Ave Jesu Maria Joseph

Đề tài tháng 9 năm 2015

LÒNG ĐẠO ĐỨC BÌNH DÂN

Anh chị em thân mến,

          Thế giới toàn cầu hóa làm cho đời sống tinh thần cũng như vật chất của con người không ngừng được tăng lên. Tuy nhiên, nó cũng kéo theo không ít hệ lụy, không chỉ trong đời sống xã hội mà còn cả tôn giáo nữa. Tinh thần tục hóa, hưởng thụ đã và đang len lỏi vào tất cả các lĩnh vực. Một thực tại đáng buồn là con số người trở lại đạo hàng năm không tăng bao nhiêu, trong khi đó một lượng đáng kể các tín hữu không còn mặn mà với việc hành đạo nữa. Ngay cả Việt Nam cũng vậy, số người chỉ giữ đạo nhưng chưa sống đạo là mấy. Đứng trước thực trạng này, Mẹ Giáo Hội mời gọi người Kitô hữu tái khám phá vẻ đẹp của Tin Mừng, mà chúng ta đang gọi là công cuộc Tân Phúc Âm Hóa. Một giáo huấn mới được quan tâm nhất hiện nay, đó là Tông Huấn Niềm Vui Tin Mừng (Evangilii Gaudium) của Đức Thánh Cha Phanxicô. Ngài đã đề cập đến nhiều khía cạnh và phương thế để thực hiện công cuộc Tân Phúc Âm hóa. Một trong những vấn đề mà Ngài đề cập rất ấn tượng là “sức mạnh của lòng đạo đức bình dân”. Vậy thế nào là lòng đạo đức bình dân? Tương quan giữa Phụng vụ và Lòng đạo đức bình dân?

* Tin Mừng theo thánh Marcô (Mc 12, 28-31): “Ngươi phải yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức ngươi..”.

1. Thế nào là lòng đạo đức bình dân

Lòng đạo đức bình dân là phương thế cầu nguyện đơn giản dành cho hết mọi tín hữu, dù đó là Đức Giáo hoàng hay một người dân bình thường, dù già hay trẻ, dù gái hay trai....nó được áp dụng trong mỗi quốc gia tùy theo phong tục tập quán, nó cũng không bị giới hạn trong không gian và thời gian nhất định nào, miễn sao không đi ngược lại với Giáo Hội và pha lẫn mê tín dị đoan hay mang chất chính trị. Song phải được diễn tả đức tin và lòng mến của các tín hữu, vì chúng ta được mời gọi cùng cầu nguyện với người khác và cầu nguyện lên Chúa Cha trong chốn riêng tư một mình hay với người khác, đến nỗi lòng đạo đức bình dân là đức tin đã đâm rễ sâu trong tâm hồn người tín hữu và đi vào trong cuộc sống thường ngày.

Theo Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo thì cảm thức tôn giáo của tín hữu được biểu lộ qua nhiều hình thức khác nhau, phong phú đa dạng như việc tôn kính các di tích thánh, đi hành hương, đi kiệu, đi đàng thánh giá, lần hạt Mân Côi, đeo ảnh tượng … là việc đạo đức bình dân vẫn được duy trì và vẫn đang còn được quý trọng, loại bỏ hay chê bai nó thì khác nào bỏ đi một chiều kích quan trọng trong căn tính Công giáo. Vì thế trong Thông Điệp Mediator Dei, Đức Piô XII đã đánh giá rằng: “Thật nguy hiểm và sai lầm khi muốn cải cách mọi thực hành đạo đức bằng cách giảm thiểu chúng thành những hình thức phụng vụ ».

2. Tương quan giữa Phụng vụ và lòng đạo đức bình dân

Như chúng ta đã biết Phụng vụ chính là linh thánh, do Chúa Kitô thực hiện qua các thừa tác viên chính thức của Hội Thánh, Phụng vụ còn là dấu chỉ khả giác hữu hình và hiệu lực để chuyển thông ơn thánh cho con người, rồi Phụng vụ còn là công việc chung cho tất cả nhiệm thể Chúa Kitô gồm đầu và các chi thể, và sau cùng Phụng vụ chính là sứ mạng của Chúa Thánh Thần nhằm chuẩn bị cộng đoàn tín hữu gặp gỡ Chúa Kitô và làm cho công trình Cứu độ tác động trong hiện tại. Thế nhưng sự tham dự vào phụng vụ thường đi đôi với các cử chỉ đạo đức bên ngoài ví dụ như đấm ngực, dang tay, đứng, ngồi, quỳ… Và những cử chỉ này có tính biểu tượng cao. Công Đồng Vatican II nhắc nhở rằng phụng vụ là chóp đỉnh mà mọi  hoạt động của Giáo Hội hướng đến và là nguồn mạch tuôn trào mọi năng lực cho Giáo Hội. (Hiến chế phụng vụ Sacrosanctum Concilium, số 10)

