Tại sao được phép dùng hải sản vào thứ Sáu trong Mùa Chay?

3/13/2013 10:18:10 PM
 
Vào ngày thứ Sáu trong Mùa Chay, người Công giáo có thể ăn tôm, cá chẽm, và tôm hùm, nhưng không được ăn bít-tết, thịt gà. Tại sao? Sự phân biệt này hoàn toàn tuỳ ư hoặc là có một suy tư thần học, hoặc Kinh Thánh đă nói về quy tắc này?

 

A-haddock-caught-in-the-net.jpg

 

Một độc giả đặt câu hỏi, trung tâm của vấn đề:"Chúng tôi [ở Belize] được khuyến khích ăn cá hoặc hải sản vào thứ Sáu. Điều kỳ lạ là hải sản đắt hơn các món như gà rán, v́ vậy, tôi tự hỏi, thực sự có hợp lư để ăn cá hay hải sản mà thực sự có khi đó là những món ăn xa xỉ hơn so với thịt gà hoặc thịt ḅ b́nh thường. Có phải tinh thần tiết chế, ăn chay đ̣i hỏi kiêng bất kỳ loại thực phẩm xa xỉ nào? Ngoài ra, lư do tại sao các sinh vật máu nóng lại bị cấm trước tiên? Xin cho một lời giải thích?"

Tiến sĩ Taylor Marshall, Viện trưởng Đại học Thánh John Fisher và Thomas More in Fort Worth, Texas, có câu trả lời. 

Đây là một câu hỏi hay. Đặc biệt là việc so sánh chi phí hải sản so với các loại thịt ăn trưa. Thánh Tôma Aquinô đưa ra 2 lư do thần học cho lư do "cấm thịt" trong Mùa Chay.

- Trước hết, Đức Kitô đă hy sinh thân xác ḿnh cho chúng ta qua việc hiến ḿnh trên gỗ cây Thánh giá. V́ Chúa Kitô đă ban cho chúng ta thịt máu Người, nên chúng ta cũng kiêng thịt.

- Lư do thứ hai "không ăn thịt" của Thánh Thomas cần được giải thích nhiều hơn một chút. Đây là những lời của Thánh Tôma Aquiô:

"Ăn chay đă được Giáo Hội thiết lập nhằm kềm chế sự đ̣i hỏi của xác thịt (concupiscences), liên quan đến thú vui về cảm ứng liên hệ với thức ăn và t́nh dục. Vậy nên Giáo Hội cấm những người ăn chay dùng những loại thực phẩm có khả năng tạo phấn khích, bên cạnh đó là động lực ham muốn rất lớn.

Đó là những loại thịt động vật sống trên đất, những sản phẩm như sữa từ những động vật sinh sống trên đất, và trứng của các loài chim. V́ cơ thể những động vật như vậy giống như trong cơ thể con người, chúng tạo nên khoái vị khi làm thực phẩm và có sự dinh dưỡng lớn hơn cho cơ thể con người, v́ vậy, việc tiêu thụ những sản phẩm đó tạo nên sự thặng dư lớn về tinh dịch, khi dồi dào sẽ trở thành một động lực thèm khát cao độ. Do đó, Giáo Hội khuyến cáo những người ăn chay để tránh, đặc biệt là những thực phẩm này."


V́ thế, thức ăn từ động vật máu nóng thường tạo sự ham muốn hơn là thức ăn động vật máu lạnh. Thánh Tôma liên kết thú vui từ thực phẩm đến niềm vui t́nh dục. Thánh Tôma dạy, lượng thức ăn của chúng ta tác động sự ham muốn t́nh dục của chúng ta. Tôi đoán bạn đă không hy vọng câu trả lời như thế này. Và có chứng cứ khoa học để hỗ trợ lư luận này? Này nhé, nếu bạn muốn tăng testosterone của bạn, hăy ăn nhiều thịt đỏ và thịt mỡ. Muốn giảm testosterone của bạn ư? Hăy ăn salad, rau, cá nạc.

Nhưng c̣n tôm hùm hoặc ṣ th́ sao? Được viết từ thế kỷ 13, Thánh Tôma đă nhận ra vấn đề này: "Một số loài cá th́ thú vị khi ăn như thịt một số loài động vật". 'Dục vọng là sự đ̣i hỏi của thú vui' như đă nêu trên (I-II, 30, 1)". Thánh Tôma viết rằng các quy tắc của Giáo Hội về vấn đề này là nói chung và việc muốn ăn thịt th́ nhiều hơn muốn ăn cá. Nếu bạn nghi ngờ điều này, hăy đếm số lượng bánh ḿ thịt kẹp trong tiệm ăn, nhà hàng bán bít-tết (steaks houses) và nhà hàng gà rán rồi so sánh con số đó với số lượng của các nhà hàng dây chuyền bán cá như Long John Silver.

Tất nhiên, tôm hùm th́ ngon hơn nhiều so với Long John Silver, phải không? Đây có thể là một quy luật tự nhiên để tránh tôm hùm hoặc cua trong tinh thần đền tội. Tuy nhiên, đối với tôi, tôi thà phải ăn miếng thịt ḅ hoặc bánh ḿ thịt kẹp hơn tôm hùm.

Nó cũng tương tự như rượu vang. Giáo Hội không cấm uống một chai rượu vang giá 100 USD trong Mùa Chay, nhưng nó trái với tinh thần Mùa Chay. Các quy tắc chung về Mùa Chay của Giáo Hội là mức tối thiểu. Sự hy sinh chân thành của t́nh yêu mà chúng ta ẩn ư để đền tội (như ăn salad chứ không ăn tôm hùm vào thứ Sáu) để dâng lên Chúa Kitô niềm vui cho trái tim của Người và ân sủng cho linh hồn chúng ta. Dù sao, hầu hết mọi người không thường xuyên ăn tôm hùm. Tuy nhiên, hầu hết mọi người ăn thịt thường xuyên và Giáo Hội nghĩ rằng chúng ta nên hy sinh nhiều hơn nữa về vấn đề này vào thứ Sáu.

Câu hỏi: Đối với cá nhân bạn, việc ăn chay và kiêng thịt trong Mùa Chay nhằm để giảm bớt thú vui hay đó là kỷ luật? Thậm chí bạn có phân biệt được hai việc này không? Đối với tôi, đó là kỷ luật: làm cho ư muốn của tôi được phù hợp theo một tiêu chuẩn và nói "không!" với ham muốn của tôi. C̣n bạn th́ sao?


(Hùng Nguyễn, ETMY 13-03-2013)