Trong mùa Giáng
Sinh này, chúng ta một lần nữa chú tâm vào mầu nhiệm của Thiên
Chúa là Đấng từ trời xuống để mặc lấy xác phàm của chúng ta.
Trong Chúa Giêsu, Thiên Chúa đã nhập thể, đã trở thành một người
như chúng ta, và nhờ đó mở cửa Thiên Đàng của Ngài cho chúng ta,
để chúng ta được hiệp thông hoàn toàn với Ngài.
Trong những ngày này, nơi các nhà thờ của chúng ta vang lên
nhiều lần từ “nhập thể” của Thiên Chúa, để diễn tả thực thể mà
chúng ta cử hành vào dịp Giáng Sinh: Con Thiên Chúa đã làm
người, như chúng ta đọc trong Kinh Tin Kính. Nhưng từ này, là
trọng tâm của đức tin Kitô giáo, có ý nghĩa gì? Từ nhập thể phát
nguồn từ tiếng Latinh “incarnatio”. Thánh Ignatiô thành
Antiôkia, ở cuối thế kỷ thứ nhất, và đặc biệt là Thánh Irênê đã
sử dụng thuật ngữ này khi suy niệm về Lời Mở Đầu của Tin Mừng
Thánh Gioan, đặc biệt về cụm từ “Ngôi Lời đã trở thành nhục thể”
(Ga 1:14). Ở đây từ “nhục thể” hay “xác thịt” theo cách dùng của
tiếng Do Thái, ám chỉ toàn thể con người, con người toàn diện,
nhưng chỉ theo khía cạnh của sự ngắn ngủi và tạm bợ, nghèo nàn
và bất ngờ của nó. Điều ấy có nghĩa là ơn cứu độ được mang đến
bởi Thiên Chúa làm người nơi Chúa Giêsu thành Nagiareth chạm đến
con người trong thực trạng cụ thể của Người và trong bất cứ tình
trạng nào mà Người gặp. Thiên Chúa nhận lấy thân phận con người
để chữa nó khỏi tất cả những gì chia cách chúng ta với Ngài, để
chúng ta có thể gọi Ngài, trong Con Một của Ngài, bằng danh hiệu
“Abba, Cha ơi” và thực sự là con cái Thiên Chúa. Thánh Irênê
nói, “Đây là lý do tại sao Ngôi Lời đã làm người, và Con Thiên
Chúa đã trở thành Con Người: để con người, qua việc bước vào sự
hiệp thông với Ngôi Lời và nhờ đó nhận được quyền làm con Thiên
Chúa, có thể trở thành một người con của Thiên Chúa” (Adversus
haereses, 3,19,1: PG 7,939; x. Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công
Giáo, 460).
“Ngôi Lời đã trở thành nhục thể” là một trong những chân lý mà
chúng ta đã trở nên quá quen thuộc với sự cao cả của biến cố mà
nó diễn tả đến nỗi hầu như nó không còn ảnh hưởng gì đến chúng
ta nữa. Và quả thực, trong mùa Giáng Sinh này, trong đó từ ngữ
này thường được lập lại trong phụng vụ, đôi khi người ta quan
tâm nhiều hơn đến vẻ bề ngoài, đến các “màu sắc” của ngày lễ,
thay vì trọng tâm của sự mới mẻ vĩ đại của Kitô giáo mà chúng ta
cử hành: có một điều gì đó hoàn toàn không thể tưởng tượng được,
mà chỉ có một mình Thiên Chúa mới có thể làm được và chúng ta
chỉ có thể vào được bằng đức tin. Ngôi Lời (Logos) là Đấng ở
cùng Thiên Chúa, Ngôi Lời là Thiên Chúa (x. Ga 1:1), Đấng Tạo
Hóa của thế gian, mà nhờ Người mọi sự được tạo thành (x. 1:3),
đã cùng đồng hành và đang cùng đồng hành với con người trong
lịch sử với ánh sáng của Ngài (x. 1:4-5; 1:9), làm người và ở
giữa chúng ta, trở thành một người trong chúng ta (x. 1:14).
