Lãnh Ơn Toàn Xá Là Được Lên Thiên Đàng Ngay?

Hỏi: Một người khi sống thì bê bối, bỏ Đạo lâu năm, lấy 2, 3 vợ... nhưng khi gần chết kịp ăn năn, xưng tội và được lãnh ơn toàn xá trong giờ sau hết. Như vậy chắc chắn được lên Thiên Đàng rồi như một linh mục đã giảng? Xin cha cho biết điều này có đúng hay không ?
Đáp: Tôi không biết linh mục kia nói thế nào. Tuy nhiên, căn cứ theo giáo lý của Giáo hội, thì xin được nói rõ lại như sau:
1- Trước hết, xin được nói lại một lần nữa là, theo giáo lý và giáo luật, thì ân xá hay ơn xá giải (indulgences) “là ơn sủng mà Giáo Hội lấy ra từ kho tàng ơn cứu chuộc của Chúa Kitô và công nghiệp của Đức Mẹ và các thánh để tha các hình phạt hữu hạn (temporal punishment) cho tín hữu còn sống hay cho các linh hồn còn đang ở nơi gọi là “Luyện tội” (x. SGLGHCG, số 1471; Giáo luật số 992-994). Nói rõ hơn, trừ tội phạm đến Chúa Thánh Thần tức tội chối bỏ Thiên Chúa hoàn toàn thi không thể tha được (x. Mt 12:32; Mc 13:28-29), còn các tội nặng nhẹ khác đều có thể được tha qua bí tích hoà giải, như Chúa Giêsu đã hứa với các Tông Đồ xưa:
“Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha
Anh em cầm giữ ai, thí người ấy bị cầm giữ.” (Ga 20:23)
2- Được tha rồi nhưng hối nhân vẫn phải làm một việc gọi là việc “đền tội” (penance) do cha giải tội giao để tẩy xóa đi mọi hậu quả do tội để lại trong tâm hồn mình. Đây là hình phạt hữu hạn (temporal punishment), khác xa với hình phạt đời đời (eternal punishment) trong nơi gọi là hỏa ngục dành cho những người chết “trong khi đang mắc tội trọng và không kịp sám hối để xin Chúa thứ tha.” (x. SGLGHCG, số 1033-1035).
Khi ta nhận biết mình có tội nặng hay nhẹ và muốn xin Chúa tha thứ qua bí tích hoà giải thì phải tin rầng Chúa sẵn lòng tha, nếu ta thật lòng sám hối và còn tin tưởng nơi lòng thương xót vô biên của Chúa. Nhưng phải đi xưng tội với một linh mục đang có năng quyền tha tội (linh mục nào đang bị Giám mục tạm rút nâng quyền – hay nôm na gọi là “bi treo chén” (suspension) thì thông thường không được giải tội hay cử hành bất cứ bí tích nào).
Ân xá -toàn phần hay bán phần- chỉ có mục đích tha các hình phạt hữu hạn sau khi tội nặng nhẹ đã được tha qua bí tích hoà giải, tức là tẩy xóa đi những hậu quả do tội còn để lại trong tâm hồn hối nhân như đã nói ở trên.
Giáo lý của Giáo Hội chỉ nói đến hiệu quả của bí tích hoà giải là cho chúng ta được giao hoà hay hiệp thông lại với Thiên Chúa trong thân tình Cha-con từng bị gián đoạn vì tội, nhất là tội trọng, cũng như chỉ nói đến hiệu quả của ân xá là tha hình phạt hữu hạn sau khi tội được tha qua bí tích hoà giải.
Nhưng Giáo Hội không hề đưa ra tiêu chuẩn cụ thể nào về số phận đời đời của một ai sau khi chết. Nghĩa là Giáo Hội chưa hề dạy nếu ai sống thế nào, hoặc làm điều gì, ngay cả tự tử thì chắc chắn sẽ xuống hỏa ngục hoặc sẽ lên thẳng Thiên Đàng sau khi chết... Giáo lý chỉ nói: nếu ai đang mắc tội trọng mà chết không kịp sám hối để được hoà giải vói Chúa thì sẽ phải nhận hình phạt hỏa ngục. (x. SGLGHCG, số1033-1035 )
Nhưng ai rơi vào tình trạng tuyệt vọng này thì chỉ một mình Chúa biết mà thôi. Giáo Hội không biết được nên vẫn dạy phải cầu nguyên cho kẻ chết, kể cả những người tự tử, mặc dù Giáo Hội lên án hành vi này. Mặt khác, Giáo Hội cũng không hề phong thánh cho ai ngay sau khi người đó chết. Cụ thể, ai sống thánh thiện, đạo đức hơn các Đức Giáo Hoàng. Trước khi chết các ngài cũng được xức dầu và lãnh ơn toàn xá trong giờ sau hết (trừ Đức Thánh Cha Gioan Phaolô I chết bất ngờ trong nhà nguyện riêng sau 33 ngày lên ngôi). Nhưng Giáo Hội vẫn cử hành lễ an táng để cầu nguyện cho, chứ chưa hề tức khắc tuyên bố vị đó đã lên Thiên Đàng rồi, nên khỏi cầu nguyện nữa. Ai được phong thánh (canonization) thì cũng phải chờ một thời gian và hội đủ một số tiêu chuẩn theo luật định.
Tóm lại, chúng ta phải tin và trông cậy lòng thương xót tha thứ vô biên của Thiên Chúa. Cũng như tin giá trị và hiệu quả của bí tích hoà giải và ơn toàn xá. Nhưng không thể căn cứ vào đây để phán đoán ngay ai được lên Thiên Đàng hay phải sa hỏa ngục để khỏi cầu nguyện cho những người đã ly trần.
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn