File "Nguon-Goc-Va-Y-Nghia_1.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/Holiday/Tet-Trung-Thu/TrungThu/Nguon-Goc-Va-Y-Nghia_1.htm
File size: 20.15 KiB (20637 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><title>Tết Trung Thu</title><base target="_self"><meta name="keywords" content="tet trung thu, ram thang tam, trang ram, y nghia"></head><body background="../../../TRANG%20CUA%20ME%20MARIA/Pictures/Background/bgr.gif"><table border="0" width="500" id="table1" cellspacing="15" cellpadding="0" bgcolor="#FFFFF0"><tr><td colspan="2"><p align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><b><font face="Verdana" size="4" color="#006666">Tết Trung Thu</font></b></p><hr color="#FF4D20" width="80%" align="right"><p class="MsoNormal" align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><b><font color="#0000FF" face="Arial"><span style="font-size: 12pt">Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Trung Thu</span></font></b></p><p class="MsoNormal" align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font face="Arial" size="2"><span style="line-height: 115%"><i> </i></span></font><font face="arial, sans-serif" size="2"><span style="line-height: 115%; font-style: italic">Trương Như Thường</span></font><p class="MsoNormal" align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><i><font face="arial, sans-serif" size="2">moonfestivalsj.com</font></i></td></tr><tr><td colspan="2"><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial"><b>1. Phong tục:</b></font></p><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial">Tết trung thu diễn ra vào ngày 15 của tháng 8 trong Âm Lịch, đây là thời gian mặt trăng tròn nhất và sáng nhất, đây cũng là thời gian người Châu Á thu hoạch xong mùa vụ và bắt đầu tổ chức những lễ hội mà tiêu biểu trong đó là lễ hội trăng rằm. Món ăn được người Á Đông lưu tâm nhất trong mùa lễ hội này đó là Bánh Trung Thu, với rất nhiều hương vị khác nhau và thường được thưởng thức với trà, thường là trà đặc.<br>Đối với người phương Đông, Trung Thu là một trong hai lễ hội quan trọng nhất sau Tết Âm Lịch. Trong những ngày này các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng ăn bánh trung thu, bưởi, uống trà và ngắm trăng. Có khi họ dùng bữa ngoài trời và trẻ con nông thôn thường hay đặt vỏ quả bưởi trên đầu như là một biểu hiện để xua đi những điều không may không tốt lành trong nửa năm vừa qua và cầm lồng đèn “đi dạo” khắp phố phường. Ngoài ra, đây cũng là ngày mà nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội diễn ra: những buổi “hương khói” thần mặt trăng, đốt đèn lồng, múa rồng, múa lân.</font></p><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial"><b>2. Nguồn gốc Tết Trung thu</b></font></p><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial">Theo quỹ đạo của trái đất xoay quanh mặt trời thì khoảng cách giữa mặt đất, mặt trời và mặt trăng trong giữa mùa thu (tháng tám) gần hơn. So với các mùa xuân, hạ và đông. Và vào ngày rầm (hay mười lăm) mặt trăng sẽ tròn nhất trong tháng. Do đó, ngày rằm tháng tám đông lịch là một đêm rất đặc biệt, vì mặt trăng đêm đó sẽ hiển hiện to nhất, tròn nhất và sáng nhất trong suốt một năm.