TRONG VIỆC PHÁT HUY
TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC

Anh chị em thân mến,

Công đồng Vatiacanô II trong Hiến chế Tín lý về Giáo Hội, số 58 đã viết: “Đức Nữ Trinh đã tiến bước trong cuộc lữ hành đức tin, trung thành hiệp nhất với Con cho đến bên thập giá, là nơi mà theo ý Thiên Chúa, Ngài đã đứng ở đó” (x. Ga 19:25). Do đó, Đức Maria đã rất đáng được ca tụng là mẫu gương đức tin cho toàn thể Giáo Hội “Phúc cho Bà là kẻ đã tin” (Lc 1:45).

Là những người con đã tự tình tận hiến toàn thân cho Mẹ Maria, nhân dịp lễ trọng kính Đức Mẹ hồn xác lên Trời (15/8) với hết lòng mộ mến Mẹ, chúng ta muốn bắt chước gương mẫu đức tin của Mẹ để được hạnh phúc thực sự như Mẹ, như lời Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI: “Đức Trinh Nữ Maria, trong đức tính khiêm tốn và thuần thục, đã đón nhận ý muốn của Thiên Chúa, đã thụ thai Chúa Con do quyền năng Thánh Linh. Nơi Ngài, Đấng Toàn Năng đã xây cất một cung điện xứng hợp, và đã làm nên khuôn mẫu và hình ảnh của Hội Thánh, là mầu nhiệm và ngôi nhà thông hiệp cho hết mọi người. Xin Mẹ Maria, là bức gương phản chiếu Chúa Ba Ngôi chí thánh, giúp cho chúng ta được tăng trưởng trong đức tin” (Huấn từ ngày 8.6.2009).

* Tin Mừng theo thánh Matthêu (Mc 19:16-21): “Nếu ngươi muốn vào nơi hằng sống, ngươi hãy tuân giữ các giới răn”.

I. Ý CHIA SẺ

Thư Mục vụ 2008 của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, số 10 viết: “Là người Việt Nam, chúng ta tự hào về một truyền thống gia đình trên thuận dưới hoà, trong đó lòng hiếu thảo có vị trí quan trọng đối với đời sống gia đình và xã hội. Có thể nói đó là một yếu tố căn bản để con người có thể thành nhân và thành tài. Nhưng truyền thống tốt đẹp đó đang có nguy cơ bị xói mòn và mai một”. Truyền thống văn hoá dân tộc đang đối diện với nhiều thách đố, vậy trong việc giáo dục các gia đình Kitô giáo cần phải làm gì để duy trì và phát huy truyền thống dân tộc? Trước hết chúng ta tìm hiểu:

1) Sự tương đồng của giáo huấn của Giáo Hội đối với truyền thống dân tộc

Gia đình Kitô giáo được mời gọi duy trì và phát huy truyền thống giáo dục của cha ông trong ánh sáng của Tin Mừng. Bởi mối tương quan truyền thống Quân – Sư – Phụ trong đạo lý Việt Nam tìm thấy một sự tương đồng trong giáo lý và giáo huấn của Giáo Hội.

- Đối với đạo trung: Giáo huấn của Công đồng Vaticanô II thật minh bạch: Mọi  công dân buộc phải theo lương tâm mà tuân phục trật tự pháp lý của nhà nước được thiết lập cách hợp pháp (GS số 74). Ngoài ra,với tư cách là công dân họ phải đóng góp cho quốc gia những dịch vụ về tài lực cũng như nhân lực mà công ích đòi hỏi (GS số 74). Và trong học thuyết xã hội, Giáo Hội nhấn mạnh đến nhiệm vụ của người giáo dân đối với cộng đoàn dân tộc của mình qua việc cộng tác xây dựng một nền công bằng và bác ái, đặc biệt dấn thân trợ giúp những người túng thiếu và những người bị gạt ra khỏi xã hội.

- Đối với đạo hiếu: Giới răn thứ tư trong mười giới răn của Chúa đã khẳng định chỗ đứng quan trọng của đạo hiếu trong đời sống đức tin. Hiếu đạo đối với Kitô giáo là một sự tương quan hai chiều giữa cha mẹ và con cái. Con cái đối với cha mẹ thì phải “hiếu thảo, biết ơn, ngoan ngoãn, vâng phục cha mẹ, anh chị em trong gia đình tương thân tương ái với nhau; cha mẹ đối với con cái thì có trách nhiệm giáo dục con cái, yêu thương và tôn trọng con cái là những nhân vị và con cái của Thiên Chúa”, cung cấp cho con cái theo hết khả năng mình những nhu cầu vật chất và tinh thần.

