File "ThongdiepsepeSalve3.htm"

Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/GIAOHOI/MUCVU/SUAMOI/ThongdiepsepeSalve3.htm
File size: 46.73 KiB (47847 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8

Download   Open   Back

<html>

<head>













				<style>
<!--
/* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:VNI-Times;
	panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;
	mso-font-charset:0;
	mso-generic-font-family:auto;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:7 0 0 0 19 0;}
 /* Style Definitions */
 div.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 li.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 p.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
div.MsoBodyText
	{margin-bottom:.0001pt;
	text-align:justify;
	font-size:12.0pt;
	font-family:VNI-Times;
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
li.MsoBodyText
	{margin-bottom:.0001pt;
	text-align:justify;
	font-size:12.0pt;
	font-family:VNI-Times;
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
p.MsoBodyText
	{margin-bottom:.0001pt;
	text-align:justify;
	font-size:12.0pt;
	font-family:VNI-Times;
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
@page Section1
	{size:210.0mm 842.0pt;
	margin:20.0mm 20.0mm 20.0mm 20.0mm;
	mso-header-margin:36.0pt;
	mso-footer-margin:36.0pt;
	mso-paper-source:0;}
div.Section1
	{}
-->
</style>













				<style>
<!--
/* Style Definitions */
 div.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 li.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 p.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
h3
	{margin-top:12.0pt;
	margin-right:0mm;
	margin-bottom:3.0pt;
	margin-left:0mm;
	page-break-after:avoid;
	font-size:13.0pt;
	font-family:Arial}
@page Section1
	{size:210.0mm 842.0pt;
	margin:63.0pt 20.0mm 20.0mm 20.0mm;
	mso-header-margin:36.0pt;
	mso-footer-margin:36.0pt;
	mso-paper-source:0;}
div.Section1
	{}
-->
</style>






							<style>
						<!--
						/* Style Definitions */
 div.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 li.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
 p.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	margin-left:0mm; margin-right:0mm; margin-top:0mm}
@page Section1
	{size:612.0pt 792.0pt;
	margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt;
	mso-header-margin:36.0pt;
	mso-footer-margin:36.0pt;
	mso-paper-source:0;}
div.Section1
	{}
						-->
						</style>
						
<meta http-equiv="Content-Language" content="en-us">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Model</title>
<base target="main">
<style>
<!--
h3
	{margin-top:12.0pt;
	margin-right:0mm;
	margin-bottom:3.0pt;
	margin-left:0mm;
	page-break-after:avoid;
	font-size:13.0pt;
	font-family:Arial}
h3
	{margin-top:12.0pt;
	margin-right:0mm;
	margin-bottom:3.0pt;
	margin-left:0mm;
	page-break-after:avoid;
	font-size:13.0pt;
	font-family:Arial}
h3
	{margin-top:12.0pt;
	margin-right:0mm;
	margin-bottom:3.0pt;
	margin-left:0mm;
	page-break-after:avoid;
	font-size:13.0pt;
	font-family:Arial}
span.contents
	{}
-->
</style>
</head>

<body>

<table border="0" width="500" cellspacing="20" style="border-color: #FFFFFF; font-family:Times New Roman; font-size:12pt" bgcolor="#FFFFE6">
	<!-- MSTableType="nolayout" -->
	<tr>
				<td bgcolor="#bdf3fd" height="29">
				<p style="text-align: center"><font color="#ff0000" size="4"><b>
				TIN TỨC GIÁO HỘI</b></font></td>
			</tr>
	<tr>
		<td align="center">
		<p class="MsoNormal" style="margin-bottom: 12.0pt" align="justify">
		<span class="contents"><b><i><span style="font-family: Arial">Ni&#7873;m hy v&#7885;ng Kitô Giáo có ph&#7843;i là m&#7897;t ni&#7873;m hy v&#7885;ng cá nhân? </span></i></b></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">13. Theo dòng l&#7883;ch s&#7917;, các Kitô h&#7919;u &#273;ã c&#7889; g&#7855;ng di&#7877;n t&#7843; &#273;i&#7873;u &#8220;bi&#7871;t là không bi&#7871;t&#8221; này qua ph&#432;&#417;ng ti&#7879;n nh&#7919;ng hình &#7843;nh th&#7875; hi&#7879;n ra &#273;&#432;&#7907;c, và h&#7885; &#273;ã phát tri&#7875;n hình &#7843;nh v&#7873; &#8220;Thiên &#272;àng&#8221; còn r&#7845;t xa v&#7899;i &#273;i&#7873;u mà, nói cho cùng, ch&#7881; có th&#7875; bi&#7871;t &#273;&#7871;n m&#7897;t cách r&#7845;t tiêu c&#7921;c, vì không bi&#7871;t. T&#7845;t c&#7843; nh&#7919;ng c&#7889; g&#7855;ng di&#7877;n t&#7843; hy v&#7885;ng này &#273;ã &#273;em &#273;&#7871;n cho nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i, qua các th&#7871; k&#7927;, m&#7897;t linh h&#7913;ng &#273;&#7875; s&#7889;ng theo &#273;&#7913;c tin và do &#273;ó t&#7915; b&#7887; hyparchonta &#8211; c&#417; s&#7903; v&#7853;t ch&#7845;t cho cu&#7897;c s&#7889;ng c&#7911;a h&#7885;. Tác gi&#7843; c&#7911;a <i>Th&#432; Do Thái</i>, trong ch&#432;&#417;ng th&#7913; M&#432;&#7901;i M&#7897;t, &#273;ã t&#7893;ng k&#7871;t m&#7897;t hình th&#7913;c l&#7883;ch s&#7917; v&#7873; nh&#7919;ng ai s&#7889;ng trong hy v&#7885;ng, và v&#7873; cu&#7897;c hành trình c&#7911;a h&#7885;, m&#7897;t l&#7883;ch s&#7917; kéo dài t&#7915; th&#7901;i Abel cho t&#7899;i th&#7901;i c&#7911;a tác gi&#7843;. Hình thái hy v&#7885;ng này &#273;ã là &#273;&#7889;i t&#432;&#7907;ng cho m&#7897;t th&#7913; ch&#7881; trích ngày càng gay g&#7855;t trong th&#7901;i bu&#7893;i hi&#7879;n nay: nó b&#7883; coi là m&#7897;t ni&#7873;m hy v&#7885;ng duy cá nhân, m&#7897;t cách th&#7871; ch&#7889;i b&#7887; th&#7871; gi&#7899;i v&#7899;i nh&#7919;ng &#273;au kh&#7893; c&#7911;a nó và tìm n&#432;&#417;ng náu n&#417;i m&#7897;t hình thái gi&#7843;i thoát v&#297;nh c&#7917;u có tính cách riêng t&#432;. Henri de Lubac, trong l&#7901;i phi l&#7897; c&#7911;a cu&#7889;n sách có th&#7871; giá <i>Catholicisme. Aspects sociaux