<br>Đối với những dân tộc cổ đại ở châu Á theo nền văn minh nông nghiệp, thì những đêm rằm tháng tám như vậy sẽ cung cấp cho họ một nguồn ánh sang thiên nhiên diệu hiền, thơ mộng và lý thú vào ban đêm, từ đó, việc tổ chức hội hè trong đêm trung thu rằm tháng tám để thưởng thức hoặc giải trí sau những giờ cần lao nhọc mệt trong các vụ mùa gặt hái là một sinh hoạt hợp tình hợp lý, lý tưởng nhất và cũng rất thực tiển.<br>Theo những phát kiến mới của các nhà khảo cổ và nhân chủng học trên thế giới: Nền văn minh nông nghiệp đầu tiên của nhân loại đã được phát minh do các dân tộc trong vùng Đông Nam Châu Á cách đây khoảng 15,000 trước Tây Lịch. Vùng văn minh nầy trải dài và rộng, kéo từ sông Dương Tử cho đến tận các hải đảo Mã Lai, Nam Dương và một phần mạn Bắc Châu Úc. Quan niệm và ranh giới giữa các quốc gia như hiện nay, chưa được phân định một cách rõ rang vào thời bấy giờ. Tuy nhiên các dân tộc sống theo nền văn minh nông nghiệp này hiền hoà, sung túc và tương kính tương nhượng lẫn nhau. Cổ sử của Việt tộc gọi đó là thời đại huy hoàng của đại gia đình Bách Việt, liên bang Văn Lang, kéo dài nhiều ngàn năm.<br>Ăn Tết Trung Thu (cũng như ăn Tết Nguyên Đán) chỉ là hệ quả tất nhiên trong truyền thống dân gian của nền văn minh nông nghiệp nầy. Vậy thì , cho dù hình thức ăn mừng Tết Trung Thu có thay đổi nhiều hay ít theo thời gian nhưng chúng ta có thể lý luận rằng nguồn gốc lâu đời của Tết dưới ánh sáng mới của khoa học đã bắt đầu khoảng 15,000 năm trước Tây Lịch.<br>Trong khi lẽo hoặc vùng đồng vắng Gobi, triền núi Côn Lôn khắc nghiệt, lúc nào cũng lăm le tiến về phương Nam ấm áp và sung túc. Vì thuộc nền văn minh du mục, chuyên lượm hái trái cây và săn bắt thú rừng, nên các bộ tộc miền Bắc tuy còn man dã nhưng lại rất thiện chiến, và thường xuyên xâm lấn, hướng về miền Nam để cưỡng chiếm các vùng đồng lúa trù phú đã được trồng trọt, thuần hoá, chăn nuôi của nông nghiệp. Tiến trình thực dân và chiếm đất nầy đã kéo dài cả vài ngàn năm. Tuy mạnh về quân sự như tổ chức binh đội và bạo về chính trị như ép buộc dân chúng, nhưng các bộ tộc du mục rất yếu về văn hoá và kém về kinh tế, nên cho dù thắng thế về việc bành trướng đất đai, nhưng tinh thần của họ đã bị nền văn minh nông nghiệp tiêm nihểm một cách tiệm tiến.<br>Khoảng 3000 năm trước Tây lịch, tên gọi các dân tộc bắt đầu xuất hiện như Hồi, Mông, Mãn, Tạng, Hán, Việt và ranh giới cư trú cũng hình thành để sau nầy tạo nên các quốc gia trong vùng viễn đông châu Á. Trên phía Bắc sông Dương Tử , lịch sử bắt đầu từ các đời Nghiêu,Thuấn, Hạ, Thương, Chu.. nay là Trung Hoa (Trung Quốc). Dưới phía Nam song Dương Tử, lịch sử bắt đầu từ các đời Hùng Vương… nay là Việt Nam. Nếu lấy sông Dương Tử làm mốc giữa, phía trên sdẽ được gọi làm miền Bắc và phiá dưới là miề Nam (hay (Lĩnh Nam) . Cũng trong thời đó, người Việt cổ tự nhận mình là người Nam và gọi người Hoa là người Bắc. Nam chủ yếu theo văn minh nông nghiệp, Bắc căn bản theo văn minh du mục.