File "CG xuong nguc to tong.htm"

Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/NGHITHUC/Phung-Vu-Giai-Dap/CG xuong nguc to tong.htm
File size: 47.3 KiB (48440 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8

Download   Open   Back

<html>

<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Giải đáp Phụng vụ</title>
<meta name="Microsoft Border" content="none, default">
</head>

<body>

<table border="0" width="555" style="text-decoration: none; font-family: Arial; font-size: 10pt">
	<tr>
		<td>&nbsp;</td>
	</tr>
	<tr>
		<td>
		<span class="tlt" style="color: rgb(0, 66, 118); display: block; font-size: 20px; font-weight: normal; font-family: arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant: normal; letter-spacing: normal; line-height: normal; orphans: auto; text-align: left; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; margin-bottom: 10px; padding: 0px; background-color: rgb(250, 250, 250)">
		Tháng các Linh hồn, tìm hiểu việc Chúa Giêsu xuống Ngục Tổ tông</span><span class="time" style="color: silver; font-size: 11px; display: block; font-family: arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; letter-spacing: normal; line-height: normal; orphans: auto; text-align: left; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 3px; margin-bottom: 7px; padding: 0px; background-color: rgb(250, 250, 250)">10/31/2011 
		9:19:14 PM</span><span class="desc" style="color: rgb(0, 0, 0); font-size: 11px; font-weight: bold; display: block; font-family: arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant: normal; letter-spacing: normal; line-height: normal; orphans: auto; text-align: left; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 3px; margin-bottom: 7px; padding: 0px; background-color: rgb(250, 250, 250)">Trong 
		tháng các Linh hồn, việc chúng ta tìm hiểu để tưởng nhớ và cầu nguyện 
		đặc biệt cho Ông Bà Tổ Tiên cũng như người thân yêu đã qua đời là điều 
		quan trọng cần thiết mang đầy ý nghĩa.</span><span class="detail" style="font-size: 12px; color: rgb(0, 0, 0); display: block; font-family: arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: normal; letter-spacing: normal; line-height: normal; orphans: auto; text-align: left; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 1; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 3px; margin-bottom: 7px; padding: 0px; background-color: rgb(250, 250, 250)"><div align="justify" style="margin: 0px; padding: 0px">
			<table cellspacing="0" cellpadding="0" width="1" align="left" border="0" style="border-spacing: 0px; border-collapse: collapse; font-size: 12px; border: medium none; margin: 0px; padding: 0px">
				<tbody style="margin: 0px; padding: 0px">
					<tr style="margin: 0px; padding: 0px">
						<td style="margin: 0px; padding: 0px">
						<p align="justify" style="margin: 0px; padding: 0px">
						<font color="#000080" size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
						<img border="0" alt="31-DucGiesuXuongNgucToTong.jpg" src="http://conggiao.info/pic/news/2011/10/31-DucGiesuXuongNgucToTong.jpg" width="250" height="191" style="border: medium none; margin: 0px; padding: 0px">&nbsp;</font></td>
						<td style="margin: 0px; padding: 0px">&nbsp;</td>
					</tr>
			</table>
		</div>
		<p align="justify" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">Điều đó 
		không chỉ thực hiện nghĩa vụ báo hiếu mà còn chuẩn bị cho chúng ta nhớ 
		đến quê hương trên Trời và cảm nghiệm được tình yêu vô bờ bến của Thiên 
		Chúa, Đấng đã chịu đau khổ, chịu chết, chịu mai táng trong mồ và xuống 
		ngục tổ tông, để ban ơn cứu độ cho những người đã chết trước đó, ngay 
		lúc đó và mãi mãi đến muôn đời.<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		“Đức Giêsu xuống âm phủ” là một tín điều được ghi rõ ràng trong kinh Tin 
		kính, một tín biểu đức tin mà chúng ta vẫn thường hay đọc. Khởi đi từ 
		mạc khải (x.1Pr 3,18tt) và được Giáo lý Hội Thánh Công giáo long trọng 
		minh xác (số 635-636), tín điều này nói lên một ý nghĩa thâm sâu trong 
		mầu nhiệm cứu độ, liên quan trực tiếp đến việc Đức Giêsu chịu chết, chịu 
		mai táng trong mồ và đã phục sinh vinh hiển.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Tuy nhiên, tín điều này thường bị lãng quên; có lẽ là do sự thiếu hiểu 
