Khai mạc năm th�nh 2010

A. PHẦN TR�NH B�Y

Năm 1622 l� kh�c ngoặc quan trọng trong lịch sử truyền gi�o của Hội Th�nh. Trước những lạm dụng của c�c vị vua Bảo Trợ, T�a Th�nh lấy lại quyền điều h�nh việc truyền gi�o, v� thiết lập Th�nh Bộ Truyền B� �ức Tin (1622), Th�nh Bộ đ� kiểm tra lại to�n bộ sinh hoạt truyền gi�o tr�n thế giới, v� cung cấp nhiều phương tiện truyền gi�o như: mở nh� in đa ngữ, hỗ trợ t�i ch�nh, gửi c�c s�ch phụng vụ v� gi�o l�, lập chủng viện Urbano 1627, để đ�o tạo c�c chủng sinh ở c�c miền truyền gi�o gửi về, lập ra chức Gi�m quản T�ng T�a cho c�c gi�m mục miền truyền gi�o, trực thuộc T�a Th�nh. Phương ph�p truyền gi�o ở c�c nơi đều phải tu�n theo sự hướng dẫn của Th�nh Bộ, dựa tr�n bản Huấn Thị 1659, với những chỉ thị t�ch cực: “C�c thừa sai phải được huấn luyện theo luật b�c �i Tin Mừng, biết th�ch nghi với phong tục v� t�nh t�nh người kh�c... C�ng việc trước mắt của chư huynh l� đưa những người địa phương, xứng đ�ng l�n chức linh mục v� cả gi�m mục nữa... H�y rao giảng cho t�n hữu bổn phận trung th�nh với ch�nh quyền... �ừng đưa v�o nước họ đất nước của m�nh, m� l� �ức Tin, �ức Tin n�y kh�ng hề khai trừ hay l�m tổn thương những nghi lễ tập tục của bất cứ d�n tộc n�o cả...”

Cũng năm đ�, ng�y 9-9-1659. T�a Th�nh thiết lập hai gi�o phận tr�n đất Việt, v� đặt hai Gi�m Quản T�ng T�a đầu ti�n:

– Gi�o phận ��ng Trong: từ s�ng Gianh trở v�o, với �ức cha Lambert de la Motte.

– Gi�o phận ��ng Ngo�i: từ s�ng Gianh trở ra, với �ức cha Fran�ois Pallu.

Trải qua ba trăm năm (từ 1659-1960). Hội Th�nh Việt Nam đ� ph�t triển trong sự chăm s�c của nhiều đơn vị thừa sai; với sự đ�ng g�p rất lớn lao của c�c linh mục v� tu sĩ Việt Nam; đ� đồng h�nh c�ng d�n tộc trong mọi biến cố, v� đ� t�ch cực l�m chứng cho niềm Tin bằng nhiều hoạt động b�c �i phục vụ, cũng như bằng ch�nh cả mạng sống m�nh.

1. Những v�ng tay th�n �i

Nằm trong sự điều h�nh chung của Th�nh Bộ Truyền Gi�o, tuổi thơ của Hội Th�nh Việt Nam đ� được biết bao tr�i tim v� b�n tay c�c t�n hữu khắp bốn phương săn s�c v� dưỡng nu�i: C�c nh� truyền gi�o tại Việt Nam, linh mục hoặc tu sĩ nam nữ, thuộc nhiều quốc tịch như Ph�p, T�y Ban Nha, �, �ức, Bỉ, �i Nhĩ Lan, Gia N� �ại, Hoa Kỳ, Trung Hoa... C�c ng�i đ� sẵn s�ng từ bỏ qu� cha đất tổ, để đến hoạt động tại Việt Nam, v� ước nguyện được phục vụ Tin Mừng tr�n giải đất n�y. C�c ng�i đ� chấp nhận nếp sống thiếu thốn tiện nghi, cư ngụ trong c�c m�i nh� tranh v�ch đất, chịu đựng kh� hậu n�ng bỏng của v�ng nhiệt đới, chấp nhận cả những ngược đ�i, hiểu lầm. Trong những tập thể đ�ng g�p nhiều c�ng sức nhất cho ch�ng ta c� ng�y h�m nay, phải kể đến Hội Thừa Sai Paris, D�ng �aminh, D�ng T�n, v� D�ng Phanxic�.

