp dụng có tính cách Giáo Hội học) khi phóng đại thân
cây rau lớn (arbuste) thành một "cây to (arbre).</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Bà nọ lấy, vùi..."</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
dịch sát chữ: che dấu", hạn từ này đưa về ý tưởng chủ yếu của cả phần
này.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Ba thúng bột"</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
Đây là một khối lượng bột rất lớn, trên 39 lít, nghĩa là khoảng 60-70 ký
lô. Con số ba thúng bột này. Khác hẳn lấy từ St 18. 6 (x.Tl 6, 19 và 1
Sm 1, 24) là quá phóng đại vì lượng bột đó làm đủ bánh nuôi trên 150
người ăn! Viễn ảnh dị thường của bữa ăn này xem ra muốn đưa ta nghĩ đến
bữa tiệc cánh chung. Ở dây Matthêu nhấn mạnh tới hiệu lực của men, thứ
có một sức mạnh lạ lùng như vậy. <b><i>"Cho đến khi tất cả dậy men"</i></b>:
hiệu lực của Nước Trời lan rộng đến toàn thể sức mạnh của nó thật vô
song, dù bề ngoài xem ra yếu ớt.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà nói hết thảy
các điều ấy với dân chúng, và Người không nói với họ điều gì mà lại
chẳng dùng dụ ngôn": Trong văn mạch Mt, phải giới hạn nghĩa của chữ “hết
thảy" vào lời giảng dạy của Chúa Giêsu về Nước Trời. Vì không phải bao
giờ Người cũng nói bằng dụ ngôn; nhưng khi dạy về mầu nhiệm Nước Trời,
thì Người luôn dùng thể văn ấy. Phần thứ hai của câu ngụ ý rằng Chúa
Giêsu, để dạy về Nước Trời cho quần chúng, đã cẩn thận nói bằng dụ ngôn,
hầu tránh mọi hậu quả tuyên truyền có tính cách thiên sai chủ nghĩa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">"Sấm ngôn của ngôn sứ":</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">
Matthêu bảo là một ‘ngôn sứ’ nhưng lại trích dẫn một tác giả Thánh vịnh,
Asaph. Có thể ông nhớ Asaph ấy đã được gọi là "ngôn sứ" trong 2 Sk 29,
30; nhưng đúng hơn, có Iẽ ông quan niệm tất cả các sách Cựu ước đều có
giá trị sứ ngôn... Thế mà sách thánh đã tiên báo Đấng Messia sẽ dùng dụ
ngôn mà phán dạy.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">“Con cái của Nước... con cái quỷ dữ ”:</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">
Cách phân chia nhân loại thành hai khi đối nghịch nhau đây rất thông
dụng trong Do thái giáo đương thời. Ta thường gặp lối phân chia đó trong
các văn tập của Qumrân. Chỉ khác một điều là: đối với Qumrân, nói kẻ
lành đều ở trường phái của họ. Tất cả kẻ dữ là những người bên ngoài;
còn ở đây cá hai đều sống lẫn lộn, và các môn đồ không có quyền tách rời
họ ra.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b><i>
<span style="font-size: 14.0pt">“Cũng như người ta nhặt cỏ lùng...”</span></i></b><span style="font-size: 14.0pt">:
Trong dụ ngôn, trọng tâm nằm trên quyết định của ông chủ là để cỏ lùng
mọc chung với giống tốt, trong lúc ở phần giải thích lại là đề tài mùa
gặt tương lai, là số phận chung cục của cỏ lùng và lúa: trên 7 câu giải
thích, đã có tới 4 câu nói về mùa gặt tương lai. Có lẽ Matthêu đã lan
rộng một kết luận nguyên thủy vừa phải hơn của Chúa Giêsu, để đánh đổ
một niềm vững tin tự đại có khuynh hướng lan tràn giữa Kitô hữu thời
ông: việc gia nhập Giáo Hội chưa phải là được cứu độ cách dứt khoát; còn
có cuộc phán xét sau cùng sẽ vô cùng khốc liệt đối với các Kitô hữu xấu
xa.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b>
<span style="font-size: 14.0pt">KẾT LUẬN</span></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">Được bắt đầu với việc rao giảng Lời,
Nước Trời thoạt tiên rất nhỏ bé khiêm hèn. Nó không áp đặt trên mọi tạo
vật một cách hách dịch và ngay tức thời. Tình trạng hiện nay của nó còn
hỗn tạp hồ đồ: kẻ lành người dữ đều triển nở trong nó. Và chỉ vào cuối
cuộc hành trình dài đằng đẵng? được theo đuổi một cách âm thầm trong
cảnh tranh tối tranh sáng. Nước Trời âm ỉ quy tụ toàn thể vũ trụ trong
Hòa bình của Chúa Kitô.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px"><b>
<span style="font-size: 14.0pt">Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG</span></b></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">1) Người môn đồ Chúa Kitô sẽ chấp nhận
hiện tại dễ dàng hơn nếu biết tin tưởng như đã nói vào tương lai. Họ
biết rõ rằng các bước đầu thật khiêm tốn như thế (Giáo Hội luôn luôn là
thiểu số trong trần gian) chỉ là các dấu chỉ bất tương xứng vai công
trình một ngày kia sẽ hoàn tất. Họ hoàn toàn tin tưởng ở Thiên Chúa.
