|
Thánh lễ ban ngày Đối
với tất cả mọi người, Kitô hữu hay không, lễ Giáng sinh là “hang đá”,
những mục đồng, Maria, bé Giêsu. Tất cả đều đúng. Đấy là Tin Mừng của
Thánh lễ Nửa Đêm, và Thánh lễ Bình Minh, do Luca viết. (Chúng ta đã bắt
đầu Tin Mừng này trong hai cuốn sách trước, các năm B và C). Nhưng hôm
nay, huyền nhiệm quá phong phú đến nỗi cần có nhiều Tin Mừng là để giúp
chúng ta đi sâu hơn trong biến cố đã làm thay đối bộ mặt trái đất, và
đang làm rung động lại gần hai nghìn năm sau, các dàn ông và đàn bà
thuộc mọi đất nước trên thế giới: Một hài nhi sinh ra. Chúng ta cũng đọc
Lời tựa của Thánh Gioan.
Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời. Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa và Ngôi
Lời là Thiên Chúa. Lúc khởi đầu Người vẫn hướng về Thiên Chúa
Đức Giêsu sinh ra tại Bê-lem, có ngày tháng có nơi chỗ. Nhưng trước đó,
lại đã có một sự sinh ra khác, trước khi thời gian bắt đầu. Thánh Gioan,
chỉ qua một cái nhảy, đã đưa chúng ta tới "lúc bắt đầu của thế giới". Và
chúng ta tuyên xưng theo kinh Tin Kính của đức tin chúng ta: "sinh bởi
Chúa Cha từ trước muôn thế kỷ, người là Thiên Chúa, Thiên Chúa thật,
sinh ra bởi Thiên Chúa thật". Để nói về huyền nhiệm này, Gioan sử dụng
từ "Ngôi Lời" hay "Lời". Qua từ này Gioan gợi lên cho ta thấy rằng nới
Thiên Chúa, có một thứ "đối thoại": nói chúng ta cũng thế, trước khi
hiện ra bên ngoài, trước khi được phát hiện ra, lời nói của chúng ta đã
có bên trong chúng ta, dưới hình thức một tư tưởng, một cuộc nói chuyện
bên trong. Đức Giêsu là Lời của Thiên Chúa, sẽ tỏ Thiên Chúa ra", sẽ làm
chúng ta trông thấy Thiên Chúa... bởi vì trước hết, người là tư tưởng
của Thiên Chúa, và là chính Thiên Chúa.
Trước khi sinh ra bên ngoài, trước khi tỏ mình ra trong hang đá Bêlem,
Ngôi Lời đã có trước bên trong Ba Ngôi Thiên Chúa. Khi ngắm nhìn Đức
Giêsu sinh ra dưới trần này, ta đừng quên rằng chính, Thiên Chúa tự mạc
khải mình ở đó: "Ai thấy ta, là thấy Chúa Cha" (Ga 12,45 - 14,9).
Hài nhi hang đá nói gì cho tôi? Có phải đó là Lời nào cho tôi? Người mạc
khải điều gì cho ta về Thiên Chúa?
Nhờ Ngôi Lời, vạn vật được tạo thành, và không có Người thì chẳng có gì
được tạo thành.
Sau sự sinh ra đời đời của Ngôi Lời Thiên Chúa, đây là điều gợi cho thấy
về "sự sinh ra thế giới". Nhờ Người vạn vật được tạo thành và không có
Người không có gì được tạo thành. Sự biểu hiện đầu tiên của Thiên Chúa
chính là sự sáng tạo của Người. Vũ trụ nói cho ta biết Thiên Chúa toàn
thể vũ trụ nói với chúng ta về Đấng Sáng tạo. Khi nhìn các tinh tú, bông
hoa, trái đất, những kỳ diệu hạt nhân, và các tế bào sống, khi nhìn
người đàn ông và người đàn bà, khi nhìn một hài nhi, khi nhìn cuộc sống
và ánh sáng... chúng đã có thể cho ta một ý tưởng về Thiên Chúa.
Nếu Người tự biểu hiện, thì Người đã thông truyền một cái gì đó của
Người vào trong cái Người sáng tạo. Và một cách tuyệt đối, “không gì" có
mà không ở ngoài Người... Đức Giêsu là người sinh ra đầu tiên của tất cả
các tạo vật.
