Hạnh Các Thánh

Ngày 5 tháng 9

THÁNH LAURENSÔ JUSTINIAÔ

GIÁO CHỦ TIÊN KHỞI TẠI VÊNITIA

(1455)

“Thưa mẹ, xin đừng lo ngại, một ngày kia mẹ sẽ thấy con là tôi trung bậc nhất của Thiên Chúa”. Đó là lời chàng thanh niên Laurensô thường nói với mẹ, bà góa phụ Quirina. Chồng bà là một nhân vật có nhiều uy thế trong thành Vênitia: ông chết sớm để lại cho bà năm người con mà Laurensô là trưởng nam. Laurensô chào đời ngày 01.7.1381. Mặc dầu sớm mồ côi cha, nhưng Laurensô vẫn được giáo dục chu đáo nhờ người mẹ thánh thiện. Để tưởng niệm tấm gương của bà, sau khi chết, người ta đã khắc vào bia, đặt trên mộ bà hàng chữ: “Bà Quirina, thọ 80 tuổi, là một giáo hữu nhiệt thành và nhân đức”.

Như thánh Monica đối với Âutinh, bà hiền mẫu Quirina quả đã phải dầy công hun đúc cho con trai những tâm tình và chí hướng cao đẹp. Lớn lên, Laurensô là một thanh niên đẹp trai, học giỏi và có rất nhiều thiên tài. Nhưng bên cạnh những nét son ấy, Laurensô lại có một đời sống phóng đãng đến như trụy lạc. Đó là những lý do làm cho bà Quirina phải đau lòng và than khóc trong những buổi đêm trường thao thức, hay khi quỳ trước bàn thờ Chúa. Bà hiểu hơn ai hết: chỉ có lời cầu nguyện mới kéo ơn Chúa xuống cải hóa và hướng dẫn đời sống của Laurensô. Mấy dòng nhật ký sau đây, cho chúng ta biết ơn Chúa đã ảnh hưởng đến đời sống Laurensô như thế nào. Lúc 19 tuổi, ngài viết: “Bây giờ cũng như các chàng trai khác, tôi miệt mài đi tìm sự thư thái ở thế giới bên ngoài nhưng không sao tìm được… Sau cùng, tôi gặp Bà Chúa đẹp hơn mặt trời, Bà tiến đến với tôi, tôi không biết Bà là ai, Bà uyển chuyển đến gần và êm dịu bảo tôi: “Con yêu quý, tại sao con phí sức đi tìm thú vui hão huyền bằng trăm ngàn cách. Điều con tìm kiếm hoàn toàn ở trong quyền hạn của Ta, và sự con mong ước chỉ Ta có thể hứa ban cho con, miễn là con kết ước với Ta”. Bấy giờ tôi mới hỏi cho biết tên Bà là gì, Bà thuộc dòng tộc nào và hiện đang làm gì. Bà nói với tôi rằng: Bà là thần “khôn ngoan của Thiên Chúa” mặc xác người phàm để cải hóa thế nhân. Tôi hiểu và nhận lời giao ước. Rồi Bà hôn tôi và vui vẻ bước đi. Và từ hôm đó tôi cảm thấy có một đường đi rõ rệt… Quả thế, một hôm Laurensô đến thăm người cậu làm linh mục coi nhà thờ thánh Grêgôriô tại Alga, Laurensô trình bày cho cậu nghe tất cả những dự tính và chí hướng đời sống khổ tu của mình. Người cậu tỏ dấu không đồng ý, muốn bắt chàng ở nhà lập gia đình và giúp đỡ mẹ già. Nhưng Laurensô đứng dậy, chỉ vào cây thánh giá treo trên tường nói cương quyết: “Thưa cậu, Thiên Chúa là hy vọng độc nhất của cháu”.

Mấy năm sau, Laurensô được phép cậu cho nhập dòng linh mục kinh sĩ ở Alga. Từ ngày thụ phong linh mục, cha Laurensô càng khép mình vào đời sống khổ tu cách nhiệm nhặt hơn. Cha hãm mình đến nỗi không bao giờ bước ra vườn cây giải trí hay vào phòng hội nói chuyện với các cha khác. Mùa đông tới, cha không hề đứng gần lò sưởi hay mặc áo ấm. Sau khi đọc kinh đêm, cha không về phòng ngủ thêm, nhưng ở lại nhà thờ nguyện ngắm cho đến sáng. Thấy cha còn trẻ mà hãm mình quá mức, nhiều linh mục khác tỏ ý cản ngăn, nhưng ngài trả lời: “Nếu các cha truyền dạy, con xin vâng lời. Nhưng con nghĩ rằng, nếu ai thành tâm muốn cùng đau khổ với Chúa Kitô, ắt hẳn Người sẽ ban cho họ đủ sức chịu đựng”. Mà thực nhờ ơn Chúa, cha Laurensô đã chịu đựng nhiều sự đau khổ gần như quá sức người trần. Hồi ấy cha bị một bướu thịt ở cổ, thầy lang bắt mổ ra và lấy thanh sắt nung đỏ diù vào để chữa chạy. Mọi người đứng xem đều run sợ. Riêng cha cứ vui vẻ kể chuyện “ba trẻ em Do thái bị thiêu trong lò lửa” khi xưa. Hôm sau, vì người ta cản ngăn, thầy lang không dám chữa bằng thanh sắt nung đỏ nữa. Nhưng cha Laurensô hiểu ý bèn bảo ông: “Xin thầy cứ mạnh bạo chữa cho tôi theo ý thầy, bệnh nhân của thầy muốn được dịp theo gương các thánh tử đạo…”.