 Mặc dù được thánh Phaolô khuyên là hãy cầu nguyện luôn và nhiều hình thức đạo đức được Giáo Hội nhìn nhận là có khả năng nâng đỡ tinh thần cho các tín hữu cũng như đã được các tín hữu qua mọi thời thực hành trong đời sống hằng ngày như một truyền thống Công giáo. Tuy vậy dù là phương thế đạo đức bình dân hay là phụng vụ luôn có điểm chung là bày tỏ lòng yêu mến và củng cố đức tin. Song so với Phụng vụ thì việc đạo đức bình dân chỉ là nối dài chứ không thay thế Phụng vụ nghĩa là các việc đạo đức phải luôn phát xuất từ Phụng vụ và dẫn đưa người Kitô hữu đến tham dự tích cực vào Phụng vụ chứ không làm mờ đi các cử hành Phụng vụ. GLGHCG 1675 đã viết: Phụng Vụ chính là tâm điểm của việc Giáo Hội nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần cử hành mầu nhiệm vượt qua của Chúa Kitô để tôn vinh Thiên Chúa và kêu cầu ơn Cứu độ, cho nên Phụng vụ tự bản chất vượt xa các việc đạo đức đặc biệt là Thánh Lễ, đó chính là lời kinh, là cử hành chính thức của Giáo Hội nhằm biểu lộ công khai đức tin vào các thực tại thánh..

Vì thế khi chúng ta tham dự Thánh Lễ cách ý thức, tích cực, đầy đủ và sốt sắng nghĩa là ý thức mình đang tham dự vào mầu nhiệm thánh, tích cực là chủ động dâng lễ cùng với chủ tế và cộng đoàn, đầy đủ và tham dự cách trọn vẹn, sốt sắng là dâng lễ với cả tâm tình thờ lạy, yêu mến. Cho nên chúng ta không được làm bất cứ việc gì riêng tư trong Thánh lễ kể cả lần hạt đọc kinh Mân côi đang khi tham dự Thánh Lễ, chúng ta chỉ có thể đọc kinh Mân côi có ý nhờ Mẹ để cám ơn Chúa sau khi rước lễ mà thôi.

3. Kết luận thực hành

Tóm lại: đời sống thiêng liêng của chúng ta không chỉ giới hạn vào việc tham dự Phụng vụ nhưng còn kéo dài việc phụng thờ đó bằng các việc đạo đức khác như thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II cho là kho tàng của dân Thiên Chúa khi có lòng khát khao Thiên Chúa, trông cậy vào sự quan phòng của Thiên Chúa, các tín hữu sẽ có được lòng quảng đại hy sinh và chịu đựng. Các nhân đức được nuôi dưỡng bởi lòng đạo đức bình dân như: kiên nhẫn, phó thác, khả năng chịu đựng và chấp nhận thánh giá trong từng ngày sống.

Vậy để tỏ lòng yêu mến Chúa, yêu mến Mẹ Maria nhất là trong tháng 9 này chúng ta cùng với Giáo Hội, vui mừng kính nhớ Sinh Nhật Đức Mẹ (8/9)và kính nhớ Bảy Niềm Đau của Đức Mẹ (15/9). Chúng ta hãy đem lòng hiếu thảo biết ơn Đức Mẹ vì Mẹ chính là rạng đông của Mặt Trời Công Chính là Chúa Giêsu đã xuất hiện, như Công Đồng Vaticanô II đã xác định: “Sau đêm dài mong đợi, lời hứa với Tổ Phụ được thực hiện, nơi Mẹ là người Thiếu Nữ cao sang của Sion, thời gian đã nên trọn và nhiệm cuộc mới được thiết lập”. Và nơi cuộc đời của Mẹ từ lúc sinh ra cho đến khi được Chúa ân thưởng cả hồn lẫn xác về trời như mẫu gương sáng ngời cho toàn thể cộng đoàn những người được chọn” (Hiến chế Tín lý Giáo Hội số 65).

          Chúng ta vui mừng đồng thời cũng ghi ơn Mẹ vì Mẹ đã cộng tác vào việc cứu rỗi chúng ta qua cuộc đời đau khổ của Mẹ, bằng sự tin tưởng phó thác, để rồi chúng ta cần ý thức liên tục tâm tình trong các giờ Phụng vụ và trong từng ngày sống bằng những việc đạo đức bình dân như một tình yêu liên lỉ say yêu Chúa và Đức Mẹ.

II- Ý CẦU NGUYỆN CHUNG

a/ Ý chung: Cầu cho giới trẻ có nhiều may mắn: Xin cho tất cả những người trẻ có thêm nhiều cơ hội để được đào tạo và làm việc nhiều hơn.

b/ Ý truyền giáo: Cầu cho các giáo lý viên: Xin cho đời sống chứng nhân của các giáo lý viên phản ảnh đức tin mà họ rao giảng.

c/ Cầu cho: Các linh mục, các tu sĩ trong Dòng và anh chị em  Miền Cái Sắn, Chí Hoà, Giáo xứ Biệt lập Bảo Nham trong  dịp mừng bổn mạng lễ Đức Mẹ Sầu Bi (15/9); anh chị em Miền Gia Định, Phú Thịnh, Phước Lý, Giáo xứ Biệt lập Bùi Phát, trong dịp mừng bổn mạng lễ Sinh Nhật Đức Mẹ (8/9).

d/ Một kinh Vực Sâu hợp ý cầu cho 46 linh hồn mới qua đời.

III- Ý THỰC HÀNH RIÊNG

Trong tháng này, mỗi ngày một câu tác động yêu mến:

“Giêsu Maria Giuse con mến yêu, xin thánh hóa tất cả anh chị em trong đại Gia đình Tận hiến chúng con”.