<br>Ôn lại cổ sử của người Việt, khi nền văn minh nông nghiệp bị du mục lấn áp, đó là lúc đại gia dình Bách Việt bị rạn nứt . Lớp phải chạy ra hải đảo xa xôi, lớp phải xuôi Nam đểb lánh nạn, còn lớp ở lại phải bị đồng hoá bởi người Bắc và sau đó sẽ cải hoá. Trong các tộc Bách Việt, có bộ lạc Lạc Việt chuyên về ruộng nước là kiên cường và chịu nihều thăng trầm nhất. Lạc Việt ik1t bị tiêm nhiểm theo du mục và còn giữ truyền thống nông nghiệp BÁch Việt chứa nhiều thú nhà hơn thú rừng. Tiến trình rạn nứt và tan vở của đại gia đình Bách Việt đã kéo dài cả vài ngàn năm. Dân tộc Việt Nam ngày nay, đã trải qua bốn thời kỳ bị Bắc Thuộc, dưới ách du mục tổng cộng trên 1000 năm, chính là con cháu còn sót lại của giòng giống Lạc Việt.<br>Từ Bách Việt cho đến Lạc Việt, rồi đến Việt Nam, tuy đất nước có lúc thịnh lúc suy, khi bị cai trị khi lấy lại độc lập, nhưng dân gian vẫn luôn luôn giữ truyền thống ăn Tết Trung Thu để nhớ tới đời xưa và dẫn dắt đời sau.<br>Tết Trung Thu đã được chính trị hoá và thương mại hoá rất nhiều kể từ đời vua Đường Huyền Tông (tên là Long Cơ, hiệu là Minh Hoàng) vào năm 735 Tây lịch tại Trung Quốc. Đây là một nghi vấn lịch sử! Tại sao lại có thuyết cho rằng Đường Minh Hoàng là người đầu tiên chủ xướng Tết Trung Thu nầy?<br>Nhân dịp nầy, tưởng cũng nên lướt qua tầm nhìn hạn hẹp và thiếu sót trên, để chúng ta có dịp ôn lại bài học lịch sử xa xưa.<br>Nhà Đường của Trung Quốc (chủ yếu là Hán Tộc) bắt đầu năm 618 và chấm dứt năm 907, có cả thảy 20 đời vua, cộng được 290 năm. Nhà Đường là một đế quốc rộng lớn, đánh chiếm hầu hết các tộc khác, cai trị toàn vùng Hoa Bắc lẫn Hoa Nam.. Xứ Cao Ly (nay là Đại Hàn), bị gọi là An Đông đô hộ phủ, xứ Nam Chiếu (nay gọi là Vân Nam) bị gọi là Qui Nghĩa, và xứ Giao Châu (nay là Việt Nam) bị gọi là An Nam đô hộ phủ.<br>Theo lịch sử Việt Nam, đây al2 thời kỳ bị Bắc Thuộc lần thứ ba (602 -939) kéo dài 337 năm, rất nhục nhằn và cơ cực dưới ách thống trị du mục của nhà Đường Trung Quốc.<br>Bạo thuật cai trị của các vua Đường là chia để trị, và cố tạo ra sự mâu thuẩn, nghi kỵ, và hận thù giữa các dân tộc với mục đích là dung dân tộc nầy để diệt dân tộc kia. Thí dụ như dân Giao Châu bị quân Nam Chiếu dưới sự chỉ huy của tướng tá nhà Đường thống trị; và ngược lại dân Nam Chiếu bị quân Giao Châu cũng dưới sự chỉ huy của tướng tá nhà Đường tiêu diệt.<br>Đường Minh Hoàng là vị vua thứ sáu của nhà Đường và ở ngôi lâu nhất, kéo dài 43 năm (712-755). Ông nầy rất mê văn nghệ, thích tửu sắc và chơi bời xa xỉ. Ông đi học hỏi các điệu ca múa của những dân tộc thiểu số bị trị thuộc nền văn minh nông nghiệp để bày ra màn “nghê thường vũ y khúc” cho người thứ phi là Dương Qúy Phi thưởng thức dưới ánh trăng rằm tháng tám. Và bắt triều thần cùng dân chúng trong kinh đô phải noi theo. Vì sống phóng túng nên chút xíu nữa thì bị quân của An Lộc Sơn kéo vào làm phản. Đường Minh Hoàng phải giết Dương Qúy Phi mới cứu được mạng mình. An Lộc Sơn là tướng nhà Đường, gốc người Hồ (Mông Cổ) là người tình của Dương Qúy Phi.<br>Truyện kể lại là Đường Minh Hoàng được một vị đạo sĩ hoá phép đưa lên cung trăng để thăm thị Hằng Nga mà học ra các màn ca múa. Đạo sĩ chính là vị trí thức theo văn minh nông nghiệp của phương Nam đã ra làm quan với giới thống trị du mục phương Bắc. Các đạo sĩ Nam phương rất rành đường đi nước bước của các tộc nông nghiệp còn sót lại (giờ đã biến thành thiểu số), nên mới dắt dụ Đường Minh Hoàng đi xem múa dân gian trong đêm trăng sang. H2ăng Nga là tên của một loài chim nước (Nga là con Ngỗng), đại diện cho một bộ lạc thiểu số sống xa thành đô của đế quốc.