Hạnh Các Thánh - Hương Việt

Ngày 23 tháng 04

ÔNG THÁNH GIOÓCGIÔ, TỬ ĐẠO

(+ 304)

Phúc âm thánh Luca kể lại: Bấy giờ Chúa Giêsu ở trên núi xuống, Ngài đưa mắt nhìn các môn đệ và nói: “Phúc cho kẻ nghèo khó vì nước Thiên Chúa thuộc về họ. Phúc cho những kẻ đói khổ vì họ sẽ được no nê. Phúc cho kẻ bây giờ khóc lóc, ngày sau sẽ được vui mừng. Phúc cho kẻ bị người đời ghét bỏ, lăng mạ, và khai trừ như bọn người uế tạp vì Con Người, ngày sau sẽ được vui mừng hớn hở, vì phần thưởng dành cho họ trên trời thật lớn lao” (Lc 6, 20-23).

Những lời Chúa nói trên đây là an ủi và hứng khởi cho bao tâm hồn phải long đong vất vả chiến đấu trên trần gian tạm gửi, để mưu cầu hạnh phúc vĩnh cửu mai hậu. Tin tưởng vào lời hứa hẹn của Chúa đó, các vị thánh thuộc đủ mọi giai cấp trong xã hội đã vui lòng từ bỏ mọi danh vọng của cải trần gian, quyền cao chức trọng, và ngay cả mạng sống của các ngài, để phụng sự Chúa. Gương mẫu đó còn được thực hiện đầy đủ ở nơi thánh Gocgiô một sĩ quan cao cấp trong hoàng gia Điôclêtianô.

Thánh Gocgiô sinh tại Cappadocia và thuộc gia đình quý tộc. Từ nhỏ Gocgiô đã được hấp thụ một nền giáo dục công giáo vững chắc. Vì thế khi lớn lên, Gocgiô tự ý xin chịu phép Rửa tội để gia nhập Giáo hội Công giáo. Gặp thời chinh chiến Gocgiô phải vâng lệnh vua xếp bút nghiên theo việc đao cung. Ngoài sức mạnh phi thường, Gocgiô còn có biệt tài chiến đấu và can đảm hơn người. Vì thế không bao lâu, Gocgiô đã được thăng cấp đại đội trưởng trong lữ đoàn hoàng gia của Hoàng đế Điôclêtianô.

Nhưng ác hại thay! thời đó Hoàng đế Điôclêtianô có ý định bách hại đạo công giáo. Nhà vua đem ý định đó thảo luận với các sĩ quan và ai nấy đều tán dương ý định của nhà vua, trừ ra có một mình đại uý Gocgiô dám đứng lên phản đối. Ngài cho ý định của nhà vua là hoàn toàn bất công và trái với ý của Thiên Chúa. Với giọng điệu hiên ngang mạnh bạo, đại uý còn tuyên bố sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ đức tin công giáo. Bấy giờ Hoàng đế và các sĩ quan trong triều mới biết Gocgiô là người công giáo. Họ cố gắng khuyên dụ Gocgiô nên tuân theo quyết nghị của Hoàng đế; họ vạch cho đại úy nhìn nhận những ân huệ như trời bể mà Gocgiô đã và sẽ còn nhận được, nếu tuân theo ý muốn của nhà vua. Trái lại nếu bất tuân, chắc sẽ bị trục xuất khỏi quân đội và còn bị án tử nữa là khác.

Thánh Gocgiô vẫn bền dạ không hề nao núng trước những lời dụ dỗ hay doạ nạt của mọi người, ngài còn can ngăn nhà vua với những lời lẽ rất ôn tồn: “Muôn tâu Hoàng đế, Hoàng đế nên công nhận và tôn thờ một mình Thiên Chúa chân thật; như vậy đế quốc sẽ được thịnh vượng và quốc dân được bình an. Phần hạ thần chỉ biết suy tôn một mình Thiên Chúa thôi; bệ hạ có doạ nạt, hoặc hứa hẹn chi chăng nữa, cũng không làm hạ thần mền lòng thối chí được đâu”. Tức giận vì lời tâu của vị anh hùng tử đạo, Hoàng đế Điôclêtianô truyền xích và tống giam thánh tử đạo. Lúc sau, nhà vua lại cho điệu Gocgiô đến bắt nằm xuống đất rồi truyền lăn những khối đá nặng trên mình thánh nhân. Sáng hôm sau Gocgiô lại bị dẫn đến trước mặt Hoàng đế để chịu cực hình khác. Người ta buộc ngài vào một bánh xe có nhiều mũi nhọn rồi cho quay, khiến thân thể ngài bị đâm thủng và xé nát. Trong lúc chịu cực hình đau đớn, thánh Gocgiô nghe có tiếng trên trời phán: “Gocgiô con yêu dấu, con đừng sợ, đã có Cha luôn ở với con”.