H�ng ng�n th�nh vi�n Hội Thừa Sai Paris đ� đảm nhiệm to�n bộ khu vực địa phận T�y ��ng Ngo�i (nay l� c�c địa phận H� Nội, Vinh, Hưng H�a, Ph�t Diệm v� Thanh H�a), v� khu vực địa phận ��ng Trong (nay l� 15 địa phận thuộc gi�o tỉnh Huế v� S�i G�n) suốt 300 năm, trước khi giao lại cho h�ng Gi�o phẩm Việt Nam.

Tương tự như thế l� d�ng �a Minh với địa phận ��ng ��ng Ngo�i (nay l� c�c địa phận Hải Ph�ng, B�i Chu, Bắc Ninh, Th�i B�nh v� Lạng Sơn), với 243 thừa sai T�y Ban Nha v� 134 linh mục D�ng người Việt.

Ngo�i ra D�ng T�n, sau 1659 vẫn c�n một số thừa sai hoạt động tại ��ng Trong đến năm 1783, v� ��ng Ngo�i đến 1802. Ri�ng D�ng Phanxic�, với hơn một thế kỷ (từ 1719-1834), đ� thiết lập th�m h�ng trăm gi�o xứ mới tại miền Trung v� miền Nam. Từ năm 1862, khi vua Tự �ức chấp thuận cho việc giảng đạo, số c�c D�ng Tu đến tr�n giải đất h�nh chữ “S” n�y ng�y c�ng nhiều, v� đảm nhiệm những sinh hoạt ng�y c�ng đa dạng.

– D�ng Nữ c� c�c D�ng: Phaol� th�nh Chartres (1860), D�ng k�n C�t minh (1862), Ch�a Quan Ph�ng (1876), �ức B� Truyền Gi�o (1924), Vinh Sơn Phal� (1925), Nữ T� Quốc Tế, Biển �ức v� Tiểu Muội (1954), Nữ tu �ấng Chăn Chi�n L�nh (1958), Con �ức Mẹ Ph� Hộ Sal�sian v� Nữ Tỳ Đức Gi�su - Mẹ Maria (1961), tu hội D�ng Truyền (1964) v� d�ng Phal� Thiện Bản (1974).

– D�ng Nam c� c�c D�ng: Lasan (1866), �aminh Lyon (1902), Ch�a Cứu Thế (1925), Phanxic� (1928), Tu hội Xu�n B�ch (1933), �an viện Xi-t� Mỹ Ca (1933), Biển �ức (1935), Gioan Thi�n Ch�a (1952), Don Bosco (1952), Tiểu �ệ �ức Gi�su (1953), Lagiariste (1954), D�ng T�n (1957), �ức Mẹ Người ngh�o (1970) v� D�ng Th�nh Thể (1971).

Ngo�i ra ch�ng ta kh�ng thể qu�n những “đồng xu mỗi tuần” của h�ng triệu t�n hữu khắp nơi, tham gia v�o c�c Hội Truyền B� �ức Tin ở Lyon (1822), Hội Th�nh Nhi (1843) nhằm gi�p trẻ em miền truyền gi�o, v� Hội Th�nh Ph�r� (1893) gi�p c�c chủng viện truyền gi�o. Cũng kh�ng thể qu�n, đ�ng sau c�c nh� truyền gi�o l� tập thể c�c D�ng tu quốc tế, sẵn s�ng yểm trợ c�c chương tr�nh từ thiện, tặng học bổng... V� cũng thế, l�m sao qu�n được h�ng triệu c�c th�n hữu, v� �n nh�n khắp ho�n cầu, mỗi ng�y d�ng lời cầu nguyện cho Hội Th�nh Việt Nam.