<br>Thật ra, nghê thường vũ y khúc chỉ là những điệu múa hội của dân gian nông nghiệp. Họ dung áo long chim (vũ y) và quần vẩy cá (gọi tắt là váy, tức là quần xà rông, nghê thường). Chim trời và cá nước được thăng hoa lên thành Tiên Rồng đã là cặp biểu tượng của văn minh Lạc Việt, có trước nhà Đường cả chục ngàn năm. Hình ảnh dân gian mặc áo lông chim và quần vẩy cá trong các kỳ múa hội đã được ghi đúc lại trên các trống đồng trước đời Đường Minh Hoàng đôi ba ngàn năm.<br>Luận thuyết cho rằng Đường Minh Hoàng tạo ra Tết Trung Thu chỉ dấu được đầu nhưng lại lòi đuôi! Đó là đuôi thống trị của du mục đối với các bộ lạc nông nghiệp, nhưng sau đó lại bị cải hoá , học hỏi theo nền văn hoá nông nghiệp. Thử hỏi: - Nếu kể từ đời Đường Minh Hoàng vào năm 735 mớii có Tết Trung Thu, thế thì trước đó dân gian chưa biết ăn Tết ? Ăn Tết Trung Thu và nền văn minh nông nghiệp là hệ luận nhân quả, có tính cách giao chỉ, dính dáng lẫn nhau. Rước đèn rằm tháng tám là tập tục của dân gian, nó không phải là một sản phẩm được chế biến bởi một người, hay của một vương quyền phong kiến, mà chính là một tích luỹ dung văn để hoá (văn hoá), thuộc nhiều đời để biến thành một sinh hoạt văn hoá dân tộc độc đặc của đại gia đình Bách Việt.<br>Tóm lại, Đường Minh Hoàng không phải là người tạo ra Tết Trung Thu, mà chỉ là người phổ biến, đem quảng bá (Promotion, advertising) đêm trăng rằm tháng tám có sẳn của Việt tộc bị trị đến vương quyền Hán Tộc đang cai trị. Chuyện xưa đã quá lâu, cần thường xuyên nhắc nhở để dễ nhớ, và nhớ đúng.</font></p><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial"><b>3. Ý nghĩa của đêm rằm tháng tám:</b></font></p><p class="MsoNormal" align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0"><font face="Arial">Nông nghiệp dính liền với thiên nhiên như hình với bong. Nông nghiệp là kết quả văn minh của con người, biến nếp sống con người cao hơn con vật. Thay vì phải rày đây mai đó để đuổi bắt con mồi, ta định cư, dựa thế vào đất lành nước tốt để trồng trọt và chăn nuôi. Thay vì dung sức mạnh của võ lực theo qui luật của rừng rú để khắc phục chung quanh như cách sống của người du mục; nông nghiệp biết dùng trí tuệ để biến đổi bối cảnh thiên nhiên, làm lợi cho con người, và biết dùng tâm tình của mình để hoà hợp cùng với trời đất, cư xử hợp lý lẽ với người đồng loại. Sáng tạo ra nông nghiệp, con người bắt đầu có văn minh.<br>Người của nông nghiệp lo làm ban ngày và nghỉ ban đêm. Đêm tối trăng thì tịnh dưỡng, nhưng đêm sáng trăng lại có sinh hoạt khác. Khi người xưa ngắm trănag vào rằm tháng tám để nghỉ ngơi và thưởng thức đó là lúc con người nông nghiệp biết tôn trọng thiên nhiên, tuy có dụng nhưng cũng có dưỡng. Khi người xưa giải trí bằng ca múa dưới ánh trăng rằm, đó là lúc con người nông nghiệp biết tạo nên nghệ thuật sống, dựa vào sự cảm thông và thương yêu lẫn nhau. Người văn minh nông nghiệp khi sáng tạo ra sinh hoạt vào đêm rằm tháng tám, đã làm nổi bật vai trò văn hoá trong nếp sống dân gian hằng ngày. Ăn Tết Trung Thu vào đêm rằm tháng tám là chỉ dấu văn minh của tổ tiên chúng ta.