du dogme (Giáo lý Công Giáo &#8211; Nh&#7919;ng khía c&#7841;nh xã h&#7897;i c&#7911;a tín lý)</i> &#273;ã t&#7893;ng h&#7907;p m&#7897;t s&#7889; nh&#7919;ng phát bi&#7875;u &#273;&#7863;c tr&#432;ng c&#7911;a quan &#273;i&#7875;m này, m&#7897;t trong s&#7889; &#273;ó &#273;áng &#273;&#7875; trích ra n&#417;i &#273;ây: &#8220;Tôi &#273;ã tìm th&#7845;y ni&#7873;m vui ch&#259;ng? Không &#8230;ch&#7881; là ni&#7873;m vui <i>c&#7911;a tôi</i>, và &#273;ó là &#273;i&#7873;u th&#7853;t khác bi&#7879;t.. Ni&#7873;m vui c&#7911;a Chúa Giêsu có th&#7875; là riêng t&#432;. Nó ch&#7881; thu&#7897;c v&#7873; m&#7897;t con ng&#432;&#7901;i &#273;&#417;n &#273;&#7897;c và Ngài &#273;&#432;&#7907;c gi&#7843;i thoát. Ngài &#273;&#432;&#7907;c an bình.. bây gi&#7901; và mãi mãi, nh&#432;ng Ngài cô &#273;&#417;n. Tính ch&#7845;t cô l&#7853;p c&#7911;a ni&#7873;m vui này không làm Ngài khó ch&#7883;u. Trái l&#7841;i, vì Ngài là ng&#432;&#7901;i &#273;&#432;&#7907;c ch&#7885;n! Trong &#417;n phúc c&#7911;a Ngài, Ngài b&#432;&#7899;c qua nh&#7919;ng bãi chi&#7871;n tr&#432;&#7901;ng v&#7899;i m&#7897;t bông h&#7891;ng trên tay&#8221;<sub>10</sub></span></span><span style="font-family: Arial"><br><br><span class="contents">14. Ch&#7889;ng l&#7841;i quan &#273;i&#7875;m này, khi tr&#432;ng ra hàng lo&#7841;t nh&#7919;ng lu&#7853;n &#273;i&#7875;m th&#7847;n h&#7885;c c&#7911;a các Giáo Ph&#7909;, de Lubac &#273;ã có th&#7875; ch&#7913;ng minh r&#7857;ng &#417;n c&#7913;u &#273;&#7897; luôn &#273;&#432;&#7907;c xem là m&#7897;t th&#7921;c t&#7841;i &#8220;xã h&#7897;i&#8221;. Th&#7853;t v&#7853;y, <i>Th&#432; Do Thái</i> &#273;&#7873; c&#7853;p &#273;&#7871;n m&#7897;t &#8220;thành ph&#7889;&#8221; (x 11:10, 16; 12:22; 13:14) và do &#273;ó v&#7873; &#417;n c&#7913;u &#273;&#7897; t&#7853;p th&#7875;. Nh&#7845;t quán v&#7899;i quan &#273;i&#7875;m này, các Giáo Ph&#7909; luôn coi t&#7897;i l&#7895;i là s&#7921; hu&#7927; ho&#7841;i s&#7921; hi&#7879;p nh&#7845;t c&#7911;a nhân lo&#7841;i, là s&#7921; &#273;&#7893; v&#7905; và chia r&#7869;. Tháp Babel, n&#417;i các ngôn ng&#7919; r&#7889;i lo&#7841;n, n&#417;i c&#7911;a phân ly, &#273;&#432;&#7907;c coi nh&#432; m&#7897;t bi&#7875;u t&#432;&#7907;ng cho th&#7845;y t&#7897;i l&#7895;i v&#7873; c&#259;n b&#7843;n ngh&#297;a là gì. Do &#273;ó, &#8220;&#417;n c&#7913;u chu&#7897;c&#8221; xu&#7845;t hi&#7879;n nh&#432; s&#7921; ph&#7909;c h&#7891;i tình hi&#7879;p nh&#7845;t, trong &#273;ó chúng ta l&#7841;i cùng &#273;&#7871;n v&#7899;i nhau trong s&#7921; hi&#7879;p thông &#273;&#432;&#7907;c b&#7855;t &#273;&#7847;u hình thành n&#417;i c&#7897;ng &#273;oàn các tín h&#7919;u. Chúng ta không c&#7847;n quan tâm &#273;&#7871;n t&#7845;t c&#7843; m&#7885;i v&#259;n b&#7843;n trong &#273;ó nói lên tính ch&#7845;t xã h&#7897;i c&#7911;a ni&#7873;m hy v&#7885;ng Kitô Giáo. &#7902; &#273;ây, chúng ta hãy chú tâm &#273;&#7871;n <i>Th&#432; g&#7903;i cho Proba</i> trong &#273;ó Thánh Augustinô c&#7889; g&#7855;ng minh h&#7885;a &#7903; m&#7897;t m&#7913;c &#273;&#7897; nào &#273;ó &#273;i&#7873;u &#8220;bi&#7871;t là không bi&#7871;t&#8221; mà chúng ta &#273;ang tìm ki&#7871;m. Kh&#7903;i &#273;i&#7875;m c&#7911;a ngài &#273;&#417;n gi&#7843;n là thành ng&#7919; &#8220;cu&#7897;c s&#7889;ng &#273;&#7847;y &#417;n phúc&#8221;. Sau &#273;ó, ngài trích d&#7851;n <i>Thánh V&#7883;nh</i> 144 [143]:15 &#8220;H&#7841;nh phúc thay dân nào &#273;&#432;&#7907;c Thiên Chúa là Chúa&#8221;. Và ngài ti&#7871;p t&#7909;c: &#8220;&#272;&#7875; có th&#7875; &#273;&#432;&#7907;c k&#7875; trong hàng dân t&#7897;c này và &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c &#8230;s&#7921; s&#7889;ng &#273;&#7901;i &#273;&#7901;i v&#7899;i Thiên Chúa, &#8216;L&#7879;nh truy&#7873;n &#273;ó t&#7889;i h&#7853;u ph&#7843;i &#273;&#432;a t&#7899;i &#273;&#7913;c m&#7871;n phát xu&#7845;t t&#7915; tâm h&#7891;n trong s&#7841;ch, l&#432;&#417;ng tâm ngay th&#7859;ng và &#273;&#7913;c tin không gi&#7843; hình&#8217; (1 <i>Tm</i> 1:5) <sub>11</sub>. S&#7921; s&#7889;ng th&#7853;t mà chúng ta h&#7857;ng v&#432;&#417;n t&#7899;i &#273;&#432;&#7907;c liên k&#7871;t v&#7899;i m&#7897;t s&#7921; hi&#7879;p thông s&#7889;ng &#273;&#7897;ng v&#7899;i m&#7897;t &#8220;dân t&#7897;c&#8221;, và v&#7899;i m&#7895;i cá nhân, s&#7921; s&#7889;ng &#7845;y ch&#7881; có th&#7875; &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c trong cái &#8220;chúng tôi&#8221; này. &#272;i&#7873;u này gi&#7843; &#273;&#7883;nh r&#7857;ng chúng ta ph&#7843;i thoát ra &#273;&#432;&#7907;c tù ng&#7909;c là &#8220;cái tôi&#8221; c&#7911;a mình, vì ch&#7881; trong s&#7921; c&#7903;i m&#7903; c&#7911;a ch&#7911; th&#7875; v&#361; tr&#7909; này, chúng ta m&#7899;i có th&#7875; h&#432;&#7899;ng nhìn &#273;&#7871;n ngu&#7891;n m&#7841;ch c&#7911;a ni&#7873;m vui, &#273;&#7871;n chính tình yêu &#8211; ngh&#297;a là &#273;&#7871;n Thiên Chúa. </span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">15. Trong khi vi&#7877;n ki&#7871;n h&#432;&#7899;ng &#273;&#7871;n c&#7897;ng &#273;oàn c&#7911;a &#8220;cu&#7897;c s&#7889;ng &#273;&#7847;y &#417;n phúc&#8221; ch&#7855;c ch&#7855;n là v&#432;&#7907;t lên th&#7871; gi&#7899;i hi&#7879;n nay, vi&#7877;n ki&#7871;n này c&#361;ng liên quan &#273;&#7871;n vi&#7879;c xây &#273;&#7855;p th&#7871; gi&#7899;i tr&#432;&#7899;c m&#7855;t &#8211; trong nh&#7919;ng cách th&#7913;c &#273;a d&#7841;ng, tùy thu&#7897;c vào b&#7889;i c&#7843;nh l&#7883;ch s&#7917; và nh&#7919;ng kh&#7843; n&#259;ng &#273;&#432;&#7907;c trao cho hay b&#7883; t&#432;&#7899;c m&#7845;t &#273;i. Trong th&#7901;i c&#7911;a Thánh Augustinô, nh&#7919;ng cu&#7897;c xâm nh&#7853;p c&#7911;a các dân t&#7897;c m&#7899;i &#273;e d&#7885;a tính ch&#7845;t