Hạnh Các Thánh

Ngày 23 tháng 5

THÁNH ĐIĐIÊ GIÁM MỤC TỬ ĐẠO

(540-606)

Ôtông (Autun), một thị xã nhỏ xinh xinh nằm trên bờ sông Rôđanô ở giữa ranh giới thành Viêna và Lyon, đó chính là nơi sinh trưởng của thánh Điđiê. Thánh nhân xuất thân từ một gia đình trâm anh thế phiệt trong thị xã Ôtông nước Pháp vào khoảng năm 540.

Sau khi học hết chương trình tiểu học tại quê hương, cậu Điđiê được song thân gửi lên theo học tại Viêna. Được làm bạn với đèn sách từ nhỏ, nên khi lên học trường trung học thành Viêna, cậu Điđiê là một học sinh trẻ tuổi nhất. Tuy nhỏ bé, cậu không chịu thua chúng bạn về sức học và tinh thần kỷ luật. Thêm vào đó, cậu còn có một tâm hồn đạo đức sâu xa làm nền vững chắc cho mọi đức tính nẩy nở. Vì thế, dù thông minh xuất sắc hơn người, Điđiê không hề tự kiêu tự đắc, trái lại cậu vẫn khiêm tốn sống đơn sơ và bác ái với mọi người. Quả có lý khi nghe người ta tặng khen Điđiê là “ngôi sao sáng” của giới học sinh thành Viêna. Với các vị giáo sư, cậu sống như một người con ngoan; với các bạn cùng lớp, cậu xử đối bằng tình tri kỷ thân mật. Cảm nhận tài ba đức độ của Điđiê, Đức Naamad Giám mục thành Viêna đã tiên đoán: “Rồi đây Chúa sẽ giao sứ mêïnh trọng đại cho cậu sinh viên nhỏ mà ngoan ngùy này”. Ngài còn tỏ ra rất quý mến cậu trong việc dạy riêng môn thần học. Khi Đức Giám mục Naamad từ trần, Điđiê vẫn được diễm phúc sống bên cạnh các Đức Giám mục kế vị như Đức Philipphê, Đức Êvanciô và Đức Vêrô. Tất cả các ngài đều tỏ ra yêu mến Điđiê hết lòng...

Năm 596, khi Đức Vêrô từ trần, Điđiê được toàn thể giáo sĩ và giáo dân bầu làm Giám mục thành Viêna. Nhiệm vụ mới đầy ân điển đã làm sáng tỏ thêm tài đức của thánh nhân. Chính vì nhận thấy tài đức và phương pháp truyền giáo của Đức Tân Giám mục mà, năm 598, Đức Giáo Hoàng Grêgôriô đã uỷ thác cho ngài nhiệm vụ tổ chức hội đồng toàn thể Giám mục trong nước, với mục đích chấn hưng những phong tục tốt lành đang bị ảnh hưởng xấu của dân ngoại đầu độc. Nhưng chúng ta đừng vội tưởng công cuộc cải cách của thánh Điđiê không gặp trở ngại khó khăn. Thực ra Chúa muốn ngài thành vị thuỷ thủ lành nghề trên mặt biển giông tố.

Sau đây là một mẩu truyện minh chứng điều đó. Bà Brunehaut trước khi có quyền cao chức trọng, là một thiếu phụ đạo hạnh và gương mẫu. Từ Đức Giáo Hoàng Grêgôriô cho đến các giáo sĩ đều công nhận bà là người đức độ đoan trang. Nhưng khi được làm Quốc Mẫu thì bà ỷ thế làm càn, bất xét dư luận quần chúng, phạm nhiều tội ác, phá đổ thuần phong mỹ tục và sống đời trụy lạc. Nhưng cho dù bà có nhiều thế lực có thể nói một câu thì bao đầu rơi máu chẩy, Đức Giám mục Điđiê không ngần ngại thẳng thắn trách móc những hành động bỉ ổi của bà. Với một tâm hồn trong sạch và yêu mến chân lý, ngài không thể nhắm mắt để cho bà lộng quyền làm hại thuần phong mỹ tục của quê hương đất nước. Thấy Đức Giám mục nhất định phản đối, bà liền xúi con bà đày ngài ra hải đảo cùng với cha Luxeuil và cha Côlômbanô. Nhưng công việc phát lưu một Giám mục không phải dễ, Hoàng đế triệu tập hội đồng giáo sĩ để xử án thánh nhân. Không tìm được bằng chứng nào để kết án, Hoàng đế và bà Brunehaut âm mưu thuê tiền một mụ đàn bà vào hội đồng tố cáo thánh nhân đã phạm tội “hủ hóa” với mụ. Vì thế thánh nhân bị đày ra đảo Lowis miền Scốtlan. Tuy bị kết án oan uổng, thánh nhân vẫn tin vào sự quan phòng của Thiên Chúa, Đấng sẽ minh oan cho ngài. Thánh nhân can đảm sống đời tù tội ngoài hải đảo. Sống bơ vơ giữa biển cả mênh mông, thánh nhân không cảm thấy cô quạnh, nhưng sung sướng vì có dịp kết hợp mật thiết với Chúa hơn. Ngày ngày ngài tiếp tục ăn chay hãm mình và cầu nguyện.

