Hạnh Các Thánh


Ngày 10 tháng 5

THÁNH ANTÔNINÔ, GIÁM MỤC HIỂN  TU

Thánh Antôninô cũng gọi là thánh Antôn hậu hay Antôn chỉ bảo đàng lành. Ngài sinh ra tại làng Florencia năm 1389. Cha là ông Nicôla Piêrôxi và mẹ là bà Tômatxima. Giầu của cải và nhiều nhân đức, ông bà đã gây được một gia đình đầm ấm và thánh thiện. Sau nhiều năm son sẻ, Chúa đã ban cho ông một câïu con trai độc nhất: cậu bé Antôninô. Cậu ra đời với nhiều dấu hiệu báo trước sẽ nên thánh và làm nhiều việc phi thường sau này.

Chúng ta không đuợc biết nhiều chi tiết về tuổi thiếu niên, đời sống đạo đức và những việc thánh nhân đã làm khi giữ chức bề trên các tu viện dòng thánh Đaminh.

Tuy nhiên căn cứ vào những bút tích ngài còn để lại, chúng ta biết chắc ngài vừa là con thiêng liêng vừa là người kế vị của chân phước Gioan Đôminici người đã có nhiều ảnh hưởng đối với nữ giới trong việc dẫn họ đến đời sống tu trì và là người có công nhất trong công cuộc cải tổ dòng thánh Đaminh. Năm 1403, cha Gioan trở về Florencia giữ chức bề trên và làm giáo sư chú giải Thánh kinh tại tu viện Maria Novella. Tại đây, Antôninô gặp cha Gioan lần đầu và lúc ấy cậu chỉ mới 15 tuổi. Cậu ngỏ ý xin nhập dòng, nhưng thấy cậu còn ít tuổi, cha Gioan buộc lòng phải từ chối. Cha vui vẻ nói với cậu: “Được, khi nào con học thuộc tập nội quy của nhà dòng, con trở lại thì cha sẽ nhận con”. Antôninô không chán nản, cậu về nhà và hai năm sau cậu trở lại qua kỳ khảo hạch. Antôninô đậu hạng ưu và được lãnh chiếc áo trắng dòng Anh em dòng giảng thuyết.

Vâng lệnh bề trên, thầy sống năm nhà tập tại tu viện Cortonê. Thầy sống nhiệm nhặt, trung thành với kỷ luật và mỗi ngày một nêu cao tinh thần làm việc, thinh lặng và cầu nguyện. Lễ Chúa Thánh Thần năm 1408 thầy được gọi về Florencia theo khoa tu đức và chuyên thêm khoa thần học. Với khiếu thông minh, Antôninô đã trở thành nhà thần học có tiếng, nhất là về môn thần học thực hành.

Nhưng rồi, năm 1412, bè rối nổi lên, giải tán các tu viện cải tổ. Trước sức tấn công tàn ác của quân thù, các thầy dòng phải lên đường di cư, ngày đêm lặn lội trong nắng sương... Đến Fôlignô các thầy gặp một nhà thờ nhỏ kính thánh Đaminh. Các thầy xin lưu lại đấy. Năm 1414, cha Antôninô được cử làm phó bề trên và bốn năm sau lại chính thức được chọn làm tu viện trưởng. Cũng từ năm này, nhiều biến cố xẩy ra khiến tình thế sáng sủa hơn và công việc cải tổ dòng thánh Đaminh lại được tiếp tục dễ dàng. Với nền học vấn uyên thâm, cách xử trí khôn ngoan và đời sống thánh thiện, cha Antôninô nghiễm nhiên là linh hồn của phong trào. Dầu vậy, mãi khi cha Lêônarđô Dati qua đời, ngài mới chịu nhận nhiệm vụ lãnh đạo phong trào.

Bình phẩm về 29 năm làm bề trên của cha, người ta viết: “Ngài rất khôn ngoan, chỉ làm những cái phải làm và biết tránh những điều đáng tránh”. Quả thực, ngài đã biết hoàn tất sứ mệnh cách thánh thiện và khiêm tốn như lời ngài đã viết trong sách thần học về mục các tu sĩ dòng: “Bổn phận đầu tiên của tu viện trưởng là làm gương sáng. Bề trên phải dâng lên Chúa tất cả những người dưới quyền. Phải chăm lo đến từng người tùy theo nhu cầu của họ. Ngài có bổn phận khiển trách những người cố chấp, và nâng đỡ những kẻ yếu đuối. Ngài phải chăm sóc những người ốm yếu và nhẫn nại với tất cả, để giúp họ hiểu và sống theo quy luật. Phải làm cho họ biết trọng quyền bề trên, nhưng trọng vì yêu mến chứ không vì sợ sệt...”

Theo sát quy luật của thánh sư Đôminixi, cha Antôninô chú tâm đào tạo nhiều tu sĩ thánh thiện. Nguyên tắc của ngài rất đơn sơ: “Tôi phải sống với các tân tu sĩ như Chúa Kitô đã sống với các môn đệ của Ngài”.