m&#7841;ch l&#7841;c c&#7911;a th&#7871; gi&#7899;i, thành ra c&#7847;n ph&#7843;i có m&#7897;t s&#7921; b&#7843;o &#273;&#7843;m nào &#273;ó v&#7873; lu&#7853;t pháp và cu&#7897;c s&#7889;ng trong m&#7897;t xã h&#7897;i tr&#7853;t t&#7921; pháp quy&#7873;n; nên vào lúc &#273;ó, v&#7845;n &#273;&#7873; là ph&#7843;i t&#259;ng c&#432;&#7901;ng các n&#7873;n t&#7843;ng c&#259;n b&#7843;n cho s&#7921; c&#7897;ng sinh trong hòa bình, ngõ h&#7847;u có th&#7875; t&#7891;n t&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c trong m&#7897;t th&#7871; gi&#7899;i &#273;ang chuy&#7875;n bi&#7871;n. Gi&#7901; &#273;ây, chúng ta hãy xem xét m&#7897;t vài giai &#273;o&#7841;n &#273;&#432;&#7907;c ch&#7885;n ng&#7851;u nhiên &#7903; m&#7913;c nào &#273;ó trong th&#7901;i Trung C&#7893;, nh&#7857;m minh h&#7885;a m&#7897;t vài khía c&#7841;nh v&#7873; &#273;i&#7873;u chúng ta &#273;ang &#273;&#7873; c&#7853;p. Thông th&#432;&#7901;ng, ng&#432;&#7901;i ta cho r&#7857;ng các dòng tu là nh&#7919;ng n&#417;i tr&#7889;n tránh th&#7871; gi&#7899;i (<i>contemptus mundi </i>) và nh&#7919;ng n&#417;i tr&#7889;n ch&#7841;y trách nhi&#7879;m v&#7899;i th&#7871; gi&#7899;i, nh&#7857;m tìm cho mình &#417;n gi&#7843;i thoát cá v&#7883;. Thánh Bernard thành Clairvaux, ng&#432;&#7901;i &#273;ã linh h&#432;&#7899;ng &#273;ông &#273;&#7843;o nh&#7919;ng thanh niên b&#432;&#7899;c vào nh&#7919;ng tu vi&#7879;n thu&#7897;c dòng c&#7843;i cách c&#7911;a ngài, có m&#7897;t cái nhìn khác xa v&#7873; &#273;i&#7873;u này. Theo quan &#273;i&#7875;m c&#7911;a ngài, các tu s&#297; th&#7921;c thi m&#7897;t công vi&#7879;c cho toàn th&#7875; Giáo H&#7897;i và do &#273;ó, cho toàn th&#7871; gi&#7899;i. Ngài &#273;ã dùng nhi&#7873;u hình &#7843;nh &#273;&#7875; minh h&#7885;a cho b&#7893;n ph&#7853;n mà các tu s&#297; ph&#7843;i gánh vác tr&#432;&#7899;c toàn th&#7875; Giáo H&#7897;i, và &#273;&#432;&#417;ng nhiên là tr&#432;&#7899;c nhân lo&#7841;i; ngài áp d&#7909;ng cho h&#7885; nh&#7919;ng l&#7901;i c&#7911;a Pseudo-Rufinus: &#8220;Nhân lo&#7841;i s&#7889;ng nh&#7901; vào m&#7897;t vài ng&#432;&#7901;i; n&#7871;u không có h&#7885;, th&#7871; gi&#7899;i s&#7869; b&#7883; h&#7911;y di&#7879;t&#8230;&#8221;<sub>12</sub>. Ngài cho bi&#7871;t các tu s&#297; chiêm ni&#7879;m - <i>contemplantes</i> - ph&#7843;i tr&#7903; thành nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i lao &#273;&#7897;ng nông nghi&#7879;p - <i>laborantes</i>. Tính ch&#7845;t cao th&#432;&#7907;ng c&#7911;a lao &#273;&#7897;ng, mà Kitô Giáo k&#7871; th&#7915;a t&#7915; Do Thái Giáo, &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c th&#7875; hi&#7879;n trong nh&#7919;ng lu&#7853;t dòng Augustinô và dòng Bi&#7875;n &#272;&#7913;c. Thánh Bernard &#273;ã l&#7845;y l&#7841;i ý t&#432;&#7903;ng này l&#7847;n n&#7919;a. Nh&#7919;ng thanh niên cao th&#432;&#7907;ng tuôn &#273;&#7871;n nh&#7919;ng tu vi&#7879;n c&#7911;a ngài &#273;ã ph&#7843;i tham gia vào nh&#7919;ng vi&#7879;c lao &#273;&#7897;ng chân tay. Th&#7853;t ra, Thánh Bernard &#273;ã minh nhiên kh&#7859;ng &#273;&#7883;nh r&#7857;ng tu vi&#7879;n không ch&#7881; ph&#7909;c h&#7891;i V&#432;&#7901;n &#272;&#7883;a &#272;àng, nh&#432;ng ngài nh&#7845;n m&#7841;nh r&#7857;ng, nh&#432; m&#7897;t n&#417;i &#8220;c&#7847;y tung s&#7887;i &#273;á&#8221; cách th&#7921;c ti&#7877;n và thiêng liêng, tu vi&#7879;n ph&#7843;i chu&#7849;n b&#7883; cho V&#432;&#7901;n &#272;&#7883;a &#272;àng m&#7899;i. M&#7897;t lô &#273;&#7845;t hoang trong r&#7915;ng &#273;&#432;&#7907;c khai phá m&#7847;u m&#7905; - và trong ti&#7871;n trình &#273;ó, nh&#7919;ng cây kiêu ng&#7841;o b&#7883; &#273;&#7893; xu&#7889;ng, b&#7845;t c&#7913; n&#417;i nào c&#7887; lùng &#273;âm r&#7877; trong tâm h&#7891;n &#273;&#7873;u &#273;&#432;&#7907;c nh&#7893; s&#7841;ch, và mi&#7871;ng &#273;&#7845;t, do &#273;ó, &#273;&#432;&#7907;c chu&#7849;n b&#7883; cho bánh mì c&#7911;a thân xác và linh h&#7891;n có th&#7875; tr&#7893; sinh hoa trái. <sub>13</sub> Không l&#7869; chúng ta không nhìn th&#7845;y l&#7847;n n&#7919;a, trong ánh sáng c&#7911;a l&#7883;ch s&#7917; hi&#7879;n nay, là không có m&#7897;t tr&#7853;t t&#7921; th&#7871; gi&#7899;i tích c&#7921;c nào có th&#7875; v&#432;&#417;n lên n&#417;i nh&#7919;ng tâm h&#7891;n &#273;ã quá chai &#273;á?</span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><b><i><span style="font-family: Arial">S&#7921; bi&#7871;n hóa c&#7911;a &#273;&#7913;c tin-hy v&#7885;ng Kitô trong th&#7901;i &#273;&#7841;i tân ti&#7871;n</span></i></b></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">16. Vì &#273;âu mà l&#7841;i n&#7843;y sinh ra cái ý t&#432;&#7903;ng cho r&#7857;ng thông &#273;i&#7879;p c&#7911;a Chúa Giêsu ch&#7881; h&#7841;n h&#7865;p trong chi&#7873;u kích riêng t&#432; và ch&#7881; nh&#7855;m vào t&#7915;ng cá nhân &#273;&#417;n l&#7867;? Làm sao chúng ta l&#7841;i &#273;i &#273;&#7871;n di&#7877;n d&#7883;ch coi &#8220;&#417;n c&#7913;u &#273;&#7897; linh h&#7891;n&#8221; nh&#432; là cu&#7897;c tr&#7889;n ch&#7841;y toàn b&#7897; trách nhi&#7879;m, và c&#7899; s&#7921; nào l&#7841;i ra nông n&#7895;i coi d&#7921; án Kitô Giáo nh&#432; m&#7897;t cu&#7897;c tìm ki&#7871;m ích k&#7927; &#417;n c&#7913;u &#273;&#7897;, trong &#273;ó kh&#432;&#7899;c t&#7915; ý t&#432;&#7903;ng ph&#7909;c v&#7909; tha nhân. &#272;&#7875; tìm ra m&#7897;t câu tr&#7843; l&#7901;i, chúng ta ph&#7843;i nhìn vào nh&#7919;ng n&#7873;n t&#7843;ng c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i tân ti&#7871;n. Nh&#7919;ng n&#7873;n t&#7843;ng này hi&#7879;n rõ &#273;&#7863;c bi&#7879;t trong ý t&#432;&#7903;ng c&#7911;a Francis Bacon. Không th&#7875; ph&#7911; nh&#7853;n r&#7857;ng m&#7897;t th&#7901;i k&#7923; m&#7899;i &#273;ã xu&#7845;t hi&#7879;n thông qua vi&#7879;c khám phá ra Châu M&#7929;, và nh&#7919;ng thành t&#7921;u k&#7929; thu&#7853;t &#273;ã làm cho s&#7921; phát tri&#7875;n th&#7901;i k&#7923; m&#7899;i này tr&#7903; nên kh&#7843; thi. Nh&#432;ng c&#417; s&#7903; c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i m&#7899;i này là gì? &#272;ó là s&#7921; t&#432;&#417;ng quan m&#7899;i gi&#7919;a th&#7921;c nghi&#7879;m và ph&#432;&#417;ng pháp lu&#7853;n cho phép con ng&#432;&#7901;i &#273;&#7841;t &#273;&#7871;n m&#7897;t di&#7877;n d&#7883;ch v&#7873; thiên nhiên d&#7921;a theo nh&#7919;ng &#273;&#7883;nh lu&#7853;t c&#7911;a nó và vì th&#7871; cu&#7889;i cùng &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c &#8220;s&#7921; toàn th&#7855;ng c&#7911;a ngh&#7879; thu&#7853;t trên t&#7921; nhiên&#8221; (<i>victoria cursus artis super naturam</i>).