KÍNH NHỚ ÔNG BÀ TỔ TIÊN

                                         Lm, Gioan M. Nguyễn Thiên Khải, CMC

“Uống nước nhớ nguồn, làm con phải hiếu...”.

Thưa anh em,

Bài hát trên có lẽ chúng ta đã nghe quá quen thuộc, ấy thế mà được mấy ai trong chúng ta cảm nghiệm và đưa vào cuộc sống của lòng đạo hiếu cho thật trọn nghĩa.

Vào dịp cuối năm, có một người tâm sự với con rằng: “Thưa cha, cuối năm dù nghèo dù cực, dù đói dù khát con cũng cố gắng xin cho ông bà cha mẹ một lễ để đền ơn báo hiếu các ngài”.

Khi nghe lời tâm sự trên, lòng con không khỏi bùi ngùi xúc động, vì ai mà không có cha, có mẹ:

“ Con người có tổ có tông,

Như cây có cội như sông có nguồn”.

Mọi người sinh ra đều có cha, có mẹ, có một dòng tộc được truyền thừa trong cùng một dòng máu, vì thế mà truyền thống huyết tộc mang tính thiêng liêng cao cả. Thật vậy, chỉ có con người mới nhận thức được nguồn cội của chính mình, quan tâm đến người sinh ra mình. Nhờ gia đình, dòng tộc mà chúng ta được lớn lên trong nền đạo đức, được hình thành một nhân cách.

Chính vì thế, việc kính nhớ ông bà tổ tiên đã ăn sâu vào tâm thức của người Việt Nam. Ngay từ xa xưa bài học làm người đầu tiên trong các trường làng, là bài học đạo hiếu, bài học nằm lòng mà ông bà tổ tiên luôn nhắc nhở:

“Cây có gốc mới nở xanh nhành xanh ngọn,

Nước có nguồn mới bể rộng sông sâu,

Người ta nguồn gốc từ đâu?

Có cha có mẹ rồi sau có mình”.

Tình cảm đối với tổ tiên dòng tộc rất sâu đậm tha thiết. Bởi lẽ, ông bà cha mẹ không chỉ là người sinh thành, dưỡng dục chúng ta cho đến tuổi trưởng thành, mà còn là người thay mặt Chúa để chăm sóc, lo lắng, hướng dẫn cuộc đời chúng ta.

 Như vậy, các ngài làm nên đời chúng ta. Các ngài xây dựng đất nước cho chúng ta. Các ngài truyền lại cho chúng ta một di sản cao quí, đó là đức tin vững mạnh vào Chúa. Các ngài là thành phần của đời sống chúng ta, một thành phần quan trọng, một thành phần quyết định. Vì thế, tưởng nhớ đến các ngài để biết ơn. Cầu nguyện cho các ngài là một việc làm hợp lý, một bổn phận không thể thiếu. Và đó là điều răn thứ Tư Chúa đòi buộc.

   Chính vì thế, trong bất cứ thời đại nào, lòng biết ơn đối với nhau vẫn luôn là một điều cần thiết. Thể hiện lòng biết ơn, không  chỉ là một hình thức xã giao mang tính nhân bản, nhưng nó còn là một bổn phận phải có của những kẻ chịu ơn.

Một bát cơm chúng ta ăn không phải vô tình mà có, nhưng là do mồ hôi nước mắt của bao người:

 “Ai ơi bưng bát cơm đầy,

 Dẻo dai một hạt đắng cay muôn phần”.

Vì vậy, chúng ta cần biết ơn tổ tiên ông bà cha mẹ. Và lòng biết ơn đó chẳng những khi các ngài còn sống, nhưng còn tiếp tục biết ơn khi các ngài đã qua đời.

 Nếu các ngài đã được Chúa gọi về, được Chúa thưởng trên thiên đàng, chúng ta cùng chung chia hạnh phúc với các ngài. Nhưng nếu các ngài còn đang ở ngưỡng cửa hi vọng, trong chốn thẳm sâu đau đớn vì lửa hồng đêm ngày nung nấu, và mong mỏi khao khát là được chia sẻ niềm hạnh phúc bên Chúa, thì chúng ta nhớ cầu nguyện cho các ngài.

Bởi vì, các ngài không còn khả năng lập công được nữa, vì thế từng giờ, từng giây các ngài kêu gọi lòng thương xót của chúng ta: “Hãy nhớ đến chúng tôi, hãy cứu vớt chúng tôi”. Thế nhưng “xa mặt cách lòng”, nhiều người vì quá bận rộn với công việc, nên rất dễ quên những lời van xin thống thiết ấy.

Thế thì, ngày đầu năm mới, ngoài việc chúng ta dâng lời tạ ơn Chúa, chúng ta cần thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã khuất nữa, đó là hãy nhớ đến ông bà cha mẹ bằng những lời kinh nguyện, những việc hy sinh, bác ái và những Thánh lễ dâng trên bàn thờ... để nhờ đó, các ngài sớm về vui hưởng hạnh phúc tôn nhan Chúa.

 Ước gì ngày đầu năm kính nhớ tổ tiên ông bà cha mẹ, xin cho chúng ta luôn sống thật vuông tròn đạo hiếu với các bậc sinh thành, những người còn sống cũng như đã qua đời. Đồng thời, noi gương các ngài, chúng ta biết chết đi hằng ngày trong quên mình, trong bổn phận với lòng yêu mến Chúa và phục vụ anh em, như thế chúng ta mới xứng danh là con rồng cháu tiên. Amen.