		biết hoặc là hiểu biết chưa đúng về nội dung, người ta chưa thấu đáo về 
		tầm quan trọng<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><font color="#000000" style="margin: 0px; padding: 0px">cũng 
		như ý nghĩa thần học của định tín mà Giáo Hội muốn nói? Đây chính là 
		tính cấp thiết, mục đích, nội dung và ý nghĩa của chủ đề mà người viết 
		nhắm đến: thử tìm lại một cái nhìn hệ thống về tín điều “</font><i style="margin: 0px; padding: 0px"><font color="#000000" style="margin: 0px; padding: 0px">Đức 
		Giêsu xuống</font><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>âm phủ</i>”.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Quả thế, bài viết này sẽ lần lượt tìm hiểu quan niệm chính thống của 
		Giáo Hội về “<i style="margin: 0px; padding: 0px">ngục tổ tông</i>”, 
		lịch sử phát triển vấn đề, xác định đây là một định tín bắt nguồn từ Mạc 
		Khải và ý nghĩa thần học rồi kết thúc trong niềm hy vọng lớn lao về ơn 
		cứu độ.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<font color="#0000ff" style="margin: 0px; padding: 0px">I. Khái quát về 
		âm phủ hay ngục tổ tông</font><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Là Kitô hữu, đã rất nhiều lần chúng ta đọc hay ít là nghe người khác nói 
		về “<i style="margin: 0px; padding: 0px">âm phủ</i>” hay “<i style="margin: 0px; padding: 0px">ngục 
		tổ tông</i>”: trong kinh tin kính, trong nhiều đoạn Thánh Kinh hay trong 
		giáo lý phổ thông hoặc một lần nào đó trong bài giảng của một linh mục 
		mà vô tình ta nghe được. Tuy nhiên, hiểu khái niệm đó ra sao, nó được 
		biết đến và duy trì trong niềm tin của Giáo Hội như thế nào lại là điều 
		không dễ và mấy ai biết được?<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		1. Khái niệm<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Cụm từ “<i style="margin: 0px; padding: 0px">xuống ngục tổ tông</i>” 
		được dịch từ kinh Tin kính bản Latinh là “<i style="margin: 0px; padding: 0px">descendit 
		ad inferos</i>” mà đúng ra phải dịch là “<i style="margin: 0px; padding: 0px">xuống 
		âm phủ”.</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>Thuật ngữ “<i style="margin: 0px; padding: 0px">inferi</i>” 
		hay<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“infers</i>” 
		trong câu kinh Tin kính trên đây được dịch từ<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Sheol</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>của 
		Do Thái hay<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Hades</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>của 
		Hy Lạp có nghĩa là “<i style="margin: 0px; padding: 0px">nơi ở của người 
		chết</i>” hay là<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“âm 
		phủ”</i>,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“âm 
		ty</i>” chứ không có nghĩa là<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">hoả 
		ngục, địa ngục</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>hay là<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">tình 
		trạng bị luận phạt</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>giống 
		như một số người quan niệm. Do đó có thể định nghĩa<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><b style="margin: 0px; padding: 0px">ngục 
		tổ tông</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>hay<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><b style="margin: 0px; padding: 0px">âm 
		phủ</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>là chỗ an nghỉ của 
		những người đã chết. Trước khi Đấng Cứu Thế đến, mọi người chết, lành 
		hay dữ đều phải vào đó. Ở đó, họ không được nhìn thấy Thiên Chúa và chờ 
		đợi Đấng Cứu Thế. Số phận của họ không giống y hệt nhau, như Đức Giêsu 
		đã cho thấy trong ví dụ về Lazarô nơi cung lòng Abraham (x.Lc 16,22-26) 
		[1].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Đây là một thuật ngữ rất khó hiểu mà khi tìm đọc các sách chú giải, 
		chúng ta nhận thấy hầu hết các tác giả đều quy chiếu nguồn gốc sự khẳng 
		định Chúa Kitô xuống ngục tổ tông được lấy từ đoạn thư thứ nhất của 
		thánh Phêrô 3, 18-20, rằng “…<i style="margin: 0px; padding: 0px">thân 
		xác Người đã bị giết chết, nhưng nhờ thần khí, Người đã được phục sinh. 