<sub>14</sub> Cái m&#7899;i - theo cách nhìn c&#7911;a Bacon &#8211; n&#7857;m n&#417;i m&#7889;i t&#432;&#417;ng quan gi&#7919;a khoa h&#7885;c và &#7913;ng d&#7909;ng [b&#7843;n ti&#7871;ng Anh: science and praxi - b&#7843;n ti&#7871;ng Ý: scienza e prassi &#8211; Chú thích c&#7911;a ng&#432;&#7901;i d&#7883;ch: Tri&#7871;t gia Aristotle chia các ho&#7841;t &#273;&#7897;ng con ng&#432;&#7901;i thành 3 lo&#7841;i c&#259;n b&#7843;n theoria (t&#432; duy lý thuy&#7871;t), poiesis (s&#7843;n xu&#7845;t) và praxis (hành &#273;&#7897;ng)]. &#272;i&#7873;u này c&#361;ng d&#7851;n &#273;&#7871;n m&#7897;t h&#7879; qu&#7843; th&#7847;n h&#7885;c: m&#7889;i t&#432;&#417;ng quan m&#7899;i gi&#7919;a khoa h&#7885;c và &#7913;ng d&#7909;ng s&#7869; có ngh&#297;a là quy&#7873;n n&#259;ng th&#7889;ng tr&#7883; trên t&#7841;o v&#7853;t - &#273;&#432;&#7907;c Chúa ban cho nhân lo&#7841;i và b&#7883; m&#7845;t &#273;i vì t&#7897;i nguyên t&#7897;i &#8211; s&#7869; &#273;&#432;&#7907;c ph&#7909;c h&#7891;i. <sub>15</sub></span></span><span style="font-family: Arial"><br><br><span class="contents">17. B&#7845;t c&#7913; ai &#273;&#7885;c và suy t&#432; nh&#7919;ng kh&#7859;ng &#273;&#7883;nh này m&#7897;t cách k&#7929; càng &#273;&#7873;u nh&#7853;n ra là m&#7897;t b&#432;&#7899;c &#273;áng kinh s&#7907; &#273;ã x&#7843;y ra: cho &#273;&#7871;n lúc &#273;ó, vi&#7879;c ph&#7909;c h&#7891;i l&#7841;i cái mà con ng&#432;&#7901;i &#273;ã &#273;ánh m&#7845;t khi b&#7883; tr&#7909;c xu&#7845;t kh&#7887;i V&#432;&#7901;n &#272;&#7883;a &#272;àng v&#7851;n trông c&#7853;y n&#417;i &#273;&#7913;c tin vào Chúa Giêsu Kitô: n&#417;i &#273;&#7863;t &#273;&#7875; &#8220;&#417;n c&#7913;u &#273;&#7897;&#8221;. Nh&#432;ng, gi&#7901; &#273;ây, &#417;n c&#7913;u &#273;&#7897; này, vi&#7879;c ph&#7909;c h&#7891;i l&#7841;i &#8220;V&#432;&#7901;n &#272;&#7883;a &#272;àng&#8221; &#273;ã m&#7845;t, không còn c&#7847;n &#273;&#7871;n &#273;&#7913;c tin n&#7919;a, nh&#432;ng s&#7869; nh&#7901; vào cái liên k&#7871;t m&#7899;i &#273;&#432;&#7907;c khám phá gi&#7919;a khoa h&#7885;c và th&#7921;c ti&#7877;n. Không ph&#7843;i &#273;&#7913;c tin &#273;&#417;n gi&#7843;n là b&#7883; t&#7915; b&#7887;; nh&#432;ng nó b&#7883; &#273;&#7863;t sang m&#7897;t lãnh v&#7921;c khác &#8211; lãnh v&#7921;c c&#7911;a nh&#7919;ng chuy&#7879;n thu&#7847;n tuý riêng t&#432; và thu&#7897;c v&#7873; m&#7897;t th&#7871; gi&#7899;i khác &#8211; và &#273;&#7891;ng th&#7901;i &#273;&#7913;c tin tr&#7903; nên m&#7897;t &#273;i&#7873;u gì &#273;ó không &#259;n chung gì v&#7899;i th&#7871; gi&#7899;i này. Quan &#273;i&#7875;m máy móc này &#273;ã v&#7841;ch ra con &#273;&#432;&#7901;ng c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i m&#7899;i và c&#361;ng hình thành nên cu&#7897;c kh&#7911;ng ho&#7843;ng &#273;&#7913;c tin ngày nay, m&#7897;t cu&#7897;c kh&#7911;ng ho&#7843;ng v&#7873; c&#417; b&#7843;n là cu&#7897;c kh&#7911;ng ho&#7843;ng hy v&#7885;ng Kitô Giáo. Vì th&#7871;, theo Bacon, hy v&#7885;ng c&#361;ng khoác lên mình m&#7897;t hình thái m&#7899;i. Gi&#7901; &#273;ây, nó &#273;&#432;&#7907;c g&#7885;i là: <i>ni&#7873;m tin vào ti&#7871;n b&#7897;</i>. &#272;&#7889;i v&#7899;i Bacon, rõ ràng là làn sóng nh&#7919;ng khám phá và phát minh ch&#7881; m&#7899;i là kh&#7903;i &#273;&#7847;u; thông qua tác &#273;&#7897;ng h&#7895; t&#432;&#417;ng gi&#7919;a khoa h&#7885;c và &#7913;ng d&#7909;ng, nh&#7919;ng khám phá hoàn toàn m&#7899;i m&#7867; s&#7869; di&#7877;n ra, m&#7897;t th&#7871; gi&#7899;i hoàn toàn m&#7899;i s&#7869; xu&#7845;t hi&#7879;n, &#273;ó là v&#432;&#417;ng qu&#7889;c loài ng&#432;&#7901;i. <sub>16</sub> Bacon còn &#273;&#432;a ra m&#7897;t vi&#7877;n ki&#7871;n v&#7899;i nh&#7919;ng phát minh có th&#7875; th&#7845;y tr&#432;&#7899;c &#273;&#432;&#7907;c &#8211; bao g&#7891;m máy bay và t&#7847;u ng&#7847;m. Khi ý th&#7913;c h&#7879; v&#7873; ti&#7871;n b&#7897; ti&#7871;n xa h&#417;n n&#7919;a, ni&#7873;m hân hoan ph&#7845;n khích tr&#432;&#7899;c nh&#7919;ng b&#432;&#7899;c ti&#7871;n nhìn th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c c&#7911;a ti&#7873;m n&#259;ng nhân lo&#7841;i s&#7869; ti&#7871;p t&#7909;c t&#259;ng c&#432;&#7901;ng m&#7897;t <i>ni&#7873;m tin vào ti&#7871;n b&#7897;</i> nh&#432; th&#7871;. </span><br><br><span class="contents">18. &#272;&#7891;ng th&#7901;i, có hai ph&#7841;m trù ngày càng tr&#7903; nên trung tâm c&#7911;a lý thuy&#7871;t ti&#7871;n b&#7897;: &#273;ó là lý trí và t&#7921; do. Ti&#7871;n b&#7897; &#273;&#432;&#7907;c g&#7855;n ch&#7911; y&#7871;u v&#7899;i s&#7921; th&#7889;ng tr&#7883; ngày càng m&#7841;nh c&#7911;a lý trí, và lý trí này hi&#7875;n nhiên &#273;&#432;&#7907;c xem là m&#7897;t l&#7921;c thi&#7879;n và m&#7897;t l&#7921;c cho &#273;i&#7873;u thi&#7879;n. Ti&#7871;n b&#7897; là v&#432;&#7907;t lên m&#7885;i hình thái c&#7911;a l&#7879; thu&#7897;c &#8211; &#273;ó