- Đối với đạo Kính: Giáo Hội khẳng định “trong tất cả các phương tiện giáo dục, học đường giữ một vai trò quan trọng đặc biệt”, do đó, Giáo Hội đề cao thiên chức giáo dục của các nhà giáo. Bởi vậy việc kính yêu thầy cô thuộc về đời sống nhân bản Kitô giáo.

2) Những thực hành cụ thể

- Giáo dục con cái giữ đạo trung: Trung với nước dưới ánh sáng Tin Mừng không gì khác hơn chính là giáo dục con cái ý thức được nét đẹp thuần phong mỹ tục của dân tộc để khôn ngoan và can đảm khước từ một nền văn hoá du nhập nhuộm đầy sự dung tục, phóng túng… Bên cạnh đó chỉ dạy cho con cái giữ được cái phẩm cách của dân tộc Việt, đó chính là lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình:

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” (Ca dao).

 Lòng nhân ái đã làm nên nét đẹp của truyền thống: sống bao dung biết chia sẻ, không ích kỷ “lá lành đùm lá rách”. Giáo lý của Đức Kitô cũng dạy ta: “Đây là giới răn của Thầy: các con hãy yêu thương nhau” (Ga 15:12). Đây là bài học mà cha mẹ phải dạy cho con cái.

- Giáo dục con cái giữ đạo Hiếu: Chữ hiếu đóng vai trò nòng cốt hình thành phẩm cách người Việt. Bài học đầu đời của người Việt Nam là:

“Công cha như núi Thái Sơn,

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Một lòng thờ mẹ kính cha,

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con” (Ca dao).

Bởi đó, các gia đình Kitô giáo phải thắp sáng đạo hiếu trong cách sống đạo của mình. Trong mỗi gia đình, ngoài bàn thờ Chúa, toà Đức Mẹ và các thánh, nên làm bàn thờ kính nhớ ông bà, cha mẹ đã khuất một cách trang trọng. Và hằng đêm cả nhà nên quây quần nơi đó để đọc kinh. Việc sum họp này là cách thế tốt nhất để duy trì truyền thống gia đình, giáo dục đức tin cho con cái, vừa thể hiện lòng thảo hiếu với Thiên Chúa.

- Giáo dục đạo Kính: Truyền thống văn hoá Việt Nam đã dành cho thầy một sự tôn kính xứng đáng: “Mồng một tết cha, mồng ba lễ thầy”. Lòng tôn kính này nảy sinh truyền thống “tôn sư trọng đạo”. Từ sự khẳng định này cha mẹ truyền thụ cho con cái lòng kính yêu thầy cô qua việc kiến tạo lại mối liên hệ thầy cô và phụ huynh. Để con cái tôn kính thầy cô, trước tiên cha mẹ phải là mẫu mực của việc tôn kính này.

II. Ý CẦU NGUYỆN CHUNG

a/  Cầu cho người di dân và tị nạn. Cầu cho các Kitô hữu được tự do sống và tuyên xưng niềm tin của mình.

b/ Cầu nguyện cho: Anh chị em Miền Gia Kiệm, Trà Vinh, Xóm Mới trong dịp mừng bổn mạng lễ Đức Mẹ lên Trời (15/8) và anh chị em Miền Hóc Môn và Phan Rang trong dịp mừng bổn mạng lễ Đức Mẹ Nữ Vương (22/8).

c/ Một kinh Vực Sâu, hợp ý cầu cho 33 linh hồn mới qua đời.

III. Ý THỰC HÀNH RIÊNG

Nhắc lại sự Tận hiến bằng việc dâng mình cho Đức Mẹ: Ban sáng khi thức dậy, khi đọc kinh Dâng Mình và trước giờ ngủ đêm.

TÂM TÌNH DÂNG MẸ

Ôi Mẹ Trinh Nữ từ ngai toà

Rực sáng giữa hạnh phúc chốn cao,

Xin chở che đứa con nhỏ của Mẹ

Và hãy phấn khích nẻo đường con đi

Bằng nụ cười dịu dàng yêu thương của Mẹ

(Thánh ca Hiền Mẫu dấu yêu).