		Người đã đến rao giảng cho các vong linh bị giam cầm…”</i>. Theo đó, 
		phát xuất từ quan niệm của Cựu ước, thuật ngữ<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Sheol</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>được 
		người Do thái hiểu là “<i style="margin: 0px; padding: 0px">nhà hội ngộ 
		của hết mọi nhân sinh</i>” (G 30, 33), nơi tất thảy chư sinh đều phải 
		xuống (x.Ed 31, 14) để mà cảm nếm cảnh bất lực, thất vọng vì “<i style="margin: 0px; padding: 0px">bị 
		Thiên Chúa lãng quên</i>” (x.Tv 6,6; 38,6; 88, 6-9…). Các nền văn hoá 
		vùng Địa Trung Hải ngày xưa cũng quan niệm như vậy.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Rõ ràng là người Do Thái và ngay cả Kitô giáo trong suốt một thời kỳ 
		lịch sử lâu dài đã phân định vị trí rõ ràng cho thế giới, nào là thiên 
		đàng, hoả ngục, luyện ngục, lâm-bô… để rồi “<i style="margin: 0px; padding: 0px">tìm 
		địa chỉ</i>” cho từng người sau khi chết tuỳ thuộc vào tình trạng cuộc 
		sống của họ. Quan niệm này đã trở nên lỗi thời khi người ta đọc và giải 
		thích Kinh Thánh không quá lệ thuộc vào ý nghĩa văn tự nữa. Điều đó cũng 
		phù hợp với sự tiến bộ về nhận thức của con người trong tương quan với 
		khoa học và vũ trụ. Chúng ta sẽ trở lại với vấn đề này sau, nhưng ngay 
		bây giờ phải khẳng định rằng các nhà thần học hiện đại không còn phân 
		định thế giới ấy trong các giới hạn như vậy mà nhìn nhận các vấn đề 
		thiên đàng, hoả ngục như là những trạng thái hạnh phúc và đau khổ của 
		con người sau khi chết [2].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		2. Tiến trình phát triển của định chế này<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Trước hết, trong Giáo Hội vẫn đồng thời tồn tại hai bản tuyên tín (mà ta 
		thường gọi là kinh Tin kính): bản tuyên tín các Tông đồ và bản tuyên tín 
		của Công đồng Nicée (325) – Constantinople (381). Trong bản tuyên tín 
		các Tông đồ, tín điều<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Chúa 
		Giêsu xuống ngục tổ tông</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>được 
		khẳng định ngay từ thời Giáo hội sơ khai và được Kitô giáo trung thành 
		gìn giữ qua các thế hệ [3]. Còn trong truyền thống Giáo Hội, định chế 
		này lại được nhắc đến khá muộn, không phải trong lần họp công đồng chung 
		đầu tiên, công đồng Nicée năm 325, mà chỉ xuất hiện trong tín biểu thế 
		kỷ thứ V, công đồng Cachédoine năm 450, khi công đồng này chấp nhận và 
		hoàn chỉnh bản tuyên tín của công đồng Nicée –Constantinople [4].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Từ đó, tín điều Đức Giêsu xuống ngục tổ tông mặc nhiên coi như được Giáo 
		Hội thừa nhận và thuộc về nội dung của đức tin Kitô giáo. Công đồng 
		chung Laterano IV chấp nhận chung kết vào năm 1215, và công đồng Lyon II 
		trong bản tuyên xưng đức tin của Michele Paleologo năm 1274 đã tái khẳng 
		định lại.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Tuy nhiên, bản kinh Tin kính chúng ta đọc trong thánh lễ hiện nay lại 
		không còn công thức “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Đức Giêsu 
		xuống ngục tổ tông</i>” này nữa [5]. Nhưng giáo lý Hội Thánh Công giáo 
		vẫn long trọng xác định việc “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Đức 
		Giêsu xuống ngục tổ tông</i>”, từ số 631 đến số 637 [6]. Phải chăng là 
		có gì khúc mắc trong sự khác biệt này? Liệu có phải là thần học hiện đại 
		đã có cái nhìn mới về tín điều này chăng?<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<font color="#0000ff" style="margin: 0px; padding: 0px">II. Đức Giêsu 
		xuống ngục tổ tông</font><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Có rất nhiều ý kiến khác nhau khi bàn luận về tín khoản Đức Giêsu xuống 
		ngục tổ tông. Tuy nhiên, vì tính phức tạp của vấn đề mà các nhà thần học 
		đều thống nhất<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“…chỉ 
		có thể hiểu được tín khoản Đức Giêsu xuống ngục tổ tông khi chúng ta đặt 
		nó trong tương quan với các Chân Lý Đức Tin khác, tức là nại đến một vũ 
		trụ học, một nhân loại học, một cứu độ học … và một cánh chung học. Đồng 
		thời giải thích tín khoản đó thông qua việc đào sâu ý nghĩa</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">nhiệm 
		mầu của nó.”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>[7].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		1. Một tín điều mạc khải<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Ngay từ phần mở đầu, chúng ta đã khẳng định tín khoản này có nền tảng 
