File "dau kho su chet.htm"
Full path: E:/sites/Single15/tinmung2007/webroot/A-Doan-sung-dong/Huu-Duong-Dong-Cong/Tu-lieu-nha-huu/dau kho su chet.htm
File size: 32.37 KiB (33149 bytes)
MIME-type:
Charset: 8 bit
<html>
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1252">
<title>Đau khф̉ và Sự chết Ngаy đăng</title>
</head>
<body>
<p><img border="0" src="Alzheimers-Hospital-Bed.jpg" width="801" height="384"></p>
<p><b><font size="5" color="#0000FF">ĐAU KHỔ SỰ CHẾT - </font></b>Hàn Cư Sĩ<br>
Ngаy đăng: 24/08/2016 | Số lần xem: 600 |<br>
Alzheimer's patient in an emergency room near death while suffering from
pneumonia<br>
<br>
Đau khф̉ và sự chết, một thực tại hiển nhiкn mа khфng ai dбm chối cгi, nhưng
tвm lэ chung thì ai cũng sợ và muốn quкn nу. Chвn lэ hiển nhiкn nhất lại lа
chвn lэ dễ quкn nhất, đк̉ đến khi con người đối diện với sự chết thм mới giật
mмnh tỉnh thức, như một khẩu ngữ trong dвn gian: “chưa thấy quan tаi thм chưa đổ
lệ”. Đau khổ và Sự chết gắn liền với nhau như hмnh với bуng, nу lа mối dвy hệ
lụy với nhau như nhвn với quả hoặc như quả với nhвn. Vậy con người nуi chung
nhмn vаo đau khф̉ và sự chết như thế nаo, nó có ý nghĩa và giá trị ra
sao, cũng như con người cв̀n phải chв́p nhв̣n đau khф̉ và sự chết bằng
cách nаo?<br>
<br>
NHВ̣N THỨC CHUNG CỦA CON NGƯỜI<br>
<br>
Với cбch nhмn nhận thфng thường, chết lа một cuộc vĩnh biк̣t đơn độc và hгi
hщng nhất. Khфng ai cу thể đau khф̉ và chết thay cho nhau, cho dщ đу lа người
thвn yкu nhất. Cбc triết gia xưa nay đều mải miết đi tмm lời giải đбp cho cвu
hỏi: Con người từ đвu đến vа đi về đвu? Tại sao con người lại đau khổ vа phải
chết? Nhiều triết thuyết ra đời để lэ giải cho cвu hỏi nаy. Những triết thuyết
mang chữ “duy” khфng giải đбp rốt rбo về nguyкn lэ của sự chết. Những thuyết
khфng tìm ra ý nghĩa đích thực của đau khф̉ và sự chết thì thв́y cuộc
đời chỉ toàn bế tắc, có muфn vаn mвu thuẫn vа xбo trộn. Khi con người khфng
nhв̣n thức đúng đắn vк̀ nó thм tất nhiкn họ chỉ lao vаo danh lợi, lao vào
sự tranh chấp để được thỏa mãn những khát vọng thф́ng trị và hưởng thụ,
hoặc khinh thường sự sф́ng đi đќn sự khắc kỷ lк̣ch lạc mв́t quвn bình.
Dщ là tф̉ng thф́ng, là tỉ phú hay ăn mày thì cũng chỉ lа kiếp người, để
khi đối diện với sự chết cũng phải run giщng sợ hгi trở về tay khфng với bao
tiếng khen chк, tốt xấu hay đбng nguyền rủa.<br>
<br>
Đời được gắn liền với nước mắt:”Thoắt sinh ra thм đа khуc choй / Trần cу vui sao
chẳng cười khм” (Nguyк̃n Cфng Trứ) – ngay từ lúc sinh ra là đã phải đф́i
diк̣n với đau khф̉ rф̀i. Có lẽ khфng có sách nào suy xét, phвn tích kỹ
lưỡng và sвu sắc vк̀ đau khф̉ của con người cho bằng “Tứ Diк̣u Đќ” trong
kinh điк̉n nhà Phв̣t, nó xoay quanh mф̣t kiќp sф́ng trong
“Sinh-lão-bк̣nh-tử”, đк̉ rф̀i phải kќt luв̣n bằng mф̣t cвu bв́t hủ: “Nước
mắt chúng sinh nhiк̀u hơn đại dương”. Con người luфn luфn gặp đau khф̉
hằng ngày, trong mọi nơi mọi lúc, và đau khф̉ tф̣t cùng là sự chќt.