2. �ảm nhận vận mệnh ch�nh m�nh

�ọc lại lịch sử Gi�o Hội Việt Nam, người ta thấy ngo�i vai tr� của c�c thừa sai nước ngo�i, việc ph�t triển của Hội Th�nh đ� nhờ v�o ch�nh những người Việt thiện ch� v� hăng say, d�ng hiến trọn cuộc sống cho Nước Trời, đưa Tin Mừng đến khắp c�c hang c�ng ng� hẻm, v� nu�i dưỡng đời sống đức tin cho anh em m�nh, đ� l� c�c linh mục v� tu sĩ Việt Nam.

a. H�ng gi�o sĩ Việt Nam. Năm 1668, Đức cha Lambert đ� đặt tay truyền chức cho bốn linh mục ti�n khởi tại Juthia, Th�i Lan l�: Cha Giuse Trang, cha Luca Bền, (thuộc ��ng Trong) cha B�n�đict� Hiền, Gioan Huệ (thuộc ��ng Ngo�i) v� năm sau, th�m bảy t�n linh mục kh�c thuộc ��ng Ngo�i. Ch�n linh mục ��ng Ngo�i đ� c�ng với �ức Cha Lambert v� ba thừa sai, họp C�ng �ồng đầu ti�n của Hội Th�nh Việt Nam tại phố Hiến, th�ng 2-1670. C�c vị đ� c�ng nhau đưa ra một chương tr�nh hoạt động, chia gi�o xứ, chọn th�nh Giuse l�m bổn mạng, v� ấn định việc đ�o tạo chủng sinh qua tổ chức nh� �ức Ch�a Trời. Với tổ chức Nh� �ức Ch�a Trời, từ nay, mỗi gi�o xứ ổn định đều trở th�nh một “tiểu chủng viện” ươm trồng ơn gọi. Những người c� khả năng sẽ được chọn gởi v�o chủng viện, hoặc v�o trường Kẻ Giảng để trở th�nh linh mục hoặc thầy giảng. Ch�nh nhờ đ�, Hội Th�nh Việt Nam kh�ng bao giờ thiếu linh mục, kể cả trong những giai đoạn b�ch hại gay go nhất, khi to�n bộ c�c thừa sai bị trục xuất. Kh�ng kể c�c chủng viện li�n địa phận tại Juthia (1665), Pondich�ry, Ấn �ộ (1769-1782), v� P�nang, M� Lai � (từ 1807), đ� c� biết bao linh mục xuất th�n từ c�c chủng viện:

– Miền Nam tại H� Ti�n (1776) dời l�n T�n Triều, Bi�n H�a (1778), rồi Mỹ Tho (1783), v� L�i Thi�u (1789-1832).

– Miền Trung tại Thợ ��c, Huế (1739-1750), rồi B�nh �ịnh, mới đầu ở Dinh C�t (1782), sau ở H�a Ninh (1784) v� An Ninh (1801-1820).

– Miền Bắc c� chủng viện Nghệ An (1685). Kẻ L� (1697). Ki�n Lao (1683), Kẻ Cốc, Bắc Ninh (1684), Lục Thủy, B�i Chu (1686) v� Kẻ B�i (1773).