		vững chắc từ Kinh Thánh, đã được tiên báo từ thời Cựu ước và hiện thực 
		hoá trong thời Tân ước. Quả thế, chúng ta sẽ chỉ dẫn các gợi ý của Cựu 
		ước và minh xác của Tân ước, đồng thời xem xét đến quan điểm của Huấn 
		quyền cũng như các giáo phụ và một số nhà thần học hiện đại về định chế 
		này.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Trước hết</i>,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><b style="margin: 0px; padding: 0px">Kinh 
		Thánh Cựu ước</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>đã nhiều 
		lần, qua nhiều thời đại nói đến tình trạng “<i style="margin: 0px; padding: 0px">ngục 
		tổ tông</i>”, một tình trạng mọi người sau khi chết đều thuộc về đó (như 
		đã nói ở mục I) mà tự sức con người bất lực và chỉ cậy trông sự giải 
		thoát của Đấng cứu độ. Isaia viết “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Nơi 
		âm phủ chẳng ngợi khen Ngài được và sự chết chẳng tôn vinh Ngài được, 
		những kẻ đã xuống mồ rồi chẳng còn trông cậy vào lòng Chúa tín trung</i>” 
		(Is 38,18). Tác giả Thánh vịnh cũng viết “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Chốn 
		tử vong ai nào nhớ Chúa, nơi âm phủ ai ngợi khen Ngài?</i>” (Tv 6,6) 
		hoặc “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Chúa được lợi gì khi con phải 
		chết, được ích chi nếu con phải xuống mồ? Nắm tro tàn làm sao ca tụng 
		Chúa, và tuyên dương lòng thành tín của Ngài?</i>” (Tv 30, 10). Từ đó, 
		một ánh sáng loé lên, một niềm hy vọng dâng trào và một lời tiên báo 
		khai mở. “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Cho kẻ chết mà Chúa sẽ 
		làm phép lạ sao? Những kẻ qua đời sẽ chỗi dậy để ca ngợi Chúa? Sự nhân 
		từ Chúa sẽ được truyền rao trong mồ mả sao? hoặc sự thành tín Chúa được 
		giảng trong vực sâu ư? Các kỳ công Chúa sẽ được biết trong nơi tối tăm 
		sao? Và sự công chính của Chúa sẽ được rõ trong xứ bị bỏ quên ư?”<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></i>(Tv 
		88, 10-12) [8].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Đó là những những quan niệm của người Do Thái về thế giới sau khi chết, 
		chúng ta phải nhớ rằng toàn thể vấn đề này cần phải được suy nghĩ, không 
		phải là về địa ngục như có khi chúng ta hiểu lầm từ ấy, nhưng là việc 
		Chúa Kitô đã đến với những kẻ chết trong thế giới âm u tối tăm của họ, 
		để cứu thoát họ ra khỏi đó.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thứ đến,</i><b style="margin: 0px; padding: 0px"><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>Kinh 
		Thánh Tân ước</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>mới là nền 
		tảng cho tín khoản chúng ta đang nói tới. Giáo lý về việc Đức Giêsu Kitô 
		xuống âm phủ trong tín biểu đức tin được đặt nền tảng trên hai mệnh đề 
		trong thư thứ nhất của thánh Phêrô tông đồ: “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Người 
		đã đến rao giảng cho các vong linh bị giam cầm”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>(1Pr 
		3,19) và<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“quả 
		thật, chính vì thế mà Tin Mừng đã được loan báo ngay cho cả những kẻ 
		chết, để tuy bị phán xét về phần xác theo cách nhìn của loài người, họ 
		được sống về phần hồn theo ý định của Thiên Chúa</i>” (1Pr 4,6).<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Nhiều đoạn khác trong Tân ước cũng đã trực tiếp hay gián tiếp nói đến 
		tín khoản đó. Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Êphêsô đã nói:<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“Đức 
		Giêsu đã xuống tận các vùng sâu thẳm dưới đất, Đấng đã xuống cũng là 
		Đấng đã lên và dẫn theo một đám tù”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>(Ep 
		4,9-10). Hay là trong Công vụ tông đồ 3,15; hay Rm 8,11; hoặc 1Cr 15,20… 
		cũng nói việc Đức Giêsu “<i style="margin: 0px; padding: 0px">chỗi dậy 
		từ cõi chết</i>”, tức là trước khi sống lại, Người đã ở nơi kẻ chết 
		(x.Dt 3,20).<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Giáo lý Hội Thánh Công giáo</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>số 
		635 cũng đã nêu lại các quan điểm của Kinh Thánh để khẳng định “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Đức 
		Giêsu xuống âm phủ để kẻ chết nghe tiếng Con Thiên Chúa và ai nghe thì 
		được sống (Ga 5,25). Đức Giêsu, Đấng khơi nguồn sự sống (Cv 3,15). Đã 
