Đầu thế kỷ thứ IV, tại thành phố Rôma có một góa phụ giàu có tên là Ala, con quan phó lãnh sự Acacê, một người nổi tiếng là độc tài khát máu. Ông ta đã ba lần ném các thân nhân của vị tư giáo bản thành cho thú dữ xâu xé tại hý trường để làm trò vui cho thiên hạ. Bà goá phụ Ala có một viên quản lý phóng túng và phạm nhiều tội ác không kém thân phụ của bà. Suốt ngày ông vùi đầu vào lầu xanh tửu điếm để tìm thú say hoa đắm nguyệt. Tuy nhiên, có điều ông cương quyết thi hành không bỏ sót dịp nhỏ là niềm nở đón tiếp các lữ khách muốn đỗ nhờ và rộng lòng làm phúc cho những người nghèo gặp ngoài công lộ. Con người với những tính tình mâu thuẫn ấy, chính là Bôniphaxiô mà ơn Chúa đã cải hóa một cách lạ lùng.

Sau nhiều năm sống xa Chúa, một hôm bà Ala đi nghe giảng tuần đại phúc. Trở về, bà động lòng hối cải và quyết sống theo ơn đức tin. Bà cho gọi viên quản lý đến và nói: “Này ông Bôniphaxiô, ông biết chúng ta đã phạm bao nhiêu tội ác! Chúng ta ngu xuẩn dìm mình trong tội lỗi mà không nhớ rằng một ngày kia chúng ta phải trình diện trước toà Thiên Chúa tối cao và tỏ bày với Người những công việc mà chúng ta đã làm sao? Hôm nay tôi đã nghe một linh mục giảng rằng: ‘Nếu ai chiến đấu và chịu chết vì vinh danh Chúa Kitô, đến ngày Chúa phán xét, người ấy sẽ được lĩnh phần thưởng vĩnh cửu là được hưởng kiến Thiên Chúa Cha’. Tôi còn nghe mấy bà đạo đức kể, bên Đông phương, những đầy tớ Chúa Kitô đang can trường chiến đấu, không quản chịu cực hình và liều mạng sống hầu giữ lòng trung tín với Thầy Chí Thánh của họ. Vậy ông hãy đi kiếm hài cốt các thánh tử đạo, đem về, chúng ta sẽ khởi công xây cất một nhà thờ tôn kính các đấng. Nhờ lời bầu cử các thánh, tôi tin chắc chúng ta và nhiều người khác sẽ được cứu rỗi”.

Như có một ơn siêu nhiên thúc đẩy bên trong, Bôniphaxiô đồng ý ngay. Ông thu góp một số vàng bạc, chọn mười hai con lừa cùng với một ít gia nhân, ba cái cáng và trầm hương, một dược đủ loại. Lúc lên đường ông vui vẻ nói với bà chủ Ala: “Nếu tôi tìm được hài cốt các thánh tử đạo, tôi sẽ mang về; nhưng nếu người ta mang xương tôi về cho bà thì xin bà cũng vui lòng nhận lấy như hài cốt các thánh tử đạo”. Bà Ala trả lời: “Thôi ông đừng nói dại! Ông hãy yên tâm trẩy đi và đừng quên mang hài cốt các vị tử đạo về. Phần tôi, tôi là con mụ tội lỗi, tôi sẽ ở nhà đợi ông và chuẩn bị công việc như đã định. Xin Chúa là Đấng đã hạ mình trở nên nô lệ vì chúng ta và đã đổ máu để cứu chuộc nhân loại, sai sứ thần dẫn đường cho ông để ông luôn bước đi trong ánh sáng của Người”.

