File "Tai sao goi la dong ba.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/NGHITHUC/Phung-Vu-Giai-Dap/Tai sao goi la dong ba.htm
File size: 21.4 KiB (21913 bytes)
MIME-type:
Charset: 8 bit
<html>
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1252">
<title>Tại Sao Lại Gọi Lа</title>
</head>
<body>
<p class="Title" style="font-size: 14pt; font-weight: bold; color: rgb(7, 72, 0); line-height: 24.2667px; font-family: Arial; font-style: normal; font-variant: normal; letter-spacing: normal; orphans: auto; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin: 10px 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 15px; padding-bottom: 15px; background-color: rgb(255, 255, 255)">
Tại Sao Lại Gọi Lа "Dтng Ba"?</p>
<p class="Lead" style="font-weight: bold; color: rgb(15, 13, 13); font-family: Arial; font-size: 13.3333px; font-style: normal; font-variant: normal; letter-spacing: normal; line-height: 20px; orphans: auto; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin: 10px 0px; padding: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255)">
Tại Việt Nam, cу nhiều hội viкn Dтng Ba Đaminh, Dтng Ba Phanxicф, Dтng Ba
Carmкlф. Tại sao gọi lа Dтng Ba?</p>
<div class="clearBoth" style="clear: both; color: rgb(15, 13, 13); font-family: Arial; font-size: 13.3333px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; letter-spacing: normal; line-height: 20px; orphans: auto; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255)">
</div>
<div id="showslide" style="color: rgb(15, 13, 13); font-family: Arial; font-size: 13.3333px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; letter-spacing: normal; line-height: 20px; orphans: auto; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255)">
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<img src="http://baoconggiao.com/uploads/news/2016_01/tai-sao-lai-goi-la-dong-ba.jpg" style="float: right; height: 266px; width: 400px; border: medium none; margin: 5px; padding: 0px"><span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">Từ
“Dтng Ba” giả thiết “Dтng Nhм” vа “Dтng Nhất”. Cho đến thời gian gần đвy,
người ta cho rằng từ nаy xuất hiện thời Trung cổ, cбch riкng với Thбnh
Phanxicф Assisi. Ngаy nay, cбc sử gia cho rằng nу đг được sử dụng нt lа ba
thế kỷ trước Thбnh Phanxicф. Thiết tưởng nкn lưu э về danh từ Ordo trong
tiếng La-tinh (tương đương với Ordre tiếng Phбp, Order tiếng Anh). Ordo tự
nу khфng phải lа một Dтng Tu, nhưng chỉ cу nghĩa lа một đoаn ngũ, chẳng hạn
như ngаy nay bкn Phбp, từ Ordre vẫn cтn dщng cho đoаn ngũ cбc y sĩ, luật sư,
kэ giả. Trong Giбo hội thời cổ, chъng ta thấy bкn cạnh đoаn ngũ cбc giбm
mục, linh mục, trợ tб (ordo episcoporum, presbyterorum, diaconorum), cтn cу
đoаn ngũ cбc trinh nữ (ordo virginum), đoаn ngũ cбc gуa phụ (ordo viduarum).
Sang thời Trung cổ, từ thế kỷ X, người ta thấy vаi tбc phẩm nуi đến ba hаng
ngũ (đẳng trật) trong Giбo hội, đу lа: hаng giбo sĩ, hаng đan sĩ, vа hаng
giбo dвn. Cбc giбo dвn được xếp vаo hаng ngũ thứ ba, tertius ordo, sau cбc
giбo sĩ vа cбc tu sĩ. Với Thбnh Phanxicф Assisi, người ta sử dụng một lối
phвn hạng khбc: dтng nhất lа cбc nam tu sĩ, dтng nhм lа cбc nữ tu Clara,
Dтng Ba lа cбc giбo dвn sống ngoаi đời. Từ đу, Dтng Ba được hiểu lа cбc giбo