Điều đã được tạo thành ở nơi Người là sự sống và sự sống là ánh sáng cho
nhân loại. Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt
được ánh sáng.
Sau sự sinh ra đời đời và sự sinh ra thế giới, thì đây, theo những nhân
chú giải hay nhất, “sự sinh ra công cuộc cứu độ sự sống và ánh sáng của
lời người". Dịch thuật tốt nhất có lẽ là cách dịch này: "Cái gì được tạo
thành nơi Người, đó là sự sống, và sự sống là ánh sáng của con
người...". Quả thế từ "sự sống", trong Thánh Gioan, thực sự luôn luôn có
nghĩa là cuộc sống vĩnh cửu, "cuộc sống siêu nhiên", cuộc sống Thiên
Chúa, và không phải là cuộc sống tự nhiên: "Cái gì được tạo thành nơi
Người, chính là sự sống". Đấy là công trình của Đức Kitô: cuộc sống đích
thực duy nhất cho con người, chính ở nơi Người, trong sự sinh ra của
Người ngày lễ Giáng sinh, trong những lời Người, trong các phép lạ của
Người, trong sự chết và sự sống lại của Người. Như thế, trong năm tiết
đầu tiên, Gioan đã thảo phác cho chúng ta một bức tranh vĩ đại về dự
định của Thiên Chúa: Chúa Ba Ngôi, Sáng Tạo, Cứu Độ. Từ muôn thuở, từ
bên trong huyền nhiệm tình yêu của Người, Thiên Chúa mơ ước làm cho
chúng ta chia sẻ cuộc sống riêng của Người.
Sáng tạo là một công trình Thiên Chúa hóa tuyệt vời: Đấng hằng sống đã
dự định sáng tạo ta những hữu thể hằng sống, và bóng tối không thể chặn
được ánh sáng, cái chết và cái xấu không thể có ánh sáng. Giáng sinh!
Giáng sinh! sự sống! Ánh sáng!
Có một người được Thiên Chúa sai đến tên là Gioan. Ông đến để làm chứng,
và làm chứng về ánh sáng, để mọi người nhờ ông mà tin ông không phải là
ánh sáng, nhưng ông đến để làm chứng về ánh sáng.
Trở thành quá cao siêu trong chiêm niệm, tác giả Tin Mừng thứ tư đi lại
từ dưới thấp. Bởi vì, trong câu truyện bắt đầu hôm nay, ông muốn kể về
chính lịch sử của Đức Giêsu. Thế mà Đức Giêsu, chính là một sự kiện lịch
sử không thể phủ nhận được, đã được chuẩn bị do lời rao truyền của Gioan
Tẩy Giả. Ông này chỉ là một người. Ông không phải là ánh sáng (và tác
giả Tin Mừng nhấn mạch đến điều này, để không một người nào có thể lạm
chiếm địa vị của Thiên Chúa, hay của Đấng Mêsia).
Nhưng rõ ràng Thiên Chúa cần con người. Đức Giêsu đã cần Gioan Tẩy Giả.
Và để sinh ra ngày Giáng sinh, người đã cần đến Đức Maria. Khi quyết
định “tạo dựng" loài người, có trách nhiệm và có tự do, như một người
chia phần trước mặt Chúa, Chúa đã đóng vai loài người. Bình thường,
không ai có thể đến với đức tin nơi Đức Giêsu Kitô một cách trực tiếp,
mà trước hết thông qua những trung gian con người, qua những môi giới,
những chung nhân... nghĩa là qua những người nam và người nữ chuẩn bị
trước con đường ánh sáng.
Này bạn, bạn mừng lễ Giáng sinh hôm nay, bạn có phải là chứng nhân của
lễ Giáng sinh không? Cuộc đời của bạn có mang cùng một sứ điệp như của
Đức Giêsu trong máng cỏ không?
Ngôi Lời là ánh sáng thật, ánh sáng đến thế gian và chiếu soi mọi người.
Chỉ một mình Đức Giêsu mới tỏ cho chúng ta biết cái nền tảng của các sự
vật. Ý nghĩa quyết định của tất cả.
