Ave Jesu Maria Joseph

Đề tài tháng 6 năm 2014

NGƯỜI GIÀ TRONG GIA ĐÌNH

Anh chị em thân mến,

Tháng Sáu được Giáo Hội chọn để tôn thờ Trái Tim Chúa Giêsu, là “kiệt tác của Chúa Thánh Thần, đã khởi sự đập trong lòng trinh khiết của Mẹ Maria và bị lưỡi đòng đâm thâu trên thánh giá, nhờ vậy trở thành nguồn mạch vô tận của sự sống đời đời cho mọi người... Cùng với Trái Tim thương xót của Chúa Kitô, chúng ta tôn kính Trái Tim vẹn sạch của Đức Maria chí thánh, Trung Gian ân sủng và sự cứu độ” .

(Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Huấn dụ trước Kinh Truyền Tin ngày 23/6/2002 tại Rôma).

          Trong tháng này, mỗi người chúng ta hãy đáp lại tình yêu vô bờ bến của Chúa bằng cách hiến dâng đời sống với mọi tư tưởng ước muốn hành động lên Chúa. Trước khi làm việc gì cũng cố gắng cậy nhờ Mẹ Maria, làm vì yêu Chúa và Đức Mẹ; đồng thời luôn tránh các tội trọng, tội mọn cố tình làm mất lòng Chúa. Như vậy chúng ta sẽ gặp được Chúa là cùng đích và phần thưởng chúng ta.

Xin Trái Tim Chúa Giêsu và Mẹ Maria uốn nắn tâm hồn chúng ta biết quảng đại yêu thương mọi người, cách riêng trong môi trường gia đình, vì “nhiệm vụ của gia đình là đào tạo những con người biết yêu thương và sống tình yêu trong mọi tương quan với người khác bằng cách không khép kín, nhưng mở rộng ra cho cộng đồng và quan tâm lo cho người khác...” (Trích Tông Huấn Familiaris Consortio, số 64)

* Tin Mừng theo Thánh Gioan (Ga 21, 15-19): “Khi về già, anh sẽ phải dang tay ra cho người khác thắt lưng và dẫn anh đến nơi anh chẳng muốn”.

I. Ý CHIA SẺ

Do truyền thống dân tộc và nhất là do kinh tế, sự sống chung trong một đại gia đình gồm cả ông bà, cha mẹ, con cháu... là điều khó có thể tránh khỏi đối với đa số gia đình người Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, nếu đại gia đình ấy được xây dựng trên nền tảng của yêu thương và tôn trọng lẫn nhau, thì nó có thể là trường học giúp phát triển đời sống tinh thần của con người.

1. Vai trò quan trọng của người già trong gia đình

Sự khôn ngoan và kinh nghiệm của tuổi già là một kho tàng hiểu biết cho con cháu; sự nghỉ ngơi và bình thản trong tâm hồn các cụ đem lại an bình cho mọi người trong gia đình; các cụ ôn lại những biến cố đã qua với cái nhìn của những người từng trải việc đời là một bài học mà trường lớp xã hội không thể có được.

Riêng với gia đình Công giáo, dĩ nhiên những bài học đầu tiên về giáo lý hẳn phải phát xuất từ môi miệng, từ gương sống đạo của ông bà. Sự hy sinh tận tụy của ông bà trong gia đình cũng là một gương sống động về lòng quảng đại mà con cháu khó có thể tìm thấy ở ngoài trường đời. Thái độ chấp nhận cuộc sống và tâm trạng bình thản của người già cũng có thể gieo vãi vào đầu óc mọi người trẻ trong gia đình một ý niệm về sự sống vĩnh cửu. Và khi đến giờ Chúa gọi, sự ra đi của người già có thể là một mất mát cho con cháu, nhưng đồng thời cũng là dịp cho con cháu tiếp xúc với một thực tại mà con người không thể trốn chạy được. Đó là sự chết.

Ông bà là một nâng đỡ lớn lao cho cha mẹ và là một trường học cho con cháu. Ở lứa tuổi mới lớn và bị dày vò bởi nhiều câu hỏi của cuộc sống, đôi khi người trẻ thích tìm đến hỏi han nơi ông bà hơn là nơi cha mẹ. Từng trải trong cuộc sống, bình thản với tuổi già, ông bà đủ kiên nhẫn để lắng nghe và đủ khôn ngoan sáng suốt để chỉ bảo cho con cháu.

