Hạnh Các Thánh

Ngày 4 tháng 9

THÁNH ROSALIA PALERMA, ĐỒNG TRINH

(1130-1160)

Thánh Rosalia chào đời khoảng năm 1130 tại cung điện của Roger II, vua nước Sicilia, vì bấy giờ cha mẹ cô thuộc hoàng tộc, nên cư trú và làm việc trong hoàng cung. Rosalia sinh trưởng giữa những cảnh sang trọng quyền thế, nên ai cũng tưởng rồi đây cuộc đời cô sẽ tràn đầy hạnh phúc dương thế. Nhưng sự thực đã xảy ra ngược hẳn. Chính những của cải, quyền thế ấy đã bị cô khinh rẻ, và đồng thời lại như một bàn đạp khiến cô bay bổng lên đường thánh thiện. Thật vậy, Chúa Giêsu và Đức Mẹ đã gìn giữ, điểm tô linh hồn Rosalia nên như bông hồng thơm ngát và hoa huệ khiết trinh.

Mới 14 tuổi, Rosalia đã nổi tiếng là một thiếu nữ nhân đức. Nhưng Thiên Chúa muốn cô sống xa mọi tục lụy, nên một đêm kia, Đức Mẹ hiện đến bảo cô trốn khỏi gia đình cha mẹ đi theo hai thiên sứ Người sai đến. Từ đây Rosalia bắt đầu một cuộc sống kỳ lạ đầy hứng thú êm vui mà người trần không thể nào thưởng thức được. Mặc dầu còn quyến luyến gia đình cũng như còn những tình cảm êm vui đối với thế giới chung quanh, Rosalia cũng cố gắng vượt qua tất cả để bước theo ơn Chúa soi sáng. Ngoài cổng hoàng cung, hai thiên sứ đang đứng đợi dẫn cô tới nơi Chúa định. Nhờ bóng tối, Rosalia bước ra dễ dàng với một vài dụng cụ thường dùng để đánh tội, một ảnh thánh giá và mấy cuốn sách. Đi giữa hai thiên sứ, Rosalia thản nhiên băng qua thành phố đang say giấc điệp, lòng đầy tin tưởng nơi Thiên Chúa và Đức Mẹ.

Hai thiên sứ dẫn Rosalia lên núi Quisquina cách Palerma mấy dặm và ở trong một cái hang vắng, lúc nào cũng có tuyết phủ trắng xoá. Cô bắt đầu sống đời sống thiên quốc. Thức ăn của cô là những thứ rễ cỏ mọc quanh hang. Tuy phải kham khổ nhưng cô vẫn lấy đó làm vui vì cuộc sống siêu nhiên cùng với các thiên thần đã làm cô sung sướng. Công việc của cô là cầu nguyện với Chúa, đàm đạo với các thiên thần. Đôi khi cô cũng làm chút việc tay chân, và vì thế mà ngày nay người ta còn thấy một giếng nước nhỏ chính tay cô đã đào để hứng lấy những nước chảy từ các khe đá, một bàn thờ thô sơ và một phiến đá hoa, nơi cô dùng bữa.

Trong khi cô vui sống cuộc đời hạnh phúc như thế, thì gia đình cô lại hết sức sầu khổ. Họ tìm cô khắp nơi và hứa thưởng rất hậu cho những ai tìm thấy cô. Núi Quisquina tuy vẫn là nơi bí mật, lần này cũng có kẻ mạo hiểm khám phá. Thấy thế, các thiên thần liền báo cho Rosalia biết và bảo cô hãy mau đổi chỗ ở. Cô liền bỏ hang đang ở, xuyên qua nhiều cánh rừng mênh mông rậm rạp tới dãy núi Pellegrino. Leo lên gần đỉnh núi, Rosalia tìm thấy một cái hang hiu quạnh, cửa vào hang rất hẹp, chỉ vừa đủ lách mình vào được thôi. Giữa lúc thanh thiên bạch nhật mà ánh sáng trong hang chỉ mờ mờ ảo ảo, dưới nền ẩm ướt, phải khó lắm mới tìm được một chỗ dựa đầu. Nóc hang thấp, vì thế người ở trong đó hầu như lúc nào cũng phải cúi đầu. Thế mà Rosalia đã phải sống ở đây đến ngày về với Chúa. Tại đây cũng như ở Quisquina, thức ăn của Rosalia vẫn là mấy cái rễ củ, hay một ít hoa quả dại tìm thấy ở quanh hang. Thỉnh thoảng, để thưởng người tôi tớ trung thành, Chúa sai thiên thần đem Mình Thánh cho Rosalia chịu.

