File "_Gia_Henrico.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/CAC-THANH/118ThanhTDVN/_TieuSu/_Gia_Henrico.htm
File size: 20.93 KiB (21437 bytes)
MIME-type:
Charset: utf-8
<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
<head>
<meta name="keywords" content="thanh tu dao viet nam, TDVN, hinh anh, tieu su">
<link href="file:///C:/DOCUME~1/TTMV_M~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/01/clip_themedata.thmx" rel="themeData">
<link href="file:///C:/DOCUME~1/TTMV_M~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/01/clip_colorschememapping.xml" rel="colorSchemeMapping">
<style>
<!--
/* Font Definitions */
@font-face
{font-family:"Cambria Math";
panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;
mso-font-charset:1;
mso-generic-font-family:roman;
mso-font-format:other;
mso-font-pitch:variable;
mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}
/* Style Definitions */
div.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-bottom:.0001pt;
font-size:12.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
margin-left:0cm; margin-right:0cm; margin-top:0cm}
li.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-bottom:.0001pt;
font-size:12.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
margin-left:0cm; margin-right:0cm; margin-top:0cm}
p.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-bottom:.0001pt;
font-size:12.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
margin-left:0cm; margin-right:0cm; margin-top:0cm}
span.longtext
{}
.MsoChpDefault
{font-size:10.0pt;
}
@page Section1
{size:612.0pt 792.0pt;
margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt;
mso-header-margin:36.0pt;
mso-footer-margin:36.0pt;
mso-paper-source:0;}
div.Section1
{}
-->
</style>
<meta http-equiv="Content-Language" content="en-us" />
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>_Henricô Gia (1743-1773) </title>
<base target="main">
<style type="text/css">
.style1 {
border-width: 0px;
}
</style>
<style fprolloverstyle>A:hover {color: #FF0000; font-family: Arial; font-size: 10pt}
</style>
<!--[if !mso]>
<style>span.contents
{}
span.small
{}
</style>
<![endif]-->
<!--[if !mso]>
<style>h2
{margin-right:0cm;
margin-left:0cm;
font-size:18.0pt;
font-family:"Times New Roman";
font-weight:bold}
h1
{margin-right:0cm;
margin-left:0cm;
font-size:24.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
}
li.MsoNormal
{mso-style-parent:"";
margin-top:0cm;
margin-right:0cm;
margin-bottom:10.0pt;
margin-left:0cm;
line-height:115%;
font-size:12.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
}
span.submitted
{}
h4
{margin-top:12.0pt;
margin-right:0cm;
margin-bottom:3.0pt;
margin-left:0cm;
line-height:115%;
page-break-after:avoid;
font-size:14.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
font-weight:bold}
h3
{margin-top:10.0pt;
margin-right:0cm;
margin-bottom:0cm;
margin-left:0cm;
margin-bottom:.0001pt;
line-height:115%;
page-break-after:avoid;
font-size:11.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";
color:#4F81BD;
font-weight:bold}
span.author
{}
span.longtext
{}
</style>
<![endif]-->
</head>
<body style="color: #000000; background-color: #EEEEEE; font-family:Arial; font-size:10pt; text-decoration:none" background="../../../TRANG%20CUA%20ME%20MARIA/Pictures/Background/bgr.gif">
<table border="0" width="500" id="table1" cellspacing="15" bgcolor="#FFFFF0">
<tr>
<td>
<p align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><b>
<font face="Verdana" size="4" color="#006666">118 Vị Tử Đạo Việt Nam</font></b></p>
<hr color="#FF4D20" width="80%" align="right">
<p class="MsoNormal" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0" align="right">
<font face="Arial" color="#0000FF"><b>Henricô Gia (1743-1773) </b>
</font></td>
</tr>
<tr>
<td align="justify">
<table border="0" width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0">
<tr>
<td width="200" valign="bottom">
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0" align="justify">
</td>
<td width="270" valign="bottom">
<p style="margin-left: 5px; margin-top: 12px; margin-bottom: 0" align="justify">
<strong>Henricô Gia (Henricus Castaneda),</strong> Sinh năm 1743
tại Javita, Tây Ban Nha, Linh Mục dòng Ða Minh, thừa sai người
Tây Ban Nha, địa phận Ðông Ðàng Ngoài, bị xử trảm ngày 7/11/1773
tại Ðồng Mơ dưới đời Chúa Trịnh Sâm, được phong Chân Phước ngày
15/04/1906 do Ðức Piô X, lễ kính vào ngày 7/11.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" align="justify">
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Cuối năm 1773, tin
tức linh mục Castaneda tử đạo đã về tới quê hương ngài ở Tây Ban
Nha. em trai thánh nhân là Clêmentê biết trước tiên, đã hết sức
thận trọng khi báo tin cho mẫu thân. Bà sốt sửng hỏi: "Tại sao
Jacintô của mẹ lại chết. Anh ấy chết bệnh hay bị giết?".
