GIÁM MỤC CÓ ĐỒNG TẾ THÁNH LỄ VÀ NHƯỢNG QUYỀN CHỦ SỰ CHO LINH MỤC KHÔNG

Giải đáp phụng vụ: GIÁM MỤC CÓ ĐỒNG TẾ THÁNH LỄ VÀ NHƯỢNG QUYỀN CHỦ SỰ CHO LINH MỤC KHÔNG?

Rome Ngày 05/04/2010 (Zenit.org) Trả lời của cha Edward McNamara, giáo sư phụng vụ đại học Regina Apostolorum.

Hỏi: Thưa cha con muốn biết có văn kiện nào liên quan đến việc một giám mục đồng tế trong thánh lễ và để linh mục chủ sự không? Sách Nghi Thức Các Giám Mục cho thấy khả năng một giám mục chủ sự, nhưng không hề cho thấy ngài có thể đồng tế và để linh mục chủ sự. Điều này dường như tạo ra khó khăn thần học khi giám mục đồntg tế. Tuy nhiên, trong thực tế tình huống này vẫn diễn ra thường xuyên. Thí dụ, một giám mục hưu trí, vốn là một tu sĩ, trở lại tu viện của mình và muốn tham dự thánh lễ cộng đoàn. Đó sẽ trở thành gánh nặng cho cả ngài lẫn cho cộng đoàn, nếu như mỗi khi dâng thánh lễ, ngài đều phải chủ tế. Độc giả T.P, từ Washington, D.C.

Đáp: Thật sự, đã có một tuyên bố gần đây về vấn đề này. Một câu trả lời chính thức cho những nghi vấn “responsa ad dubia proposita” được phát hành năm 2009 trong tờ Notitiae, cơ quan ngôn luận của Thánh Bộ Phượng Tự và Các Bí Tích. Do đó, nó chính là sự giải thích luật đích thật.

Câu hỏi đặt ra bên trên, nói theo một diễn dịch khác: “có hợp pháp (licit) không khi một giám mục đồng tế nhân dịp lễ ngân khánh linh mục, và nhượng quyền chủ tế cho vị linh mục chủ sự ngày lễ kỷ niệm đặc biệt của mình?”

Thánh bộ đã trả lời là “KHÔNG”, trong một số văn kiện của mình. (cần biết rằng câu trả lời cho vấn đề này một lần nữa được nhắc lại trên tờ Zenit của Tòa Thánh, vẫn là “KHÔNG” “negativo”, và thêm phần lưu ý về phẩm phục giám mục). Roma, 31 Gennaio 2014 (Zenit.org)

Sự giải thích của Thánh Bộ về quy luật phụng vụ này luôn có hiệu lực. Bởi lẽ luật này bắt nguồn từ những quy tắc thần học và sự khôn ngoan của các Giáo Phụ, khẳng định rằng chính giám mục phải chủ sự thánh lễ, hoặc không cử hành thánh lễ, nghĩa là không đồng tế.

Quy tắc số 18 trong sách nghi thức giám mục nói như sau: “bất cứ  khi nào cộng đoàn tụ họp chung quanh bàn thờ cùng với tác vụ thánh của giám mục, thì đó là dấu chỉ rõ ràng của đức ái và sự hiệp nhất của Nhiệm Thể, yếu tố cấu thành nên ơn cứu độ. Do vậy, khi có giám mục, đấng có được sự viên mãn tròn đầy của chức thánh, hiện diện thì chính ngài phải chủ sự buổi cử hành phụng vụ đó. Lý do không phải để làm tăng phần long trọng cho buổi lễ, nhưng chính là làm cho buổi cử hành trở nên dấu chỉ rõ ràng về mầu nhiệm Giáo Hội.

Vì lý do này mà giám mục liên kết các linh mục với ngài trong tư cách các vị đồng tế. Thế nên, trong trường hợp vị giám mục hiện diện nhưng không cử hành Thánh Thể, thì ngài vẫn chủ sự phần phụng vụ Lời Chúa, vốn thuộc chủ tế, và chính ngài kết thúc Thánh Lễ với nghi thức chúc bình an. Các phần lễ nghi này được quy chiếu trong đoạn cuối của của sách Nghi Thức Giám Mục ở các số 176-186.

Cần chú ý rằng, câu trả lời chính thức như thế không hoàn toàn chính xác nhắm tới nố chủ tế mà độc giả đã đưa ra. Bởi vì Sách Nghi Thức Giám Mục số 18 rõ ràng nhắm tới Thánh Lễ có sự quy tụ khắp nơi, và vì thế không nhất thiết là trường hợp Thánh Lễ cộng đoàn, dù vậy nó cũng có cùng nguyên nhân là kỷ niệm đặc biệt của linh mục.

Bên cạnh đó, giám mục được trao ban chức mục tử viên mãn, thực tại này phải được biểu lộ nơi vai trò chủ sự của ngài ở bất cứ buổi cử hành nào. Và cũng rất chí lý vì giám mục luôn luôn có quyền lựa chọn cử hành thánh lễ riêng một mình, vì vậy việc đồng tế ở đây hoàn toàn không cần thiết.

Tuy vậy, có thể phát sinh tình huống này: một giám mục già yếu có thể không tự cử hành Thánh Lễ hoặc chủ sự Thánh Lễ cho cộng đoàn mỗi ngày. Khi ấy phải lựa chọn một là đồng tế mà không chủ sự, hai là không cử hành Thánh Lễ nữa. Trong tình huống như thế, thì chọn lựa một sẽ vừa hợp pháp vừa hợp tình hơn về mặt tinh thần.

Cũng thế, xét về tầm quan trọng của Thánh Lễ cộng đoàn cho một dòng tu, khả năng vẫn để ngỏ cho một giám mục tu sĩ hưu trí để ngài xin phép Tòa Thánh một biệt lệ khỏi quy tắc chung về việc ngài phải chủ sự Thánh Lễ hàng ngày.

Pr. Nguyễn Đức Thắng

chuyển ngữ từ trang Zenit, Rome Ngày 05/04/2010 (Zenit.org)