Đau khф̉ do mình bị lв̀m lỡ, do con người làm khф̉ lв̃n nhau, do khфng
được như ý muф́n, do bị chia lìa người thвn yкu, do tính toán thв́t bại,
thв́t vọng, do bị hiк̉u lв̀m, bị phản bф̣i, do tai nạn, do Tham-Sвn-Si
hoành hành… Đau khф̉ do nghèo đói, bк̣nh tв̣t, thiкn tai, đф̣ng đв́t, chiќn
tranh, do quy luв̣t sinh tф̀n, luв̣t đào thải, do muфn vàn những khắc
nghiк̣t của nhiк̀u sự dữ đang hiк̣n diк̣n.<br>
<br>
Cу sống được trăm tuổi cũng chẳng ra sao: Ba vạn sбu ngаn ngаy lа mấy / cảnh
phщ du trфng thấy cũng nực cười (C.B.Quбt). Như Hoаng đế Napoleon bị đаy ở đảo
St. Helena, chỉ cу con rщa lаm bạn với фng, cuối đời фng thốt lкn: “Фi nước Phбp
! Фi Josephine”. Đau khф̉ dв̃n фng vк̀ cхi ngаn thu. Cuộc đời vа sự nghiệp vĩ
đại của фng đг tiкu ma. Lev Tolstoi, nhа qъy tộc, đại văn hаo Nga, chết trкn bгi
tuyết, trong tъi фng cу mảnh giấy ghi cвu: “Đừng để tфi gặp mặt vợ tфi”. Фi thảm
thương biết bao! Cũng như vua Salфmфn, một Hoаng đế giаu sang, quyền thế, khфn
ngoan vа được toаn dвn kнnh trọng, khi về cuối đời đг phải thốt lкn: “phщ vвn,
quả lа phщ vвn, tất cả chỉ lа phщ vвn – Vanitas vanitatum, ommia, vanitas”(GV 1,
2-3). Salфmфn đг cảm nghiệm được cuộc đời chỉ có đau khф̉ và tв́t cả chỉ
là ảo vọng, фng đг “ngộ” ra chвn lэ đời đời.<br>
<br>
Xưa nay, con người tìm đủ cách đк̉ chв́p nhв̣n hoặc đк̉ giải thoát đau
khф̉. Đạo gia Б đфng đã thấy quy luật tổng quбt vа tương đối: “Hữu sinh tв́t
hữu diк̣t; Hữu thаnh tất hữu huỷ”, và “Thuв̣n thiкn tri thiкn mк̣nh”. Đức Phật
muф́n giải thoát chúng sinh qua biк̉n khф̉ bằng cách tiкu diк̣t mọi ước
muф́n (diк̣t dục) đк̉ vào Niќt Bàn, vì Ngаi thấy rằng sự vật, sự việc ở đời
chỉ lа “giả huyễn”, để rồi sinh sinh tử tử nối tiếp nhau trong một đại dương đầy
nước mắt do bị nф lк̣ vào dục vọng. Trang tử nhмn cuộc sống hư hư thực thực,
фng thấy mмnh lа bướm rồi lại thấy bướm lа mмnh. Khi vợ chết, Trang tử lấy đаn
ra gảy, фng thв́y cу cũng như khфng vа khфng cũng như cу. Lгo tử lại thấy cuộc
sống đầy rẫy những mầm loạn trong cбi mк muội, nкn фng chống lại mọi э chн đấu
tranh để chủ trương một đạo “vф vi”, tмm đến một lẽ sống tự nhiкn về đạo an
tịnh, để sống cũng như chết, mọi sự khфng thể tбc động để gвy đau khổ cho con
người. Còn Khổng tử thì chủ trương một lối sống thực tế rất nhвn bản vа cao
đẹp, một lối sống quвn tử, vì “quвn tử bв́t ưu bв́t cụ” (người quвn tử
khфng buф̀n lo, khфng sợ) và “quвn tử thản đãng đãng” (người quвn tử có
sự bằng an thanh thản lф̀ng lф̣ng), nhờ đó tạo nкn một trật tự mang lại an
hoа cho con người vа xг hội. Hiền triết Sorcates suф́t đời tranh đв́u cho sự
thв̣t, mong muф́n cho con người thoát khỏi mк muф̣i bằng cách “hãy tự
biќt mình”, фng rất thản nhiкn trước đau khф̉ và sự chết. Фng tмnh nguyện
(bị йp) uống thuốc độc rồi nhмn cбi chết đến từ từ như nhмn một cфng việc đến
hồi kết thъc phải cу trong cбi quy luật của nу.<br>
<br>
Vа dĩ nhiкn, cтn nhiều cб nhвn, tнn ngưỡng, tфn giбo từ đфng tвy kim cổ cу những
quan điểm hoặc niềm tin khбc nhau về đau khф̉ và sự chết qua những э niệm với
nhгn quan riкng biệt.<br>
<br>
ĐAU KHФ̉ VÀ SỰ CHЌT CÓ Ý NGHĨA VÀ GIÁ TRỊ KHФNG<br>
<br>
Con người đã tф́n rв́t nhiк̀u nước bọt và giв́y bút đк̉ bàn vк̀ vв́n đк̀
này, nhưng đк̀ tài vв̃n khфng có đoạn kќt. Xét rằng con người hв̀u như
bв́t lực đк̉ hiк̉u thв́u hay ít ra cũng khфng thк̉ nói vк̀ nó mф̣t cách
rф́t ráo, dù rằng qua lịch sử, nhiк̀u triќt thuyќt, nhiк̀u tфn giáo đã
tung hứng đủ lý lẽ đк̉ lý giải vк̀ vв́n nạn này. Con người chỉ biќt
rằng nó đang hiк̣n diк̣n, như mф̣t chвn lý khфng thк̉ chф́i cãi. Người ta
chưa biќt rằng hai với hai là bф́n từ đвu mà có, hoặc như bóng tф́i
xuв́t hiк̣n vì khфng có ánh sáng, đau khф̉ hiк̣n diк̣n vì thiќu hạnh
phúc, sự dữ có mặt vì vắng bóng sự thiк̣n… Nào ai có thк̉ chứng minh
được nó từ đвu mà có? Nó xuв́t hiк̣n với mục đích gì? Cу phải đк̉
tàn phá hay hủy diк̣t, hoặc đк̉ tф̀n tại và phát triк̉n? Đк̉ làm quвn
bình như trong quy luв̣t đào thải? Và muфn vàn vв́n nạn trong những
chuyк̣n tương tự.<br>
<br>
Con người nhв̣n thв́y rõ rằng, quy luв̣t sinh tф̀n, quy luв̣t đào thải là
vф cùng khắc nghiк̣t, sinh muфn vàn đau khф̉ và sự chќt cho mọi sinh
vв̣t. Ngay cả vũ trụ được ф̉n định cũng nhờ tiќng nф̉ vĩ đại làm vỡ
tung khф́i hф̃n mang (Big Ben), và thiкn nhiкn cũng chẳng khбc: Xuвn sinh, Hạ
trưởng, Thu liễm, Đфng tаn. Mỗi bước chuyển tiếp lа một cơn đau đớn, trong cбi
đг đến, đang đến vа sẽ đến. Từ vi sinh vв̣t, cфn trùng, thú vв̣t cho tới con
người đк̀u nằm trong quy luв̣t sát phạt này. Nhưng đặc biк̣t, ai cũng
nhв̣n thв́y rằng quy luв̣t này rв́t hợp lý và hữu ích, vì nќu chỉ có
yкn lặng trong sự tĩnh mịch thì đф̀ng nghĩa với sự chќt, chẳng sản
sinh ra được điк̀u gì. Cá lớn nuф́t cá bé, sinh vв̣t này giќt sinh vв̣t
kia đк̉ sф́ng, nhờ thќ hк̣ sinh thái mới được quвn bình. Ai cũng thв́y
rằng, muф́n đạt được điк̀u gì tф́t, phải vượt qua những khó khăn thử
thách. Mф̃i cá nhвn muф́n đạt được ước mong nào thì buфc phải trải qua
gian nan thử thách, sau đó mới gặt hái được hạnh phúc của điк̀u mà
mình đã trả giá (ai nкn khфn khфng khф́n mф̣t lв̀n). Người giàu có,
người thành cфng hay thành đạt thì buф̣c phải chiќn đв́u qua gian khф̉.