		nhờ cái chết của người, tiêu diệt tên lãnh chúa gây ra sự chết, tức là 
		ma quỷ, và đã giải thoát những ai vì sự chết mà suốt đời sống trong tình 
		trạng nô lệ (Dt 2,14-15)”.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</i></font>
		<font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		2. Quan điểm của một số Giáo phụ và thần học gia hiện đại<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Truyền thống thần học xa xưa của Giáo Hội cho rằng những người chết 
		không thực sự được hưởng hạnh phúc Thiên đàng khi Đức Giêsu Kitô chưa 
		thực hiện chương trình cứu chuộc. Một tác giả ở thế kỷ thứ V,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><b style="margin: 0px; padding: 0px">Domatius<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></b>viết 
		“<i style="margin: 0px; padding: 0px">Trước khi Chúa Giêsu chịu nạn, mọi 
		linh hồn các thánh bị giam cầm trong hoả ngục do món nợ của Ađam, cho 
		tới khi được giải thoát khỏi ách nô lệ, do quyền lực của Chúa, nhờ cái 
		chết vô tội của người trên thánh giá</i>” [9].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Từ lâu lắm, Justin tử đạo đã từng đặt nghi vấn và đi đến kết luận:<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“Đức 
		Chúa, Thiên Chúa của Israel, nhớ lại kẻ chết của Ngài đang ngủ trong 
		lòng đất và xuống với họ để nói cho họ biết về Phúc Âm cứu rỗi”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>[10].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thánh<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><b style="margin: 0px; padding: 0px">Grégerio 
		Cả</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>đã không ngần ngại quả 
		quyết việc Đấng Cứu Thế đích thân xuống tận phòng giam của hoả ngục để 
		giải cứu các linh hồn công chính về nơi an nghỉ. “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Vì 
		từ khi Đấng Tạo Hoá và cứu chuộc chúng ta đã vào trong các phòng giam 
		của hoả ngục, đưa linh hồn những người được Thiên Chúa chọn ra, Người 
		không để chúng ta đi vào nơi mà Người đã xuống để giải cứu những người ở 
		đó. Nhưng những ai đã sinh ra trước khi Chúa đến, dù họ công chính đến 
		đâu, khi ra khỏi xác họ cũng không thể nào được đón nhận tức khắc vào 
		trong lòng quê hương Thiên Quốc. Bởi vì Đấng ấy chưa đến, Đấng sẽ phá 
		các phòng giam của hoả ngục khi xuống đó và đưa những linh hồn công 
		chính vào nơi an nghĩ vĩnh cửu</i>” [11].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thánh Thomas Aquino</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>trong 
		bộ tổng luận thần học cũng có cùng một lập luận. Theo ngài, linh hồn của 
		những người công chính trước Chúa Cứu Thế đến trần gian đều ở trong bóng 
		tối của sự vắng bóng Thiên Chúa. Chỉ khi Đức Kitô hoàn tất công trình 
		cứu độ, xuống âm phủ giải cứu các vong linh ở đó, đập tan bóng đêm sự 
		chết và đem ánh sáng cho gian trần thì họ mới được lên Thiên đàng [12].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Nhìn chung, từ thế kỷ thứ XIII về trước, dưới nhãn quan phân chia thế 
		giới thành các “<i style="margin: 0px; padding: 0px">vùng</i>” trần 
		gian, thiên đàng, hoả ngục… nên khi giải thích tín điều<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">xuống 
		âm phủ</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>cũng mang màu sắc 
		đó. Như đã đề cập ở mục I, các thần học gia hiện đại không còn nhìn nhận 
		như vậy nữa vì nó gợi lên trong tâm trí nhiều người thời hiện đại hình 
		ảnh lỗi thời về trời, đất, địa ngục. Nhất là khi ngành khảo cổ học, sinh 
		vật học và thiên văn học có nhiều phát minh mới, làm thay đổi những nhãn 
		quan của thời trung và cổ đại về thế giới. Do đó, chúng ta có những cách 
		hiểu tín điều xuống ngục tổ tông theo tinh thần của thần học hiện đại 
		khởi từ ánh sáng của Công đồng Vatican II.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Hồng y Ratzinger</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>cho 
		rằng: “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Khi chúng ta nói Đức Giêsu 
		xuống ngục tổ tông là chúng ta đụng đến một ý nghĩa mang tính mầu nhiệm. 
		Chúa Giêsu trở nên tăm tối trong sự chết như chúng ta chiêm ngưỡng những 
		đêm giá lạnh trong nấm mồ. Ở đó chỉ có sự thinh lặng thăm thẳm, sự thinh 
		lặng của mạc khải</i>” và ngài còn nói thêm<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“Sự 
		thinh lặng khôn dò, sự thinh lặng không hiểu nỗi và không thể hiểu được. 