Tâm hồn phấn khởi, Bôniphaxiô hăng hái lên đường. Dọc đường ngài cầu nguyện với Thiên Chúa: “Lạy Chúa toàn năng, xin hãy đến giúp đỡ tôi tớ Chúa. Xin dắt con trên bước đường con phải đi, để thánh danh Chúa được ca tụng muôn đời”. Mấy hôm sau ngài mới tới thành phố Tacsi và được biết các chiến sĩ Chúa Kitô đang bị giam trong ngục tối, đợi ngày ra pháp trường; Bôniphaxiô dặn dò các thủ hạ: “Các bạn thân mến, các bạn hãy đi tìm nhà trọ và chỗ trú cho đoàn vật nghỉ ngơi, còn tôi, tôi phải đi thăm những người tôi yêu mến và ước ao gặp mặt”. Bỏ các thủ hạ, Bôniphaxiô đi thẳng đến nhà giam và thấy nhiều giáo hữu đang phải chịu cực hình: người thì bị trói tay treo đầu trên ngọn lửa cháy to, người khác thì bị trói căng hai tay vào hai cột sắt; người khác nữa mình mẩy nát tươm bởi những roi đòn của lý hình... Trước thảm cảnh rùng rợn ấy ai đã xem thấy cũng phải mủi lòng. Nhưng hỏa ngục đã thất bại! Vì đầy tớ Chúa Giêsu luôn luôn can trường và vui vẻ chịu đựng! Thay vì những tiếng kêu la hằn học, người ta chỉ nghe thấy văng vẳng những lời cầu nguyện sốt sắng. Thật không gì cao đẹp hơn! Bôniphaxiô mạnh dạn tiến thẳng tới hôn mặt các ngài cách chí thiết. Như không cầm nổi cơn sốt sắng hăng hái, ngài kêu lên: “Vạn tuế Thiên Chúa người công giáo, vạn tuế Vua các thánh tử đạo. Tôi nguyện liên kết với các ngài, hỡi các đầy tớ của Chúa Kitô, xin các ngài hãy cầu nguyện cho tôi được diễm phúc trở nên một bạn Chúa Kitô như các ngài”. Rồi quì xuống, ngài lần lượt hôn chân và xiềng sắt của từng vị với những lời đầy an ủi: “Hỡi bạn lòng của Chúa Kitô, hãy can đảm lên, giầy đạp tan tành quân quỷ dữ. Hãy nhẫn nại chịu đựng đau khổ một chút nữa, nhưng phần thưởng sẽ vĩnh cửu. Bây giờ các ngài bị lý hình hành hạ, nhưng rồi đây trên thiên quốc sẽ được các sứ thần nâng đỡ”.

Quan cai ngục đi kiểm soát bắt gặp Bôniphaxiô. Ông bỡ ngỡ và uất hận thốt ra nhiều lời nguyền rủa con người lạ mặt này. Rồi ông cho lính điệu Bôniphaxiô về văn phòng lấy khẩu cung. Ông hỏi:

- Ngươi tên là gì? Ở đâu và làm sao dám cả gan đến đây?

Bôniphaxiô trả lời đanh thép: - Tên tôi là kitô hữu, tôi tự xa mà đến, tôi đến đây cùng xưng đức tin với các anh chị em tôi.

- Muốn sống, hãy dâng hương tế thần và đừng nói những câu càn dỡ ấy nữa.

- Tôi muốn sống, nhưng sống với Đức Kitô, chứ không để dâng hương cho các thần minh vô hồn của ông. Ông đừng ép và dọa tôi vô ích. Nếu ông muốn hành hạ xác tôi thì tùy ông.

Nổi giận, quan cai ngục truyền treo ngược đầu thánh nhân xuống. Lát sau ông lại cho lính hạ ngài xuống bắt nằm dài trên đất và cho lý hình đi guốc có đinh sắt giẫm lên trên. Thái độ lặng thinh chịu đựng của Bôniphaxô khiến ông càng nổi nóng và sáng nghĩ ra nhiều hình khổ dã man khác. Hai hôm sau, ông cho gọi Bôniphaxiô lên và ôn tồn nói:

- Thôi ngươi là người có học, hãy tế thần đi, ta tha cho, hãy cứu lấy mạng sống ngươi.

- Ông không biết xấu hổ ư? Sao ông cứ lập đi lập lại những lời vô nghĩa ấy? Tế thần! Tôi thà chết hơn làm công việc ngu xuẩn ấy!

Không chịu nổi, quan cai ngục truyền vót nhọn nhiều thanh nứa và đóng vào móng tay và chân của Ngài. Thánh nhân yên lặng chịu đựng. Sau ngài cầu nguyện với Chúa: “Lạy Chúa, con cảm ơn Chúa đã thương cho con được chịu chung đau khổ với Chúa và các đầy tớ Chúa. Xin Chúa hãy giúp đỡ con. Con chỉ muốn thờ lạy Chúa, xin Chúa cho con nhập vào số những người bất tử để muôn đời con ca tụng Chúa”. Nghe thấy thế, một số dân chen nhau đứng ngoài liền hô la nguyền rủa viên cai và yêu cầu phải xử trảm tên “phù thủy công giáo” kia đi.

Chiều ý dân, sáng hôm sau, trời còn mờ sương ông đã cho điệu Bôniphaxiô ra toà, trước mặt hàng vạn dân thành, ông lên giọng hách dịch quát:

- Tên khốn nạn kia, ai đã nhồi sọ cho nhà ngươi những điều mê tín dị đoan như thế, thực mỉa mai, một người ăn học như ngươi lại tin vào anh “chàng” bị đóng đinh chẳng khác gì một tên bất lương! Ngươi còn ngoan cố cho thế là khôn ư ?