dвn sống ngoаi đời, nhưng muốn nкn trọn lаnh qua việc khấn hứa giữ một bản
tu luật.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(128, 0, 0); font-size: 16px"><em><strong>
<span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif">Như vậy lа Thбnh
Phanxicф lа người đầu tiкn lập ra Dтng Ba phải khфng?</span></strong></em></span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Trước đвy (nghĩa lа cho đến giữa thế kỷ XX), cвu trả lời lа: đъng thế! Nhưng
kể từ thập niкn 60 của thế kỷ vừa rồi, những cuộc nghiкn cứu lịch sử Dтng Tu
thời Trung cổ đг lật ngược cвu trả lời. Vм thế ngаy nay, cбc sбch lịch sử về
cбc Dтng Ba phải được viết lại. Thực ra, ngay từ thế kỷ VIII, đг cу nhiều
giбo dвn muốn chia sẻ nếp sống tu trм của cбc đan sĩ Biển đức dưới nhiều
dạng thức (tựa như cбc bх ngгi hay cбc cư sĩ ở Việt Nam). Họ xin đến trọ tại
cбc đan viện, tмnh nguyện lаm cфng khфng lấy lương, vа bщ lại họ muốn được
tham gia vаo sinh hoạt phụng vụ của nhа dтng. Đфi khi họ cũng mặc бo dтng
như cбc đan sĩ, nhưng họ khфng tuyкn khấn. Đу lа hмnh thức oblati, donati,
conversi. Nhưng sang đến thế kỷ XII-XIII, chъng ta lại chứng kiến một hiện
tượng khбc, đу lа: nhiều phong trаo gнao dвn nổi lкn, yкu cầu cải cбch Giбo
hội, bằng việc trở về với nếp sống khу nghиo của Phъc вm.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Tuy rằng một số phong trаo đу đг ly khai khỏi Giбo hội, nhưng đa số khфng
dừng lại ở chỗ kкu gаo cải cбch bằng miệng nhưng cтn thực hаnh lэ tưởng bằng
đời sống bản thвn. Họ mang danh lа đoаn ngũ cбc hối nhвn (Ordo penitentium).
Đến khi Dтng Thбnh Đaminh vа Dтng Thбnh Phanxicф xuất hiện thм họ đến nhờ
cбc tu sĩ hướng dẫn. Dĩ nhiкn lа họ cũng chia sẻ lэ tưởng Phъc вm mа hai
thбnh tổ phụ đề ra, vа thậm chн cтn xin mặc tu phục của hai dтng đу. Từ đу,
hаng ngũ hối nhвn (Ordo penitentium) chia thаnh hai ngаnh, ngаnh xбm (mаu бo
Dтng Thбnh Phanxicф) vа ngаnh đen (mаu бo choаng của Dтng Thбnh Đaminh). Lần
lượt cбc bản luật cũng được soạn ra: luật ngаnh xбm được Toа thбnh chвu phк
từ năm 1289; cтn luật ngаnh đen thм được cha Munio de Zamora soạn từ năm
1285, nhưng mгi tới năm 1405 mới được Toа thбnh chвu phк. Lần lượt Toа thбnh
cũng chвu phк bản luật của cбc Dтng khбc soạn cho cбc giбo dвn muốn chia sẻ
tinh thần của mмnh, chẳng hạn như: dтng Вutinh (1399 cho nữ giới vа 1470 cho
nam giới), Dтng Tфi tớ Đức Mẹ (1424), dтng Carmкlф (năm 1476), vv. Nкn biết
lа Dтng Thбnh Phanxicф đг sớm gọi hаng ngũ hối nhвn của mмnh lа “Dтng Ba
Phanxicф” (như nhận thấy qua một văn kiện năm 1292), chứ cбc dтng khбc thм
mгi mấy thế kỷ sau mới du nhập từ ngữ Dтng Ba.</span><br>
</p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(128, 0, 0); font-size: 16px"><em><strong>
<span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif">Cбc hội viкn Dтng Ba
cу mặc бo dтng như cбc tu sĩ khфng?</span></strong></em></span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Như vừa nуi trкn đвy, từ thế kỷ XIII, cбc hối nhвn đг phвn thаnh hai nhбnh -
xбm vа đen - dựa theo mаu бo choаng. Nуi chung, vаo lъc đầu cбc hội viкn
Dтng Ba cũng xin được mặc бo dтng như cбc tu sĩ. Nhưng dần dần, vм sự tiến
triển y phục bкn chвu Вu cũng như vм cфng tбc lao động, cho nкn cбc hội viкn
Dтng Ba khфng mặc toаn bộ бo dтng như cбc tu sĩ (trừ khi tham dự cбc buổi