Sau n�y, mỗi địa phận mới được th�nh lập, lại đi k�m với c�c chủng viện mới. Thống k� sau đ�y cho ta thấy mức ph�t triển của h�ng gi�o sĩ Việt Nam qua c�c giai đoạn: 43 linh mục năm 1700, 119 vị năm 1800, 385 vị năm 1900, 1158 vị năm 1933 v� năm 1963 số linh mục Việt Nam đ� l�n đến 2018 (393 linh mục D�ng).

b. C�c d�ng tu Việt Nam (thế kỷ XVII - XIX). “Hội Th�nh Việt Nam từ thuở khai nguy�n, đ� được Thi�n Ch�a ban cho một qu� tặng qu� b�u l� D�ng Mến Th�nh Gi�, như một c�nh tay hữu h�nh của Ch�a Kit�, để cộng t�c với Hội Thầy Giảng, h�ng gi�o sĩ bản quốc, v� c�c qu� chức x�y dựng nhiệm thể Ch�a Cứu Thế...” D�ng Mến Th�nh Gi� l� hội d�ng nữ đầu ti�n mang bản sắc � Ch�u v� hướng hẳn về việc truyền gi�o cho lương d�n. Quả thực, ngay từ đầu năm 1670 (thứ tư Lễ Tro), �ức Cha Lambert đ� nhận lời khấn của hai nữ tu ti�n khởi An� v� Paula, tại Ki�n Lao; đ� soạn thảo v� ban h�nh hiến ph�p D�ng. Năm sau, ng�i thiết lập th�m một cộng đo�n tại Quảng Ng�i. Kể từ đ�, dần dần nữ tu Mến Th�nh Gi� c� mặt tr�n c�c miền đất nước, giữ ba lời khấn, sống cộng đo�n v� li�n kết với nhau: gi�o dục giới trẻ về văn h�a v� đức tin, phục vụ bệnh nh�n, bảo vệ trẻ thơ v� g�p phần thăng tiến nữ giới bằng gi�o dục v� hướng nghiệp. Năm 1854, �ức Cha Retord Li�u đ� gửi tin về Ch�u �u: “D�ng Mến Th�nh Gi� c� 72 nh�, 1600 chị em; v� đ� rửa tội hơn 51.000 trẻ em hấp hối”.

Tại miền Truyền gi�o thuộc d�ng �aminh, ngo�i c�c nữ tu Mến Th�nh Gi�, c�n c� đ�ng đảo c�c chị em �aminh D�ng Ba Sống Chung. Kể từ thời cha ch�nh Bustamante Hy, nh� phước �aminh đầu ti�n được lập ở Trung Linh năm 1715. Về tinh thần, chị em học theo gương Th�nh Phụ �aminh v�c c�c Th�nh D�ng; về tổ chức, chị em như một tu hội c� lời khấn tư, c�n về hoạt động th� tương tự c�c nữ tu Mến Th�nh Gi�. Thống k� của cha ch�nh Alonso Ph� năm 1780 cho biết trong khu vực �aminh c� 5 nh� Mến Th�nh Gi� (48 d�) v� 12 nh� nữ �aminh (178 d�). �ến năm 1933, số nữ tu �aminh tại bốn địa phận D�ng l� 780.

Cuối thế kỷ XIX nhiều D�ng tu mới đ� được th�nh lập tại Việt Nam:

– D�ng Nam gồm c�: Kit� Vua, C�i Nhum (1870), Sư huynh Th�nh T�m Huế (1925), Th�nh Giuse Nha Trang (1926), Qui Nhơn (1928), �ức Mẹ �ồng C�ng (1953); c�c tu hội: Nhập Thể Tận Hiến (1969), Th�nh Gia Long Xuy�n (1970), Nh� Ch�a (1971), �ắc Lộ (1957), Gioan Tiền Sử (1974), Truyền Gi�o Cần Thơ (1963), Gia đ�nh Na-Gia (1964). Ri�ng D�ng Phước Sơn được lập năm 1920, đ� gia nhập gia đ�nh Xit� năm 1934, được n�ng l�n th�nh chi d�ng Th�nh Gia năm 1964 (gồm c�c �an viện Phước Sơn 1920, Ch�u Sơn 1936, Phước L� 1952, Ch�u Sơn �� Lạt 1957 v� Ch�u Thủy B�nh Tuy 1972).