là m&#7897;t ti&#7871;n trình h&#432;&#7899;ng &#273;&#7871;n t&#7921; do hoàn toàn. C&#361;ng th&#7871;, t&#7921; do &#273;&#432;&#7907;c xem thu&#7847;n tuý nh&#432; m&#7897;t l&#7901;i h&#7913;a, trong &#273;ó con ng&#432;&#7901;i tr&#7903; nên càng ngày càng hoàn toàn là chính mình. Trong c&#7843; hai khái ni&#7879;m &#273;ó &#8211; t&#7921; do và lý trí &#8211; có m&#7897;t khía c&#7841;nh chính tr&#7883;. Th&#7921;c ra, v&#432;&#417;ng qu&#7889;c c&#7911;a lý trí &#273;&#432;&#7907;c trông &#273;&#7907;i nh&#432; m&#7897;t tình tr&#7841;ng m&#7899;i c&#7911;a nhân lo&#7841;i m&#7897;t khi nó &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c t&#7921; do hoàn toàn. Tuy v&#7853;y, nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u ki&#7879;n chính tr&#7883; c&#7911;a m&#7897;t v&#432;&#417;ng qu&#7889;c lý trí và t&#7921; do nh&#432; th&#7871; tho&#7841;t nhìn &#273;ã th&#7845;y ngay là m&#7897;t &#273;i&#7873;u gì &#273;ó &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7883;nh ngh&#297;a b&#7879;nh ho&#7841;n. Lý trí và t&#7921; do d&#432;&#7901;ng nh&#432; có th&#7875; t&#7921; mình b&#7843;o &#273;&#7843;m, do b&#7903;i b&#7843;n thi&#7879;n n&#7897;i t&#7841;i c&#7911;a chúng, cho m&#7897;t c&#7897;ng &#273;&#7891;ng nhân lo&#7841;i m&#7899;i và hoàn thi&#7879;n. Nh&#432;ng hai cái khái ni&#7879;m then ch&#7889;t là &#8220;lý trí&#8221; và &#8220;t&#7921; do&#8221; này &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c hi&#7875;u ng&#7847;m là xung kh&#7855;c v&#7899;i nh&#7919;ng trói bu&#7897;c c&#7911;a &#273;&#7913;c tin và c&#7911;a Giáo H&#7897;i, c&#361;ng nh&#432; c&#7911;a nh&#7919;ng c&#417; c&#7845;u chính tr&#7883; &#273;&#432;&#417;ng &#273;&#7841;i. Thành th&#7917;, c&#7843; hai khái ni&#7879;m &#273;ó &#273;&#7873;u ch&#7913;a &#273;&#7921;ng m&#7897;t ti&#7873;m n&#259;ng cách m&#7841;ng c&#7911;a m&#7897;t l&#7921;c bùng n&#7893; quy mô. </span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">19. Chúng ta c&#7847;n nhìn qua hai giai &#273;o&#7841;n thi&#7871;t y&#7871;u trong vi&#7879;c hi&#7879;n th&#7921;c hóa chính tr&#7883; ni&#7873;m hy v&#7885;ng này, vì chúng có t&#7847;m quan tr&#7885;ng to l&#7899;n trên s&#7921; phát tri&#7875;n c&#7911;a ni&#7873;m hy v&#7885;ng Kitô, &#273;&#7875; r&#7891;i chúng ta có th&#7875; hi&#7875;u &#273;úng v&#7873; ni&#7873;m hy v&#7885;ng &#273;ó và v&#7873; nh&#7919;ng lý do cho s&#7921; dai d&#7859;ng c&#7911;a nó. Tr&#432;&#7899;c h&#7871;t, &#273;ó là cu&#7897;c cách m&#7841;ng Pháp &#8211; m&#7897;t c&#7889; g&#7855;ng &#273;&#7875; thi&#7871;t l&#7853;p lu&#7853;t lý trí và t&#7921; do nh&#432; m&#7897;t th&#7921;c t&#7841;i chính tr&#7883;. Tho&#7841;t &#273;&#7847;u, châu Âu c&#7911;a th&#7901;i Khai Sáng nhìn nh&#7919;ng bi&#7871;n c&#7889; này r&#7845;t hào h&#7913;ng, nh&#432;ng r&#7891;i, trong ti&#7871;n trình c&#7911;a chúng, chúng &#273;ã khi&#7871;n ng&#432;&#7901;i ta ph&#7843;i suy t&#432; m&#7897;t cách m&#7899;i m&#7867; h&#417;n v&#7873; lý trí và t&#7921; do. M&#7897;t minh h&#7885;a t&#7889;t cho hai giai &#273;o&#7841;n trong vi&#7879;c &#273;ón nh&#7853;n nh&#7919;ng bi&#7871;n c&#7889; này t&#7841;i Pháp &#273;&#432;&#7907;c tìm th&#7845;y trong hai bài lu&#7853;n v&#259;n c&#7911;a Immanuel Kant trong &#273;ó ông suy t&#432; v&#7873; nh&#7919;ng gì &#273;ã x&#7843;y ra. N&#259;m 1792, ông vi&#7871;t cu&#7889;n <i>Der Sieg des guten Prinzips ber das b&#432;se und die Grndung eines Reiches Gottes auf Erden</i> (&#8220;Chi&#7871;n th&#7855;ng c&#7911;a S&#7921; Thi&#7879;n trên Nguyên T&#7855;c Tàn Ác và Vi&#7879;c Hình Thành m&#7897;t N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i trên Tr&#7847;n Gian&#8221;). Trong b&#7843;n v&#259;n &#273;ó, ông vi&#7871;t nh&#432; sau: &#8220;Vi&#7879;c chuy&#7875;n d&#7847;n ni&#7873;m tin giáo h&#7897;i sang s&#7921; th&#7889;ng tr&#7883; &#273;&#7897;c quy&#7873;n c&#7911;a ni&#7873;m tin thu&#7847;n tuý tôn giáo là s&#7921; quang lâm c&#7911;a N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221;<sub>17</sub>. Ông còn nói v&#7899;i chúng ta r&#7857;ng các cu&#7897;c cách m&#7841;ng có th&#7875; gia t&#7889;c ti&#7871;n trình chuy&#7875;n t&#7915; ni&#7873;m tin giáo h&#7897;i &#273;&#7871;n ni&#7873;m tin lý trí. &#8220;N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221; &#273;&#432;&#7907;c Chúa Giêsu công b&#7889; gi&#7901; &#273;ây &#273;&#432;&#7907;c khoác cho m&#7897;t &#273;&#7883;nh ngh&#297;a m&#7899;i và m&#7897;t d&#7841;ng th&#7913;c hi&#7879;n di&#7879;n m&#7899;i; m&#7897;t &#8220;k&#7923; v&#7885;ng t&#7913;c kh&#7855;c&#8221; m&#7899;i, có th&#7875; nói nh&#432; th&#7871;; và &#8220;N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221; &#7845;y &#273;ang &#273;&#7871;n: &#8220;N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221; &#273;&#7871;n khi &#8220;ni&#7873;m tin giáo h&#7897;i&#8221; b&#7883; &#273;ánh b&#7841;i và b&#7883; &#273;è b&#7865;p b&#7903;i &#8220;ni&#7873;m tin tôn giáo&#8221;, ngh&#297;a là, b&#7903;i m&#7897;t th&#7913; &#273;&#7913;c tin thu&#7847;n lý. N&#259;m 1795, trong cu&#7889;n <i>Das Ende aller Dinge</i> (&#8220;Cáo chung c&#7911;a t&#7845;t c&#7843; m&#7885;i th&#7913;&#8217;&#8221;) m&#7897;t hình &#7843;nh khác h&#7859;n &#273;ã xu&#7845;t hi&#7879;n. Gi&#7901; &#273;ây, Kant xem xét kh&#7843; n&#259;ng là bên c&#7841;nh k&#7871;t thúc t&#7921; nhiên c&#7911;a m&#7885;i th&#7913; có th&#7875; có m&#7897;t th&#7913; khác không t&#7921; nhiên, v&#7899;i m&#7897;t k&#7871;t c&#7909;c quái l&#7841;. Ông ta vi&#7871;t v&#7873; &#273;i&#7875;m này nh&#432; sau: &#8220;N&#7871;u có m&#7897;t ngày nào &#273;ó Kitô Giáo ng&#7915;ng không &#273;áng &#273;&#432;&#7907;c &#432;a chu&#7897;ng