		Một khía cạnh của mầu nhiệm cứu chuộc vượt quá sự hiểu biết của con 
		người”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>[13].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Nhà chú giải Kinh Thánh Wlliam Barclay</b><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>cũng 
		chung một nhận định như vậy, rằng khi giải thích đoạn thư của Phaolô về 
		việc Đức Giêsu xuống âm phủ, ông nói “<i style="margin: 0px; padding: 0px">chúng 
		ta đang gặp một trong những đoạn khó hiểu nhất của Kinh Thánh và nếu 
		muốn hiểu phần nào, không còn cách khác là thắt lưng tâm trí tìm biết ý 
		nghĩa của nó</i>” [14]. Xin được thêm vào đây rằng sự phức tạp và khó 
		hiểu của tín khoản này làm cho nhiều người khi đọc kinh tin kính đã nói 
		câu<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“Ngài 
		đã xuống ngục tổ tông”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>hoặc 
		là vô nghĩa hoặc là gây bối rối hoang mang, nên đã ngầm đồng ý với nhau 
		bỏ qua hay quên phắt đi. Và chúng ta, đã đến lúc phải nghiêm túc tìm 
		hiểu những ý nghĩa đích thực sâu xa mà Giáo hội gửi gắm trong đó.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		3. Ý nghĩa đích thực của tín điều này<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Như đã nói ở trên, chúng ta chỉ có thể hiểu ý nghĩa của thành ngữ “<i style="margin: 0px; padding: 0px">xuống 
		âm phủ”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>nếu biết xét nó 
		trong tương quan duy nhất và toàn thể của mầu nhiệm phục sinh, tức nối 
		liền với những thành ngữ đi trước và sau: “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Chịu 
		đóng đinh trên cây thánh giá, chết và táng xác, xuống ngục tổ tông, ngày 
		thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại</i>” [15]. Trong sự thống nhất này, 
		tín khoản Đức Giêsu xuống ngục tổ tông chứa đựng ba chân lý quan trọng 
		căn bản sau:<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thứ nhất</i>, Đức Giêsu không chỉ<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><u style="margin: 0px; padding: 0px">nếm 
		trải sự chết mà còn uống cạn chén của sự chết</u>. Nghĩa là Ngài đã có 
		chết, chết thật. Sự chết của Ngài không phải là một màn nguỵ tạo trong 
		một vở tuồng. Sự chết đó không thể được giải thích bằng sự ngất đi trên 
		thập giá hay bất cứ điều gì tương tự mà giới y khoa thường nêu ra; nhưng 
		Ngài đã thực sự trải qua sự chết và đã sống lại hiển vinh. Mầu Nhiệm 
		Phục Sinh thật lớn lao và ý nghĩa!<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thứ hai</i>, ơn cứu độ mà Đức Giêsu mang lại<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><u style="margin: 0px; padding: 0px">có 
		ý nghĩa phổ quát</u><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>cho hết 
		mọi người, ở mọi thời đại. Mầu nhiệm nhập thể đã từng cho thấy, Người đã 
		xuống, đã tự huỷ mình lĩnh lấy thân phận tôi đòi (x.Pl 2,4-7). Vậy, việc 
		xuống ngục tổ tông là điểm đánh dấu độ sâu thẳm vô cùng của sự tự huỷ 
		ấy, hầu cứu chuộc nhân loại khỏi hư mất. Đây là một nội dung mạc khải về 
		tình yêu vô bờ bến của Thiên Chúa đối với nhân loại. Méliton, một giám 
		mục thành Sardes vào thế kỷ thứ hai đã đặt vào miệng Đức Giêsu những 
		lời:<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">“Chính 
		Tôi đã tiêu diệt sự chết và đã chiến thắng kẻ thù. Tôi đã vào âm phủ, đã 
		trói hung thần dưới đó lại và đã dẫn người ta lên trời”.</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Về mặt thần học, khó có thể lý giải cách thức mà Đức Giêsu đã xuống âm 
		phủ như thế nào, linh hồn Người tách ra khỏi xác rồi xuống ngục tổ tông? 
		Hay chính “<i style="margin: 0px; padding: 0px">hồng ân cứu độ</i>” được 
		ban tặng cho các linh hồn trong âm phủ ngay khi Ngài hoàn tất chương 
		trình cứu chuộc? hoặc là cách thức khác? Giáo Hội không quả quyết điều 
		đó mà chỉ khẳng định chắc chắn rằng tín điều Đức Giêsu xuống âm phủ đã 
		làm rung chuyển vương quốc của sự chết, của tội lỗi và của quyền lực sa 
		tan; đến nỗi, giờ đây, khi nghe danh thánh Giêsu, mọi gối đều phải bái 
		quỳ, cả trên trời dưới đất và trong nơi âm phủ (x.Pl 2,10); đồng thời 
		khơi nguồn sự sống và sống dồi dào cho nhân loại (x.Cv 3,15).<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Thứ ba,</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>Chúa Giêsu đã 
		xuống âm phủ và rao giảng Tin Mừng ở đó thì không có chỗ hiểm hóc nào 
		trong vũ trụ này mà sứ điệp về ân sủng đã không được rao giảng. Điều này 
		chứa đựng lời giải đáp cho vấn nạn mà Kitô giáo đặt ra: Số phận của 
		những người đã sống trước Chúa Giêsu đến thế gian và những người chưa hề 
		được nghe giảng Phúc Âm? Giáo lý về việc Chúa Giêsu xuống âm phủ bảo vệ 
		được chân lý quý báu là không hề có một người nào từng sống mà lại bị 
		Chúa Kitô bỏ quên không nhìn tới và không được đề nghị ban cho ơn cứu 
		rỗi của Thiên Chúa [16].<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Đây chính là những nội dung và cũng là những ý nghĩa mà Giáo lý Hội 