Clêmentê chợt nghĩ anh mình mới 30 tuổi, sợ mẹ buồn lên anh hỏi
lại: "Vậy mẹ muốn anh ấy chết cách nào?. Bà đáp: "Mẹ mong vì đức
tin mà Jacintô con mẹ bị giết". Clêmentê liền nói : "Thưa mẹ,
chính vì đức tin, người ta đã chém đầu anh ấy". Ngay chiều ngày
hôm đó, bà mẹ đến nhà thờ dòng Đaminh để cùng các tu sĩ hát lên
lời tạ ơn TE DEUM.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Jacintô Castanede
sinh ngày 13.10.1743 tại Jativa, thuộc giáo phận Valencia, Tây
Ban Nha. Cậu được trời phú cho một khuôn mặt xinh đẹp đặc biệt.
Nhiều người so sánh cậu đẹp như thiên thần trong các tranh của
nhà danh họa Tây Ban Nha Murille (1862). Hơn thế nữa, chàng
thanh niên tuấn tú ấy lại có một tâm hồn cao quý, đã sớm quyết
tâm dâng hiến cuộc đời phục vụ Thiên Chúa và truyền giảng Tin
Mừng cho thế giới. Để thực hiện lý tưởng cao cả đó, cậu đã gia
nhập dòng Đaminh tại tu viên thánh Philipphê ở Valencia.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Lòng nhiệt thành
truyền giáo đã đưa thày Jacintô đến Phi Luật Tân năm 1762. Sau
khi thụ phong linh mục, cha tình nguyện đi loan báo Tin Mừng ở
Trung Hoa. Dầu Trung Hoa đang cơn cấm cách, cha đã đến nơi vào
tháng 04.1766 cùng với cha Lavilla giảng đạo ở Phúc Kiến. Sau ba
năm nhiệt thành phục vụ, ngày 18.07.1769 hai vị linh mục bị bắt
giữ 15 ngày ở Phú An, rồi gần hai tháng với 14 cuộc thẩm vấn ở
Phúc Kiến, cuối cùng các ngài bị trục xuất về Macao.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Không nản chí và
cũng không chùn bước, tại Macao, gặp hai cha dòng khác từ Manila
tới để đi Việt Nam, cha Castaneda và Lavilla liền xin bề trên
cho phép đồng hành sang Việt Nam. Sau đó, bốn vị cùng đáp tàu
đến Bắc Việt ngày 23.02.1770. Cha Gia ở lại Trung Linh học tiếng
Việt và phong tục Việt trong sáu tháng, rồi được cử đi truyền
giáo ở khu Lai Ổn, Kẻ Diền, phủ Thái Ninh. Cha tự thuật như sau
: "Hiện nay với sự cộng tác của hai linh mục bản xứ. Quả thật,
tôi không đủ sức cáng đáng hết những việc phải làm".</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Vì 60 làng có đạo
mà cha Gia phụ trách ở rải rác cách xa nhau, nên cha phải liên
tục di chuyển hết làng này đến làng khác, và chẳng bao lâu, sức
khỏe cha giảm sút mau lẹ. Dù vậy, cha vẫn cố gắng đến thăm từng
họ đạo. Giáo hữu rất yêu mến cha, nhưng luơng dân cố lập mưu bắt
cha để được tiền chuộc hoặc tiền thưởng. Do đó, nhiều lần cha
phải đổi chỗ để thoát khỏi những cặp mắt đang rình rập.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Ba năm truyền giáo
đã trôi qua, ngày 12.07.1773, sau khi ban bí tích cho một bệnh
nhân ở Lai Ổn, cha Gia và thày Tân về Kẻ Diền bị lọt vào vòng
vây của quan phủ Thần Khê. Để đánh lạc hướng, thày Tân nhanh trí
chèo thuyền quan bên kia sông Luộc, rồi lập tức quay lại cùng
cha trốn vào ở làng Gia Đạo. Không ngờ người gia chủ đi báo với
quan để lãnh thưởng nên cả hai đều bị bắt.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Qua trung gian
chánh tổng Xích Bích, quan đòi 3 ngàn tiền chuộc. Cha đáp :
"Quan muốn tha thì tha chứ tôi không có tiền chuộc. Tôi sẵn sàng
chịu mọi gian khổ kể cả cái chết". Sau nhiều ngày hành hạ cha đủ
cách, quan phủ không còn hy vọng đòi tiền chuộc nữa, mới cho
giải nộp lên quan Trấn thủ Sơn Nam ở Phố Hiến (Hưng Yên), và cha
Gia bị tống giam vào ngục.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Giữa tháng