– D�ng Nữ gồm c�: Con �ức Mẹ V� Nhiễm (1920), Con �ức Mẹ Thăm Viếng (1937), Con �ức Mẹ M�n C�i (1946), Nữ Tu Ảnh Ph�p lạ Kontum (1947), Trinh Vương (1953), Khiết T�m Nha Trang (1961), Tu hội Nữ Tỳ Đức Gi�su Linh Mục (1966, th�nh hội d�ng 1987), Con �ức Mẹ B�nh Thủy Cần Thơ (1967), Nữ Vương H�a B�nh (1969, Ban M� Thuộc), Tu hội Nhập Thể Tận Hiến (1969). Ngo�i ra c�n một số tu hội thử nghiệm như: T�i T� Th�nh Linh, Nữ Th�nh T�m, Nữ T� Truyền Gi�o, Nữ Tu Lasan, N� Tỳ Thi�n Ch�a, Nữ tu Th�nh Thể, Ch�a H�i �ồng, v� một số c�c Gia ��nh B�c �i (Foyers de charit�).

3. Dấn th�n phục vụ con người

Với tỷ lệ nhỏ nhoi trong cộng đồng d�n tộc, Hội Th�nh thực ra chỉ tham gia một phần n�o với sự nghiệp chung của đồng b�o. Thế nhưng, Hội Th�nh vẫn canh c�nh b�n l�ng mối bận t�m phục vụ cho c�ng cuộc con người ng�y c�ng tươi s�ng, tiến bộ v� b�nh an, đ� để lại những chứng t� tập thể đặc biệt về mặt an sinh, gi�o dục v� b�c �i từ thiện.

G�p phần v�o sự sống c�n của qu� hương, đ� c� kh�ng �t t�n hữu tham gia qu�n đội của T�y Sơn, nhiều người c�n giữ những vị tr� chỉ huy. Trong phong tr�o y�u nước thời cận đại, sử s�ch ghi lại danh t�nh nhiều nh�n vật, như linh mục �ặng �ức Tuấn, như Nguyễn Trường Tộ, linh mục Nguyễn �iều, �ội Vũ, L�nh Phi�n, thầy gi� Mai, l�o Bang, hoặc c�c linh mục �ầu Quang Lĩnh, Nguyễn Tường, Nguyễn Thần �ồng... C�c vị đ� đ�ng g�p phần tim �c để “Hiến B�nh T�y S�ch” để “Tế cấp luận”, v� đ�ng g�p phần xương m�u tr�n những chặng đường d�i đầy ch�ng gai, để d�nh độc lập cho d�n tộc.

Trong hướng an sinh, c�c t�n hữu c�ng nhịp bước với mọi người trong bối cảnh kinh tế kh� khăn: từ những đo�n người đ�ng đảo theo ch�n cụ Nguyễn C�ng Trứ đến lập cư tại Tiền Hải, Kim Sơn, Th�i B�nh; cho tới những đo�n người theo kế hoạch của Ch�a Nguyễn, đến an cư lập nghiệp ngay từ giai đoạn đầu M�i Xuy, Bi�n H�a. Rồi qua những năm th�ng lịch sử, tương tự những đan viện thời Trung Cổ l�m n�n những l�ng mạc �u Ch�u, c�c linh mục đ� dẫn d�n đi “lập trại” biến những khu vực hoang vu th�nh khu d�n cư đ�ng đảo, sinh hoạt sầm uất.

Trong l�nh vực gi�o dục v� x� hội, hầu như bất cứ nh� thờ hay tu viện n�o cũng k�m theo trường học v� tổ chức b�c �i từ thiện, như những lớp miễn ph�, những bệnh viện hoặc trạm x�, xin đan cử một thống k� của c�c địa phần miền Trung v� miền Nam v�o năm 1969 (20). C�c nh� thờ v� d�ng tu đ� đảm nhiệm tất cả:

– 1030 trường tiểu học, với 345.756 học sinh (25% kh�ng c�ng gi�o).