Thiên Chúa há không thể biến sỏi đá thành con cái Abraham được sao,
nghĩa là Ngài không thể từ hư vô mà gầy dựng nên một dân tộc, một dân
cho riêng Ngài được sao (Mt 3, 9)? Cái nhìn của Thiên Chúa khác với cái
nhìn của người đời các vật tầm thường đối với Ngài lại là to tát, và cái
lớn lao trước mặt người đời đôi khi lại làm Ngài ghê tởm.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">2) Người hoàn toàn phó thác cho Nước
Thiên Chúa, để Nước Chúa biến đổi, tái dựng mình, thì đúng là men đích
thực của môi trường họ sống. Cái sinh lực liềm tàng trong họ cũng xâm
nhập vào mọi thứ chung quanh và lan tràn đến hết mọi người. Tình yêu ở
trong một con người luôn chiếu dọi cho những kẻ chung quanh.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">3) Hạt giống tốt đã được gieo đầu tiên
và ở khắp nơi, thì hạt lúa tốt sẽ được gặt hái sau cùng và khắp mọi
chốn. Cỏ lùng không phải là nguyên thủy và cùng đích, chẳng phải là
alpha và omêga:- Alpha và Omêga chính là hạt lúa tốt vậy.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">4) Cái nhìn của Kitô hữu về thế giới, về
tha nhân phải là một cái nhìn tích cực. Không phải vì ta có mắt tốt hơn
những người khác để phân biệt cỏ lùng với lúa tốt hay bàn tay tài khéo
hơn để tách rời thứ này khỏi thứ kia. Nhưng vì cái nhìn của ta là một
cái nhìn đức tin: ta biết hạt giống hôm nay đang triển nở mà không gì
ngăn được vì ta tin vào Chúa Giêsu Kitô; nhưng niềm xác tín này ta được
không phải nhờ một phân tích “khoa học" về lịch sử đâu. Ta chẳng thấy
hạt giống tốt ưu thắng và sẽ không bị chết ngạt, nhưng ta tin diều đó.
Niềm tin làm ta hy vọng mãnh liệt vào con người, sự vật, biến cố.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">5) "Óc kỳ thị" không chết trong ta đâu.
Ta vẫn luôn bị cám dỗ lên án hay loại trừ những kẻ xem ra chẳng có cùng
quan niệm như ta về chân thiện mỹ.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">6) Ta thường đặt câu hỏi như các đầy tớ
trong dụ ngôn: Từ đâu mà có biết bao sự dữ trong trần gian? Tại sao thế
giới không nên tốt hơn sau 20 thế kỷ Kitô giáo? Vì sao Giáo Hội vẫn luôn
có những khuyết điểm sờ sờ như vây? Chúa Giêsu trả lời bằng cách cho
thấy tính cách hàm hồ không thể tránh được của toàn thể tạo vật đang
trên đường tiến về Nước Trời. Một tính cách hàm hồ phổ quát, lan tới các
tập thể cũng như cá nhân, Giáo Hội cũng như tín hữu. Điều đó có nghĩa là
chân, thiện, mỹ không hiện hữu ở tình trạng hiển nhiên, y như điều sai
quấy, xấu xa. Không một ai, không một tập thể nào hoàn toàn phù hợp với
Nước Trời, nhưng cũng chẳng ai xa lạ, chẳng bị khai trừ khỏi Nước ấy.</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">7) Thiên Chúa là Đấng kiên nhẫn: Ngài
chịu đựng nhiều thế kỷ tội lỗi vì viễn ảnh rộng lớn của Ngài là ban ơn
cứu độ cho ta (Rm 3, 26). Ngài ghét tội lỗi, nhưng yêu kẻ biết thống hối
ăn năn dù tội lỗi đến đâu (Rm 2, 4). Nếu Thiên Chúa không kiên nhẫn, bây
giờ ta ở đâu rồi?</span></p>
<p class="MsoNormal" style="text-indent: 36px">
<span style="font-size: 14.0pt">8) Đức kiên nhẫn ấy cũng cần cho con
người. Do đấy có nhiều yêu sách xem ra mâu thuẫn nhưng phải biết dung
hòa: không dung túng sự dữ, song vẫn kính trọng nhân vị và khả năng hoán
cải của tội nhân, vẫn bảo vệ các tâm hồn ngay chính khỏi nhiễm lây gương
xấu, tà đạo, thái độ dửng dưng tôn giáo. Do đó ngay từ nguyên thuỷ, ta
thấy Giáo Hội khi thì nghiêm khắc (1Cr 5, 3- 5) lúc lại thông cảm (1 Cr
5, 9-10) tùy hoàn cảnh cụ thể của các tâm hồn. Hai thái độ ấy đều chính
đáng và cần thiết, dù theo một lường độ khó mà xác định. Chúng cũng đề
phòng ta khỏi bị ảo tưởng đạt được những trạng thái dứt khoát rõ ràng ở
đời này. Một cộng đoàn Kitô hữu lý tưởng trong đó chỉ có các thánh, chỉ
gồm người công chính là một điều hão huyền. Nếu đường ranh giới phân
chia sự dữ điều lành khá rõ ràng, thì lại rất lu mờ giữa kẻ lành người
dữ (lấy quyền nào mà cho mình là "tốt"?). Vì kẻ sống trong tội lỗi hôm
nay, mai ngày có thể trở nên một thánh Augustinô hay một Charles de
Foucauld.</span></td></tr><tr><td width="474"><p style="text-align: center"> <a target="_top" href="http://tinmung.net"><img border="0" src="../../../../../logo/LOGOtinmung.gif" width="67" height="40"></a> <a style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 10pt" target="_top" href="http://www.tinmung.net/SUYNIEM_HANGTUAN/SuyniemINDEX.htm"><img border="0" src="../../../2011/MuaThuongNien/VuaVuTru/LOGOtinmung2.gif" width="68" height="42"></a> </td></tr></table><p style="text-align: center"> </p>