10.1773, cha hân hoan gặp một tù nhân mới, linh mục Vinh Sơn
Liêm bị bắt ngày 02.10 tại Lương Đống, cũng bị Chánh tổng Xích
Bích giam giữ 12 ngày trước khi giải lên. Thật là niềm vui lớn,
hai anh em cùng dòng từ nay sẽ đồng hành với nhau trong ngục tù
cũng như trong vinh quang tử đạo. Ngày 20.10, quan Trấn truyền
đóng gông hai cha có ghi chữ "Hoa Lang Đạo Sư"(1), rồi trao cho
quan phủ Thần Khê áp giải lên Thăng Long.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Tại kinh thành
Thăng Long, hai linh mục dòng Thuyết Giáo có nhiều cơ hội trao
đổi về giáo lý với các quan. Cuộc trang luận nổi tiếng nhất được
mệnh danh là "Hội Đồng Tứ Giáo", giữa đại diện bốn tôn giáo:
Khổng giáo, Lão Giáo, Phật giáo, Thiên Chúa giáo. Ba đề tài được
đưa ra: Người ta bởi đâu mà có ? Sống ở đời này để làm gì ? Và
chết rồi đi đâu ? Cha Gia với kinh nghiệm giảng đạo ở Phú Kiến,
đã thành thạo trưng dẫn những điển tích, châm ngôn của Trung
Hoa, khiến viên quan tổ chức, chú của Chúa Trịnh Sâm, phải hết
sức khâm phục.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Chính Đô Tĩnh
Vương Trịnh Sâm cũng thích hỏi hai cha nhiều chi tiết về đạo.
Một hôm, ông yêu cầu cha Gia cử hành vài nghi lễ cho các quan
xem, cha liền mặc áo lễ, cắt nghĩa lễ phục và trình bày giáo lý
cho các quan. Sau đó, cha đặt tượng Thánh Giá trước ngài Tĩnh Đô
Vương, quỳ xuống hôn kính sốt sắng và đọc kinh bằng tiếng Việt
các kinh Ăn Năn Tội, kinh tin Kính, kinh Lạy Cha. Tiếp đó, cha
nâng cao ảnh Đức Mẹ và đọc kinh Lạy Nữ Vương. Cử chỉ và lời kinh
của cha gây nhiều xúc động cho những người hiện diện. Nhưng số
phận của cha đã được định đoạt trong chiếu chỉ của phủ chúa rồi.
Có điều bản án đến sớm hơn vì bà mẹ chúa Trịnh Sâm.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Nguyên do bà mẹ
của Tĩnh Đô Vương rất sùng đạo Phật. Khi nghe tin có hai linh
mục trẻ tuổi, thông thái lại điển trai và ăn nói văn hoa, liền
yêu cầu được gặp mặt và nói chuyện. Thế là hai vị được dẫn đến
trước mặt Thái Tôn. Rồi một hồi trao đổi thân mật, bỗng nhiên bà
hỏi: "Nếu các thày nói chỉ có đạo các thày là đạo thật, vậy
những người không theo đạo, chết đi về đâu ". Cha Liêm điềm
nhiên trả lời : "Bẩm bà, sa hỏa ngục ạ !"(2). Câu trả lời của vị
linh mục làm Thái Tôn nổi giận, không thèm nghe giải thích thêm,
đòi xử tử hai ông đạo sư ngay lập tức. Từ đó, hai cha bị cách
ly, không cho gặp ai nữa. Ngày 04.11.1773, sau một buổi nghị án,
chúa Trịnh Sâm tuyên án trảm quyết cả hai vị.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Ngày 07.11.1773,
quan quân điệu hai vị tông đồ đến pháp trường Đồng Mơ thi hành
bản án. Trên đường, hai vị cùng thầm thĩ cầu nguyện xin Chúa thứ
tha mọi lỗi lầm, đọc kinh Tin Kính và hát "Salve Regina" (Kinh
Lạy Nữ Vương). Hai chứng nhân Chúa Kitô cùng lãnh triều thiên tử
đạo. Cha Jacintô khi ấy mới 30 tuổi, với sáu năm truyền giáo ở
Trung Hoa và Việt Nam. Nhưng máu ngài đổ ra đã vun tưới cho hạt
giống Tin Mừng âm thầm trổ bông.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Thi hài hai vị tử
đạo được an táng trọng thể ở nhà thờ Trung Linh. Ngày
13.11.1775, trong diễn văn trước Hồng Y đoàn, Đức Piô VI đã nhắc
đến chiến thắng vinh quang của hai vị.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">Ngày 20.05.1906,
Đức Piô X đã suy tôn hai chứng nhân anh hùng lên bậc Chân Phước.
Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn các ngài lên bậc
Hiển thánh.</p>
<p style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0" align="right"><em>
<strong style="font-weight: 400"><font size="2">Nguồn từ thư
viện Đa Minh</font></strong></em></p>
<h2 style="margin-left: 0; margin-right: 0; margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
<font face="Arial" size="3">Trường thi tử Đạo.</font></h2>
<p align="justify" style="margin-top: 12px; margin-bottom: 0">
Giacintô Gia thừa sai linh mục<br>
Năm Quý Hợi (1743) quê thực (Tây) Ban Nha<br>
Bạn thơm trong lúc xa nhà<br>
Cũng chức linh mục tên là Phạm Liêm<br>
<br>
Linh mục Liêm quê hương Trà Lũ<br>
Sinh Nhâm Tý (1732) quê phủ Thiên Hương<br>
Giảng rao lời Chúa đảm đương<br>
Trong thời cấm đạo lệnh thường cấm nghiêm<br>
<br>
Hai linh mục Gia, Liêm tử đạo<br>
Là Thừa sai loan báo đức tin<br>
Người Tông đồ Chúa dõi tìm<br>
Từ khi tuổi nhỏ đã xin nhập dòng<br>
<br>
Hết trung học vào trong tu viện<br>
Mười bảy tuổi trực diện khấn xong<br>
Trao dồi tu đức cầu mong<br>
Thừa sai giảng đạo thuộc dòng Ðaminh<br>
<br>
Ðược tuyển mộ nhiệt tình hăng hái<br>
Cậu lắng lo ái ngại mẹ già<br>
Báo tin anh, em đã đi xa<br>
Nhờ huynh coi sóc mẹ già chốn quê<br>
<br>
Hai năm chuẩn tràn trề ơn gọi<br>
Ðược thụ phong Chúa rọi ơn thiêng<br>
Cha Gia sứ mạng rao truyền<br>
Á Ðông tiên khởi là miền Trung Hoa<br>
<br>
Rồi sau đó học đà tiếng Việt<br>
Lén lút vào tới miệt Bắc Kỳ<br>
Giúp cho kẻ liệt Cha đi<br>
Giữa đường chúng bắt tức thì trục ngay<br>
<br>
Về Macao đất này Trung Quốc<br>
Bề trên sai Cha thuộc Việt Nam<br>
Vâng lời ý Chúa đã ban<br>
Trung Linh phục vụ cộng đoàn giáo dân <br>
<br>
Số tín hữu xa gần đông đúc<br>
Trên chục ngàn diễm phúc ba Cha<br>
Hai Cha Việt, với Cha Gia<br>
Sáu mươi họ đạo thật là quá đông<br>
<br>
Dù vất vả Ngài không quản ngại<br>
Giúp đỡ người trở lại đức tin<br>
Ba Cha cộng tác hướng tìm<br>
Thoát tay kẻ cướp tránh nhìn lính quan<br>
<br>
Giúp kẻ liệt gian nan khó tránh<br>
Ðến làng Non, gặp cánh Lê Ðô<br>
Tên tướng cướp chúng ập vô<br>
Cha con bỏ chạy trốn vô làng này<br>
<br>
Làng Kẻ Gia mới hay Phật Giáo<br>
Một bà già chu đáo nhận ngay<br>
Giấu cha mới được một ngày<br>
Giúp Cha ẩn trốn, chẳng may chồng về<br>
<br>
Sợ liên lụy ông Bê tố giác<br>
Với Lê Ðô giáo mác bắt Cha<br>
Chúng đấm đá đè xuống nhà<br>
Trói tay dẫn giải đi qua nhà mình<br>
<br>
Hắn xỉ nhục coi khinh nhân nghĩa<br>
Không cho ăn, tứ phía đòn roi<br>
Hai ngày bỏ đói chẳng coi<br>
Thí cho chút cháo có mòi tỉnh hơn<br>
<br>
Cha nhắn gởi cám ơn đừng chuộc<br>
Cướp Lê Ðô bắt buộc giải quan<br>
Nhốt cũi tre thật dã man<br>
Ðem ra phơi nắng chói chan trưa hè<br>
<br>
Có một nhóm tin nghe tìm đến <br>
Học tinh thông cập bến luận tranh<br>