Thќ giới được nhiк̀u thành quả và tф́t đẹp như hфm nay, chính nhờ vào
bao cф́ gắng, bao gian nan, bao đau khф̉ của nhiк̀u cá nhвn, của những
cф̣ng đф̀ng tв̣p thк̉ qua nhiк̀u thќ hк̣…<br>
<br>
Nќu khфng có đau khф̉, chắc rằng con người khфng cв̀n cải thiк̣n để bв́t
chв́p tв́t cả, sẽ tự bị hủy diк̣t, vì đвu còn lý do đк̉ khắc phục và
xвy dựng nữa. Nhв́t là khфng có đau khф̉ và sự chќt thì con người sẽ
mặc sức sф́ng theo thú tính đк̉ thỏa mãn mọi ngạo mạn của mình, tất
cả dục vọng nơi con người sẽ ngự trị, và như thќ con người trở thành
nф lк̣, tàn sát lв̃n nhau, vа như thế lại cу sự nghịch lý khфng thк̉ chấp
nhận được.<br>
<br>
Song song với nó là những dục vọng nơi con người, mà nhà Phв̣t cho
rằng đвy là nguyкn nhвn chính tạo nкn mọi nghiк̣p, mọi kiќp. Những thв́t
tình (hỉ, nф̣, ái, ф́, ai, cụ, dục), lục dục-lục tặc (sắc, thanh,
hương, vị, xúc, pháp) dв̃n con người đќn đau khф̉ và sự tiкu ma.<br>
<br>
Quy luв̣t sinh tф̀n và đào thải từ đвu mà ra, cũng như dục vọng nơi con
người từ đвu mà có? Có thк̉ nói đó là mф̣t bí nhiк̣m. Bí nhiк̣m như
ánh sáng và bóng tф́i từ đвu. Chỉ biќt chắc rằng quy luв̣t mвu thuв̃n
luфn phải có thì mới sản sinh ra được điк̀u kỳ diк̣u, nó nương tựa và
đun đв̉y nhau đк̉ phát triк̉n (вm thịnh dương suy và dương thịnh вm suy).
Đф́i cực này giải nghĩa và làm rõ cho đф́i cực kia chứ khфng thк̉ lý
giải hơn được. Triќt lý Á đфng nhв̣n rằng đвy là sự khiќm khuyќt của
trời đв́t nhưng lại mang được ý nghĩa đк̉ chв́p nhв̣n cặp đф́i lв̣p trong
niк̀m lạc quan tích cực. Nќu đứng ở góc đф̣ lý trí con người, thì
Đức Phв̣t được xưng tụng là đại trí, Khф̉ng tử là “vạn thќ sư biк̉u”,
Lão tử có trí huк̣ nhìn xuyкn suф́t được mọi quy luв̣t đк̉ thв́y được
cái “Đạo” là nguyкn ủy và cứu cánh của mọi sinh vв̣t, dù rằng bản
thк̉ của “Đạo” chưa ai giải thích và hiк̉u thв́u được… Con người suy tư
chỉ biќt rằng đau khф̉ và sự chќt bởi chính cặp mвu thuв̃n mà ra, chứ
khфng nhв́t thiќt phải giải thích, càng khфng thк̉ giải thích hơn được
nữa, “ra sф́ng thì vào chќt; vào chќt thì ra sф́ng” (Lão) chính là
vв̣y. Cũng như “Vв̣t cùng tắc biќn, biќn tắc thфng, thфng tắc cửu” (kinh
dịch) là như thќ.<br>
<br>
KITФ GIБO CHВ́P NHВ̣N ĐAU KHФ̉ VÀ SỰ CHЌT BẰNG CÁCH NÀO<br>
<br>
Như trкn đã đк̀ cв̣p đќn sự nhв̣n thức và quan điк̉m của con người xuyкn
qua những cảm nhв̣n và lý lẽ trong triќt lý, trong đạo học cũng như
trong những sắc thái của tфn giáo Á đфng. Dù sao ta cũng nкn nhìn nhв̣n
tính chв́t ưu viк̣t từ trong các tфn giáo, vì chỉ có tфn giáo mới có
đủ uy tín và thế giб đк̉ xác nhв̣n những vв́n đк̀ thuф̣c tвm linh như viк̣c
chв́p nhв̣n đau khф̉ và sự chќt bằng niк̀m tin nào đó, nhờ vаo đấy biќn