Đám dân ngoại cười ngạo nghễ và vỗ tay chan chát tỏ ý tán thành câu nói phạm thượng của quan toà. Họ vô tình không nghĩ đến câu trả lời đanh thép của Bôniphaxiô:

- Xin quan hãy im miệng và cả dân thành nữa hãy yên đi! Những con người mắt thịt và đầy tội ác như các ông, làm sao hiểu được đức tin cao đẹp và duy nhất của người công giáo chúng tôi! “Lạy Chúa xin tha cho họ vì họ mê muội khờ dại...”.

Quan cai ngục tức giận, gọi lính trói bỏ ngài vào vạc dầu sôi đã nấu sẵn, nhưng uy quyền Chúa đã tỏ ra để hộ vực những tôi tớ Chúa. Thánh nhân giơ tay làm dấu thánh giá, vạc dầu sôi liền nguội và đông lại.

Vừa tức giận vừa xấu hổ, quan toà sợ dân la ó, bèn ra lệnh chém đầu thánh Bôniphaxiô. Nghe tuyên án, thánh nhân vui mừng đến đổi sắc mặt. Ngài quì gối và giang tay cầu nguyện: “Con cảm tạ Chúa vì sắp cho con chính thức nhập số đoàn con hiếu thảo của Chúa! Đó là hạnh phúc con hằng mong muốn, con xin Chúa ban hạnh phúc ấy cho các anh em con đang trong tù ngục và những người khờ dại đứng nhìn con chịu chết vì đức tin nữa. Rồi một hồi trống vang lên, mọi người lặng yên chăm chú dõi theo đường kiếm sáng loáng của lý hình đang say máu nhẩy múa quanh thánh tử đạo. Hồi trống vừa dứt, đầu thánh Bôniphaxiô rơi xuống. Vừa lúc đó, đất bỗng rung chuyển làm mọi người khiếp sợ, và kêu lên: “Ôi! Quyền phép thay, Chúa người công giáo thờ!”.

Trong khi đó, các thủ hạ của thánh Bôniphaxiô chia nhau tìm ngài.

Biết đời quá khứ của ngài, họ than phiền với nhau: “Chắc ông ta đang bê tha trong các hộp đêm; đã thế, chúng ta tội gì phải tốn sức đi tìm ông.” Trong lúc họ đang chán nản bàn tán như thế, một người lạ mặt đến hỏi truyện và báo cho họ biết: Chính quyền vừa xử trảm một người từ Rôma tới. Người lạ mặt đó cũng mô tả hình dáng người tử tù. Thấy người lạ mặt nói có lý, lại nóng lòng vì đã mấy ngày trời tìm kiếm vô ích, bọn thủ hạ kéo nhau đến tận pháp trường xem sự thể ra sao. Thì quả thực, họ kinh hoàng nhìn thấy xác Bôniphaxiô, chủ của họ, nằm sõng sượt trên đám cỏ khô. Từng vũng máu đông keo ngọn cỏ đã ngả mầu tím ngắt và bốc mùi tanh.

Không nói nửa lời, họ ôm xác thánh nhân khóc thảm thiết. Một người trong bọn họ ghé miệng vào mặt thánh nhân và nói: “Xin Ngài tha lỗi cho chúng tôi, chúng tôi đã nói xấu ngài”.

Sau đó, họ vận động đút tiền cho lính canh liệm xác thánh Bôniphaxiô đưa về Rôma.

Giam mình trong phòng kín, quả phụ Ala đêm ngày cầu nguyện cho viên quản lý đã ra đi. Tâm hồn bà lúc này bốc cháy lòng yêu mến Chúa và tôn kính các thánh tử đạo.

Thế rồi một đêm, thiên thần Chúa hiện ra bảo bà: “Người ta sắp đưa xác viên quản lý của bà về; Bà hãy nhận lấy như xác Thánh tử đạo, và mai táng ở nơi xứng đáng. Nhờ lời bầu cử của ngài, mọi tội lỗi của bà được Chúa thứ tha”. Lập tức Ala chỗi dậy, đến đưa tin cho các linh mục. Liền đó tiếng chuông từ tháp nhà thờ vang lên, hòa nhịp với những lời ca vang lừng của đoàn giáo hữu đốt đuốc đi đón xác Thánh Tử đạo Bôniphaxiô. Họ rước xác thánh tử đạo về, và đặt trong nhà nguyện của bà góa Ala đã xây cất và trang hoàng lộng lẫy. Sau vì tình trạng chiến tranh, người ta phải di hài cốt Thánh nhân đặt trong nhà thờ thánh Alêxiô, trên ngọn đồi Aventi.

Ta hãy học đòi theo gương bắt chước thánh Bôniphaxiô mà sẵn sàng mau mắn vâng theo ơn Chúa soi sáng. Dù đời ta có tràn trề tội lỗi, nhưng với lòng cậy trông và tâm hồn cởi mở đón nhận thì ơn Chúa lúc nào cũng sẵn sàng cải hóa chúng ta nên con người hoàn thiện.