n&#7919;a.. thì lúc &#273;ó tâm t&#432; th&#7883;nh hành trong nhân lo&#7841;i s&#7869; là t&#7915; ch&#7889;i và ch&#7889;ng l&#7841;i nó; và tên Ch&#7889;ng Chúa.. s&#7869; b&#7855;t &#273;&#7847;u tri&#7873;u &#273;&#7841;i - dù chóng qua - c&#7911;a h&#7855;n ( &#273;&#432;&#7907;c gi&#7843; &#273;&#7883;nh &#273;&#7863;t c&#417; s&#7903; trên s&#7907; hãi và ích k&#7927;); nh&#432;ng khi &#273;ó, vì Kitô Giáo dù &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7883;nh là tôn giáo th&#7871; gi&#7899;i, trong th&#7921;c t&#7871; l&#7841;i không &#273;&#432;&#7907;c &#432;a chu&#7897;ng nh&#432; &#273;ã &#273;&#7883;nh, thì trên ph&#432;&#417;ng di&#7879;n luân lý mà nói, &#273;i&#7873;u này s&#7869; d&#7851;n &#273;&#7871;n m&#7897;t s&#7921; cáo chung (quái l&#7841;) cho t&#7845;t c&#7843; m&#7885;i th&#7913;&#8221; <sub>18</sub></span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">20. Th&#7871; k&#7927; 19 gia t&#259;ng ni&#7873;m tin n&#417;i ti&#7871;n b&#7897; nh&#432; m&#7897;t hình thái hy v&#7885;ng nhân lo&#7841;i m&#7899;i, và nó ti&#7871;p t&#7909;c coi lý trí và t&#7921; do nh&#432; nh&#7919;ng ngôi sao h&#432;&#7899;ng d&#7851;n trên n&#7867;o &#273;&#432;&#7901;ng hy v&#7885;ng. D&#7851;u sao, s&#7921; ti&#7871;n b&#7897; nhanh chóng c&#7911;a phát tri&#7875;n k&#7929; thu&#7853;t và hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng k&#7929; ngh&#7879; hóa g&#7855;n li&#7873;n v&#7899;i nó nhanh chóng &#273;&#432;a t&#7899;i m&#7897;t tình tr&#7841;ng xã h&#7897;i hoàn toàn m&#7899;i: xu&#7845;t hi&#7879;n m&#7897;t t&#7847;ng l&#7899;p nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i th&#7907; công nghi&#7879;p và cái g&#7885;i là &#8220;giai c&#7845;p vô s&#7843;n&#8221;, nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i mà các &#273;i&#7873;u ki&#7879;n s&#7889;ng thê th&#7843;m c&#7911;a h&#7885; &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c Friedrich Engels mô t&#7843; m&#7897;t cách &#273;áng báo &#273;&#7897;ng vào n&#259;m 1845. V&#7899;i nh&#7919;ng &#273;&#7897;c gi&#7843; c&#7911;a ông ta, câu k&#7871;t lu&#7853;n là r&#7845;t rõ: &#273;i&#7873;u này không th&#7875; ti&#7871;p t&#7909;c; m&#7897;t s&#7921; thay &#273;&#7893;i là c&#7847;n thi&#7871;t. Tuy nhiên, s&#7921; thay &#273;&#7893;i này s&#7869; l&#7853;t nhào toàn b&#7897; c&#7845;u trúc c&#7911;a xã h&#7897;i t&#432; s&#7843;n. Sau cu&#7897;c cách m&#7841;ng t&#432; s&#7843;n n&#259;m 1789, gi&#7901; &#273;ã &#273;i&#7875;m cho m&#7897;t cu&#7897;c cách m&#7841;ng m&#7899;i, cách m&#7841;ng vô s&#7843;n: ti&#7871;n b&#7897; không th&#7875; ti&#7871;p t&#7909;c v&#7899;i nh&#7919;ng b&#432;&#7899;c nh&#7887; và ti&#7879;m ti&#7871;n. M&#7897;t s&#7921; nh&#7843;y v&#7885;t có tính ch&#7845;t cách m&#7841;ng là &#273;i&#7873;u c&#7847;n thi&#7871;t. Karl Marx &#273;ón l&#7845;y khát v&#7885;ng c&#7911;a qu&#7847;n chúng, và áp d&#7909;ng th&#7913; ngôn ng&#7919; kích &#273;&#7897;ng và khôn ngoan vào trong công tác phát &#273;&#7897;ng m&#7897;t b&#432;&#7899;c ti&#7871;n m&#7899;i m&#7867; to l&#7899;n và, nh&#432; ông ta ngh&#297;, là b&#432;&#7899;c quy&#7871;t &#273;&#7883;nh trong l&#7883;ch s&#7917; h&#432;&#7899;ng v&#7873; &#417;n c&#7913;u &#273;&#7897; - h&#432;&#7899;ng v&#7873; &#273;i&#7873;u mà Kant mô t&#7843; là &#8220;N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221;. M&#7897;t khi chân lý v&#7873; t&#432;&#417;ng lai b&#7883; ph&#7911; nh&#7853;n, thì v&#7845;n &#273;&#7873; &#273;&#7863;t ra là thi&#7871;t l&#7853;p chân lý ngay &#273;ây và ngay bây gi&#7901;. Phê phán v&#7873; Thiên &#272;àng &#273;&#432;&#7907;c chuy&#7875;n thành phê phán v&#7873; tr&#7847;n th&#7871;, ch&#7881; trích th&#7847;n h&#7885;c gi&#7901; &#273;ây tr&#7903; thành ch&#7881; trích chính tr&#7883;. Ti&#7871;n b&#7897; h&#432;&#7899;ng v&#7873; &#273;i&#7873;u t&#7889;t h&#417;n, v&#7873; m&#7897;t th&#7871; gi&#7899;i th&#7921;c s&#7921; là t&#7889;t, không còn &#273;&#7871;n t&#7915; khoa h&#7885;c n&#7919;a nh&#432;ng t&#7915; chính tr&#7883; - t&#7915; m&#7897;t th&#7913; chính tr&#7883; mang m&#7847;u s&#7855;c khoa h&#7885;c trong &#273;ó xem xét c&#7845;u trúc c&#7911;a l&#7883;ch s&#7917; và xã h&#7897;i và t&#7915; &#273;ó ch&#7881; ra con &#273;&#432;&#7901;ng h&#432;&#7899;ng &#273;&#7871;n cách m&#7841;ng, h&#432;&#7899;ng &#273;&#7871;n m&#7897;t s&#7921; thay &#273;&#7893;i t&#7893;ng th&#7875;. Marx &#273;ã mô t&#7843; khá chính xác tình tr&#7841;ng trong th&#7901;i ông ta, d&#7847;u v&#7899;i s&#7921; l&#7879;ch l&#7841;c m&#7897;t chi&#7873;u nh&#7845;t &#273;&#7883;nh, và v&#7899;i k&#7929; n&#259;ng phân tích s&#7855;c x&#7843;o, ông ta &#273;ã nêu ra nh&#7919;ng con &#273;&#432;&#7901;ng d&#7851;n &#273;&#7871;n cách m&#7841;ng &#8211; và không ch&#7881; lý thuy&#7871;t mà thôi: qua ph&#432;&#417;ng ti&#7879;n c&#7909; th&#7875; là &#272;&#7843;ng C&#7897;ng S&#7843;n xu&#7845;t hi&#7879;n t&#7915; trong C&#432;&#417;ng L&#297;nh C&#7897;ng S&#7843;n 1848, ông ta &#273;ã kh&#7903;i &#273;&#7897;ng cu&#7897;c cách m&#7841;ng này. L&#7901;i h&#7913;a h&#7865;n, c&#7897;ng thêm v&#7899;i s&#7921; s&#7855;c x&#7843;o trong phân tích c&#7911;a ông c&#361;ng nh&#432; ch&#7881; d&#7851;n t&#432;&#7901;ng t&#7853;n v&#7873; ph&#432;&#417;ng ti&#7879;n t&#7841;o ra thay &#273;&#7893;i c&#7845;p ti&#7871;n này, &#273;ã và ti&#7871;p t&#7909;c là m&#7897;t ngu&#7891;n ph&#7845;n khích b&#7845;t t&#7853;n. Cách m&#7841;ng th&#7921;c s&#7921; &#273;ã n&#7893; ra trong cách th&#7871; c&#7845;p ti&#7871;n nh&#7845;t t&#7841;i Nga.