Trước tấm gương kiên nhẫn và tiếng nói lạ này, nhiều lương dân đã cảm động và trở về với đức tin công giáo. Thấy thế, Hoàng đế Điôclêtianô lại truyền gia tăng hình khổ để hành hạ thánh nhân cho bõ tức. Nhưng hình khổ nào cũng không đánh đổ được lòng can trường của thánh nhân. Cuối cùng, vua đổi chiến lược và đích thân tới khuyên bảo dụ dỗ thánh nhân đừng cố chấp nữa, nếu không sẽ bị tước hết mọi ân huệ. Như được ơn soi sáng bên trong, thánh Gocgiô đánh bạo tâu với Hoàng đế: “Muôn tâu Hoàng đế, nếu bệ hạ muốn, hạ thần xin cùng đi với Hoàng đế tới đền thờ để xem các thần minh của Hoàng đế tôn thờ ra sao”.

Nghe nói thế, Hoàng đế rất vui mừng, ngài đinh ninh rằng thánh Gocgiô đã thay lòng đổi dạ. Tới ngày đã định, Hoàng đế triệu tập tất cả nghị viện và dân chúng tại đền thờ. Đồng thời, Hoàng đế Điôclêtianô truyền sắp sẵn các lễ vật vì tưởng thánh Gocgiô sẽ tế thần. Khi mọi người đã tụ tập đông đủ ở đền thờ và hồi hộp chờ đợi, thánh Gocgiô trịnh trọng tiến về tượng thần Apôlô và giơ tay dõng dạc hỏi pho tượng: “Hỡi thần Apôlô, thần có muốn tôi tế lễ thần như Thiên Chúa không?” Rồi ngài làm dấu thánh giá trên tượng. Lạ lùng thay, bấy giờ tự tượng thần có tiếng đáp lại: “Thưa ngài, tôi không phải là Thiên Chúa. Tôi xin thú nhận không có một Thiên Chúa nào khác ngoài Thiên Chúa mà ngài tôn thờ”. Thánh Gocgiô đáp lại: “Thế thì tại sao nhà ngươi dám cả gan đứng trước mặt ta là người đã nhận và biết và tôn thờ Thiên Chúa chân thật”. Vừa dứt lời, người ta thấy tiếng kêu la rên xiết từ miệng các thần tượng khác phát ra. Rồi tự nhiên các tượng đổ vỡ tan tành từng mảnh.

Thấy thế, các thầy sãi hoảng hốt vội vã giục dân chúng xông vào bắt thánh Gocgiô. Họ xin Hoàng đế trảm quyết ngay tên phù thủy cao tay đó. Thánh Gocgiô bị dẫn đến pháp trường. Trước khi chịu tử hình, thánh nhân xin lý hình cho ngài một chút thời giờ để cầu nguyện. Ngài giơ hai tay lên, mắt ngước lên trời, miệng than thở: “Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, Chúa đã yêu thương và tuyển chọn con ngay từ khi mới lọt lòng mẹ. Chúa là nguồn hy vọng độc nhất và vĩnh cửu của tín hữu, là nơi nương tựa chắc chắn nhất của các tôi tớ Chúa, là kho tàng vô đáy của kẻ tin cậy Chúa. Lạy Chúa, xin Chúa lắng nghe tiếng con cầu xin, vì chính Chúa từ bi vô cùng đã thương ban cho con được ơn vui lòng chịu mọi thử thách, và mạnh bạo tuyên xưng danh Chúa. Giờ đây, xin Chúa hãy nhận lấy linh hồn con và cho con được vào cõi vinh quang để được vui hưởng tôn nhan Chúa với kẻ Chúa đã kén chọn”.

Đến đây, thánh nhân khẩn khoản xin Chúa thứ tha cho những kẻ hãm hại mình: “Lạy Chúa, xin thứ tha cho những kẻ hãm hại con. Xin Chúa ban cho họ ánh sáng đức tin để họ nhận biết Chúa là Đấng chân thật và nhân lành vì Chúa hằng ao ước cho mọi người đều được cứu rỗi. Xin Chúa cứu thoát hết những ai kêu cầu Chúa, để họ biết yêu mến Chúa trên hết mọi sự và cùng với các thánh chung hưởng vinh phúc cõi trời”.

Nguyện vừa dứt, thánh Gocgiô liền quì gối cho lý hình chém đầu. Thánh nhân được phúc tử đạo ngày 13 tháng 4, dưới triều Hoàng đế Điôcletianô.

Thánh tử đạo Gocgiô được tôn kính trong hầu hết các nhà thờ ở Đông phương cũng như Tây phương. Người Hy lạp gọi thánh nhân là vị tử đạo vĩ đại. Thánh Germanô, Giám mục thành Paris, trong một cuộc hành hương Thánh địa đã đưa về Paris một cánh tay của thánh tử đạo Gocgiô và để tại nhà thờ thánh Vinhsơn; còn cánh tay kia được đưa về tôn kính tại Côlônia. Tại đây Thiên Chúa đã làm nhiều phép lạ lớn lao để thưởng công thánh nhân. Mỗi khi phải đương đầu với những thù địch của đức tin, Giáo hội thường cầu xin thánh Gocgiô, thánh Sêbastianô và thánh Mauriciô vì Giáo hội coi các ngài như những chiến sĩ điển hình trong mặt trận bảo vệ đức tin công giáo.

Ngoài ra, thánh Gocgiô còn được anh em quân đội và các hướng đạo sinh tôn sùng đặc biệt và chọn làm đấng thánh bảo trợ. Vì thấy ở ngài những đặc tính anh hùng can đảm và gương mẫu của người đã biết quên mình vì lý tưởng cao siêu.