Lm Raniero Cantalamessa

Bài Tin Mừng trình bày Chúa Giêsu, Đấng trong phòng tiệc chiều Phục Sinh, “thổi hơi trên các ông và nói: ‘anh em hãy nhân lấy Thánh Thần.”’ Sự Chúa Giêsu thở hơi như vậy nhắc lại hành động của Chúa Đấng, trong lúc sáng tạo, lấy bụi từ đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên một sinh vật” (x.St 2:7). Với cử chỉ này Chúa Giêsu chỉ Chúa Thánh Thần là thần khí ban sự sống cho tạo vật mới như Người đã ban sự sông cho tạo vật đầu tiên. Thánh vịnh đáp ca đề cao chủ đề này: “ Xin hãy gởi Thấn Khí Chúa đến, và chúng sẽ được tạo dựng, và Chúa sẽ đổi mới mặt trái đất.”

Việc công bố Chúa Thánh Thần là Đấng Sáng Tạo có nghĩa là phạm vi hoạt động của Người không phải hạn chế vào Giáo Hội, nhưng trải dài tới toàn thể tạo vật. Không nơi nào và không thời gian nào mà không có sự hiện diện tích cực của Người. Người hành động trong và ngoài Kinh Thánh, Người hành động trước Chúa Kitô, trong thời gian Chúa Kitô, và sau Chúa Kitô, cho dầu Người không bao giờ hành động riêng rẽ với Chúa Kitô. “Tất cả chân lý, được nói bởi bất cứ ai,” Thomas Aqinas đã viết,” đến từ Chúa Thánh Thần.” hành động của thần Khí Chúa Kitô ngoài Giáo Hội không phải là một hành động như hành động của Người trong Giáo Hội và trong các bí tích. Bên ngoài Người hành động bởi quyền phép của Người; trong Giáo Hội Người hành động bởi sự hiện diện của Người, đích thân Người.

Dầu sao đi nữa, điều quan trọng nhất về quyền phép sáng tạo của Chúa Thánh Thần không phải là hiểu và giải thích những việc làm của Người, nhưng là cảm nghiệm Người. Nhưng cảm nghiệm Thánh Thần như là Đấng Sáng Tạo có nghĩa là gì? Muốn hiểu Người, chúng ta hãy lấy tường thuật sáng tạo như là khởi điểm của chúng ta. “Lúc khởi đầu, Thiên Chúa sáng tạo trời đất, đất còn trống rỗng, chưa có hình dạng, bóng tối bao trùm vực thẳm. và thần khí Thiên Chúa bay lượn trên nước “ (St 1:1-2). Từ đó chúng ta kết luận rằng vũ trụ đã hiện hữu trong lúc Thần Khí can thiệp, nhưng không hình dáng và tối đen, hỗn loạn. Chính sau hành động của Người mà tạo vật có những đường nét rõ rệt, ánh sáng tách ra khỏi sự tối tăm, đất khô khỏi biển, và mọi sự lấy được hình dáng dứt khoát.

Như vậy, chính Thần Khí biến đổi tạo vật từ hỗn loạn thành vũ trụ, và làm cho nó thành cái gì tốt đẹp, có trật tự, tao nhã (“vũ trụ (cosmos) đến từ một nguồn gốc như “cosmetic” (mỹ phẩm) và có nghĩa là đẹp!), Người dựng nên một “thế giới,” theo hai nghĩa của tiếng này. Khoa học dạy chúng ta rằng ngày nay quá trình này mất hàng tỉ năm, nhưng Kinh thánh—với ngôn ngữ giản dị và đầy hình ảnh của mình--muốn nói với chúng ta rằng sự tiến hoá chậm tới sự sống và trật tự hiện nay của thế giới không phải xảy ra do tình cờ, theo những thúc đẩy đui mù vật chất. Đúng hơn, nó theo một chương trình Đấng Sáng tạo đã tháp vào đó từ đầu.

Hành động sáng tạo của Thiên Chúa không hạn chế vào lúc đầu, Thiên Chúa luôn luôn ở trong hành động sáng tạo. Được áp dụng cho Chúa Thánh Thần, điều này có nghĩa là Người luôn luôn là Đấng biến đổi sự hỗn loạn thành vũ trụ, nghĩa là, Người dựng nên trật tự từ sự không trật tự, sự hoà hợp từ sự hỗn loạn, sự tốt đẹp từ sự xấu xí, tính trẻ từ tuổi già. Điều này xảy ra trên mọi cấp bậc: trong thế giới vĩ mô và trong thế giới vi mô, nghĩa là, trong toàn thể vũ trụ cũng như trong từng cá nhân con người

Chúng ta phải tin rằng, mặc cho những vẻ bề ngoài, Chúa Thánh Thần đang làm việc trong thế giới và làm cho nó tiến triển. Biết bao nhiêu sự khám phá mới mẻ, không những trong sự nghiên cứu thiên nhiên mà còn trong lãnh vực luân lý và đời sống xã hội! Một bản văn Vatican II nói rằng Thánh Thần đang hiện diện trong sự tiến hóa của trật tự xã hội thế giới (Gaudium et Spes, “26} Không những sự dữ phát triển mà sự lành cũng phát triển, với sự khác biệt là sự dữ tự loại bỏ, tự chấm dứt, đang khi sự lành tự chất chứa, tồn tại. Chắc chắn có nhiều sự hỗn loạn xung quanh chúng ta: sự hỗn loạn luân lý, chính trị, và xã hội. Thê giới còn rất cần Thần Khí của Chúa. Vì lẽ này chúng ta phải luôn luôn kêu cầu Người với những lời Thánh vịnh: “Lạy Chúa, xin sai Thần Khí Chúa đến, và canh tân bộ mặt trái đất!”

                                     Đức Ông Nguyễn Quang Sách chuyển ngữ