nó thành niк̀m vui cho cuфc sф́ng, còn hơn thќ nữa, là tìm được hạnh
phúc trong chính cái đau khф̉ và sự chќt.<br>
<br>
Dù chủ quan hay khách quan (theo niк̀m tin tự nhiкn hay lý trí phвn tнch),
nќu tìm hiк̉u kỹ lưỡng, ta nhв̣n thв́y rằng, đức tin trong Kitф giáo rв́t
coi trọng giá trị của đau khф̉ và sự chќt. Coi đвy là mф̣t вn huк̣, mф̣t
phúc lф̣c của Thiкn Chúa ban cho con người. Đau khổ vа sự chết lа hậu quả
của tội lỗi: “lương bổng mа tội lỗi trả cho người ta lа cбi chết” (Rom 5,
12).Nhưng chнnh nhờ đau khф̉, cбi chết vа sự phục sinh, Đức Kitф đг biến nó
thаnh hy vọng, thаnh niềm vui, thаnh niềm hoan lạc trong sự sống đời đời cho tất
cả nhũng ai theo Người: “Ai muф́n theo thв̀y, phải từ bỏ chính mình, vác
thв̣p giá mình mà theo” (Mt, 24). Trong niк̀m tin, qua đau khф̉ và sự
chќt, chắc chắn con người sẽ được vinh quang và hưởng phúc lạc đời
đời, vì “Nќu hạt lúa gieo vào lòng đв́t mà khфng chќt đi, thì nó vв̃n
trơ trọi mф̣t mình; còn nќu nó chќt đi, nó mới sinh được nhiк̀u hạt
khác. Ai yкu quý mạng sф́ng minh, thì sẽ mв́t; còn ai coi thường mạng
sф́ng mình ở đời này, thì sẽ giữ lại được cho sự sф́ng đời đời”.(Ga
12,24-25).Trong cựu ước, фng Giop là người đau khф̉ tф̣t cùng khó ai có
thк̉ chịu đựng được, nhưng фng vв̃n vui lòng chв́p nhв̣n nó trong niк̀m tin
yкu vững bк̀n: “Thвn trần truồng sinh ra từ lтng mẹ. Tфi sẽ trở về đу cũng trần
truồng. Chъa đг ban cho, Chъa lại lấy đi. Xin chъc tụng danh Chъa (G 1:21), và
kќt quả là фng gặt hái được những thành quả mỹ mãn khфng ngờ được.
Bởi vв̣y mф̣t trong những điк̀u kiк̣n đк̉ đo lường sự thánh thiк̣n trong
đạo Chúa là xem người đó có bằng lòng chịu đau khф̉ hay khфng. Thiќu
điк̀u kiк̣n này là chưa thк̉ bảo đảm được sự thánh thiк̣n.<br>
<br>
Đau khф̉ và sự chќt khфng ai có thк̉ trốn trбnh vа chống lại nу, nќu chф́ng
lại, con người sẽ trở nкn trф́ng rф̃ng trong mọi sự, vì:“Thв̣t thќ, lời
rao giảng vк̀ thв̣p giá là mф̣t sự điкn rф̀ đф́i với những kẻ đang trкn
đà hư mв́t, nhưng đф́i với chúng ta là những người được cứu đф̣, thì
đó lại là sức mạnh của Thiкn Chúa” ( 1 Cr 1, 18). Khi chống lại đau khổ,
con người chỉ tмm cбch ngủ yкn trong cбi vỏ ф́c để bảo vệ cho mмnh được thoải
mбi, trбnh mọi phiền phức bất cứ từ đвu đến. Lъc đу con người biến thаnh нch kỷ
vф cщng, lа điều nguy hiểm dв̃n con người đќn sự hư mв́t.<br>
<br>
Người Kitф hữu dễ dаng chấp nhận những đau khổ vа sự chết nhờ tin vаo Đức Kitф
vа biết được mục đнch cuộc sống ở trần gian nаy để lаm gм (Sinh Kэ Tử Quy lа như
vậy). Nќu con người bбm vаo tiền tаi, danh vọng vа chạy theo nу thм sẽ mắc vаo
sự mщ tф́i (vф minh) tai hại, lъc đau khổ vа thần chết đến, họ sẽ vф cщng hoảng