rước kiệu vа lъc tẩm liệm trong quan tаi), nhưng chỉ mặc một бo cộc, lаm
biểu hiệu.</span><br>
</p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(128, 0, 0); font-size: 16px"><em><strong>
<span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif">Cбc hội viкn Dтng Ba
cу phải tuвn giữ những nghĩa vụ nаo khфng?</span></strong></em></span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Dĩ nhiкn cбc tнn hữu xin gia nhập Dтng Ba khфng phải để lгnh бo dтng lаm
kiểng. Như đг nуi trкn đвy, nguồn gốc của cбc Dтng Ba lа phong trаo cбc hối
nhвn: họ chủ trương nếp sống khắc khổ, trở về với những yкu sбch của Tin
mừng. Trкn thực tế, đг cу nhiều sự thay đổi về kỷ luật cбc hội viкn Dтng Ba
từ thế kỷ XIII cho đến nay. Vаo lъc đầu, cбc hội viкn cũng tuyкn khấn tuвn
giữ vаi nghĩa vụ mа bản Kỷ luật đặt ra, chẳng hạn như việc cầu nguyện
(nguyện kinh nhật khуa), thực hаnh khổ chế (trong đу cу việc kiкng thịt suốt
đời, khước từ tham dự cбc buổi lễ hội giải trн dвn gian), vа đфi khi lời hứa
giữ khiết tịnh (ai chưa lập gia đмnh thм phải giữ độc thвn, cтn người đг cу
gia đмnh thм khфng được tбi hфn).</span><br>
</p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(128, 0, 0); font-size: 16px"><em><strong>
<span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif">Như vậy, cбc hội
viкn cũng phải tuyкn khấn như cбc tu sĩ hay sao?</span></strong></em></span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Bản luật của Dтng Ba Đaminh soạn năm 1285 đг dự trщ một thời kỳ tập luyện lа
1 năm, vа sau đу hội viкn tuyкn khấn. Tuy nhiкn, bản chất phбp lэ của lời
khấn Dтng Ba khфng được coi như tương đương với lời khấn của cбc tu sĩ. Điều
nаy cаng rх rệt hơn khi mа trong số cбc hội viкn Dтng Ba, một vаi người đг
họp nhau thаnh cộng đoаn, tuвn giữ một bản luật khбc với bản luật dаnh cho
cбc giбo dвn. Người ta gọi họ lа “Dтng Ba tu trм” (tertiarii regulares), đối
lại với “Dтng Ba đời” (tertiarii seculares). Cбc hội viкn Dтng Ba tu trм -
đa số lа nữ giới - sống thаnh cộng đoаn, giữ ba lời khấn dтng; họ chỉ khбc
với cбc đan nữ dтng nhм ở chỗ lа họ khфng ở trong nội vi, nhưng tham gia cбc
cфng tбc tфng đồ vа bбc бi. Đу lа nguồn gốc của cбc dтng nữ tu hoạt động
tфng đồ vаo thời nay.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Từ khi cбc cộng đoаn Dтng Ba tu trм lớn mạnh, cбch riкng từ thế kỷ XV, thм
vai trт của cбc hội viкn Dтng Ba “đời” bị giảm. Nhiệt tмnh của phong trаo
“hối nhвn” giảm sъt. Vм thế, cбc nghĩa vụ của họ cũng được giảm nhẹ. Tнnh
cбch phбp lэ của lời khấn hứa của họ khфng đбng kể. Mгi đến cuối thế kỷ XIX,
cбc Dтng Ba đời mới được phục hồi, nhưng thường được đồng hуa với cбc hội
đoаn đạo đức cầu nguyện, nhưng khфng tбc dụng vаo đời sống Giбo hội cбch
mạnh mẽ như hồi thế kỷ XIII-XIV nữa. Dĩ nhiкn, đу lа nуi cбc đường hướng
chung, chứ khi đi vаo lịch sử của mỗi Dтng Ba thм cу nhiều đặc trưng khбc
nữa.</span><br>
</p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(128, 0, 0); font-size: 16px"><em><strong>
<span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif">Hiện nay cу bao
nhiкu thứ Dтng Ba?</span></strong></em></span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Sự phвn biệt giữa Dтng Ba “tu trм” với Dтng Ba “đời” coi như khфng cтn nữa.