<br>Với ý nghĩa sống cao thượng như vậy của đời xưa, nên người đời nay đã bày ra mâm cổ để tuởng nhớ tới tổ tiên trong ngày Tết và sau đó lại chia phần bánh trái cho con cái, người trong nhà cùng hưởng. Đối với bà con bè bạn, đây cũng là dịp tặng quà qua cặp lồng đèn, vài ba gói trà, một hai hộp bánh.<br>Trăng tròn lại khuyết, hết khuyết lại tròn, chu kỳ tụ tán nầy miên viễn đời đời trong thiên nhiên. Ngắm trăng, con người hiểu được sự biến hoá tuần hoàn của đời người như đời trăng. Người già sẽ ra đi (khuyết), và trẻ nhỏ sẽ lớn lên thay thế (tròn). Chính triết lý đơn giản và bình dân nầy đã khiến người Việt tuy hưởng Tết Trung Thu vui vẻ , nhưng chủ ý nhiều vào tình thương con trẻ. Nên chúng ta còn gọi Tết Trung Thu là Tết Trẻ Em hay Tết Nhi Đồng.<br>Trong Tết Nhi Đồng, ta nhớ tới ông bà đã khuật, kỷ niệm đời xa xưa bằng cách lo cho tròn, chăm sóc thế hệ mai sau vào những ngày sắp tới. Tết Nhi Đồng (Tết Trung Thu) đề cao nếp sống gia đình của người Phương Đông, cố gắng nối kết dòng thời gian truyền thống từ quá khứ đến tương lai.<br>Ngày Tết ngoài xóm làng, trẻ con tụ năm tụ ba để rước đèn, những chiến đèn mà trước đó, bà con hay bè bạn đã cùng nhau giúp đỡ để tạo thành. To lớn và đẹp mắt là những “đèn kéo quân” rộn đám, nhỏ hơn và đơn sơ nhưng không kém phần sặc sở là những đèn con cá, con bướm muôn màu muôn sắc , dưới ánh nến lung linh huyền ảo. Rước đèn là rước ánh sang văn minh và tình thương của nông nghiệp, biết hợp quần để tương than tương trợ lẫn nhau. Muốn rước đèn cần phải có nhều người và nhiều đèn. Rước đèn là tạo ra tình đoàn kết.<br>Ngày tết trong gia dình, trẻ con và người lớn còn được thưởng thức bánh dẻo cùng bánh nướng, cây nghọt (như mia), ntrái chua (như bưởi), cùng đủ loại kẹo mứt khác. N Bánh cứng (loại nướng) và bánh mềm (loại dẻo) là hai trạng thái tương khắc nhưng lại tương sinh, tượng trưng cho phép giáo dục con trẻ trong gia đình. Cứng mềm luôn luôn là cặp bánh ngon miệng trong các mâm cổ. Ý nghĩa của bánh nướng và bánh dẻo nhắc nhở các bậc trưởng thượng đến phương cách cương nhu để chăm sóc mầm non nhi đồng.<br>Ông bà chúng ta đã biết thương con cho roi, cho vọt với ý nghiã là cung ứng một hướng đi tốt đẹp (cho roi) để cho con cháu có thể thăng tiến (cho vọt) trong tương lai. “Cho roi” không có nghĩa là phải cần dùng cán roi để ấn nhẹ vào đầu ngựa để nó biết được hướng nào mà chạy. Cũng như “cho vọt” là với mục đích để ngựa chạy vượt lên, thoát qua khỏi chướng ngại vật. Tầm nhìn về giáo dục, về sự dạy dỗ con cháu là cho roi và cho vọt, với hàm ý là có phương pháp và có mục đích cao thượng trong tình thương giới trẻ.</font></td></tr><tr><td width="216"><center><a target="_top" href="http://tinmung.net"><img border="0" src="../../../logo/LOGOtinmung.gif" width="67" height="40"></a><p><font color="#0000FF" face="Arial" size="2"><b>Trang nhà</b></font></p></center></td><td width="217"><p align="center"><a href="../TrungThu_INDEX.htm"><img border="0" src="../../LOGOtinmung2.gif" width="69" height="41"></a></p><p align="center"><font color="#0000FF" face="Arial" size="2"><b>Tết Trung Thu</b></font></td></tr></table></body></html>