</span></span><span style="font-family: Arial"><br><br><span class="contents">21. Dù th&#7871;, cùng v&#7899;i th&#7855;ng l&#7907;i c&#7911;a cách m&#7841;ng, sai l&#7847;m c&#259;n b&#7843;n c&#7911;a Marx c&#361;ng b&#7897;c l&#7897; hi&#7875;n nhiên. Ông ta ch&#7881; ra chính xác cách th&#7913;c l&#7853;t &#273;&#7893; tr&#7853;t t&#7921; hi&#7879;n nay, nh&#432;ng ông ta không nói cách th&#7871; ti&#7871;n hành sau &#273;ó. Ông ta &#273;&#417;n gi&#7843;n gi&#7843; &#273;&#7883;nh r&#7857;ng v&#7899;i s&#7921; t&#432;&#7899;c &#273;o&#7841;t tài s&#7843;n c&#7911;a giai c&#7845;p c&#7847;m quy&#7873;n, v&#7899;i s&#7921; s&#7909;p &#273;&#7893; quy&#7873;n l&#7921;c chính tr&#7883; và xã h&#7897;i hoá các ph&#432;&#417;ng ti&#7879;n s&#7843;n xu&#7845;t, m&#7897;t thành Giêrusalem m&#7899;i s&#7869; thành hi&#7879;n th&#7921;c. Khi &#273;ó, c&#7889; nhiên, m&#7885;i mâu thu&#7851;n s&#7869; &#273;&#432;&#7907;c gi&#7843;i quy&#7871;t, con ng&#432;&#7901;i và th&#7871; gi&#7899;i cu&#7889;i cùng t&#7921; mình c&#361;ng tìm ra &#273;&#432;&#7907;c gi&#7843;i pháp. Khi &#273;ó m&#7885;i th&#7913; s&#7869; t&#7921; thân v&#7853;n &#273;&#7897;ng theo &#273;úng &#273;&#432;&#7901;ng, vì m&#7885;i th&#7913; s&#7869; thu&#7897;c v&#7873; m&#7885;i ng&#432;&#7901;i và ai c&#361;ng mong &#273;i&#7873;u t&#7889;t nh&#7845;t cho nhau. Thành ra, sau khi hoàn thành cu&#7897;c cách m&#7841;ng, Lênin m&#7899;i nh&#7853;n th&#7913;c ra là nh&#7919;ng tác ph&#7849;m c&#7911;a ông th&#7847;y ch&#7859;ng h&#7873; ch&#7881; ra b&#432;&#7899;c k&#7871; ti&#7871;p là ph&#7843;i làm sao. &#272;úng th&#7853;t là Marx có &#273;&#7873; c&#7853;p &#273;&#7871;n th&#7901;i k&#7923; chuyên ch&#7871; vô s&#7843;n quá &#273;&#7897; nh&#432; m&#7897;t &#273;i&#7873;u c&#7847;n thi&#7871;t mà &#273;&#7871;n ngày &#273;&#7871;n gi&#7901; thì nó s&#7869; t&#7921; &#273;&#7897;ng không còn c&#7847;n thi&#7871;t n&#7919;a. T&#7845;t c&#7843; chúng ta &#273;&#7873;u bi&#7871;t quá rõ cái &#8220;th&#7901;i k&#7923; quá &#273;&#7897;&#8221; này, và chúng ta c&#361;ng bi&#7871;t là nó &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c phát tri&#7875;n sau &#273;ó ra sao, không thúc &#273;&#7849;y m&#7897;t th&#7871; gi&#7899;i hoàn thi&#7879;n h&#417;n, nh&#432;ng b&#7887; l&#7841;i &#273;àng sau m&#7897;t lo&#7841;t nh&#7919;ng h&#7911;y di&#7879;t kinh hoàng. Marx quên không ch&#7881; ra cách th&#7913;c làm sao t&#7893; ch&#7913;c th&#7871; gi&#7899;i m&#7899;i này - &#273;i&#7873;u mà, d&#297; nhiên, &#273;&#432;&#7907;c cho là không c&#7847;n thi&#7871;t. S&#7921; yên l&#7863;ng c&#7911;a ông ta v&#7873; v&#7845;n &#273;&#7873; này di&#7877;n ra cách h&#7907;p lý t&#7915; l&#7921;a ch&#7885;n c&#7911;a ông ta. Sai l&#7847;m c&#7911;a ông càng sâu n&#7863;ng h&#417;n n&#7919;a. Ông ta quên r&#7857;ng con ng&#432;&#7901;i luôn là con ng&#432;&#7901;i. Ông ta quên con ng&#432;&#7901;i và quên luôn t&#7921; do c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i. Ông ta quên r&#7857;ng t&#7921; do luôn v&#7851;n còn là t&#7921; do làm &#273;i&#7873;u ác. Ông ta ngh&#297; r&#7857;ng khi n&#7873;n kinh t&#7871; &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c &#273;i&#7873;u ch&#7881;nh &#273;úng, m&#7885;i s&#7921; s&#7869; t&#7921; nhiên &#7893;n tho&#7843; h&#7871;t. Sai l&#7847;m th&#7853;t s&#7921; c&#7911;a ông ta là ch&#7911; ngh&#297;a duy v&#7853;t: con ng&#432;&#7901;i th&#7921;c ra không ph&#7843;i ch&#7881; là thành qu&#7843; c&#7911;a các &#273;i&#7873;u ki&#7879;n kinh t&#7871;, và không th&#7875; gi&#7843;i thoát con ng&#432;&#7901;i ch&#7881; t&#7915; bên ngoài b&#7857;ng cách t&#7841;o ra m&#7897;t môi tr&#432;&#7901;ng kinh t&#7871; thu&#7853;n l&#7907;i.</span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">22. Chúng ta l&#7841;i th&#7845;y mình &#273;&#7889;i di&#7879;n v&#7899;i câu h&#7887;i: nh&#432; v&#7853;y li&#7879;u chúng ta có th&#7875; hy v&#7885;ng &#273;i&#7873;u gì? M&#7897;t thái &#273;&#7897; t&#432; phê bình c&#7911;a thuy&#7871;t hi&#7879;n &#273;&#7841;i là c&#7847;n thi&#7871;t trong cu&#7897;c &#273;&#7889;i tho&#7841;i v&#7899;i Kitô Giáo và v&#7899;i ni&#7873;m hy v&#7885;ng Kitô. Trong cu&#7897;c &#273;&#7889;i tho&#7841;i này, c&#7843; ng&#432;&#7901;i Kitô h&#7919;u, trong b&#7889;i c&#7843;nh ki&#7871;n th&#7913;c và kinh nghi&#7879;m c&#7911;a mình, c&#361;ng ph&#7843;i canh tân nh&#7853;n th&#7913;c là ni&#7873;m hy v&#7885;ng c&#7911;a mình th&#7921;c s&#7921; ch&#7913;a &#273;&#7921;ng &#273;i&#7873;u gì, h&#7885; ph&#7843;i &#273;em l&#7841;i nh&#7919;ng gì cho th&#7871; gi&#7899;i và nh&#7919;ng gì h&#7885; không th&#7875; &#273;em l&#7841;i. Hòa v&#7899;i thái &#273;&#7897; t&#7921; phê này c&#7911;a th&#7901;i hi&#7879;n &#273;&#7841;i c&#361;ng ph&#7843;i có m&#7897;t thái &#273;&#7897; t&#7921; phê c&#7911;a Kitô Giáo hi&#7879;n &#273;&#7841;i, trong &#273;ó chúng ta ph&#7843;i th&#432;&#7901;ng xuyên canh tân nh&#7853;n th&#7913;c v&#7873; chính mình kh&#7903;i &#273;i t&#7915; c&#7897;i r&#7877;. V&#7873; &#273;&#7873; tài này, t&#7845;t c&#7843; nh&#7919;ng gì chúng ta có th&#7875; c&#7889; g&#7855;ng &#7903; &#273;ây là m&#7897;t vài quan sát ng&#7855;n g&#7885;n. &#272;&#7847;u tiên chúng ta ph&#7843;i t&#7921; h&#7887;i: &#8220;ti&#7871;n b&#7897;&#8221; th&#7921;c ra có ngh&#297;a là gì; nó h&#7913;a h&#7865;n nh&#7919;ng gì và nó không h&#7913;a h&#7865;n nh&#7919;ng gì? Trong th&#7871; k&#7927; 19, ni&#7873;m tin vào ti&#7871;n b&#7897; &#273;ã là &#273;&#7889;i t&#432;&#7907;ng b&#7883; phê phán. Trong th&#7871; k&#7927; 20, Theodor W. Adorno &#273;ã &#273;úc k&#7871;t v&#7845;n &#273;&#7873; ni&#7873;m tin vào ti&#7871;n b&#7897; m&#7897;t cách ki&#7879;t xu&#7845;t: ông nói r&#7857;ng ti&#7871;n b&#7897;, nhìn cho chính xác, là ti&#7871;n b&#7897; t&#7915; cái ná t&#7899;i bom nguyên t&#7917;. &#272;ây là m&#7897;t khía c&#7841;nh