Trong ngày lễ Giáng sinh, ngày mà nhiều người không có thói quen đến nhà
thờ, thì ngày hôm nay đã đi vào đó, điều tốt là ta nên nghe Thánh Gioan
nói lại với chúng ta rằng sự kết hợp sáng lạng của Ngôi Lời: lan tỏa đến
hết mọi người không trừ ai... Vâng Thiên Chúa nói với cõi lòng của mọi
người, bằng một cách mà chúng ta không biết.
Đúng thế, lễ Giáng sinh nói với cõi lòng mọi người. Một làn sóng của
lòng nhân ái đổ tràn trên thế giới trong những ngày này. Mỗi người cảm
thấy trong đáy lòng mình tiếng gọi phải yêu mến nhiều hơn. Thiên Chúa bị
che khuất không ở xa mỗi người chúng ta, bởi vì người là ánh sáng nhỏ bé
này thỉnh thoảng chiếu sáng cuộc đời tăm tối của chúng ta.
Người ở giữa thế gian, và thế gian đã nhờ Người mà có, nhưng lại không
nhận biết Người. Người đã đến nhà mình, nhưng người nhà chẳng chịu đón
nhận.
Tất cả Tin Mừng Thánh Gioan đầy tính cách nước đôi đáng khiếp sợ này:
trước mặt Đức Giêsu, có những kẻ theo Người , và những người khước
từ...có những người tin và những người không tin. Bạn mừng lễ Giáng sinh
hôm nay, bạn có làm một hành vi đức tin, mà ở đó, bạn có đi thêm một
bước nữa theo Đức Giêsu không? Chúng ta có tật hỏi mình có nhận biết
Thiên Chúa trong cuộc đời mọi ngày của chúng ta không?
Chuyện đó không hiển nhiên. Điều đó không dễ dàng: "những người nhà của
người đã không nhận biết Người...". Thập giá đã hiện lên trên máng cỏ,
được làm cũng bằng chính thứ gỗ đau khổ: con người khước từ tin vào Tình
yêu, và thế là khước từ sự sống và ánh sáng..
Còn những ai đón nhận, tức là những ai tin vào danh Người, thì Người cho
họ quyền trở nên con Thiên Chúa. Họ được sinh ra không phải do khí
huyết, cũng chẳng do ước muốn của nhục thể hoặc do ý muốn của người đàn
ông, nhưng do bởi Thiên Chúa.
Như thế trong cùng một bản văn, chúng ta được Chúa mạc khải "sự sinh ra
đời đời" của Ngôi Lời, Gioan cũng cho chúng ta biết rằng chính ta, ta có
hai sự sinh ra: chúng ta được sinh ra cho loài người phải chết và bị
giới hạn bởi cha mẹ chúng ta, "bởi ý chỉ con người", bởi xác thịt và bởi
máu, và chúng ta biết rõ tính mong manh liên hệ với thân phận con người
của chúng ta... Nhưng đức tin cho chúng ta thấy một sự sinh ra, thuộc về
Thiên Chúa; chúng ta sinh ra bởi Thiên Chúa... như thế có một cuộc sống
Thiên Chúa ở nơi chính giữa hữu thể mong manh của chúng ta, và cuộc sống
này là đời đời như Thánh Gioan không ngừng nói lại (Ga 3,15 - 3,36 -
4,14 - 4,36 - 5,24-39 - 6,27 - 40,47 - 54,68 - 10,28 - 12,25-50 -
17,2-3).
Thế thì điều kỳ diệu, chính là, theo cách giải thích sâu xa nhất về câu
nói của Thánh Gioan, có ở tất cả mọi người, như thể hai mức độ sinh ra
của Thiên Chúa, mà Gioan dùng hai kiểu nói sinh ra từ Thiên Chúa... con
cái Thiên Chúa
1."Sinh ra từ Thiên Chúa”, mọi người đều ở trong tương quan đầu tiên về
con cái với Người. Không có người đàn ông hay đàn bà nào lại hoàn toàn ở
ngoài đời sống mà Thiên Chúa đã ban cho. Như thế cũng không bao giờ có
con người hiện hữu mà không có Thiên Chúa ở đó. Thánh Phaolô nói rõ tư
tưởng này: những người ngoại giáo, không biết Chúa, cũng từ Chúa mà sinh
ra và có thể được cứu thoát trong khi họ thực thi "luật lệ được ghi
trong dòng họ" (Gr 1,33; II Cr 3,2-3). Vâng, Thiên Chúa muốn cứu thoát
tất cả những ai sinh ra từ Người, và Người ban cho họ ơn cứu độ trong
khi giúp họ sống theo lương tâm của họ (Rm 2,14-16).