Tiếng nhân đức của cha Antôninô lan vang khắp nơi. Nhiều giáo dân và cả các tu sĩ đến xưng tội hoặc xin ngài giúp cấm phòng. Với các thầy, cha Antôninô là người lãnh đạo phong trào cải tổ, với giáo dân ngài là vị hướng dẫn lương tâm có biệt tài. Vì thế, người ta đã gọi ngài là thánh Antôninô, đấng chỉ bảo đàng lành.

Với lòng bác ái sâu xa, ngài thương giúp hết mọi người. Lần kia cùng đi dạo qua suối với một tu sĩ, bất ngờ ngài gặp một thiếu nữ khóc nức nở vì đã làm bể vò kín nước. Cha liền thân đến tận nơi hỏi han sự việc và yên ủi cô. Nhưng cô vẫn sợ về nhà bị đòn nên cứ ôm mặt khóc nức nở. Không cầm nổi tình thương, cha quỳ xuống cầu nguyện rồi giơ tay làm dấu thánh giá trên những mảnh bình vỡ. Ôi quyền phép của Chúa! Các mảnh vỡ gắn lại với nhau. Cô bé vui sướng ôm lấy chân cha tạ ơn vì cái bình đã lành lại nguyên vẹn.

Năm 1445, trong khi cha Antôninô đi thăm các nhà dòng cải tổ tại Napôli thì Đức Tổng Giám mục Florencia là Zabarellê qua đời. Đức Giáo Hoàng Êugêniô IV đặt cha Antôninô lên kế vị. Được tin, cha định đi trốn, nhưng nhiều người, nhất là cha Angêlicô tìm mọi cách ngăn cản. Sau cùng chính cha Angêlicô lại đệ đơn xin Đức Giáo Hoàng ra lệnh bắt cha Antôninô phải vâng lời. Nhận định vâng lời như thế là khiêm tốn, nên ngày 13-3-1446 cha nhận chức cai quản địa phận Florencia. Dù với thiên chức cao trọng, Đức Giám mục Antôninô không giảm nếp sống đơn sơ, khó nghèo và nhiệm nhặt. Trong phòng ngài chỉ để những đồ dùng cần thiết nhất. Ngài ăn ít, ngủ ít nhưng làm việc và cầu nguyện liên lỉ.

Ngài lại hết lòng yêu mến con chiên. Năm 1449 bệnh dịch tả hoành hành khắp địa phận, nhiều linh mục đã ngã gục trên xác bệnh nhân trong khi thi hành sứ mệnh. Chính Đức Giám mục cũng thân đi làm các phép cho con chiên. Cỡi trên một con lừa gầy yếu, ngài mang nhiều thuốc men, nhiều của ăn và ngày đêm đi khắp các xứ trong địa phận. Còn nhiều cử chỉ anh hùng khác biểu lộ lòng bác ái của Đức Giám mục mà ở đây chúng ta không thể kể hết.

Ngài chú tâm đến việc cải thiện đời sống các linh mục không những trong phạm vi tu đức mà cả trong lãnh vực trí thức nữa. Ngài lập nhiều cơ sở để các linh mục có thể lui tới cấm phòng và học hỏi riêng, ngài đã viết nhiều tác phẩm nhằm mục đích huấn luyện các linh mục. Đặc biệt có cuốn “Tổng luận thần học” rất có giá trị mà hiện nay vẫn còn được nhắc nhở đến. Ngài làm việc với khẩu hiệu: “Chúa chiên lành”.

Ngoài ra Đức Giám mục còn vâng lời các vị Giáo Hoàng cổ động nhiều phong trào Đạo binh Thánh giá chống lại quân Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhẫn nại và tin tưởng, ngài làm việc không nề quản khó nhọc và tuổi tác, vì thế ngài mau yếu sức. Năm 1459, ngài ngã bệnh phải đến nghỉ tại một tu viện ngoại thành... Ngày 02-05, ngài trở bệnh và sau một cơn sốt nặng ngài chịu các phép rồi qua đời êm ái. Theo lời ngài di trối, người ta mai táng xác ngài cách trọng thể trong nhà thờ thánh Máccô tại Florencia.

Ngay khi Đức Giám mục Antôninô vừa qua đời, dân thành Florencia đã kính ngài như bậc chân phước. Người ta cổ động nhiều phong trào xin Toà thánh điều tra và phong thánh cho ngài. Ngày 26-11-1525, Đức Giáo Hoàng đã long trọng tuyên bố nghi tên chân phước Antôninô vào sổ các bậc hiển thánh của giáo hội.

Lạy Chúa, xin vì công nghiệp của thánh Antôninô, nâng đỡ phù giúp chúng con, để khi chúng con ca tụng Chúa nơi thánh nhân, thì chúng cho con cũng ngợi khen lòng Chúa yêu thương chúng con.