– 226 trường trung học, 152.928 học sinh (46% kh�ng c�ng gi�o).

– 41 bệnh viện, với 7.000 giường.

– 239 trạm ph�t thuốc, 36 nh� hộ sinh, 29 nh� dưỡng l�o.

– 9 trại phong, với 2.500 bệnh nh�n.

– 82 c�-nhi-viện chăm s�c 11.000 em.

Dĩ nhi�n những con số ấy cũng chưa nhiều, nhưng cũng đủ nhắc nhở người t�n hữu h�m nay, theo c�ch thế của m�nh, nối tiếp v�o truyền thống mục vụ ấy.

4. Lớn l�n trong thử th�ch

Trước hiểm họa thực d�n Ph�p, triều đ�nh Nh� Nguyễn phải chọn một trong hai con đường: hoặc l� tiến h�nh cải c�ch trong nước, mở rộng bang giao để bảo to�n chủ quyền; hoặc l� ch�m đắm trong ch�nh s�ch thủ cựu, tự c� lập, cố gắng duy tr� chế độ qu�n chủ chuy�n chế lạc hậu. V� triều đ�nh đ� chọn con đường thứ hai: d�ng những điều luật h� khắc để trừng trị mọi h�nh vi bị coi như l� chống đối, v� thi h�nh những ch�nh s�ch cấm đạo Giat� ngặt ngh�o (21). Ph�n t�ch l� do việc cấm đạo l� tr�ch nhiệm của khoa lịch sử, trong khi đ�, 14 chỉ dụ cấm đạo từ 1833-1862 l� một thực tế lịch sử (22).

V�, ch�nh giữa bối cảnh kh� khăn đ�, niềm tin của người Kit� hữu được thanh luyện. Khi m� việc giữ đạo chẳng đem lại cho họ một lợi tức n�o cụ thể, số Kit� hữu vẫn tiếp tục gia tăng, từ 320.000 năm 1800, l�n 426.000 năm 1855. Số địa phận từ 3 n�ng l�n th�nh 8 địa phận năm 1850, v� 13 địa phận năm 1933.

Trong số những người đổ m�u đ�o minh chứng cho niềm tin: 117 vị đ� được suy t�n ch�n phước trong 4 đợt: �ức L�� XIII suy t�n 64 vị năm 1900; �ức Pi� X suy t�n 8 vị năm 1906, v� 20 vị năm 1909; �ức Pi� XII suy t�n 25 vị năm 1951. Th�nh Phần gồm 8 gi�m mục, 50 linh mục, 1 chủng sinh, 14 th�y giảng v� 44 gi�o d�n. Tất cả đ� được �ức Gioan Phaol� II suy t�n Hiển Th�nh ng�y 19-6-1988.

C�c địa phận mới được th�nh lập trước 1933:

– Tại ��ng Ngo�i: Vinh (1864), B�i Chu (1848), Bắc Ninh (1833), Hưng H�a (1895), Ph�t Diệm (1901), Lạng Sơn (1913), Thanh H�a (1932).

– �ịa phận ��ng Trong: năm 1844 được chia th�nh 2 địa phận ��ng (Qui Nhơn) v� T�y (S�i G�n) t�ch ra th�m c�c địa phận Huế (1950), Nam Vang (1950) v� Kontum (1932). Năm 1933, Hội Th�nh Việt Nam c� Gi�m Mục ti�n khởi l� �ức Cha J.B. Nguyễn B� T�ng, khởi sự cho giai đoạn mới, giai đoạn tiến triển đến trưởng th�nh.

(Tr�ch “Lược Sử Hội Th�nh C�ng Gi�o Tại Việt Nam” trong Gi�o L� Hội Th�nh C�ng Gi�o của HĐGMVN, trang 107-114)Nguồn: hdgmvietnam.org

B. PHẦN HỎI-Đ�P

1- H. C�c gi�o phận đầu ti�n tại Việt Nam được thiết lập khi n�o?

