Đề tài tháng 9/2009

GIÁO DỤC GIA ĐÌNH CÔNG GIÁO

 SỐNG CHỮ NHÂN

Anh chị em thân mến,

Ngày 14/9 Giáo Hội cử hành lễ Suy Tôn Thánh Giá và ngày 15/9 kính nhớ Đức Mẹ Sầu Bi. Khi mừng những lễ này, chúng ta chiêm ngắm Chúa Giêsu đã đổ hết máu mình ra, đã chịu chết nhục nhã trên thánh giá để cứu chuộc nhân loại và Mẹ Maria đã cùng chịu đau khổ với Chúa khi Mẹ đứng kề bên thánh giá Chúa.

“Không ai yêu bạn hữu hơn kẻ chết vì bạn” (Ga 15:13) Chúa đã phán như thế và Chúa đã làm đúng như thế. Chúa đã chịu đủ mọi khổ hình vì ta và cuối cùng đã đổ hết mọi giọt máu vì ta. Ước chi khi suy niệm cuộc khổ nạn của Chúa Cứu Thế, chúng ta thêm vững lòng tin cậy vào Chúa khi gặp những gian nan thử thách trong cuộc đời. Đây lời Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI: “Máu của Đức Kitô là bảo chứng của tình thương chung thuỷ của Thiên Chúa đối với nhân loại. Khi nhìn ngắm những vết thương của Đức Kitô, mỗi người, dù tình trạng luân lý đồi tệ mấy chăng nữa, cũng vẫn có thể nói rằng: Chúa không từ bỏ tôi, Chúa yêu thương tôi, đã ban mạng sống cho tôi, và nhờ đó họ lấy lại niềm hy vọng. Đức Maria đứng dưới chân thánh giá cùng với tông đồ Gioan, đã tiếp nhận di chúc của máu Đức Kitô. Nguyện xin Mẹ giúp chúng ta khám phá kho tàng vô giá của hồng ân này và sống trong niềm tri ân bất tận” (Huấn từ ngày 5.7.2009).

* Tin Mừng theo thánh Marcô (Mc 9:38-43,45,47-48): “Các con hãy có muối ở trong mình và sống hoà thuận với nhau”.

I. Ý CHIA SẺ

Thư Mục vụ 2008 của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, số 20 viết: “Dân Chúa hãy cộng tác trong việc vun trồng những thế hệ tương lai. Nếu gia đình là nhân tố quyết định sự tồn vong của Giáo Hội và xã hội, thì việc đầu tiên chúng ta phải nghĩ tới là củng cố và thăng tiến gia đình, để bảo đảm cho hôn nhân và gia đình có được sức sống yêu thương tràn đầy và sự thăng tiến về nhân bản cũng như lòng đạo đức”. Để thăng tiến về nhân bản, chúng ta cùng tìm hiểu chữ nhân là gì và sống chữ nhân thế nào?

1) Chữ nhân là gì?

Theo học thuyết luân lý của Khổng Tử, nhân là đức tính đầu tiên trong 5 đức tính mà người quân tử cần phải có, được gọi là ngũ thường. Đó là 5 điều phải có trong cuộc sống, gồm: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín.

Vậy nhân là gì? Có thể hiểu nhân là một khái niệm đạo đức chỉ phẩm chất cần có của người quân tử. Phẩm chất đó được nhìn nhận từ hai mặt: đối với mình và đối với người. Đối với mình phải trong sạch, không nghĩ và không làm điều xấu, điều ác, phải giữ đúng lễ và vươn lên không ngừng. Đối với người, phải thương yêu người; phải giúp người thành đạt như chính mình, phải tránh cho người khác những điều chính mình cũng không muốn. Mình muốn thì cũng giúp người khác thông đạt, đó là trung; mình không muốn thì cũng tránh cho người khác, đó là thứ; trung thứ chính là nhân vậy.

Như vậy nhân là cách thể hiện mối tương quan giữa người với người trên cơ sở tình thương yêu. Tình thương yêu được cụ thể hoá bằng những nguyên tắc sau:

- Cái gì bản thân mình không muốn hoặc người không muốn thì không làm cho người. Chúa Giêsu đã dạy: “Tất cả những gì các con muốn người ta làm cho mình, thì chính các con hãy làm cho người ta như thế” (Mt 7:12).

- Mình muốn đứng vững thì làm cho người khác đứng vững; mình muốn thành đạt thì giúp đỡ cho người khác thành đạt. Người có đức nhân chỉ hành động vì nhân nghĩa, đối lập với kẻ bất nhân chỉ hành động vì lợi.