hф́t kinh hгi. <br>
<br>
Sự sống đời đời nếu sбnh với đời nаy thм như thбnh Giacфbк nуi: “Đời người chỉ
như một chъt hơi nước bay đi rồi biến mất”. Bởi vậy khфng lạ gм cбc thбnh rất
coi thường danh lợi thế gian, cбc ngаi coi đau khổ vа sự chết đời nаy lа một
phương tiện cần thiết quэ bбu để đến được cхi hoan lạc viкn mгn. Thật cũng khфng
lạ gм cу bao vị thбnh sung sướng chịu chết vм đạo, cбc ngаi biết rх”Quк hương
chъng ta ở trкn trời”(Pl3,20). Vм thế, chết lа thay đổi chứ khфng mất đi, được
biến đổi từ trạng thбi nаy sang trạng thбi khбc tốt hơn, hoаn hảo hơn, có được
hạnh phъc bв́t diк̣t : “Tфi nуi anh em biết mầu nhiệm nаy lа, khфng phải tất cả
chъng ta sẽ chết, nhưng tất cả chъng ta sẽ được biến đổi”(1 cr 15, 51).<br>
<br>
Đức tin của người Kitф hữu vượt trкn lẽ thường tмnh đến nỗi người ta nhận thấy
một sự nghịch lэ : “khi Chъa thương gọi con về, lтng con hвn hoan như trong một
giấc mơ”. Đу lа nhờ Đức Kitф đг dаnh cho những ai tin vа sống trong người. Đau
khф̉ và sự chќt trở thành mф̣t bí nhiк̣m nкn “bв́t khả tri”, như bác
học Newton nói: “Điк̀u tфi biќt như giọt nước, điк̀u tфi chưa biќt như
đại dương”. Thiкn Chъa đг gieo vаo lтng con người những mối cảm thức tư duy để
нt nhiều con người cу thể cảm nghiệm được về đau khф̉ mang lại ơn ích và sinh
ơn cứu rф̃i cho họ, dщ rằng nу khб mơ hồ vа mкnh mang. Khi cảm nhв̣n được
giá trị của nó thм đau khф̉ và sự chết trở thành vui mừng, vм được
thanh lọc nкn tinh tuyк̀n và là giờ được huởng kiќn Thiкn Chъa lа đấng toаn
năng, toаn thiện, toаn mỹ, toаn бi, gốc của mọi hạnh phъc. Thбnh nhвn đều nhận
thв́y như thế, như Thбnh Tкrкsa Avila mỗi khi nghe thấy đồng hồ đổ một giờ qua
đi là ngаi cảm thấy sung suớng vм giờ chết lại gần hơn để về với Chъa. Thбnh
Tкrкsa Hаi đồng Giкsu cũng vậy, ngаi nуi:”với э nghĩ được chết, tфi sung sướng
lắm”.<br>
<br>
Nќu con người nhìn nhв̣n được giá trị, và nhв́t là có được niк̀m tin
vào mф̣t Đв́ng là nguф̀n của sự thiк̣n, là cứu cánh thфng qua đau khф̉
và sự chќt, thì chắc rằng con người sẽ được thanh thản trước cuф̣c
sф́ng trong bв́t cứ hoàn cảnh hay tình huф́ng nào. Khi đу con người đã
được giải thoát và tìm được hạnh phúc ngay từ cuф̣c sф́ng đời này
rф̀i. Nќu khфng nó sẽ làm cớ vв́p phạm cho con người, đк̉ rф̀i đau khф̉
trở thành án phạt, từ đau khф̉ này chф̀ng chв́t lкn đau khф̉ khác, cho
đќn lúc phải quằn quại trong sự chќt đк̉ chв́m dứt mф̣t kiќp sф́ng nф
lк̣ và đọa đày.<br>
<br>
Chung quy, người cу đức tin vа theo chвn Đức Kitф thм dễ dаng đуn nhận đau khổ
vа sự chết bằng niềm lạc quan vа hy vọng, trong an bмnh vа thanh thản.<br>
<br>
</p>
</body>
</html>