Rosalia sống cuộc đời khổ hạnh như vậy được chừng mười lăm năm. Và khi tới ba mươi tuổi thấy đã đầy công nghiệp, Chúa liền rước linh hồn chị về hưởng hạnh phúc bất diệt. Chị qua đời tại hang đang ở ngày 14 tháng 11 năm 1160. Thiên Chúa lo liệu cho chị mọi sự từ cuộc sống rất lạ lùng cho đến cả nấm mồ sau khi chết. Chúa gìn giữ cho xác thánh của bầy tôi trung thành khỏi hư nát, bằng cách nhờ những giọt nước chảy xuống làm thành thạch nhũ bao bọc lấy xác ấy, và dần dần theo thời gian, một lớp đá vôi dày nhưng lại trong suốt và cứng như thủy tinh phủ kín xác thánh.

Trong khi đó, Chúa lại cho hương thơm thánh thiện của thánh nữ lan toả khắp nơi. Khi thì chính thánh nữ thân hiện ra, khi thì do những phép lạ ngài làm. Nhờ đó giáo dân khắp đảo Sicilia đều tỏ lòng sùng mộ và sự sùng mộ ấy dần dần tràn sang nước Ý và tất cả quốc gia Âu châu.

Năm thế kỷ sau ngày thánh Rosalia lìa trần, đã bao lần người ta cố gắng tìm kiếm xác thánh người nhưng thất vọng vẫn hoàn thất vọng. Mãi khi thành Palerma gặp cơn dịch tễ, thánh nữ mới cho người ta biết xác mình: “Xác ta nằm tại đây, hãy đào lên và ta sẽ chứng minh là đúng sự thật bằng những chứng cớ xác đáng”. Đó là lời thánh nữ nói với một bệnh nhân, bà Girolam del Gratto mà thánh nữ vừa chữa khỏi. Theo lời nữ bệnh nhân nói, người ta liền khởi công đào ngay chính hang mà từ trước không một ai lưu ý tới. Sau hai tháng cẩn thận đào bới, ngày 15 tháng 7, người ta tìm thấy một phiến đá hoa cương dài chừng tám gang, rộng chừng ba gang. Khi động tới, phiến đá đó liền vỡ ra làm đôi và lạ lùng thay, người ta thấy trong phiến đá đó chứa một bộ xương người và, từ bộ xương đó một mùi hương thơm ngào ngạt bốc lên tứ phía.

Tin tìm thấy xác thánh Rosalia liền bay tới mọi người trong tỉnh Palerma và các miền chung quanh. Đức Tổng giám mục và nghị viện liền cử ngay một phái đoàn đi điều tra. Giữa cơn dịch tễ đang gieo rắc bao nhiêu đau thương, giáo dân cho việc tìm thấy xác thánh Rosalia như là một hồng ân Chúa ban, hầu đem họ ra khỏi cơn tai biến ấy. Nhưng cơn dịch tễ vẫn chưa hết và như càng ngày càng tăng. Ngày 4 tháng 9 là ngày kính thánh Rosalia, Đức Tổng giám mục và nghị viện hiến dâng thành phố và đặt dưới quyền bảo hộ của Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và thánh Rosalia. Sau ngày dâng hiến đó cơn dịch tễ giảm bớt dần và mãi tới khi hội đồng các nhà thần học, các y sĩ và các học giả, sau khi đã khảo sát giảo nghiệm và đã tìm thấy đó là di hài của thánh nữ Rosalia, thì bấy giờ cơn dịch tễ mới thực sự chấm dứt.

Cơn dịch tễ đã qua, toàn thể dân thành đều hết lòng nhớ ơn cứu sinh của thánh nữ. Họ dâng cúng một hòm nhỏ toàn bằng bạc để đựng hài cốt và xây một thánh đường rất nguy nga để kính thánh nữ.

Hai cái hang là nơi ẩn náu của thánh nữ xưa kia hoang vắng, nay trở nên sầm uất và thiên hạ đua nhau tới kính viếng. Cửa hang gắn kín hàng ngàn bia đá tạ ơn. Lòng sùng mộ thánh nữ chẳng bao lâu đã vượt qua dẫy núi Alpes, tràn khắp lục địa Âu châu. Mấy quốc gia tại đây như Pháp, Áo, Tây Ban Nha… đều xin được một phần thánh cốt của ngài và nhờ thánh cốt ấy, họ đã được Chúa ban nhiều ơn lạ.