Với đức tin siêu vời và lòng mến Chúa đến cực độ, thánh nhân đã được Chúa ban quyền làm nhiều phép lạ. Ngài lấy dầu đèn chầu trong nhà nguyện chữa được nhiều bệnh nhân ngoài hải đảo. Trong những phép lạ lừng danh của thánh Giám mục, người ta thường nhắc đến việc thánh nhân dùng dầu đèn nhà nguyện chữa khỏi một người bị bệnh cùi lâu năm. Lần khác, một đoàn người đến thăm thánh nhân, vào giữa giờ cơm. Biết họ đói, thánh Giám mục muốn mời họ cùng dùng bữa. Nhưng khi hỏi đến đồ ăn thì người giúp thưa bằng một giọng thiểu não: “Thưa Đức Cha, thức ăn đã vừa hết, bây giờ đi chợ không kịp nữa. Xin Đức Cha để họ rán nhịn đến chiều”. Thánh nhân mỉm cười trả lời: “Con thử vào kho xem, còn dư thức ăn, con không phải lo đi chợ, Chúa đã lo liệu cho chúng ta rồi”. Vâng lời nhưng không khỏi bỡ ngỡ, người giúp việc trở lại xem thì quả thực thấy thức ăn đầy kho. Phải chăng Chúa Quan phòng đã cứu thánh nhân khỏi cuộc lưu đầy oan uổng bằng chính những việc kỳ lạ này. Từ khi thánh nhân bị phát lưu ra ngoài hải đảo, dân chúng vẫn thường than thầm khóc vụng cho người cha khả kính của họ. Họ muốn phản đối chính quyền nhưng lại sợ vũ lực. Ngày tháng nặng nề trôi qua, cho đến khi tiếng thơm nhân đức và những việc lạ của Đức Giám mục lan vang đến mọi hang cùng ngõ hẻm, người ta mới gây được một phong trào mạnh mẽ đòi trả lại tự do cho ngài. Phong trào mỗi ngày một lớn mạnh, đến nỗi sau cùng triều đình phải nhượng bộ và đề cử chính những người đã nhúng tay vào việc kết án thánh Giám mục ra tận hải đảo xin lỗi và rước ngài về địa phận. Thánh Điđiê chiến thắng trở về đã đem lại niềm hân hoan cho đoàn chiên sau bốn năm trường côi cút. Khắp nơi, từ làng quê hẻo lánh đến nơi đô thị nhộn nhịp, người dân nô nức đi đón Đức Giám mục. Họ tung hoa, treo cờ và hát những bài hoan ca tạ ơn Thiên Chúa. Muôn miệng như một, người ta hô to câu: “Vạn tuế Đấng nhân danh Thiên Chúa mà đến. Tinh thần người công chính bất diệt...”. Nhưng ngày vui chẳng được bao lâu thì mây mù đã kéo đến bao trùm vòm trời thành Viêna. Lý do chỉ vì lòng ghen mù quáng của mẹ con bà Brunehaut. Thấy dân chúng nô nức đón rước Đức Giám mục Điđiê, họ căm phẫn muốn triệt hạ ngài và đàn áp giáo dân. Họ đã ra lệnh cho ông thị trưởng thành Viêna ám hại thánh Giám mục và làm khó dễ những người phục vụ dưới quyền ngài. Đầu tiên họ tống giam 12 linh mục đang dâng lễ cùng Đức Giám mục mà không cho biết lý do. Trước thảm cảnh này Đức Giám mục vô cùng đau đớn, ngày đêm ngài dâng lên Thiên Chúa nỗi cay đắng hòa trong lời cầu nguyện sốt sắng. Nhận lời cầu xin của thánh nhân, Chúa đã cho thánh Sêvêriô, một linh mục thánh thiện qua đời từ lâu, đến cởi xiềng xích cho 12 linh mục và dẫn về bằng yên. Niềm vui dâng lên tràn ngập tâm hồn, Đức Giám mục Điđiê và 12 linh mục đã mang xiềng sắt đặt trên mồ thánh Sêvêriô rồi trở về cùng dâng thánh lễ tạ ơn Chúa.