Công đồng Vaticanô II khẳng định: “Con Thiên Chúa ... đã làm
việc với bàn tay con người, Người đã suy nghĩ bằng một trí khôn
con người, Người đã hành động với một ý chí con người, và đã yêu
thương bằng một trái tim con người. Được sinh ra bởi Đức Trinh
Nữ Maria, Người đã thực sự trở nên một người trong chúng ta,
giống chúng ta trong mọi sự ngoại trừ tội lỗi” (Gaudium et Spes,
22). Như thế điều quan trọng là phục hồi sự kinh ngạc trước mầu
nhiệm này, chúng ta hãy để cho mình được bao bọc bởi sự vĩ đại
của biến cố này: Thiên Chúa, Thiên Chúa thật, Đấng Tạo Hóa của
tất cả, đã đi trên các đường phố của chúng ta như một con người,
trong khi đi vào thời gian của con người để truyền thông cho
chúng ta sự sống của Người (x. 1 Ga 1:1-4). Và Người đã không
làm điều ấy với vẻ huy hoàng của một Đấng Tối Cao cai trị thế
gian bằng quyền lực của Người, nhưng bằng sự khiêm tốn của một
Hài Nhi.
Tôi muốn nhấn mạnh đến một yếu tố thứ hai. Trong dịp Lễ Giáng
Sinh chúng ta thường trao đổi một ít món quà với những người
thân cận nhất của mình. Đôi khi việc đó có thể là một cử chỉ
được thực hiện theo quy ước, nhưng nói chung thì cử chỉ này diễn
tả tình cảm, là một dấu chỉ của tình yêu và sự ngưỡng mộ. Trong
lời nguyện tiến lễ trong Thánh Lễ của Đại Lễ Giáng Sinh, Hội
Thánh cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin chấp nhận của lễ chúng con dâng
trong đêm ánh sáng này, và nhờ sự trao đổi mầu nhiệm của các ơn
này xin biến đổi chúng con trong Đức Kitô Con Chúa, là Đấng đã
nâng con người lên cạnh Chúa trong vinh quang”. Ý tưởng tặng quà
nằm ở trung tâm của phụng vụ và giúp chúng ta hiểu được món quà
nguyên thủy của Lễ Giáng Sinh: trong đêm thánh này, Thiên Chúa,
bằng cách trở thành nhục thể, đã muốn trở thành một món quà cho
loài ngưởi, đã hiến mình cho chúng ta, Thiên Chúa đã ban Con Một
Ngài như một món quà cho chúng ta, Người đã mặc lấy nhân tính
của chúng ta để ban cho chúng ta thiên tính của Người. Đây là
món quà cao cả. Ngay cả trong việc tặng quà của chúng ta, một
món quà đắt tiền hay không chẳng phải là điều quan trọng; người
nào không thể trao tặng một chút của chính con người mình thì
luôn trao tặng quá ít; thật vậy, đôi khi chúng ta chỉ cố gắng
thay thế con tim và quyết tâm tự hiến của mình bằng tiền bạc,
bằng vật chất. Mầu nhiệm Nhập Thể có nghĩa là Thiên Chúa đã
không làm như vậy: Ngài đã không ban tặng một vật gì đó, nhưng
đã ban chính mình trong Con Một Ngài. Ở đây chúng ta tìm thấy
một khuôn mẫu cho mình, ngõ hầu mối quan hệ của chúng ta, đặc
biệt là với những người quan trọng nhất, được hướng dẫn bởi lòng
quảng đại và tình yêu.
Tôi muốn cống hiến một suy tư thứ ba: thực tại của mầu nhiệm
Nhập Thể của Thiên Chúa, của Đầng trở thành một người như chúng
ta, cho chúng ta thấy chủ nghĩa hiện thực chưa từng có của tình
yêu Thiên Chúa. Thực ra, hành động của Thiên Chúa không giới hạn
trong những từ ngữ; trái lại, chúng ta có thể nói rằng Ngài
không hài lòng với lời nói nhưng đắm mình trong lịch sử của
chúng ta cùng vác lấy sự mệt mỏi và gánh nặng của cuộc sống con
người. Con Thiên Chúa đã thực sự trở thành con người được sinh
ra bởi Đức Trinh Nữ Maria, trong một thời điểm và một địa điểm
cụ thể, ở Bethlehem dưới triều đại Hoàng Đế Augustô, khi
Quiriniô làm thủ hiến (Lc 2:1-2); Người đã lớn lên trong một gia
đình, có bạn bè, Người thành lập một nhóm môn đệ, Người truyền
cho các Tông Đồ tiếp tục sứ mệnh của Người, Người đã kết thúc
cuộc đời dương thế của Người trên thập giá. Phương thức hành
động này của Thiên Chúa là một sự kích thích mạnh mẽ để cho
chúng ta tự hỏi về tính hiện thực của đức tin của mình, là điều
không nên chỉ giới hạn trong phạm vi tình cảm và cảm xúc, nhưng
phải đi vào thực tại của cuộc đời chúng ta, phải chạm vào cuộc
sống thường nhật của chúng ta và cũng hướng dẫn nó một cách
thiết thực. Thiên Chúa không ngừng lại ở lời nói, nhưng Người
chỉ cho chúng ta phải sống thế nào và chia sẻ kinh nghiệm của
chúng ta, ngoại trừ tội lỗi. Sách Giáo Lý của Thánh Piô X mà một
số người trong chúng ta đã học khi còn nhỏ, cách đơn giản, với
câu hỏi: “Để sống theo Thiên Chúa, chúng ta phải làm gì?”, đã
cho chúng ta câu trả lời này: “Để sống theo Thiên Chúa, chúng ta
phải tin vào những chân lý mà Ngài đã mặc khải và giữ các giới
răn của Ngài với sự giúp đỡ của ân sủng của Ngài, mà chúng ta
lãnh nhận qua các bí tích và cầu nguyện.” Đức tin có một khía
cạnh cơ bản không những chỉ ảnh hưởng đến trí khôn và tâm hồn,
mà còn tất cả cuộc đời chúng ta.