2."Con cái Thiên Chúa", chính là một giai đoạn khác, dựa trên giai đoạn
trước: người ta trở nên con Thiên Chúa nhờ đức tin khi người ta tin vào
danh Đức Giêsu. Và ở đây chúng ta có cách nói rất mạnh mẽ mời gọi những
người của Thiên Chúa đã sống một cách ẩn tàng, trở nên những con cái của
Người một cách rõ ràng nhờ tình trạng dự tòng và thanh tẩy, nghĩa là
bằng cửa ngõ rõ ràng gia nhập Giáo Hội, người dân hữu hình của con cái
Thiên Chúa.
Tại sao biết bao người đàn ông và đàn bà, trong ngày lễ Giáng sinh này,
bỗng chốc lại muốn "trở lại vào nhà thờ", dù ít khi đến đó? Tại sao họ
đến mừng lễ Giáng sinh? Phải chăng họ không tự cảm thấy điều thánh Gioan
nói ở đây sao? Phải chăng ở đáy lòng mỗi người không có một ước muốn
thầm kín: nếu điều đó là thật sao? Nếu sự thật là chúng ta chỉ là những
con người phải chết... nhưng trong chúng ta có một sự sống đời đời
chăng?
Và Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta. Chúng tôi đã
được nhìn thấy vinh quang của Người, vinh quang mà Chúa Cha ban cho
Người, là Con một đầy tràn ân sủng và sự thật
Này đây chúng ta được dẫn trở lại một cách rất cụ thể đến với hài nhi
Bê-lem: trong hang bò lừa, trên rơm rác nghèo hèn của con người giống
như chúng ta, chúng ta có thể chiêm ngắm “xác thịt" mà Người đã nhận.
Vâng, Người đã trở nên mong manh để ban cho chúng ta tính đời đời của
Người... Người trở nên phải chết, để ban cho chúng ta tính bất tử của
Người người trở thành người để chúng ta trở thành "những Thiên Chúa",
nhử các giáo phụ của Giáo Hội sơ khai đã dám quả quyết như thế. Ở thế
giới đã tỉnh ngộ và trải qua cơn khủng hoảng xã hội, nơi mà dường như
tất cả đều sụp đổ Thánh Lêon vào thế kỷ IV, chính lúc mà Attila và những
quân man di của ông vây hãm nền văn minh Rôma, đã kêu lên trong một bài
giảng ngày lễ Giáng sinh: "Oâi người Kitô hữu, hãy nhận biết phẩm cách
của người, và sau khi đã được làm cho dự phần vào thiên tính, chớ quay
trở lại sự thấp hèn ban đầu của ngươi, qua cách ứng xử bất xứng của nòi
giống ngươi”.
Ngôi Lời đã hóa thành nhục thể, Người Con độc nhất. Khi nãy, để nói về
chúng ta, Gioan đã dùng những từ “tekna Théou", “con cái Thiên Chúa".
Nhưng ở đây Người dùng những từ dành riêng cho Thiên Chúa: "Uios Théou”,
Con (trai) Thiên Chúa. Tính chất con của Đức Giêsu là "độc nhất". Và để
gợi ý cho chúng ta biết về huyện nhiệm mà chỉ có đức tin mới giới thiệu
cho ta, ở đó, Gioan dùng một thuật ngữ rõ ràng và có tính mạc khải
"eskenoisei" "người đã ở"...mà đáng lẽ ta nên dịch là: "người đã dựng
lều” giữa chúng ta. Từ Hy Lạp này đã được dùng trong Bản Bảy Mươi, bản
dịch Hy Lạp của Cựu ước để dịch khái niệm Do Thái "Shekinah”, "nhà ở của
Thiên Chúa" nơi dân Người... cái "lều của Thiên Chúa” với dân Người ở sa
mạc... rồi cái Đền Thờ Giêrusalem, nơi hiện diện thực sự, nơi Vinh Quang
của Thiên Chúa.
Chính từ nay trở đi "nhục thể" của hài nhi Bê-lem là nơi này.
Ông Gioan Tẩy Giả làm chứng về Người, ông tuyên bố : "Đây là Đấng mà tôi
đã nói: Người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi"
Trong đoạn thứ hai về Gioan Tẩy Giả này, tác giả khởi đi lại đến một làn
sóng mới trong tư tưởng của ông theo vòng xoáy tròn ốc đi lên, đi lên
mãi.
Gioan Tẩy Giả, người cuối cùng của Cựu ước, người cuối cùng trong các
ngồn sứ, khẳng định lại sự khác nhau về bản tính giữa ông và Đức Giêsu:
chúng ta sinh ra trong thời gian, Đức Giêsu sinh ra trước thời gian.
Chúng ta được ban cho một sự "Thiên Chúa hóa" làm cho chúng ta trở nên
con cái Thiên Chúa... nhưng Đức Giêsu là Thiên Chúa từ đời đời trước tôi
đã có Người.
Từ nguồn sung mãn của Người, tất cả chúng ta đã lãnh nhận hết ơn này đến
ơn khác. Quả thế lềâ luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Môisê, còn ân
sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giêsu Kitô mà có.
Lịch sử của Thiên Chúa với loài người là một công trình sung mãn, Tình
yêu dạt dào từ ơn này đến ơn khác, tình yêu cho không này đến tình yêu
cho không khác, quà tặng này đến quà tặng kia. Luật ban cho Môisê, và
tất cả cuộc phiêu lưu của Do Thái xưa, đã là một lịch sử kỳ diệu về tình
yêu, lịch sử về Giao ước: hai từ "ơn huệ và sự thật” cho thấy đặc tính
hành động của Thiên Chúa là từ đời đời. Nhưng nơi Đức Giêsu thì tràn
đầy, có thể nói như thế: đó là sự sung mãn. Loài người, từ nay, có tràn
đầy Thiên Chúa! Nơi Đức tin của Đức Maria, gương mẫu của tất cả mọi tin
hữu sau này, loài người, tràn đầy Thiên Chúa, sẽ sinh ra Người trong
cung lòng của chính mình.
Và ngày nay như muôn thời gian, "toàn thể tạo vật những ngong ngóng chờ
đợi ngày Thiên Chúa mạc khải vinh quang của con cái Người... và quằn
quại rên la như sắp sinh con" (Rm 8,18-22). Vâng hôm nay, trong lễ Giáng
sinh này, ân huệ và sự thật đến, nhờ Đức Giêsu Kitô, đang sinh ra trong
cõi lòng nhân loại.
Thiên Chúa chưa có ai thấy cả; nhưng Con Một vồn là Thiên Chúa và là
Đấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha, chính Người đã tỏ cho chúng ta biết.
Vĩ đại biết bao, tình yêu này của Thiên Chúa? Người biết mình siêu việt,
vượt trên tất cả mọi thụ tạo. Người không thể được xem như một trong
những vật thể trên thế gian này. Nhưng người đã nhập thể nơi Đức Giêsu.
Và trong khi nhìn ngắm Đức Giêsu, chúng ta có thể đoán biết Thiên Chúa
bị che khuất là gì.
Trong khi lắng nghe Đức Giêsu, chúng ta có thể biết Thiên Chúa lặng lẽ
này nghĩ gì và muốn gì...
Đây là lời tựa "của Tin Mừng theo Thánh Gioan, sẽ hòa điệu với tất cả
những gì theo sau: nơi Đức Giêsu, Thiên Chúa nói với con người, người
bộc lộ bí mật của Người và huyền nhiệm của Người. Ai yêu mến, dù người
đó là Kitô hữu hay không, đều được hợp nhất với Thiên Chúa và sinh ra từ
Thiên Chúa...Nhưng ai tin vào Chúa Giêsu thì vào trong chốn sung mãn
mới, bởi vì người biết Thiên Chúa và trở nên con của Người.
Lạy Chúa trong ngày lễ Giáng Sinh này, xin cho chúng con thuộc về chân
trong, thuộc về Giáo Hội của Người, nhờ tình yêu của cuộc sống dâng
hiến, và cũng cho chúng con, một cách rõ rệt và hữu hình, thuộc về Giáo
Hội của Người nhờ nhiệm tích Thanh Tẩy và Thánh Thể |