Lòng sùng mộ thánh Rosalia chẳng những lan tràn khắp Âu châu mà còn vượt qua Đại dương tới tận Mỹ châu nhờ một tông đồ đã được thánh nữ chữa khỏi bệnh. Vào năm 1653, thầy Phanxicô Castille, một tập sinh của Dòng Chúa Giêsu bị bệnh đau tim rất nặng. Bao nhiêu bác sĩ đã săn sóc cũng như bao nhiêu thuốc thầy đã uống, đều không mang lại kết quả nào. Cơn bệnh càng ngày càng làm thầy kiệt sức, và cho đến một ngày kia, khi mọi người đều tuyệt vọng, nhìn thầy sốt sắng chịu phép xức dầu và hấp hối trên giường bệnh thì thánh Rosalia tới can thiệp. Thánh nữ hiện ra với Phanxicô và nói: “Thầy Phanxicô, thầy đang hấp hối chết; nhưng nếu thầy muốn, tôi sẽ xin Chúa cho thầy khỏe lại, nhưng với điều kiện là thầy phải hứa sẽ đi truyền giáo tại một nơi sẽ chỉ cho thầy”. Thầy Phanxicô liền đáp lại những lời vừa nghe: “Vâng, tôi xin hứa sẽ làm đệ tử ngài và sẽ truyền bá lòng sùng kính ngài khắp nơi trên dương thế”.

Thánh nữ tiếp lời: “Vậy thầy hãy đi bộ lên hang đá và chịu lễ tại đó”.

Nhưng thầy Phanxicô đáp lại: “Nhưng tôi sẽ lấy gì để minh chứng cho cuộc hiện ra của ngài hôm nay? Ai sẽ tin điều đó nếu không có bằng chứng?” “Trong khi thầy hấp hối, cha Grimondi đã xức dầu cho thầy, và những người ở cạnh thầy đều tin chắc thầy sẽ không qua khỏi, thế mà bây giờ thầy lại khỏi, đó là bằng chứng hiển nhiên nhất…”

Nói đoạn, thánh nữ biến đi trước cái nhìn ngỡ ngàng của thầy Phanxicô và, ngay lúc đó thầy kêu lên: “Tôi khỏi bệnh rồi”. Như một thanh niên mạnh khỏe đầy sức sống, thầy vùng đứng dậy và kể lại cho các người chung quanh những điều mắt thấy tai nghe; cha giải tội cẩn thận ghi lại tất cả những lời thầy nói. Thầy Phanxicô quả thực đã khỏi bệnh và trở lại đời sống tập sinh như trước. Ba ngày sau, mặc dầu trời nắng như thiêu đốt, thầy cũng cố gắng lên đường hành hương tới hang đá thánh Rosalia theo như lời đã hứa.

Tin phép lạ này lan ra nhanh chóng trong toàn cõi nước Ý. Người ta đã cho đúc rất nhiều ảnh đeo để kỷ niệm ơn lạ đó; câu truyện phép lạ được phiên dịch ra nhiều ngoại ngữ khiến tiếng tăm thánh nữ càng được thêm lẫy lừng. Còn thầy Phanxicô sau khi thụ phong linh mục, đã tới kinh thành Ánh Sáng để xin Đức Giáo Hoàng Alêxanđrô VII ban phép lành trước khi xuống tầu sang Mỹ châu truyền giáo. Và cũng tại đây, một lần nữa bằng lời thề, cha Phanxicô đã xác nhận tính cách xác thật của phép lạ cha đã được hưởng. Trên đường sang Mỹ châu cha có ghé qua Lisboa, và tại đây cha được nhà vua nước đó mời tới yết kiến. Nhà vua rất cảm động khi nghe câu truyện phép lạ đó và để tỏ lòng tin tưởng nơi thánh nữ, vua liền chọn thánh nữ Rosalia làm bổn mạng toàn quốc.

Ngày nay Giáo hội mừng lễ thánh Rosalia vào ngày mồng 4 tháng 9, nhưng ngày tìm thấy di hài của người là ngày 15 tháng 7 cũng được ghi vào lịch Giáo hội và dân thành Palerma đã dâng riêng ngày này để đặc biệt mừng thánh nữ, bổn mạng của họ.

Nhân dịp kỷ niệm tam bách chu niên ngày tìm thấy hài cốt thánh Rosalia, toàn thể dân thành Palerma đã tổ chức mừng lễ người rất trọng thể trong bầu khí náo nhiệt từ ngày mồng 4 đến ngày mồng 7 năm 1724, đúng vào lúc khai diễn đại hội Thánh Thể toàn quốc kỳ thứ VIII. Tháng 7 năm 1927, nhân dịp mừng lễ thường lệ do Đức Hồng Y Lualdi, Tổng Giám mục thành Palerma xin, Đức Giáo Hoàng Piô XI đã nâng lễ thánh Rosalia lên hàng lễ buộc đối với thành Palerma và các miền phụ cận.