T. Ng�y 9.9.1659, To� Th�nh đ� thiết lập 2 gi�o phận đầu ti�n tr�n đất Việt Nam v� đặt hai Gi�m quản t�ng to�: miền Nam (Đ�ng Trong) với Đức Gi�m mục Lambert de la Motte v� miền Bắc (Đ�ng Ngo�i) với Đức Gi�m mục Fran�ois Pallu.

2- H. Những linh mục đầu ti�n người Việt Nam l� ai?

T. Đ�ng Trong c� c�c linh mục Giuse Trang v� Luca Bền, c�n Đ�ng Ngo�i c� c�c linh mục B�n�đict� Hiền v� Gioan Huệ. Tất cả đều được Đức Gi�m mục Lambert de la Motte truyền chức tại Th�i Lan.

3- H. C�ng đồng đầu ti�n của Gi�o Hội tại Việt Nam được tổ chức tại đ�u?

T. C�ng đồng đầu ti�n của Gi�o Hội tại Việt Nam được tổ chức tại Phố Hiến (Hưng Y�n) v�o th�ng 2 năm 1670 dưới quyền chủ toạ của Đức Gi�m mục Lambert de la Motte.

4- H. Nội dung của c�ng đồng gồm những g�?

T. C�ng đồng đ� đưa ra một chương tr�nh hoạt động: chia gi�o xứ, chọn th�nh Giuse l�m bổn mạng Gi�o Hội tại Việt Nam v� ấn định việc đ�o tạo chủng sinh qua tổ chức Nh� Đức Ch�a Trời.

5- H. C�c Kit� hữu Việt Nam đ� sống đức tin thế n�o?

T. C�c Kit� hữu Việt Nam đ� ki�n cường giữ vững đức tin; hằng trăm ng�n đ� phải đổ m�u đ�o để minh chứng cho đức tin của m�nh. Trong số đ�, c� 117 vị tử đạo gồm 8 gi�m mục, 50 linh mục, 59 gi�o d�n đ� được Đức Th�nh Cha Gioan Phaol� II t�n phong l�n bậc hiển th�nh ng�y 19 th�ng 6 năm 1988. Ngo�i ra c�n c� thầy giảng Anr� Ph� Y�n được Đức Th�nh Cha Gioan Phaol� II t�n phong ch�n phước ng�y 5 th�ng 3 năm 2000.

C. PHẦN GỢI � TRAO ĐỔI

1. Ngay từ thuở đầu, Gi�o Hội Việt Nam đ� được biết bao tr�i tim v� b�n tay c�c t�n hữu khắp bốn phương săn s�c v� dưỡng nu�i. Sự kiện n�y gợi l�n cho bạn những cảm nghĩ v� t�m t�nh n�o?

2. C�ng đồng đầu ti�n của Gi�o Hội Việt Nam đ� được tổ chức tại Phố Hiến (Hưng Y�n) v�o th�ng 2 năm 1670 dưới quyền chủ toạ của Đức Gi�m mục Lambert de la Motte. Theo bạn, C�ng đồng l� g�? C�ng đồng c� � nghĩa v� vai tr� n�o trong đời sống của Gi�o Hội?

3. Kể lại cuộc đời v� chứng từ của một vị th�nh tử đạo tại Việt Nam m� bạn t�n k�nh v� mến y�u.

KHAI MẠC NĂM TH�NH 2010
H�NH ẢNH LỄ KHAI MẠC
LỜI C�M ƠN CỦA ĐỨC TỔNG GI�M MỤC GIUSE NG� QUANG KIỆT
B�I GIẢNG CỦA ĐỨC CHA GIUSE NGUYỄN CH� LINH
DIỄN VĂN KHAI MẠC CỦA ĐỨC CHA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG GI�M MỤC V.N.