Nhân là tình cảm nối kết, gắn bó giữa hai người. Ở trong gia đình, con cái đối xử tối với cha mẹ là nhân, là hiếu. Anh chị em đối xử tốt với nhau là nhân, là đễ. Học trò đối xử tốt với thầy là nhân, là tôn sư trọng đạo. Học trò đối xử với nhau tốt là nhân, là tình bằng hữu, tình đồng môn. Tóm lại nhân là lòng thương yêu con người, hết lòng thương yêu cha mẹ, anh chị em, bạn bè, đồng bào. Nhân là sẵn sàng chịu khổ trước thiên hạ, hưởng hạnh phúc sau thiên hạ, giàu sang không ham muốn, cực khổ không chuyển lay, uy vũ không khuất phục.

2) Sống chữ nhân

a- Tu thân: Tu thân là điều kiện tiên quyết để sống chữ nhân.Việc thực hành chữ nhân trước tiên là hành vi khởi sự từ chính bản thân. Vì chữ nhân chỉ có thể hình thành trong mối tương giao với người khác trên nền tảng yêu thương. Tình yêu là một hành vi đi ra khỏi chính mình để hướng tới người khác, tức là loại bỏ mọi tư tưởng vụ lợi ích kỷ. Lời Chúa dạy: “Các ngươi hãy làm ơn và cho vay mượn mà không trông báo đền” (Lc 6:35).

Tu thân là sửa chữa bản thân mình phù hợp với tiêu chuẩn đạo đức. Trước tiên là giữ cái tâm mình cho được ngay chính, đừng để cho sự tức giận, sợ hãi, sự vui say, ưu phiền làm cho cái tâm của mình sai lệch, làm cho mình không hiểu rõ cái nghĩa lý ngay thẳng. Kế đến là thành ý, tức là mình không dối mình, đối với việc gì cũng cứ thành thật, nghĩa là ý mình thế nào thì cứ thực bày tỏ ra như thế, không dối trá chút nào. Chúa Giêsu đã truyền dạy: “Lời nói của các con phải là: có thì nói có, không thì nói không” (Mt 5:37).

b- Tu nhân: Tu nhân tức là huấn luyện cho mình có một trái tim nhân ái, và ra sức thi hành việc nhân. Thực thi lòng nhân nghĩa là cốt lõi của việc sống chữ nhân.

Tu nhân là huấn luyện con tim không thể dửng dưng trước những đau khổ, hoạn nạn của người khác, có nghĩa là không thể bình thản, yên ổn, thoải mái trước những bất hạnh của người khác. Từ động thái này chúng ta bắt đầu hành động để xoa dịu, sẻ chia, giúp đỡ tha nhân.

Con đường tu nhân chính là đưa trái tim ra khỏi sự vô cảm để biết rung cảm trước nỗi đau của người khác, để biết trao một ánh mắt trìu mến yêu thương, một nụ cười sưởi ấm niềm tin, để giơ ra đôi tay nâng đỡ, để mở rộng đôi tai lắng nghe. Chúng ta cùng thực thi Lời Chúa: “Các con hãy ở nhân từ như Cha các con là Đấng nhân từ” (Lc 6:36).

II. Ý CẦU NGUYỆN CHUNG

a/  Cầu cho Lời Chúa được đón nhận: Xin cho Lời Chúa được mọi người hiểu biết, đón nhận và sống như nguồn suối của tự do và niềm vui.

b/ Cầu nguyện cho : - Các linh mục, các tu sĩ trong Dòng và anh chị em Miền Cái Sắn, Miền Chí Hoà trong dịp mừng bổn mạng lễ Đức Mẹ Sầu Bi (15/9); anh chị em Giáo xứ Bùi Phát trong dịp mừng bổn mạng lễ Sinh Nhật Đức Mẹ (8/9).

- 7 thầy sẽ thụ phong linh mục ngày 15/9 được trở nên những mục tử như lòng Chúa mong ước.

c/ Một kinh Vực Sâu, hợp ý cầu cho 36 linh hồn mới qua đời.

III. Ý THỰC HÀNH RIÊNG

Năng đọc lời nguyện yêu mến: “Giêsu Maria Giuse con mến yêu, xin cứu rỗi các linh hồn” để cầu cho việc truyền giáo.

TÂM TÌNH DÂNG MẸ

Ôi Mẹ Maria dịu hiền, xin giữ chúng con luôn mật thiết với Chúa Giêsu. Xin dùng đôi tay của Mẹ mà liên kết chúng con với Chúa một cách hoàn toàn và trọn vẹn để chúng con không bao giờ có thể xa Người. Lạy Mẹ từ ái của con, con muốn nhờ những ý hướng của Mẹ mà đền bồi thay cho mọi người về những điều xúc phạm đến Chúa Giêsu và đến Mẹ.   (Luisa Piccarreta)