Cha Gia đạo lý rất rành<br>
Rất hay triết lý lẹ nhanh kịp thời<br>
<br>
Con quý tử tới nơi chửi rủa<br>
Ngã vật ngay nằm ngửa van xin<br>
Chính quan thấy vậy đứng nhìn<br>
Muốn đòi tiền chuộc nói tìm giáo dân <br>
<br>
Năm trăm quan một lần trao đủ <br>
Sẽ trả ông thân chủ tự do<br>
Thả không thì thả thì cho<br>
Về kinh chẳng sợ, chẳng lo, chẳng phiền<br>
<br>
Sau hai tháng giam miền Kẻ Bích<br>
Thân xác Cha vết tích roi đòn <br>
Tinh thần sa sút héo hon<br>
Khô khan cầu nguyện xói mòn niềm tin<br>
<br>
Trong cũi chật mới nhìn tưởng khỉ<br>
Giải về kinh chước quỷ mưu ma<br>
Xin ơn phù trợ Cha Gia<br>
Qua cơn bão táp mưa sa giãi dầu<br>
<br>
Linh hồn cảm thấy sầu thống khổ<br>
Sợ ngã lòng Chúa đổ Thánh Linh<br>
Cho con gánh chịu cực hình <br>
Khẩn cầu Ðức Mẹ Ðồng Trinh hộ phù<br>
<br>
Ðang khi đó lù lù cũi khác<br>
Cha Sơn Liêm hốc hác ngồi trong<br>
Người bạn cùng học tu dòng<br>
Là niềm khích lệ ở trong nhà tù<br>
<br>
Sau lính giải Thầy Tu về phủ<br>
Áp tải Cha đông đủ quân binh<br>
Trước tòa quan lớn tâu trình<br>
Huyện quan lầm tưởng là mình có công<br>
<br>
Quan lớn nói giao ông giam giữ<br>
Phải thả ra và cử người canh<br>
Lệnh trên nghiêm túc tuân hành<br>
Cùm gông xiềng xích chỉ dành vật thôi<br>
<br>
Tại Phủ Chúa liên hồi thăm viếng<br>
Khắp giáo dân nghe tiếng các Ngài<br>
Thời cơ giảng đạo Chúa sai<br>
Huyện quan tức bực la hoài đuổi đi<br>
<br>
Ít sau đó Sư đi tranh luận<br>
Cụ Ðồ Nho mãi tận nơi xa<br>
Gay go đối chất với Cha<br>
Ðây là ý muốn của bà Thượng Trâm<br>
<br>
Mong Hoàng Tử sưu tầm đạo thật<br>
Là đề tài đệ nhất đưa ra<br>
Con người nguồn gốc đó mà<br>
Trần gian cuộc sống chúng ta làm gì<br>
<br>
Sau khi chết còn chi hay hết<br>
Cuộc luận tranh đúc kết vô tư<br>
Hội đồng tứ giáo danh sư<br>
Xin coi cuốn sách rất ư rõ ràng<br>
<br>
Hai đạo trưởng hiên ngang trảm quyết<br>
Tại pháp trường thắm thiết chúc nhau<br>
Phép lành trao đổi đời sau<br>
Lý hình đầu chém phép mầu Chúa ban<br>
<br>
Vác Thánh giá thế gian đã trọn<br>
Chúa thưởng công đã chọn hai Cha<br>
Ðón về Nhan Thánh Thiên Tòa<br>
Tử đạo Quý Tỵ (1773) chan hòa đức tin<br>
<br>
<b>Lời bất hủ: </b>Chánh tổng làng Gia Ðạo là Xích Bích quan đòi
3 ngàn tiền chuộc. Cha đáp: "Quan muốn tha thì tha chứ tôi không
có tiền chuộc. Tôi sẵn sàng chịu mọi gian khổ kể cả cái chết".
Chánh tổng nộp lên quan trấn, quan trấn truyền đóng gông với
dòng chữ "Hoa Lang Ðạo Sư" (thời đó, 1773 còn gọi đạo Công giáo
là Hoa Lang và gọi các Linh mục là Ðạo Sư).</td>
</tr>
</table>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p align="center">
<a target="_top" href="http://tinmung.net">
<img border="0" src="../../../logo/LOGOtinmung.gif" width="67" height="40"></a></td>
</tr>
</table>
<p align="center"> </p>
</body>
</html>