Bấy giờ Hoàng đế Thyerry II nghe tin thánh nhân làm nhiều phép lạ nên tò mò muốn được ngắm nhìn dung mạo con người thời danh ấy thế nào. Hoàng đế mời thánh nhân tới. Nhân cuộc hội kiến đầu tiên, Hoàng đế vốn không muốn sống đời hôn nhân đứng đắn, nhưng chỉ muốn say sưa những mối tình phóng túng tạm bợ và bất chính. Với thái độ khiêm tốn và lý luận thần học vững chắc, ngài đã thuyết phục được Hoàng đế bằng lời của thánh Phaolô: “... Thà kết bạn còn hơn phóng túng theo dục tình. Thiên Chúa nghiêm xét những kẻ thông dâm ngoại tình. Không được phạm đến thân xác vì nó là đền thờ của Chúa Thánh Thần” (1Cr 6,19) Hoàng đế quyết hứa ăn năn trở lại và xin kết hôn với con gái Hoàng đế Visigoths. Nhưng bà Brunrhaut, một Hoàng hậu quỷ quyệt, sợ khi Hoàng đế Thyerry kết hôn thì quyền của mình bị suy giảm nên tìm mưu phá cuộc hôn nhân này, bằng cách mưu hại thánh Điđiê. Vậy lần kia, khi thánh Giám mục ở hoàng cung bước ra, bà sai ba sĩ quan theo sau ngài với chủ ý tìm cách hạ sát ngài. Họ bao vây nhà thờ mà thánh nhân vào cầu nguyện, và thúc giục dân chúng hô to lời phản đối Đức Giám mục, coi ngài là người gây ra cuộc phản loạn, là kẻ thù của Hoàng đế và quốc dân... Họ theo Đức giám mục Điđiê đến tận miền sông Salarôn. Nơi đây thánh Giám mục được thánh Sêvêriô hiện ra báo cho ngài biết ngày lãnh nhận triều thiên vĩnh cửu đã gần tới. Biết Chúa sẽ cho mình tử đạo trên đường hồi hương, thánh Giám mục liền quỳ xuống cầu nguyện tạ ơn Chúa, xin Chúa thứ tha cho kẻ thù và gìn giữ đoàn chiên thành Viêna. Đang khi thánh nhân triền miên trong lời cầu nguyện thì một sĩ quan lén đến bê một hòn đá đập vào đầu ngài. Ngài ngã quỵ trên vũng máu nhưng vẫn còn sống và tiếp tục cầu nguyện. Thấy thế quân địch xông vào dùng dây chắp lại đánh thánh Giám mục cho đến khi ngài lịm đi mới thôi. Hôm ấy là ngày 23-5-606.

Để kỷ niệm cái chết anh dũng và thánh thiện của Đức Giám mục Điđiê, giáo quyền địa phương đã long trọng làm lễ táng xác ngài tại chính nơi ngài bị hành hung. Nối tiếp ngày tang lễ là những đoàn lữ khách thập phương đến kính viếng và những phép lạ Chúa làm trên mộ thánh nhân. Sử liệu còn ghi lại, ngày kia một người bị bệnh bất toại được hai người bạn dẫn đến viếng mộ thánh Điđiê. Sau một giờ cầu nguyện sốt sắng, hai người bạn cầm tay người bất toại chạm vào tảng đá còn vấy máu thánh nhân, lập tức người bệnh cảm thấy khoan khoái và đi lại tự nhiên như hồi chưa có bệnh. Rồi lần khác, một thiếu nữ miền Lyon khi nghe tin thánh nhân lâm nạn đã vội chạy tới cầu nguyện trước thi thể của ngài và cũng được thánh nhân chữa khỏi một ung nhọt hôi thối mà cô bị từ mấy năm trước.

Để tỏ lòng tôn kính thánh Điđiê, năm 620 Đức Giám mục kế vị thứ hai của ngài là thánh Etheriô đã đệ đơn xin Hoàng đế Clotairiô II cho phép cải mộ thánh Điđiê về thành Viêna. Buổi lễ được tổ chức rất trọng thể, nhưng vì giáo hữu địa phận Lyon nhất quyết giữ xác thánh Giám mục lại để tôn kính, nên đoàn người thành Viêna phải lén đến ban đêm lấy trộm quan tài và rước về Feysin. Dù đã 14 năm nằm dưới lòng đất, toàn bộ quan tài vẫn y nguyên, không bị mục nát. Lạ lùng hơn nữa là khi Đức Giám mục Etheriô đến chứng kiến lễ mở quan tài, thì ai nấy đều thấy xác thánh Điđiê vẫn còn tươi tốt, toàn thân mịn màng không còn vết thương chi hết. Trong dịp này thánh nhân đã chữa lành cho một thiếu phụ bị quỷ ám và một người mù từ mới sinh.

Ngày 11-02-620 di hài thánh Điđiê được long trọng mai táng sau bàn thờ chính toà thánh đường các thánh Tông đồ ngoài thành Viêna, để muôn đời nêu cao tấm gương của một người đã “trở nên khờ dại vì chân lý Phúc âm và phần rỗi các linh hồn”.