2. Những mâu thuẫn dễ xảy ra

Người ta thường nói đến sự xa cách giữa các thế hệ: nhiều con cháu bất mãn vì không được người già cảm thông, người già thì đau khổ vì không được con cháu quan tâm săn sóc. Do đó, tìm hiểu nhau để học hỏi và cảm thông lẫn nhau là điều rất cần thiết. Người già không thể tự phụ cho mình là một túi khôn để không đếm xỉa đến những vấn đề của tuổi trẻ. Một cách cụ thể, ông bà nên ý thức về nền giáo dục mà con cháu đang thụ hưởng, ý thức vai trò của mình trong cuộc sống gia đình và nhất là trong việc giáo dục con cháu. Tuy nhiên, ông bà không thể thay thế cha mẹ trong việc giáo dục con cái, bởi vì trách nhiệm trực tiếp và tiên quyết trong việc dạy dỗ con cái phải là cha mẹ.

Có lẽ đa số người Việt Nam đều đã trải qua những kinh nghiệm về đời sống phức tạp trong đại gia đình. Có trường hợp con cái đã lập gia đình phải lệ thuộc vào cha mẹ về phương diện kinh tế hay ít ra về tinh thần; có trường hợp con rể phải nhờ cha mẹ vợ để tiến thêm trên con đường nghề nghiệp, hoặc khi con cái dâu rể ở chung một nhà với cha mẹ..., nếu không rộng lượng, nhẫn nại và chịu đựng nhau trong sự tế nhị, nhún nhường, thì mâu thuẫn đôi bên dễ xảy ra, đôi khi dẫn đến hậu quả nặng nề.

Bên cạnh những lệ thuộc về kinh tế, các đôi vợ chồng trẻ còn phải chấp nhận cả ảnh hưởng của ông bà trong việc giáo dục con cái. Vì quá lo chăm sóc cho con cái, ông bà có khi lấn lướt quyền của cha mẹ chúng và tỏ ra vụng về một cách đáng tiếc, khiến nhiều khi con cháu phải gánh chịu nhiều tai hại hơn là lợi ích. Do đó thiết tưởng ông bà luôn nhớ rằng uy quyền đối với con cháu trong gia đình vẫn thuộc về những người làm cha làm mẹ, trừ khi họ ủy quyền cho ông bà trong những khi họ vắng mặt. Nếu thấy điều trái ý, ông bà nên tìm cách nói riêng với con trai, con gái, con rể hoặc con dâu của mình. Hãy khuyên nhủ cách bình tĩnh, rồi cứ để mặc họ quyết định. Sự khôn ngoan bao giờ cũng gặt hái được kết quả tốt, nếu không tức khắc, thì về sau thế nào cũng đến.

Tóm lại, vai trò thật sự của ông bà trong gia đình chính là đem lại những mẫu gương tốt, đề nghị một vài nguyên tắc mà không ra lệnh, tất cả phải được thực hiện một cách hiền hòa, khoan dung kèm theo nụ cười nhân ái. Ngược lại, trong hoàn cảnh hiện nay, sự kính trọng và săn sóc mà con cháu dành cho người già cũng là một đòi hỏi của giới răn thứ tư. Xét cho cùng, thì đó cũng là đòi hỏi của Đức Bác Ái, bởi vì người ta không thể yêu thương người xa lạ, nếu không yêu thương chính những người thân trong gia đình của mình.

 Tự vấn: Là con cháu, tôi thường có thái độ thế nào đối với những người lớn tuổi trong gia đình: gắt gỏng, coi thường, bỏ rơi hay là thực tâm kính trọng? Là những người lớn tuổi, tôi có tỏ ra hiền hòa, khoan dung tha thứ cho con cháu mỗi khi gặp trái ý không?

II. Ý CẦU NGUYỆN CHUNG

a/ Ý chung: Xin cho những người thất nghiệp có được sự nâng đỡ và tìm được việc làm mà họ cần để có thể sống xứng với nhân phẩm.

b/ Ý truyền giáo: Xin cho Châu Âu tìm lại được cội nguồn Kitô giáo của mình nhờ chứng từ đức tin của người tín hữu.

  c/ Cầu cho: Anh chị em Miền Phương Lâm trong dịp mừng bổn mạng lễ Trái Tim Đức Mẹ (28/6).

  d/ Một kinh Vực Sâu, hợp ý cầu cho 39 linh hồn mới qua đời.

III. Ý THỰC HÀNH RIÊNG

- Năng đọc lời nguyện: “Lạy Chúa Giêsu hiền lành và khiêm nhường trong lòng, xin uốn lòng con nên giống Trái Tim Chúa”.

- Mỗi ngày một việc bác ái cụ thể dâng kính Thánh Tâm Chúa.