		Thánh Công giáo không ngừng khẳng định trước những khó khăn vốn có của 
		thời đại “<i style="margin: 0px; padding: 0px">Tin Mừng được loan báo 
		cho kẻ chết… và từ nay, Đức Giêsu Kitô phục sinh nắm giữ chìa khoá sự 
		chết và âm phủ”</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>(GLCG số 
		634-635).<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		4. Niềm hy vọng lớn lao cho chúng ta<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</b><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Những khó khăn trong việc giải thích tín khoản này không làm cho chúng 
		ta quên rằng tình yêu của Thiên Chúa vượt thắng và làm sáng tỏ hết tất 
		cả, đã được mạc khải dứt khoát và trọn vẹn trong Đức Kitô, ngay cả trong 
		những lúc và ở những nơi mà con người chúng ta hoàn toàn bó tay. Mầu 
		nhiệm phục sinh tạo thành một thất bại thường trực và liên lỉ cho những 
		mãnh lực tối tăm, tháo gỡ gông cùm tội lỗi cho nhân loại. Đó là hy vọng 
		lớn lao cho hết mọi người, còn sống cũng như đã chết.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Tín điều Đức Kitô xuống ngục tổ tông, nhìn trong bối cảnh mầu nhiệm phục 
		sinh, hàm chứa một sự thật đầy an ủi cho chúng ta. Nó giúp chúng ta hiểu 
		rằng vực sâu sự chết, vốn hằng mở ra trước mắt chúng ta, một vực sâu tăm 
		tối và đầy bí ẩn, cũng không quá vô tận và bất khả dò thấu nhờ việc Chúa 
		Kitô xuống âm phủ, mầm mống của sự sống lại tái sinh, ánh sáng lại dọi 
		chiếu vào đêm tối mịt mù.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Như thế,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></i>khởi từ Thánh 
		Kinh, tín biểu các Tông đồ đã xác định việc Đức Kitô xuống ngục tổ tông 
		như một hệ quả tất yếu từ cái chết của Người. Đây là một cách dùng hình 
		ảnh nói lên ý nghĩa Chúa Giêsu chết là một sự thật hiển nhiên, vì Người 
		đã đi đến nơi mọi người đúng lẽ cư ngụ sau khi đã qua đời. Truyền thống 
		Cựu ước gọi nơi đó là cỏi âm ty, tức thế giới cỏi chết. Khi nói Chúa 
		Giêsu xuống ngục tổ tông hàm ý nói Người chỉ thật sự phục sinh sau khi 
		đã chết thật. Sự phục sinh trở nên ơn cứu độ dành cho tất cả mọi người, 
		đã qua đời cũng như còn sống.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Công đồng<strong style="margin: 0px; padding: 0px"><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></strong>Vatican 
		II trong Hiến chế<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><span style="font-style: italic; margin: 0px; padding: 0px">Vui 
		Mừng và Hy Vọng</span>, viết:<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><em style="margin: 0px; padding: 0px">&quot;Chúa 
		Kitô đã đem lại chiến thắng ấy khi Người sống lại, và nhờ cái chết của 
		Người, Người đã giải phóng con người khỏi sự chết... đồng thời, còn cho 
		con người có khả năng<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></em><strong style="margin: 0px; padding: 0px"><i style="margin: 0px; padding: 0px">hiệp 
		thông</i></strong><em style="margin: 0px; padding: 0px">với những người 
		anh chị em thân yêu đã chết trong Chúa Kitô và làm cho chúng ta hy vọng 
		rằng những người ấy đã được sống thực trong Thiên Chúa.&quot;</em><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>(MV<strong style="font-weight: normal; margin: 0px; padding: 0px"><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>số 
		18b</strong>).<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Còn thánh Phaolô Tông đồ đã xác quyết đầy hy vọng trong thư gửi tín hữu 
		Thesalonica<em style="margin: 0px; padding: 0px">:&quot;Vì nếu chúng ta tin 
		rằng, Đức Kitô đã chết và đã sống lại, thì chúng ta cũng tin rằng những 
		người đã an nghĩ trong Đức Kitô, sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Đức 
		Kitô. Dựa vào lời Chúa, chúng tôi nói với anh chị em điều nầy là chúng 
		ta, những người đang sống, những người còn lại vào ngày Chúa quang lâm, 
		chúng ta sẽ chẳng đi trước những người đã an giấc ngàn thu đâu; vì khi 
		lệnh ban ra, khi tiếng Tổng Lãnh Thiên Thần và tiếng kèn của Thiên Chúa 
		vang lên, thì chính Chúa sẽ từ trời ngự xuống, và những người đã chết 
		trong Đức Kitô sẽ sống lại trước tiên, rồi đến chúng ta là những người 
		đang sống, những người còn lại, chúng ta sẽ được đi trên đám mây cùng 
		với họ, để nghênh đón Chúa trên không trung. Như thế, chúng ta sẽ được ở 
		cùng Chúa mãi mãi.&quot;</em><strong style="margin: 0px; padding: 0px"><i style="margin: 0px; padding: 0px"><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span></i></strong>(1Tx 
		4, 14-16).<em style="margin: 0px; padding: 0px"><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</em></font>
		<font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		Tóm lại,</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>trong Tháng Các 
		Linh hồn, việc chúng ta tìm hiểu để tưởng nhớ và cầu nguyện đặc biệt cho 
		ông bà tổ tiên và người thân yêu đã qua đời là điều quan trọng cần thiết 
		mang đầy ý nghĩa. Điều đó cũng chuẩn bị cho chúng ta nhớ đến hương trên 
		Trời và cảm nghiệm được tình yêu vô bờ bến của Thiên Chúa, Đấng đã chịu 