c&#7911;a ti&#7871;n b&#7897; mà không &#273;&#432;&#7907;c phép che &#273;&#7853;y. Nói khác &#273;i: tính ch&#7845;t m&#417; h&#7891; c&#7911;a c&#7911;a ti&#7871;n b&#7897; &#273;ã tr&#7903; nên hi&#7875;n nhiên. Không nghi ng&#7901; gì, nó &#273;em &#273;&#7871;n nhi&#7873;u tri&#7875;n v&#7885;ng cho &#273;i&#7873;u t&#7889;t, nh&#432;ng nó c&#361;ng m&#7903; ra nh&#7919;ng tri&#7875;n v&#7885;ng &#273;áng kinh s&#7907; cho s&#7921; d&#7919; - nh&#7919;ng tri&#7875;n v&#7885;ng mà tr&#432;&#7899;c &#273;ó không h&#7873; t&#7891;n t&#7841;i. Chúng ta t&#7845;t c&#7843; &#273;ã ch&#7913;ng ki&#7871;n cách th&#7871; trong &#273;ó ti&#7871;n b&#7897;, trong bàn tay sai trái, có th&#7875; tr&#7903; thành và th&#7921;c s&#7921; &#273;ã tr&#7903; thành m&#7897;t ti&#7871;n b&#7897; kinh hoàng trong s&#7921; ác. N&#7871;u ti&#7871;n b&#7897; k&#7929; thu&#7853;t không &#273;i kèm v&#7899;i ti&#7871;n b&#7897; t&#432;&#417;ng &#7913;ng trong vi&#7879;c hình thành luân lý con ng&#432;&#7901;i, trong s&#7921; t&#259;ng tr&#432;&#7903;ng n&#7897;i tâm (x <i>Eph</i> 3:16; <i>2 Cor</i> 4:16), thì nó ch&#7859;ng là ti&#7871;n b&#7897; gì c&#7843;, nh&#432;ng là m&#7897;t m&#7889;i &#273;e d&#7885;a cho con ng&#432;&#7901;i và cho th&#7871; gi&#7899;i. </span></span></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify; margin-bottom: 12.0pt"><span class="contents"><span style="font-family: Arial">23. &#272;&#7889;i v&#7899;i hai ch&#7911; &#273;&#7873; l&#7899;n là &#8220;lý trí&#8221; và &#8220;t&#7921; do&#8221;, &#7903; &#273;ây chúng ta ch&#7881; có th&#7875; &#273;&#7873; c&#7853;p &#273;&#7871;n nh&#7919;ng v&#7845;n n&#7841;n g&#7855;n li&#7873;n v&#7899;i chúng. Th&#7853;t ra, lý trí là h&#7891;ng ân Thiên Chúa ban cho con ng&#432;&#7901;i, và s&#7921; chi&#7871;n th&#7855;ng c&#7911;a lý trí trên nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u không h&#7907;p lý c&#361;ng là m&#7897;t m&#7909;c tiêu c&#7911;a &#273;&#7901;i s&#7889;ng Kitô. Nh&#432;ng khi nào thì lý trí th&#7921;c s&#7921; vinh th&#7855;ng? Khi nó &#273;&#432;&#7907;c tách ra kh&#7887;i Thiên Chúa ch&#259;ng? Khi nó tr&#7903; nên mù lòa tr&#432;&#7899;c Thiên Chúa ch&#259;ng? Có ph&#7843;i lý trí &#273;&#7857;ng sau hành &#273;&#7897;ng và kh&#7843; n&#259;ng hành &#273;&#7897;ng là toàn b&#7897; lý trí? N&#7871;u ti&#7871;n b&#7897;, &#273;&#7875; th&#7921;c s&#7921; là ti&#7871;n b&#7897;, c&#7847;n &#273;&#7871;n s&#7921; t&#259;ng tr&#432;&#7903;ng luân lý v&#7873; phía nhân lo&#7841;i, thì lý trí &#273;&#7857;ng sau hành &#273;&#7897;ng và kh&#7843; n&#259;ng hành &#273;&#7897;ng c&#361;ng c&#7845;p thi&#7871;t c&#7847;n &#273;&#7871;n m&#7897;t s&#7921; h&#7897;i nh&#7853;p v&#7899;i kh&#7843; n&#259;ng phân bi&#7879;t &#273;&#432;&#7907;c thi&#7879;n ác thông qua s&#7921; c&#7903;i m&#7903; c&#7911;a lý trí v&#7899;i nh&#7919;ng l&#7921;c gi&#7843;i thoát c&#7911;a &#273;&#7913;c tin. Ch&#7881; có nh&#432; th&#7871; lý trí m&#7899;i tr&#7903; nên th&#7921;c s&#7921; nhân b&#7843;n. Nó ch&#7881; tr&#7903; nên nhân b&#7843;n khi nó có th&#7875; h&#432;&#7899;ng d&#7851;n ý chí theo n&#7867;o chính, và nó ch&#7881; có th&#7875; làm &#273;&#432;&#7907;c &#273;i&#7873;u &#273;ó n&#7871;u nó nhìn xa h&#417;n chính mình. N&#7871;u không, tình tr&#7841;ng con ng&#432;&#7901;i, trong b&#7889;i c&#7843;nh c&#7911;a s&#7921; m&#7845;t quân bình gi&#7919;a kh&#7843; n&#259;ng v&#7853;t ch&#7845;t và tình tr&#7841;ng m&#7845;t &#273;i s&#7921; phán &#273;oán n&#417;i con tim, s&#7869; tr&#7903; nên m&#7897;t m&#7889;i h&#7885;a cho con ng&#432;&#7901;i và cho t&#7841;o v&#7853;t. Thành ra, n&#417;i &#273;âu t&#7921; do &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7873; c&#7853;p &#273;&#7871;n, &#7903; &#273;ó chúng ta ph&#7843;i nh&#7899; r&#7857;ng t&#7921; do con ng&#432;&#7901;i luôn &#273;òi h&#7887;i m&#7897;t s&#7921; h&#7897;i t&#7909; các hình thái t&#7921; do khác nhau. Nh&#432;ng s&#7921; h&#7897;i t&#7909; này không th&#7875; thành công tr&#7915; phi nó &#273;&#432;&#7907;c kh&#7859;ng &#273;&#7883;nh b&#7903;i m&#7897;t tiêu chu&#7849;n &#273;o l&#432;&#7901;ng n&#7897;i t&#7841;i chung, là c&#259;n b&#7843;n và m&#7909;c tiêu c&#7911;a t&#7921; do chúng ta. Chúng ta hãy tóm l&#7841;i &#273;&#417;n gi&#7843;n nh&#432; th&#7871; này: con ng&#432;&#7901;i c&#7847;n &#273;&#7871;n Thiên Chúa, n&#7871;u không còn ng&#432;&#7901;i v&#7851;n là vô v&#7885;ng. Tr&#432;&#7899;c nh&#7919;ng phát tri&#7875;n c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i tân ti&#7871;n, câu trích d&#7851;n t&#7915; Thánh Phaolô mà tôi &#273;ã dùng &#273;&#7875; kh&#7903;i &#273;&#7847;u (<i>Eph</i> 2:12), &#273;&#432;&#7907;c ch&#7913;ng minh th&#7853;t là th&#7921;c t&#7871; và quá &#273;úng. Do &#273;ó, không nghi ng&#7901; gì, m&#7897;t &#8220;N&#432;&#7899;c Tr&#7901;i&#8221; &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c mà không có Thiên Chúa &#8211;m&#7897;t v&#432;&#417;ng qu&#7889;c loài ng&#432;&#7901;i mà thôi- s&#7869; không tránh kh&#7887;i cáo chung nh&#432; &#8220;m&#7897;t k&#7871;t thúc quái l&#7841;&#8221; c&#7911;a m&#7885;i s&#7921; nh&#432; &#273;ã &#273;&#432;&#7907;c mô t&#7843; b&#7903;i Kant: chúng ta &#273;ã t&#7915;ng th&#7845;y, và chúng ta th&#7845;y &#273;i th&#7845;y l&#7841;i &#273;i&#7873;u &#273;ó.</span></span></td>
	</tr>
	<tr>
		<td align="center">
		<p align="right"><a href="ThongdiepsepeSalve4.htm"><font color="#FF0000">Xem tiếp &gt;&gt;</font></a></td>
	</tr>
	<tr>
		<td>
		<p align="center">
				<a target="_top" href="../../../index.htm">
				<img src="http://tinmung.net/tinmungLOGO/homepage.gif" width="100" border="0" height="34"></a></td>
	</tr>
	</table>

</body>

</html>

PHP File Manager