Tôi đề nghị một yếu tố cuối cùng để anh chị em suy nghĩ. Thánh
Gioan nói rằng Lời Chúa, Ngôi Lời ở cùng Thiên Chúa từ nguyên
thủy, và rằng tất cả mọi sự được tạo thành bởi Ngôi Lời, và
không có Người, thì không có gì hiện hữu được (x. Ga 1:1-3).
Thánh sử rõ ràng ám chỉ câu chuyện tạo dựng trong các chương đầu
của sách Sáng Thế Ký, và đọc lại chúng trong ánh sáng của Đức
Kitô. Đây là một tiêu chuẩn cơ bản trong việc đọc Thánh Kinh của
Kitô giáo: Cựu Ước và Tân Ước phải luôn luôn được đọc cùng nhau,
và từ Tân Ước ý nghĩa sâu xa nhất của Cựu Ước cũng được tỏ lộ.
Cùng một Ngôi Lời, luôn luôn hiện hữu cùng Thiên Chúa, là chính
Thiên Chúa và nhờ Người và vì Người mà mọi sự được tạo thành (x.
Col 1:16-17), Người đã làm người: Thiên Chúa vĩnh cửu và vô cùng
đã dìm mình trong sự hữu hạn của con người, trong tạo vật của
mình, để dẫn đưa con người và toàn thể tạo vật về với Người.
Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo xác quyết: “Việc tạo dựng
thứ nhất tìm thấy ý nghĩa và tột đỉnh của nó trong việc tạo dựng
trong Đức Kitô, mà sự rạng ngời vượt quá sự rạng ngời của việc
tạo dựng thứ nhất” (số 349).
Các Giáo Phụ của Hội Thánh đã đặt Chúa Giêsu cạnh ông Ađam, đến
nỗi gọi Người là “Ađam thứ hai” hoặc Ađam cuối cùng, hình ảnh
hoàn hảo của Thiên Chúa. Với việc nhập thể của Con Thiên Chúa,
một cuộc tạo dựng mới đã xảy ra, đem lại câu trả lời đầy đủ cho
câu hỏi “Con người là ai?” Chỉ trong Chúa Giêsu mà kế hoạch của
Thiên Chúa dành cho con người được tỏ lộ đầy đủ: Người là con
người đúng nghĩa theo Thiên Chúa. Công Đồng Vaticanô II mạnh mẽ
nhắc lại: “Thực ra, chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể mà mầu
nhiệm về con người được sáng tỏ... Đức Kitô, Ađam mới, mặc khải
trọn vẹn về con người cho chính họ và làm cho ơn gọi tối thượng
của họ được rõ ràng” (Gaudium et Spes, 22; x. Sách Giáo Lý của
Hội Thánh Công Giáo, 359). Trong Hài Nhi này, Con Thiên Chúa
được chiêm ngưỡng trong dịp Giáng Sinh, chúng ta có thể nhận ra
không những chỉ dung nhan thật sự của Thiên Chúa, mà cả khuôn
mặt thật sự của con người; và chỉ bằng cách mở lòng mình ra cho
hành động của ân sủng của Người cùng cố gắng mỗi ngày để theo
Người, chúng ta hiểu rõ kế hoạch của Thiên Chúa dành cho chúng
ta, dành cho mỗi người chúng ta.
Các bạn thân mến, trong giai đoạn này, chúng ta suy niệm về sự
phong phú cao cả và tuyệt vời của mầu nhiệm Nhập Thể, để Chúa
soi sáng chúng ta và biến đổi chúng ta mỗi ngày một hơn thành
hình ảnh của Con Ngài làm người vì chúng ta. Xin cám ơn anh chị
em.