		đau khổ, chịu chết, chịu mai táng trong mồ và<b style="margin: 0px; padding: 0px"><i style="margin: 0px; padding: 0px">xuống 
		ngục tổ tông</i></b>, để ban sự sống cho những người đã chết trước đó, 
		ngay lúc đó và mãi mãi đến muôn đời. Alleluia.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<font size="2" style="color: rgb(80, 80, 80); margin: 0px; padding: 0px">
		<span style="font-family: Arial; margin: 0px; padding: 0px">
		------------------------------------<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</span></font>
		<font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px" face="Arial">
		<b style="margin: 0px; padding: 0px">
		<i style="margin: 0px; padding: 0px">
		<u style="margin: 0px; padding: 0px">Chú thích</u></i></b>:<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[1]. Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Giáo 
		Lý của Hội Thánh Công Giáo</i>, Nxb Tôn giáo, năm 2010, trang 203.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		[2]. La foi de l’Église,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Catéchesme 
		pour adultes publié par la Confèrance Episcopal Allemende</i>, Cerf, 
		1985, p 190-191<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[3]. Xem DS 16, 27tt, 76.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[4]. http://gpbanmethuot.vn/content/<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Sau 
		khi chết, Đức Giêsu đi đâu</i>?/Lm Phan Long, ofm/ngày 04/02/2011.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[5].<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Sách 
		Lễ Rôma</i><span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span>của Hội đồng 
		phụng tự trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, năm 1992, trang 426.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[6]. Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Giáo 
		Lý của Hội Thánh Công Giáo</i>, Nxb Tôn giáo, năm 2010, trang 202-205.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" style="margin: 0px; padding: 0px">
		<font face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">[7]. Lm GB. Nguyễn 
		Khắc Bá,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Giáo 
		trình Kitô học và Thần học về Chúa Ba Ngôi</i>, ĐCV Vinh Thanh năm 2009, 
		trang 306.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[8]. William Barclay,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Bộ 
		chú giải Thánh Kinh, các thư của Phêrô và Giacôbê</i>, Nxb Tôn giáo, năm 
		2008, trang 182.</font><br style="margin: 0px; padding: 0px">
		</font><font size="2" face="Arial" style="margin: 0px; padding: 0px">
		[9]. Trích theo http://gpbanmethuot.vn/content/<i style="margin: 0px; padding: 0px">Sau 
		khi chết, Đức Giêsu đi đâu</i>?/Lm Phan Long, ofm/ngày 04/02/2011.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[10]. William Barclay,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Bộ 
		chú giải Thánh Kinh, các thư của Phêrô và Giacôbê</i>, Nxb Tôn giáo, năm 
		2008, trang 186-187.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[11].<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Maral</i>, 
		quyển XIII, mục 43, số 48.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[12]. Thomas Aquino,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Tổng 
		luận thần học</i>, p.IIIa, q.XLIX, art 5.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[13]. http://vietcatholic.net/News/giải đáp thắc mắc/Lm Théophilé,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Chúa 
		Giêsu đi xuống hoả ngục hay ngục tổ tông</i>?/ngày 22/4/2009.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[14]. William Barclay,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Bộ 
		chú giải Thánh Kinh, các thư của Phêrô và Giacôbê</i>, Nxb Tôn giáo, năm 
		2008, trang 181-182.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[15]. Toà Giám Mục Xã Đoài,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Sách 
		Kinh Địa phận Vinh</i>, năm 2003, trang 12.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		[16]. Dựa theo William Barclay,<span class="Apple-converted-space">&nbsp;</span><i style="margin: 0px; padding: 0px">Bộ 
		chú giải Thánh Kinh, các thư của Phêrô và Giacôbê</i>, Nxb Tôn giáo, năm 
		2008, trang 186.<br style="margin: 0px; padding: 0px">
		<br style="margin: 0px; padding: 0px">
&nbsp;</font></p>
		<div align="justify" style="font-family: Times New Roman; color: rgb(0, 0, 86); text-align: justify; margin-left: 40px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; padding: 0px">
&nbsp;</div>
		<p align="justify" style="font-family: Times New Roman; color: rgb(0, 0, 86); text-align: right; margin-left: 40px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; padding: 0px">
		<font color="#000000" style="margin: 0px; padding: 0px" size="2" face="Arial">
		<em style="margin: 0px; padding: 0px">ĐCV Vinh Thanh, 30/10/2011</em></font></p>
		</span>&nbsp;</td>
	</tr>
</table>

</body>

</html>

PHP File Manager