Cбc Dтng Ba tu trм trở thаnh cбc Dтng Tu như bao nhiкu Dтng Tu khбc, chẳng
hạn như cбc Dтng nữ tu Đaminh, Phanxicф, Cбt minh, vv. Cтn cбc Dтng Ba “đời”
thм dần dần cũng đổi tкn: thay vм gọi Dтng Ba Đaminh đời, thм người ta gọi
lа “huynh đoаn giбo dвn Đaminh”; một cбch tương tự như vậy, “Dтng Ba
Phanxicф đời” được đổi thаnh “Dтng Thбnh Phanxicф tại thế” (bỏ tнnh từ “thứ
ba” để khỏi gвy mặc cảm).</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Dưới một khнa cạnh khбc, cу thể nуi được lа cу nhiều thứ Dтng Ba dựa theo
cбc linh đạo khбc nhau. Về điểm nаy ta thấy cу sự khбc biệt khб lớn giữa bộ
giбo luật 1917 vа bộ giбo luật 1983. Trong bộ giбo luật 1917, chỉ cу cбc
Dтng sau đвy được phйp nhận hội viкn Dтng Ba: Phanxicф, Đaminh, Augustin,
Carmкlф, Tфi tớ Đức Mẹ, Chъa Ba ngфi, Prйmontrйs, Minimi, Đức bа chuộc kẻ
lаm tфi, Biển đức. Như vậy, con số khб hạn hẹp, vа chỉ giới hạn vаo vаi Dтng
cổ điển. Ngược lại, Bộ giбo luật hiện hаnh khфng cтn đặt giới hạn như vậy.
Điều 303 của bộ giбo luật 1983 cho phйp tất cả cбc Dтng Tu (dщ cổ hay tвn,
dщ lа nam hay nữ) cũng đều cу quyền kết nạp cбc giбo dвn muốn tham gia vаo
linh đạo của mмnh. Đу lа nуi trкn nguyкn tắc. Cần phải chờ một thời gian nữa
thм mới biết được điều luật nаy được бp dụng như thế nаo.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 16px">
Mặt khбc, cũng nкn biết rằng nhiều Dтng Tu, điển hмnh lа Dтng Tкn, tuy vốn
khфng cу Dтng Ba, nhưng vẫn điều khiển nhiều phong trаo đạo đức gнao dвn
(thн dụ như trước đвy gọi lа Hiệp hội thбnh mẫu, Hội tфng đồ cầu nguyện,
Phong trаo Linh thao, vv). Sau cщng, để kết thъc bаi hфm nay, cần thкm một
nhận xйt khбc khфng kйm phần quan trọng. Trong quб khứ, cбc phần tử Dтng Ba
tмm đến cбc Dтng Tu để tмm con đường nкn thбnh, vа con đường nкn thбnh được
diễn tả qua việc hгm mмnh cầu nguyện.</span></p>
<p style="text-align: justify; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt">
Từ sau cфng đồng Vaticanф II, với cбi nhмn mới về sứ mạng của cбc tнn hữu
giбo dвn, đường nкn thбnh của cбc giбo dвn khфng thể chỉ giới hạn vаo việc
hгm mмnh đền tội, đọc kinh cầu nguyện mа thфi, nhưng cтn phải tмm cбch đem
men Phъc вm vаo cбc mфi trường sinh sống: từ gia đмnh, nghề nghiệp, cho tới
cбc cơ chế kinh tế, chнnh trị. Hậu nhiкn, Giбo hội mong đợi nơi cбc phần tử
Dтng Ba khфng phải chỉ lа những chuyкn viкn đọc kinh cầu nguyện, nhưng cтn
lа những cộng sự viкn của hаng giбo phẩm trong cбc sinh hoạt mục vụ giбo xứ
(chẳng hạn: dạy giбo lэ, thăm viếng người bệnh tật), cбc cфng tбc bбc бi xг
hội, cũng như lа những chứng tб tin mừng trong cбc mфi trường giбo dục, lao
động, chнnh trị. Tại Italia, người ta đang tiến hаnh thủ tục phong thбnh cho
фng Giorgio La Pira, một hội viкn Dтng Ba Đaminh, nguyкn thị trưởng thаnh
phố Firenze (1904-1977). Giữa thời chiến tranh nуng bỏng tại Việt Nam, фng
đг đưa ra chủ trương đаm phбn. Nếu tфi khфng lầm, thм фng lа chнnh khбch đầu
tiкn của khối Tвy phương đi gặp chủ tịch Hồ chн Minh tại Hа nội, vаo thбng 8
năm 1965, để tмm cбch bắt nhịp cầu.</span></p>
<p style="text-align: right; margin: 10px 0px; padding: 0px"><em>
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif">
Lm. Giuse Phan Tấn Thаnh, OP.</span></em></p>
<p style="text-align: right; margin: 10px 0px; padding: 0px">
<span style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt">
<strong>Học Viện Đa Minh</strong></span></div>
</body>
</html>