Nhân đức được thánh nhân quý trọng hơn cả là lòng khiêm nhường, ngài gọi khiêm nhường là: “nhân đức hoàng hậu”. Những khi bị cha bề trên phạt oan, cha không thanh minh lấy nửa lời, chỉ yên lặng quỳ gối và hôn đất chịu phạt. Đối với anh em trong đoàn kinh sĩ, cha hết sức từ tốn và hết sức nhường nhịn từng lời nói, từng bước đi. Hơn thế nữa, cha luôn niềm nở giúp đỡ mọi người. Nếu có lần nào vì quá bận rộn không giúp đỡ anh em được, cha rất băn khoăn và cố tìm dịp giúp đỡ sau.

Vì quá khiêm tốn nên cha đã được đắc cử làm bề trên năm 1413. Đến năm 1421, cha lại được tái cử và giữ chức vụ ấy cho đến năm 1433, khi Đức Giáo Hoàng Eugêniô IV đặt cha làm Giám mục địa phận Castello. Đến sau ngài lại kiêm nhiệm chức Thượng phụ thành Vênitia, lúc ấy cha đã 52 tuổi. Lên chức Thượng phụ, thánh Laurensô đã cố gắng lo cho các linh mục địa phận được đầy đủ điều kiện cần thiết để làm việc tông đồ và trau dồi đạo đức. Ngài ăn mặc rất đơn sơ, và thẳng nhặt khiển trách những linh mục sống xa hoa. Mặc dầu đã cao niên, hàng năm ngài vẫn đi kinh lược các giáo xứ, thánh giám mục chỉ cỡi ngựa chứ không đi xe hay dùng cáng. Vì thế mọi người đều kính phục ngài như thánh sống. Nhờ sự ôn tồn hòa nhã, ngài đã dàn xếp được nhiều cuộc xích mích trầm trọng giữa các nhân vật trong chính quyền. Ngoài những công việc hoạt động bên ngoài, như mở thêm các tu viện, trùng tu nhiều thánh đường và thiết lập các bệnh viện, trường học… Đức Thượng phụ Laurensô còn viết rất nhiều tác phẩm tu đức, trong đó chứa đựng ý tưởng của ngài về đời sống siêu nhiên mà nhiều người đã dùng làm như kim chỉ nam cho đời sống. Ngài đã viết:

“Đầy tớ của Thiên Chúa không nguyên chỉ tránh tội trọng, nhưng còn phải trừ khử mọi khuyết điểm làm lu mờ đức ái nhân”.

“Không phải phạt xác để bỏ mình, trái lại, phải bỏ mình để phạt xác”.

“Đức khiêm nhường như một dòng suối. Mùa hè thì khô cạn, nhưng mùa đông và mùa xuân lại ngập tràn”.

“Kiến thức thâm sâu nhất hệ tại ở chỗ chân nhận rằng: Thiên Chúa là tất cả và tôi là hư không”.

“Danh vọng thế gian chỉ tốt lành khi người ta coi nó như nữ tỳ chứ không như bà chúa của nhân đức”.

Tất cả những lời nói tương tự trên đã cải hóa được bao nhiêu tâm hồn ngang ngạnh kiêu căng.

Sau 21 năm tận tuỵ với nhiệm vụ chúa chiên, Đức Thượng phụ Laurensô hình như được Chúa cho biết trước ngày về trời sắp tới. Vì thế, thánh nhân hết sức lo thanh toán mọi công việc cần thiết còn dở dang. Ngài cố gắng làm việc cho đến mùa xuân năm 1451 thì lâm bệnh. Lúc ấy, người ta lo dọn giường trải đệm cho ngài, nhưng ngài tỏ ý không bằng lòng và bảo: “Thiên Chúa không bao giờ nằm trên đệm êm, nhưng trên thập giá gỗ sù sì cứng rắn. Là đầy tớ của Chúa, cha cũng phải chết trên tro bụi và thánh giá”. Ngày cuối đời, lúc thấy mọi người đứng quanh mình khóc than thảm thiết, thánh Thượng phụ ra hiệu bảo họ: “Tại sao anh em lại khóc, nếu anh em yêu mến tôi thì anh em hãy vui mừng, chứ đừng than khóc. Nói đoạn, ngài giơ tay chúc lành cho mọi người rồi lớn tiếng cầu xin: “Lạy Chúa Giêsu nhân từ, xin cho con đến với Chúa”. Thánh nhân qua đời ngày 8 tháng 01 năm 1455.

Theo lời di chúc, người ta đem xác thánh ngài về táng trong tu viện Alga để tránh cho người ta khỏi tôn sùng ngài quá đáng. Dầu vậy, Thiên Chúa cũng ban nhiều phép lạ trên mộ thánh nhân. Và vì thế, ngay năm 1524, Đức Thượng phụ Laurensô đã được cất lên bậc Chân phước do Đức Giáo Hoàng Clêmentê VII, và đến năm 1960, Đức Alêxanđê VIII, đã phong ngài lên bậc Hiển thánh.